!На 1 февруари 2017 година, завршува промотивниот период на слободно користење, без регистрација и без претплата, на содржините на „Мета“, кое беше воведено за да им овозможиме полесен пристап на корисниците до навремени и проверени вести. За начинот на пристап и за претплата, од 1 февруари 2017 година ќе информираме дополнително. При пренесувањето и преземањето на содржините од „Мета“, задолжително е атрибуирање и линкување.

Со „Математичка дебата“ против незнаењето на учениците


Штип, 24 јануари, 2017 - 16:50 (META) 

Како најдобро се учи математика, беше предмет на „Математичката дебата“ што денеска се одржа на Универзитетот „Гоце Делчев“ од Штип, со професори и со наставници од Македонија, Бугарија, Романија и од Кипар. Управувачкиот комитет на меѓународниот проект во наредните две години треба да понуди нови методи и електронски дебати за тоа како најлесно да се изучува математиката. Оваа иницијатива доаѓа во време кога беа објавени резултатите од меѓународното истражување ПИСА (Program for International Student Assessment), кое покажа дека македонските средношколци се на 68. место по познавање математика во ранг од 72 земји.

Во проектот „Математичка дебата“, кој во Македонија, покрај наставниците и професорите, го вклучува училиштето „Љубен Лапе“ од Скопје, учениците ќе бидат прашани како сакаат да ја изучуваат математиката.

– Сакаме да ги ставиме учениците во проактивна улога и да ги прашаме што сакаат тие да прават, на кој начин сакаат да ја учат математиката, каде ние како наставници треба да се промениме, дали можеби треба да се растоварат наставните програми и содржини – вели Татјана Печемска-Атанасова, универзитетска професорка по математика.

Пачемска-Атанасова е на став дека треба да се менуваат и наставниците по математика во односот кон учениците, но и да ги осовременат методите на настава со користење интернет и компјутери. При тоа, во рамките на овој проект, ќе биде изработена и е-платформа.

– Оваа платформа би се применувала во наставата по математика, а би се фокусирала на користењето на информатичката технологија и на мобилните апликации во меѓусебната комуникација меѓу учениците од различните земји – изјави Пачемска-Атанасова.

На пазарот на трудот на Европа до 2030 година, според истражувањето на Британската агенција за економија и пазар, ќе бидат потребни повеќе од два милиони луѓе со математички вештини.

Иницијаторите на овој проект сметаат дека треба значајно подобрување на пристапот кон изучување на математиката и од наставниците и од учениците. Истражувањето ПИСА покажа дека сегашните 15-годишници од Македонија се полоши математичари од своите врсници пред 15 години. Сегашните средношколци не знаат да пресметаат колку е приближната цена на еден предмет и да ја префрлат во друга валута или не знаат да споредат вкупна должина на две алтернативни рути за патување.


БИРН: Странците инвестирале седум пати помалку од најавеното


Скопје, 23 јануари, 2017 - 11:51 (META) 

Странските инвеститори инвестирале седум пати помалку од најавеното и отвориле три пати помалку работни места отколку што ветиле, покажува базата на податоци  „Странски инвестиции под лупа“ изработена од новинарскиот тим на БИРН Македонија.

Истражувањето опфатило 138 инвестиции што биле најавени или промовирани од Владата во период од 2007 до 2016 година. Тоа покажува дека дури 43 од најавените странски инвестиции воопшто не се реализирани или, пак, се пропаднати, што е речиси третина од вкупниот број инвестиции опфатени во базата.

Податоците што произлегоа од истражувањето на БИРН покажуваат дека само четири странски компании што инвестирале во земјава, вложиле толку пари колку што ветиле или дури и повеќе од тоа, а другите инвестирале значително помалку средства или воопшто не инвестирале.


Истражување: Во Македонија германската плата вреди двојно повеќе


Диселдорф, 4 јануари, 2017 - 12:41 (META) 

Македонија и другите земји долж балканската магистрала (Србија, Босна и Херцеговина, Албанија и Црна Гора) се најевтини за живот и во нив германски државјанин за истите пари што во својата земја ги троши за основни работи, може да добие двојно повеќе. Ова го покажува обемното истражување на Институтот за економски и општествени науки од Диселдорф, кој ги анализирал статиските на Европскиот завод за статистика (Евростат), националните заводи за статистика за да ги спореди трошоците за живот во 37 европски земји, САД и во Јапонија, пренесува „Дојче веле“.

Целта на истражувањето била да одговори на прашањата на германските граѓани како што се: Колку моите пари вредат во странство?; Каде се најевтини подароците за празници?; Во која земја можам да одам на одмор за најмалку пари?

Кога станува збор за трошоците за живот – станарина, сметки, храна, облека, трошоци за автомобил, образование, забава, според истражувањето, германската плата најмалку вреди во Швајцарија, а нејзината вредност е двојно поголема во Македонија, Србија…

Според методологијата, ако на германското евро му се даде индекс 100, тогаш Швајцарија има индекс 158,5, што значи дека оваа земја е за 58,5 отсто поскапа во однос на Германија. Покрај Швајцарија, меѓу најскапите се Исланд (со индекс 147,8), Норвешка (141,8), Данска (136,7), Ирска (121,4), Финска (119,7), Луксембург (119,2) итн.

Македонија спаѓа меѓу најевтините земји, каде германската заработувачка има вредност повеќе од половина од својата вредност. Македонското „евро“, според диселдорфскиот институт, има индекс 45,3, односно Македонија е за 54,7 отсто поевтина земја од Германија. Србија има индекс 48,5, Словенија – 79,9, Хрватска – 65,6, Црна Гора – 55,4, Босна и Херцеговина – 50, Албанија – 48,2 и Бугарија 46,1.

Во истражувањето нема податоци за можеби најсиромашните земји во Европа – Косово и Молдавија.

Нордиските земји и Швајцарија се најскапи и кога станува збор за цените во хотелите и во рестораните, додека од балканските земји, овие услуги се најевтини во Македонија и во Албанија, кои имаат идентичен индекс – 41,8.

Според достапните податоци, што ги пренесува „Дојче веле“, просечната заработувачка на вработен во Германија, кој работи со полно работно време е околу 2.200 евра, со одбиени даноци, здравствено и социјално осигурување.

Во Македонија просечната месечна нето-плата, според последните пресметки на Дражавниот завод за статистика за октомври е 22.460 денари, односно 365 евра.


Парите на македонските даночни обврзници завршуваат како добивка на странските фирми


Скопје, 7 декември, 2016 - 16:52 (META) 

Во периодот од 2007 до 2015 година, потрошени се вкупно 159 милиони евра за привлекување или поддршка на странските директни инвестиции, се вели во истражувањето „Вистинската цена на евтината работна сила: Политики за привлекување на странски директни инвестиции во Македонија, 2007-2015“ на Институт за општествени и хуманистички науки, кое беше објавено денеска.

Анализирани се 25 фирми кои имаат добиено државна помош, чијшто број на вработени во 2015 година изнесува 12.600 лица.

– Кога вкупниот износ на средства што државата ги исплатила за поддршка на странските фирми (159 милиони евра) ќе се подели со вкупниот број на вработени (12.600), се добива дека државата издвојува околу 12.580 евра за едно работно место. Просечната плата во фирмите во 2015 година изнесува 261 евро, што е значајно пониско од државниот просек од 360 евра. За целиот анализиран период, фирмите оствариле нето-добивка од вкупно 235 милиони евра, што е два и пол пати повеќе од платите што ги исплатиле. Најголема добивка остварила „Џонсон Мети“, 227 милиони евра, а по неа е „Ван Хул“ со 10,3 милиони евра – се вели во истражувањето.

Во него се додава дека со оглед на тоа што средствата кои државата ги исплатила за привлекување и за поддршка на странските инвестиции (159 милиони евра) се значајно повисоки од платите кои овие фирми ги исплатиле (92,1 милион евра), може да се заклучи дека државата директно генерира дел од нето-добивката на овие фирми.

Всушност, заклучокот од истражувањето е дека парите на македонските даночни обврзници завршуваат како добивка на странските фирми.

Една од препораките на ова истражување е да се прекине со политиките на издвојување огромни државни средства за привлекување странски инвеститори. Со овие политики парите на македонските даночни обврзници завршуваат како добивка на странските фирми, кои потоа ги кршат работничките права и несоодветно ги третираат работниците.


Алармантно загрозени новинарските слободи во земјите од Западен Балкан


Белград, 6 декември, 2016 - 15:51 (META) 

Законите за медиумите во земјите од Западен Балкан се усогласени со европските стандарди, но нивната примена е лоша, што довело до алармантно загрозување на новинарските слободи и до влошување на социјалната и на економската положба на новнарите, покажува истражувањето за слободата на медиумите и за безбедноста на новинарите во земјите од Западен Балкан, спроведено од членови на новинарски здруженија и синдикати од регионот, а кое денеска беше презентирано во Белград.

Кога станува збор за безбедноста на новинарите, главниот истражувач, Снежана Трпевска, истакна дека истражувањето покажало дека има тренд на пораст на вербалните напади на новинарите во Македонија и во Србија.

„Државните институции во земјите од регионот не се заинтересирани за водење прецизни статистики за бројот на вребални и физички напади на новинари, туку таква статистика водат само новинарските здруженија. Соработката меѓу здруженијата и државните институции задолжени за гарантирање на безбедноста на новинарите речиси и да не постои“, вели Трпевска.

Истражувањето во кое учествуваа членови на новинарски здруженија и на синдикати од Србија, Македонија, Босна и Херцеговина, Хрватска, Црна Гора и од Косово, покажало и дека „јавните сервиси во регионот им служат на политичките елити, иако нивната независност е гарантирана со закон“, „регулаторните тела во сферата на медиумите се перципираат како слаби, неефикасни и политички контролирани, а опозицијата нема доволно пристап до медиумите дури ни во текот на предизборната кампања“.

Трпевска наведува и дека социо-економската положба на новинарите во регионот е лоша, дека често немаат работни договори и дека се оптоварени со стравот од губење на работното место.

„Провладините медиуми ги напаѓаат непрофитните медиуми, нарекувајќи ги „платеници“, затоа што се финансираат од донации од странство. Во Србија автоцензурата е најголемиот проблем со кој се соочуваат новинарите, а причината за тоа е нивната економска состојба, но и притисоците од редакциите во кои работат“, рече Трпевска.

Шефот на делегацијата на Европската Унија во Србија, Мајкл Девенпорт, оцени дека клучната задача за медиумите во демократските општества е да дадат простор за слободна дебата, додавајќи дека извештаите на Европската комисија за состојбата во сферата на медиумите треба да се користи како алатка за унапредување на медиумскиот простор.

Изтражувањето „Слободата на медиумите и безбедноста на новинарите во Западен Балкан“ е спроведено во рамките на проектот „Регионална платформа на Западен Балкан за застапување на слободата на медиумите и безбедноста на новинарите“.


Кризата го намалила богаството и заштедите на Грците за речиси 600 милиони евра


Атина, 4 декември, 2016 - 10:23 (META) 

Секое грчко домаќинство изгубило 67.703 евра во периодот од економската криза во последните девет години, пишува грчкиот весник „То вима“. Според анализата на весникот, домашниот бруто-производ на државата се намалил за 57 милиони евра, а вкупното богатство и имот на Грците се намалени за 587 милиони евра.

Ако во 2007 година вкупната вредност на целокупниот имот и финансиска заштеда на секое домаќинство била 165.410 евра, во 2016 година таа опаднала за 41 отсто и сега е 97.706 евра. Податоците се од Институтот за анализи на швајцарската банка „Кредит Свис“, која го испитувала развојот на богатството во повеќе од 200 држави.

Во периодот од 1996 до 2007 година, во државата се влеале од 400 до 500 милијарди евра од странските пазари, институции и од други извори. Ова помогнало богатството на грчките домаќинства во најдобриот период во 2007 година да се зголеми од 595 милијарди евра на повеќе од 1,4 милијарди евра.

Според анализата, има 77.000 Грци милионери кои располагаат со повеќе од 116 трилиони долари на светско ниво. Цените на недвижнините поради кризата се намалени за 45 до 50 отсто. Според анализа на „Прајс Вотер Куперс“, интересот за купување недвижнини ќе се подигне повторно во 2047 година, додека цените ќе се вратат на ниво како пред кризата по 2050 година.


Предизборни анкети смеат да се објавуваат до 6 декември


Скопје, 4 декември, 2016 - 9:44 (META) 

Анкетите што покажуваат во која насока се движи јавното мислење во предизборниот период и колкав е рејтингот на политичките партии, според Изборниот законик, смеат да се објавуваат најдоцна пет дена пред денот на изборите, односно до 6 декември.

Резултатите од испитувањата на јавното мислење спроведени на самиот ден на изборите, пак, не смеат да се објавуваат пред 19 часот, односно пред затворањето на избирачките места.

При објавување на резултатите, медиумите се должни да наведат податоци за името на нарачателот што го побарал и го платил испитувањето, институцијата што го извршила испитувањето, применетата методологија, големината и структурата на испитаниот примерок и периодот во кој е спроведено испитувањето.

Последната анкета,  објавена пред два дена, која ја спроведе агенцијата „Рејтинг“, по нарачка на „24 Вести“ покажа до сега најмала разлика помеѓу двете најголеми политички партии од македонскиот блок, ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ односно само 1,4 отсто предност за владејачката партија. Според истражувањето, за ВМРО-ДПМНЕ би гласале 29,9 отсто од испитаниците, за СДСМ 28,5 отсто, за ДУИ 6,8 отсто, а за ДПА 2,8 проценти.

Пред анекатата на „Рејтинг“, на 25 ноември, со свои истражувања на јавното мислење излегоа и „Брима Галуп“, по нарачка на неделникот „Република“, а потоа и Институтот за демократија „Социетас цивилис“ и МЦМС во соработка со телевизија „Телма“.

Иако објавени во ист ден, овие анкети имаа далеку поразлични резултати. Според анкетата на „Брима Галуп“, разликата помеѓу ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ е 9,1 отсто, а според анкетата на Институт за демократија „Социетас цивилис“ разликата е 4,8 отсто.

Истражувањето на „Брима Галуп“ покажа дека доколку следната недела се одржат избори, 25,8 отсто од граѓаните би гласале за ВМРО-ДПМНЕ, за СДСМ би се изјасниле 16,7 отсто, за ДУИ би гласале 6,5 отсто, за ДПА – 3 отсто, за Беса – 3,2 отсто, неодлучни би биле 14 отсто, а без одговор би биле 11,5 отсто од испитаниците.

Резултатите на анкетата на Институт за демократија „Социетас цивилис“, од друга страна, покажуваа дека за ВМРО-ДПМНЕ би гласале 23,7 отсто од гласачите, за СДСМ – 18,9 отсто, за ДУИ – 6,2 отсто, за ДПА – 3,3 отсто, за Беса – 1,2 отсто, додека за други партии би гласале 4,9 отсто.

Разликата во рејтинзите меѓу двете најголеми македонски партии, ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ, е 4,2 отсто во прилог на владејачката партија, покажаа резултатите од последната анкета на агенцијата „Фактор плус Адриа“, објавена на 27 октомври.

На 15 октомври, анкета спроведе и институтот „Димитрија Чуповски“, чии резултати покажаа дека за ВМРО-ДПМНЕ би гласале 27,6 отсто од граѓаните, за СДСМ 16,1 отсто, за ДУИ 6,3 отсто, а за ДПА 2,9 отсто од граѓаните. За одговорот „ниту една партија“ се одлучиле 22 отсто од испитаниците, а „не знам“ одговориле 17,4 отсто.

Меѓународниот републикански институт (ИРИ), кој прави неколку истражувања на јавното мислење во текот на годината на повеќе теми, најави дека нема да прави предизборна анкета за рејтингот на политичките партии во Македонија.

Анкетите на ИРИ важат за едни од најточните и најрелевантните кога станува збор за рејтингот на политичките партии и за рејтингот што го имаат нивните лидери.

Според последната анкета на ИРИ, која беше објавена на 9 јуни, 27 отсто од испитаниците се изјаснале дека би гласале за ВМРО-ДПМНЕ, 18 отсто за СДСМ, 23 биле без одговор, за ДУИ се одлучиле 6 отсто, за ДПА – 3 отсто, а ливчето би го поништиле 9 отсто од анкетираните.


Повеќе од 50 проценти од младите сакаат да ја напуштат државата заради вработување


Скопје, 22 ноември, 2016 - 11:17 (META) 

Стапката на невработеност на младите во Македонија изнесува 52,9 проценти, што ја рангира земјата на трето место на светската листа, покажува истражувањето „Невработеноста на младите луѓе во Република Македонија“ што го спроведе Фондацијата „Фридрих Еберт“ годинава.

Истражувањето, покрај тоа, покажало дека повеќе од 60 проценти од младите над 18 години сметаат дека тешко ќе најдат работа во земјава.

– Личните и политичките врски се рангирани на прво место по значајност како фактори за наоѓање работа, додека платата е најважен фактор за прифаќање работа. Поголемиот дел од младите претпочитаат да се вработат во јавна администрација. Повеќе од 50 проценти размислуваат или се подготвени да ја напуштат земјата, главно заради вработување или подобрување на финансиската состојба – се вели во истражувањето.


Фридман анализираше 130.000 зборови од „бомбите“: Многу турцизми и уличен говор


Скопје, 17 ноември, 2016 - 13:59 (META) 

Прислушуваните материјали, односно, „бомбите“ што минатата година СДСМ ги обелодени во јавноста, беа предмет на научно лингвистичко истражување од еден од најпознатите македонисти во светот, Виктор Фридман.

– Истражувањето е извршено само од лингвистичка гледна точка, без разлика дали материјалите што ги разгледував се вистинити или не. Ова е ретка можност да се собере соодветен материјал што ќе даде релевантни податоци за неформалниот говор во Македонија – истакна Фридман.

Во истражувањето биле разгледувани 130.000 зборови, кои биле дел од прислушуваните материјали.

Според денешната презентација во Институтот за македонски јазик „Крсте Петков Мисирков“ на истражувањето на Фридман, направена е анализа и споредба на вокабуларот употребен во „бомбите“ со тој во делото од Крсте Мисирков, „За македонцките работи“.

Фридман особено се задржал на турцизмите бидејќи македонските говорители ги употребуваат за неформална комуникација, односно, како што изјави професорот, тие се дел од уличниот говор.

Тој забележа дека она што го има оставено Мисирков како материјал за научно истражување, се разликува од разговорниот јазик што денес го користат Македонците.

Според статистиката што ја изнесе професорот Фридман, турцизмите во „бомбите“ биле користени многу повеќе за разлика од србизмите, иако се присутни и едните и другите.

На прашањето дали би направил поопсежно истражување на оваа тема, имајќи предвид дека во „бомбите“ доминираше скопскиот дијалект, професорот Фридман одговори дека во прислушуваните разговори, сепак, имало и други дијалекти, а не само скопскиот. Тој искажа надеж дека доколку има услови, со задоволство би истражувал многу повеќе на оваа тема.

Виктор Фридман е еден од најпознатите македонисти во светот, а е редовен професор на Универзитетот во Чикаго. На презентацијата на истражувањето беше претставен како првиот лингвист што се обратил на поранешниот американски претседател Џорџ Буш во однос на прашањето за идентитетот на Република Македонија.


ДУИ и Беса во водство кај гласачите Албанци, покажуваат анкетите


Скопје, 23 октомври, 2016 - 19:12 (META) 

На изборите на 11 декември, 13,4 отсто од граѓаните Албанци ќе гласаат за Демократската унија за интеграција (ДУИ), а 10,2 својата доверба ќе ѝ ја дадат на Беса, покажале резултатите од истражувањето на Институтот за креирање политики и добро владеење, пренесува „Телма“.

Според анкетата, Демократската партија на Албаниците (ДПА) се наоѓа на третото место со 6,3 отсто од гласовите на граѓаните од албанското гласачко тело, а по неа следува Движењето за реформи на ДПА со 5 отсто. Анкетата покажува дека СДСМ има 4 отсто поддршка од гласачите Албанци, а по него следуваат НДП – Весел Мемеди со 1,3 отсто, НДП – Фадил Зендели со 1,9 отсто и Унитети со 0,8 отсто поддршка.

За опцијата „ниту една/не знам“ од анкетниот прашалник, се определиле 31,6 отсто, а одговор немале 24,8 отсто од испитаниците.

Анкетата била спроведена телефонски, од 7 до 15 октомври, на репрезентативен примерок од 1.100 испитаници.