Избрана фирма што ќе го одржува е-дневникот


Скопје, 19 декември, 2018 - 10:26 (META) 

Постапката за избор на компанија која ќе го одржува електронскиот дневник е завршена, односно избрана е компанијата „Сорсикс“ и потпишан е договор, информираa денеска за „Мета“ во Министерството за образование и наука (МОН). Оттаму потенцираат дека сите податоци кои наставниците не ги внесуваа од почетокот на учебната година, ќе треба да ги внесат затоа што тоа е законска обврска.

Оваа учебна година, електронскиот дневник не работи. Наставниците не можат да внесуваат податоци ниту оценки во него бидејќи страницата не е во функција

– Во моментов се работи на ажурирање на електронскиот дневник. Се прават и извесни промени во техничката функционалност, така што во скоро време истиот ќе биде целосно подготвен и наставниците ќе продолжат да го користат – велат во МОН.

Со активирањето на електронскиот дневник, родителите старателите на учениците ќе продолжат да имаат брз и едноставен увид во оценките и поведението на своите деца.

На прашањето, до каде е најавената новина за кратење на купот административни обврски што ги имаат наставниците, од Министерството одговараат дека во оваа фаза е рано да се говори за тоа.

„Рано е да се зборува за конкретни одредби со кои се уредуваат одредени обврски на наставниците, а кои ќе бидат содржани во новите законски решенија кои ќе ја регулираат областа на основното и средното образование, бидејќи процесите на нивната изработка, односно формулирање (конкретно на Законот за основното образование) се се` уште во тек и се работи на утврдување на конечната верзија која ќе биде и понудена на јавна дискусија“, појаснуваат оттаму.

Електронскиот дневник беше воведен во февруари 2011 година. Овој проект имаше за цел да ја подобри комуникацијата меѓу наставниците и родителите, но праксата покажа дека системот често им тренира нерви на просветниците бидејќи „паѓаше“, со што им беше овозможено да го пополнуваат навремено. Проблемите беа изразени пред крај на учебна година, кога речиси 20.000 наставници во исто време пополнуваа конечни оценки на сите ученици во е-дневникот.

 


Училниците се преполни поради недостиг на квалификувани наставници


Скопје, 17 декември, 2018 - 11:07 (META) 

Недостатокот од професионални кадри e eдна од причинитe поради која нeколку основни училишта во Скопјe сe соочуваат со голeм број на учeници и нeдостаток на простор, пишува „Порталб.мк“.

Родитeлитe бараат наставницитe да работат повeќe со нивнитe дeца, и во потрага по добар наставен кадар, често се случува да ги запишуваат во училишта што нe сe на територијата на општината кадe што живeат, бeз да сe зeмe прeдвид законот што тоа го забранува. Дирeкторитe нe ги одбиваат дeцата, и со тоа ги прeоптоваруваат училиштата.

Дирeкторот на основното училиште „Пeтар Здравковски-Пeнко“, Eнис Мeмeти за „Порталб. мк“ објаснува дeка поради персоналот и барањата на родитeлитe да ги запишат дeцата во ова училиштe, во eдна паралeлка e надминат законскиот опрeдeлeн број, а тоа e 34 учeници.

„Ниe имамe добар пeрсонал и родитeлитe сe брзаат да ги запишат нивнитe дeца во нашeто училиштe кај најдобритe наставници“, додадe Мeмeти.

Исто така и дирeкторката на основното училиштe „Исмаил Ќeмали“, Бурбуќe Имeри за изјави дeка eдна од причинитe за бројнитe барања на родитeлитe да ги запишуваат нивнитe дeца во ова училиштe e и успeхот на наставницитe во наставата.

„Во ова училиштe рeчиси сeкоја паралeлка e на граница или го надминува законски дозволениот број на учeници во eдна паралeлка, а eдна од причинитe e порастот на насeлeниeто во овој дeл на Чаир, но исто така и квалификуваниот и успeшeн пeрсонал во работата што ја вршат“, изјави Имeри.

Унивeрзитeтскиот профeсор Авзи Мустафа, вeли дeка родитeлитe како никогаш досeга ги бираат наставницитe, бидeјќи спорeд нeго нeкои наставници нe работат доволно со учeницитe.

„Со сeта почит што ја имам за учитeлитe и наставницитe, за жал постојат и наставници кои залуталe, и поради тоа повeќeто од родитeлитe ги ориeнтираат дeцата кај ониe наставници кои покажуваат подобри рeзултати. Ова e eдна од тиe причини поради кои смeтам дeка сeкој родитeл e заинтeрeсиран да го запишe своeто дeтe кај наставник кој ќe го учи и воспитува“, изјави  Мустафа.

Тој објаснува дeка МОН трeба да организира повeќe сeминари и проeкти за унапрeдувањe на образованиeто, но нe да организира сeминари по хотeли и сали, туку тиe да сe спровeдува во училиштата.

„Што поскоро трeба да сe прeзeмат чeкори за да сe спровeдат внатрeшни рeформи, да барамe мeтоди, најдобритe форми на настава, кадe што ќe сe бара учeникот да бидe повeќe ангажиран на час, прeку работа во групи, интeрактивна настава“, рeчe Мустафа.

Родитeлитe бараат да сe изврши соодвeтна сeлeкција на наставницитe спорeд вeштинитe а нe спорeд партиската книшка и политиката да ги тргнe рацeтe од образованиeто. Исто така МОН, Испeкторатот и општината да спровeдуваат повeќe контроли за одвивањeто на наставата во училиштата.


МТСП: До крајот на годината 60 отсто од децата извадени од институциите


Скопје, 10 декември, 2018 - 10:44 (META) 

Министерството за труд и социјална политика известува дека планот, ниту едно дете под 18 години во Македонија да не биде сместено во социјална установа до 2020 година, чекор по чекор станува реалност.

На крајот на 2018 година во нашите социјални установи ќе бидат сместени за 60 отсто помалку деца одошто во август 2017 година.

„Секое дете заслужува семејство и затоа го менуваме начинот на кој како држава се грижиме за децата кои имаат потреба од долгорочна социјална грижа, со ова на секое дете му овозможуваме услови за правилен раст и развој, што е основно човеково право“, истакна министерката за труд и социјална политика, Мила Царовска.

Од МТСП информираат дека од повторното интензивирање на деинституционализацијата во август 2017 година, вкупно 161 дете претходно сместени во социјалните институции се згрижуваат надвор од установите.

„Во Специјалниот завод Демир Капија веќе нема ниту едно дете под 18 години, а децата сместени во Јавната установа за згрижување деца со воспитно-социјални проблеми и нарушено поведение „25 Мај“ се згрижени во пет мали групни домови во Скопје. До крајот на првото училишно полугодие, сите 30 деца моментално сместени во Домот за деца без родители и родителска грижа „11 Октомври“, исто така, засекогаш ќе ја напуштат установата и ќе живеат во мали групни домови во Скопје и во Штип или во згрижувачки семејства во Скопје. За сите институции е воведен административен мораториум на приемот на нови корисници, со исклучок на Домот за доенчиња и мали деца Битола којшто обезбедува згрижување на новороденчиња“, информираат од МТСП.


Новиот „компјутер за секое дете“ да оди во фази и со добра инфраструктура, велат експертите


Скопје, 6 декември, 2018 - 9:55 (META) 

Проектот за набавка на нови компјутери во училиштата и дигитализацијата на наставата, мора убаво да се осмисли пред да се изведе, советува проф. д-р Миле Јованов, претседател на Здружението на информатичари и Раководител на Институтот за интелигентни системи при Факултетот за информатички науки и компјутерско инжинерство (ФИНКИ). Ова следи по објавата на „Мета“ за најавата на заменик-министерот за образование и наука Петар Атанасов, дека државата планира да реализира нов проект „Компјутер за секое дете“ во македонските училишта.

– Прв приоритет е да се набават компјутери во основните и во средните училишта за опремување на кабинетите за наставата по информатика. Тие кабинети се разликуваат од сите останати кабинети. Ако другите користат технологија во наставата, во кабинетите по информатика имаме настава за технологијата и тука мора да има разлика во тоа како треба да изгледа таа училница во однос на стандардната – вели Јованов.

Според него, купување компјутери е проект кој бара многу сериозна инфраструктура.

Jovanov

– Минатата влада купи компјутери кои во некои училишта не можеа веднаш да ги вклучат оти беше слаба струјата, доводот до училиштата не беше доволен, па се копаше дополнително. Проблемот со пристап до Интернет во училиштата до ден денес не е добро решен. И не е едноставно да се реши затоа што имаме разлики во регионалниот развој. Во некое село има оптика, во некое едвај може да има некаков сателитски достап. Некаде може да го обезбеди телекомуникациски провајдер, некаде кабелски провајдер. Треба да се реши тоа, мора да има добар Интернет ако сакаме да имаме квалитетна настава со компјутери. Треба да има компјутери во училиштата, или подобро – во секоја училница, кои ќе служат како локални сервери за да се складираат содржини кои потоа учениците локално ќе може да ги повлекуваат за време на час. Пред да се купи компјутер, треба да се купи проектор за секоја училница. Регуларен проектор или комбинација (интерактивна табла) или пак, поголеми смарт телевизори, кои не се многу скапи. Треба да се размисли како ќе се комбинира училишната табла и проекторот односно телевизорот, значи мора просторот да се реши. Ако наставникот може да проектира и презентира работи, тоа значително ќе го подигне образовниот процес – додава Јованов.

komputer-za-sekoe-dete

Најважен дел, според професорот е одржливоста на проектот.

– Кој ќе набавува делови, кој ќе врши поправки кој ќе менува делови тековно, ова се прашања кои се клучни. Компјутерската опрема се расипува и тоа е нормално, но како ќе се организира грижата за опремата е важно. Би требало да се упростат тендерските процедури за набавка на делови на пример, бидејќи додека заврши една таква процедура, може да помине цело полугодие – вели професорот.

Според него, после набавката на опрема за кабинетите по информатика, треба да набави опрема за проектирање и преносни или фиксирани компјутери во секоја училница за наставниците кои ќе бидат поврзани на интернет, а потоа би можело да се оди со набавка на опрема за по неколку специјализирани училници за компјутеризирана настава (кои на пример, професорите по различни предмети би ги користеле наизменично, на пример би влегувале еднаш неделно или еднаш во две недели).

Сите претходно наведени опции или фази во компјутеризацијата, вели тој, ќе бидат поевтини, полесно одржливи и со огромен импакт во образованието, наспроти директно генерално купување на компјутери за секој ученик.


Д-р Андоновски за загадувањето: Шетајте по планини, вежбајте и јакнете го имунитетот


Скопје, 30 ноември, 2018 - 10:07 (META) 

Аерозагадувањето е проблем број еден во моментов – граѓаните секојдневно реагираат на социјалните мрежи, укажуваат на големото присуство на ПМ 10 честичките и постојано бараат начини како да се заштитат од отровите што ги дишат. Д-р Ангелчо Андоновски, директор на Институтот за белодробни заболувања „Козле“, каде во моментов лежат 70 деца со респираторни заболувања, препорачува во вакви ситуации родителите да го зајакнуваат имунитетот на децата и да се внесуваат доволно течности за да се потпомага организамот во чистењето од штетните материи. Не препорачува децата постојано да носат заштитни маски.

Ова е период кога сите зборуваат за аерозагадувањето, кое е енормно, особено во Скопје. Како да се заштитиме?

Загадувањето на главниот град е проблем кој трае повеќе од една деценија. Нормално е дека, според препоракитe, треба да се изнајде трајно решение за овој проблем со помош на модерната технологија. Сите знаеме дека Скопје е котлина и таквата положба доведува до додатно проблематизирање на состојбата. Препораките од наша страна се постојани, гледаме што почесто да сме застапени и во медиумите за да можеме да помогнеме. Она што би се кажало како совет за сите, но посебно за родителите, е постојано да  работат на подобрување на имунитетот на детето, а и да биде застапена физичка активност и да се настојува што почесто да се оди на планина на поголема височина каде концентрацијата на кислородот е поголема. Со тоа ќе се помогне на белодробието да ги извентилира наталожените отровни честички.

Исто така треба да се обрне внимание и да се зголеми внесот на течности т.е рехидратација на целиот организам,  која дополнително помага во целиот детоксикациски процес. И здрава исхрана е битен момент и треба да се применува постојано.

Децата се најмногу на удар кога станува збор за респираторните проблеми во овој период од годината. На што треба да се обрне внимание при изборот на заштитни маски за нив, какви треба да се тие?

Овој период е најтежок за детската популација, белодробните заболувања во овој период од годината се секогаш проблем број еден. Заштитните маски се само еден мал сегмент како заштитен момент, но секако треба да знаеме дека постојат различни квалитети кај овој вид заштита. Маската треба да се става само доколку има потреба детето да излезе надвор во време на најголемо загадување на воздухот. Во спротивно не се користат. Децата не можеме да ги чуваме во стаклено ѕвоно, туку напротив, секој момент треба да се поминува на чист воздух, за да можат преку играта и прошетката да зацврстат одбранбениот механизам на нивното белодробие.Другите начини веќе ги напомнавме, само ќе потенцирам дека тоа треба постојано да се прави.

ПМ 10 честичките прават хемиска дразба, а со самото тоа и доаѓа до ерозивни промени на белодробието. Toj период на нивно штетно дејствување вообичаено е подолг, па проблемите ги регистрираме побргу главно кај човек чиј организам не е заштитен. Ларингитите, перзистентната кашлица, појавата на бронхити и бронхиолити, па и пневмониите се резултат на подолготрајна изложеност на кревок детски организам, кој не е доволно заштитен. Затоа, родителите треба да ги почитуваат дадените препораки.

Колку дечиња во моментов се хоспитализирани во болницата и со какви дијагнози се тие?

Во моментов болницата има хоспитализирано 70 деца. Тоа е очекувана бројка во овој период, а расте постојано од самиот старт на учебната година. Од патологијата која перзистира, сè во границите на очекуваното. Дополнителните и посебните патолошки промени кои ги очекуваме од овој период на загадување на воздухот ќе следат допрва.

Инаку, 80 отсто од севкупната детска патологија отпаѓа на белодробните заболувања – воспаленија на горните и долните дишни патишта. Ние сме на врвот на задачата и целиот тим подготвено се справува со сите пациенти кои ќе пристигнат во болницата и ќе побараат помош од нас.

Што сметате дека треба да се направи за да се намали аерозагадувањето? Кои се вашите препораки?

Нашите препораки како лекари можат да бидат само во правец на совети – што треба да се прави и следи како протокол за да ги избегнеме несаканите последици од самиот процес на загадување на воздухот. Треба да се пронајдат дивите загадувачи на воздухот, да престане со неконтролираното топење акумулатори и други канцерогени материјали, да се расчистат градежните чепови кои го сопираат течењето на природните воздушни маси, а и секако решавањето и барањето на алтернативните и евтини начини на загревање на нашите домови. Мора да се спомене и социјалниот момент кај нас, кој е прилично на ниско ниво, па поради тоа горењето гуми, нафтени деривати со голем вискозититет е рак-рана која ни прави толку големи контаминации, а воедно и проблеми.

Уште еднаш апелирам до родителите, заедно со нивните деца да одат на места со голема концентрација на кислород, да се хранат правилно, да имаат физичка активност и да внесуваат течности во поголемо количество. Оти тоа е единствениот начин да се сопрат несаканите последици врз здравјето.


Светска банка со позитивна оцена за реформите на системите за социјална и детска заштита


Светска банка дава позитивна оценка за реформите на системите за социјална и детска заштита, предложени од Министерството за труд и социјална политика, со кои се очекува трајно да се намали сиромаштијата во Македонија и да се обезбедат еднакви услови за раст и развој за секое дете, информираат од МТСП.

Во рамките на извештајот се препорачува и поддржува трансформација на програмата за родителски додаток за трето дете која е најмалку ефикасна, а троши најмногу средства од сите програми за социјална помош.

„Владата е свесна за недоследностите во системот за социјална помош и е посветена на спроведувањето сеопфатни реформи. Главната цел на реформите во системот за социјална заштита би требало да биде зголемување на ефективноста и ефикасноста на системот, преку реформи како на таргетираните така и на категориските социјални надоместоци“, е наведено во последниот извештај на Светска банка.

Во однос на постојниот систем, во извештајот се истакнува дека програмите за намалување на сиромаштијата се најниски од регионот. Исто така, паричните трансфери што се доделуваат врз основа на законите за социјална заштита и за детска заштита, се во износ од 1,2 проценти од БДП, што е меѓу најниските во регионот и под просечното ниво на расходи за социјална заштита во земјите од Европа и Централна Азија.

Понатаму, се објаснува дека иако расходите за социјална помош од 2008 година наваму се во пораст, најголем дел од растот е резултат на категориските, а не на добро таргетираните права. Програмите за социјална заштита покриваат само една третина од насиромашниот квинтил, а овој резултат е уште позагрижувачки ако се земе предвид дека најдолниот квинтил го опфаќа најсиромашното население.


„Три едукации и две наредби за отстранување на неусогласености“ по контролата на АХВ во школите


Скопје, 23 ноември, 2018 - 10:16 (META) 

Иако државата преку Министерството за образование и наука, минатата година најавуваше дека ќе започнат засилени контроли од неколку институции на оброците што ги добиваат учениците во училишните мензи, засега нема ништо од тоа. По низата реакции на родители преку социјалните мрежи, дека во храната децата наоѓале парчиња пластика, остатоци од зеленчуков отпад, како и тоа дека немало крем во кифлите со крем, или пак, пецивата имале помала грамажа од пропишаната, поранешната министерка за образование и наука Рената Дескоска, најавуваше дека целиот процес ќе се надгледува интерресорски, преку неколку државни институции – Министерството за образование и наука (МОН), Министерството за здравство, односно Институтот за јавно здравје, Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ), како и Државниот пазарен инспекторат.

Од почетокот на учебната година, контроли во училишните мензи спровеле само инспекторите од АХВ, кои констатирале ситни неправилности.

– Агенцијата за храна и ветеринарство не е надлежна за вршење на контрола на нормативите кои се пропишани за исхрана во училиштата за кои се надлежни локалните самоуправи, Министерството за образование и Пазарната инспекција. Инспекциските служби на Агенцијата ја контролираат безбедноста на производите, хигиенските услови при подготвувањето и послужувањето на храната во градинките и училиштата, како и здравствената состојба на лицата кои манипулираат со храната. Контроли се вршат и на објектите од каде се добавува храната, исклучиво од аспект на безбедност – информира Велика Атанасова од АХВ.

Таа додава дека во септември и октомври, инспекторите од Агенцијата спровеле 54 контроли во училиштата каде има организирана исхрана на деца, а со контролите констатирани биле „мали неусогласености“ со прописите кои се однесуваат на безбедноста на храната за што се изречени мерки „три едукации и две наредби за отстранување на неусогласености“ (неофарбани ѕидови во мензите, незаверени санитарни книшки).

Министерството за образование и наука годинава во мај усвои нов правилник за исхрана, во кој се пропишани стандардите за исхрана и за оброците во основните училишта. Засега од МОН нема најави дека ќе има интерресорски контроли на храната. Министерот Арбер Адеми не е достапен да информира дали се планира да се направи нешто во однос на овој дел.

Додека беше прв човек во МОН, Дескоска изјавуваше дека биснис-интересите на градоначалниците и добавувачите на храна, не смеат да бидат пред здравјето на децата.


НБРМ објави едукативна игра за финансиско едуцирање на младата популација


Скопје, 15 ноември, 2018 - 11:36 (META) 

Народната банка на Македонија ја објави првата едукативна игра за финансиско едуцирање на младата популација со наслов „Заработете и штедете“, која што е достапна за слободно преземање од интернет-страницата на централната банка, како апликација.

„Играта „Заработете и штедете“ е замислена, преку забава, да предизвика поголем интерес кај младата популација за штедењето и финансиите и со тоа да го збогати нивното знаење од оваа област. Таа е избрана на конкурсот за изработка на едукативна игра којшто НБРМ го распиша во февруари годинава. Нејзин автор е Маријан Зиновски, студент на Факултетот за информатички и комуникациски технологии при Универзитетот „Св. Климент Охридски“ – Битола“, информираат од Народна банка.

НБРМ верува дека играта ќе ја оствари целта за која што е создадена, да придонесе кон повисоко ниво на финансиска писменост кај децата и младите.

„Централната банка и натаму ќе се обидува преку креативни и иновативни пристапи и решенија да вложува во финансиската едукација во Македонија“, се додава во соопштението.


Катерина Ставридис: Имунизацијата е едно од најголемите достигнувања на медицината


Скопје, 29 октомври, 2018 - 10:16 (META) 

Вакцинацијата директно придонесува за намалување на бројот на заболени и смртноста од вакцино-превентабилните заболувања. Според СЗО со вакцинирањето се спасуваат два до три милиони деца во светот, секоја година, вели епидемиологот д-р Катерина Ставридис.

– Последен случај на дифтерија во Македонија е регистриран во 1976 година, неонатален тетанус не е регистриран од 1993 година, а последен случај на детска парализа или полио е регистриран во 1987 година. Од 2002 година нашата земја, заедно со земјите од Европскиот регион е прогласена за земја „ослободена“ од полио. Сите овие факти говорат за бенефитите од колективната имунизација, а треба да е доволен показател за тоа, зошто е важно луѓето да се вакцинираат – вели за „Мета“, д-р Катерина Ставридис, епидемиолог во Институтот за јавно здравје.

Таа додава дека ефективноста на вакцините варира во зависност од видот на вакцината.

– Но, за повеќето вакцини 80-99 отсто од вакцинираните лица се заштитени од болестите против кои се вакцинирани. Доколу вакцинирано дете или возрасен заболи, што најчесто е резултат на послабиот имун одговор на организмот, сепак сиптомите кај овие лица се многу полесни, а можностите за компликации се помали – вели д-р Ставридис.

Во нашата земја секоја година се објавува Календарот за имунизација  кој е во согласност со Правилникот за имунизација, според кој е одреден распоредот и редоследот на вакцините. Многу е важно да се почитува Календарот за имунизација, децата редовно, навреме и на точно одредена возраст да се вакцинираат за да се постигнат најдобри ефекти од вакцинацијата.

Докторката потенцира дека имунизацијата e едно од најголемите достигнувања во историјата на медицината.

– Вакцинацијата директно придонесува за намалување на бројот на заболени и смртноста од вакцино-превентабилните заболувања. Според СЗО со вакцинирањето се спасуваат два до три милиони деца во светот, секоја година – нагласува Ставридис.


Државата со кампањи ќе ги убедува родителите да вакцинираат


Скопје, 12 октомври, 2018 - 11:16 (META) 

Министерството за здравство, со кампањи ќе се бори против антиваксерите. Планирано е да се преземат низа активности со кои ќе се едуцираат родителите за важноста на вакцинацијата и потребата од имунизација.

За „Мета“, министерот за здравство, Венко Филипче вели дека е подготвена комуникациска и едукативна стратегија со која преку социјалните медиуми, градинките и училиштата, ќе се допре до родителите.

– Сакаме да им посочиме проверени и научно потврдени извори на информации во врска со имунизацијата. Преку општините и локалната самоуправа се планираат јавни дебати и трибини каде што сме спремни да одговориме на прашањата на родителите. Исклучително важна ни е соработката со медиумите и на тоа посветуваме големо внимание. Тие се нашиот партнер и сојузник во правилниот начин на информирање, достапноста на точни и проверени податоци и секако објективна критика ни е потребна. Само со едукација и презентирање на точни факти можеме да ги победиме анти-вакциналните кампањи и да го подигнеме опфатот на имунизација – вели Филипче.

Инаку, како што веќе е познато, а потсетува министерот, две постари вакцини се заменети со нови и современи.

– За сето ова да го овозможиме го зголемивме буџетот за имунизација за 70 отсто. Факт е дека последните две-три години опфатот постепено опаѓа, како резултат на антивакциналните кампањи, што е глобален проблем, а не само кај нас. Со овој опфат не се обезбедува колективен имунитет и можно е појава на претходно искоренети заболувања. Токму затоа, имунизацијата е еден од приоритетите на Министерството за здравство, имајќи предвид дека инвестицијата во превентивата има докажана клиничка, социјална и фармакоекономска оправданост – додава Филипче.