Државата со кампањи ќе ги убедува родителите да вакцинираат


Скопје, 12 октомври, 2018 - 11:16 (META) 

Министерството за здравство, со кампањи ќе се бори против антиваксерите. Планирано е да се преземат низа активности со кои ќе се едуцираат родителите за важноста на вакцинацијата и потребата од имунизација.

За „Мета“, министерот за здравство, Венко Филипче вели дека е подготвена комуникациска и едукативна стратегија со која преку социјалните медиуми, градинките и училиштата, ќе се допре до родителите.

– Сакаме да им посочиме проверени и научно потврдени извори на информации во врска со имунизацијата. Преку општините и локалната самоуправа се планираат јавни дебати и трибини каде што сме спремни да одговориме на прашањата на родителите. Исклучително важна ни е соработката со медиумите и на тоа посветуваме големо внимание. Тие се нашиот партнер и сојузник во правилниот начин на информирање, достапноста на точни и проверени податоци и секако објективна критика ни е потребна. Само со едукација и презентирање на точни факти можеме да ги победиме анти-вакциналните кампањи и да го подигнеме опфатот на имунизација – вели Филипче.

Инаку, како што веќе е познато, а потсетува министерот, две постари вакцини се заменети со нови и современи.

– За сето ова да го овозможиме го зголемивме буџетот за имунизација за 70 отсто. Факт е дека последните две-три години опфатот постепено опаѓа, како резултат на антивакциналните кампањи, што е глобален проблем, а не само кај нас. Со овој опфат не се обезбедува колективен имунитет и можно е појава на претходно искоренети заболувања. Токму затоа, имунизацијата е еден од приоритетите на Министерството за здравство, имајќи предвид дека инвестицијата во превентивата има докажана клиничка, социјална и фармакоекономска оправданост – додава Филипче.


Филипче: Квалитетот на вакцините е загарантиран, вакцинирајте ги децата


Скопје, 9 октомври, 2018 - 12:57 (META) 

Вакцинацијата е тема која секогаш предизвикува дискусија во јавноста. Од една страна, се антиваксерите кои не вакцинираат своите деца главно поради недоверба во здравствениот систем, а од друга страна, се оние родители кои редовно вакцинираат.

Во услови кога има тренд на намалување на бројот на деца кои се вакцинираат, разговаравме со министерот за здравство Венко Филипче, кој во ова интервју за „Мета“ открива дали ќе ја промени политиката околу задолжителноста на имунизацијата, за квалитетот на вакцините, а упатува и препораки за родителите.

Според последните бројки на Институтот за јавно здравје, има намалување на бројот на вакцинирани деца.

Имате ли идеја како да ја промените ваквата слика?

Имунизацијата е значајна здравствена, социјална и економска придобивка. Вакцините нѐ штитат од тешки заразни заболувања, а со тоа се создава колективен имунитет и заштита од епидемии на целата заедница. Токму во насока на потенцирање на важноста на имунизацијата на глобално ниво, на Министерскиот форум на министрите за здравство (во февруари годинава) заедно со министрите од 12 земји на Југоисточна Европа (ЈИЕ) ја потпишавме изјавата за намери за важноста на имунизацијата, која претставува основа врз која се зајакнуваат и зголемуваат заедничките активности, потребата од јакнење на системот за имунизација, партнерството и соработката, како интегрален дел од здравствениот систем на земјите од ЈИЕ. Процесот на имунизација е интегрален дел од добриот и функционален здравствен систем и е во согласност со Акцискиот план за вакцинација во Европа 2015-2020, како и Програмата на СЗО 2020. Согласно Акцискиот план, приоритетни области за дејствување, во кои е вклучена и нашата држава се набавка на квалитетни вакцини, ефикасна контрола врз процесот на имунизација, пристапност до вакцините и континуирана промоција и едукација на бенефитите од вакцинацијата. Сакам да потенцирам дека еден од главните приоритети на Министерството за здравство е комплетно осовременување на Календарот за имунизација, со воведување нови вакцини, кои заштитуваат од стрептокока и од рота вируси, кои се причинители на тешки заболувања проследени со компликации кои најчесто се јавуваат кај малите деца до 5 годишна возраст. Новиот календар е комплетно усогласен со препораките на СЗО, во областа на имунизацијата. Дополнително, две постари вакцини ги менуваме со нови и современи. За сето ова да го овозможиме го зголемивме буџетот за имунизација за 70%. Факт е дека последните две-три години опфатот постепено опаѓа, како резултат на антивакциналните кампањи, што е глобален проблем, а не само кај нас. Со овој опфат не се обезбедува колективен имунитет и можно е појава на претходно искоренети заболувања. Токму затоа, имунизацијата е еден од приоритетите на Министерството за здравство, имајќи предвид дека инвестицијата во превентивата има докажана клиничка, социјална и фармакоекономска оправданост.

Што сакавте да кажете во политичката кампања од неодамна, кога рековте – Во ЕУ за најквалитетни вакцини за сите деца?

Во врска со креативата која беше објавена на мојот „Фејсбук“ профил, поврзана со поддршка на референдумот, конкретно со мојата желба за влез на Македонија во ЕУ, би сакал да појаснам дека флоскулата „Во ЕУ за најквалитетни вакцини за сите деца“ значи дека со влез во големото семејство здравствениот сектор ќе биде на истиот колосек како и државите од ЕУ. Можеби зборовите не беа најсреќно одбрани и искомбинирани на креативата. Одговорно тврдам дека вакцините во Македонија се со висок квалитет и за тоа не станува збор. Станува збор за следење на напредокот, развојот и квалитетот на живот кој го имаат државите – членки на ЕУ, зад кои ние, во овој момент, каскаме.

Дали Министерството за здравство ќе ја менува политиката околу задолжителноста на вакцинацијата?

Согласно законската регулатива континуираната вакцинација кај децата од 0-18 години е задолжителна. Опфат над 95 отсто може да создаде колективен имунитет и заштита на населението од појава на заразна болест во епидемиска форма. Право на секое дете е да биде заштитено и вакцинирано против тешки заразни заболувања, обврска на родителот е да му го овозможи тоа право, а грижа на заедницата е навремено обезбедување квалитетни и безбедни вакцини.

Што им порачувате на родителите, дали вакцините во Македонија се безбедни?

Во целост се гарантира за квалитетот на вакцините, затоа што истите се од реномирани производители од земји на Европска Унија (Франција, Белгија, Бугарија) одобрени производители од страна на СЗО кои ги исполнуваат сите потребни стандарди. Вакцините од производител до краен корисник – децата, се транспортираат, складираат и чуваат на соодветна температура од 2-8 Целзиусови степени. Секоја пратка се прима и проверува од страна на претставници од Министерство за здравство и Агенција за лекови, а Агенцијата за лекови по опсежните анализи издава одобрение за пуштање во промет. Да напоменам дека овие вакцини се употребуваат и во земјите каде се произведуваат.


Анализа и инфографик: Не ги заслуживме бесплатните учебници


Скопје, 9 октомври, 2018 - 11:22 (META) 

Државата речиси 10 години наназад обезбедува бесплатни учебници за сите основци и средношколци во Македонија. Искуството и праксата низ годините покажаа дека децата и родителите не се грижат добро за нив, но одговорност за таквата ситуација сносат и одговорните во институциите, кои не наоѓаат начини тие да бидат поквалитетно изработени и печатени.

Пред 10 години, државата им ги подели првите нови комплети учебници на сите основци и средношолци во Македонија. Тогаш, министерството за првпат ги откупи авторските права и стана сопственик на учебниците. Во период од првите седум години, за оваа намена беа потрошени повеќе од 40 милиони евра.

Пишува: Антонија Поповска

Проектот „Бесплатни учебници“ започна да се реализира во учебната 2008/2009 година, кога министер за образование и наука беше Перо Стојановски. Тогаш, министерството за првпат ги откупи авторските права и стана сопственик на учебниците. Во период од првите седум години, за бесплатни учебници за сите ученици државата потроши повеќе од 40 милиони евра. Учениците од прво до трето одделение учат по Кембриџ наставни програми и единствено тие немаат обврска да ги вратат учебниците на училиштето на крајот на учебната година. Другите треба да ги вратат учебниците на училиштето.

Родителите да ги купуваат сами, зашто така подобро ќе ги чуваат

Уште на почетокот имаше реакции дека учебниците не се изработени квалитетно и дека лесно се кинат, се разделуваат страниците и лесно се оштетуваат. Нови учебници кои во настава се користат само една година, на крајот од истата се веќе целите распарталени. Речиси ниеден учебник не го преживеа „здрав“ законски предвидениот рок од пет години за негово користење – сите се испокинаа пред време. За ова секако придонесува и фактот дека децата не се грижат добро за нив, а грижата не е на задоволително ниво бидејќи се „државни“.

Свеста кај родителите и учениците не е на потребното ниво, велат вработените во училиштата, и порачуваат дека кога самите би си ги купувале, како до пред повеќе од 10 години, тогаш сигурно и грижата за нив би била поголема. Ако знаат дека треба да ги продадат на старо откако ќе ги искористат, логично е во таков случај грижата за нив низ учебната година да биде поголема, велат од училиштата.

Генерално, луѓето немаат однос кон сето она што државата го дава бесплатно на користење. Уште еден ваков случај е и третманот на компјутерите кои беа дел од проектот „Компјутер за секое дете“, кој доживеа фијаско уште во првите години, бидејќи учениците ги крадеа деловите од куќиштата, без за тоа да сносат одговорност.

Сите процедури околу набавката да се прават преку лето

И оваа учебна година се повтори практиката од изминатите години – доцнеше испораката на готови учебници, иако училиштата уште во мај во тековната година им доставуваат списоци со потребен број учебници за наредната учебна година на одговорните во Министерството за образование и наука. Оваа практика на доцнење треба да се напушти, бидејќи логично е на почетокот на учебната година учениците пред себе да ги имаат потребните помагала, а не да ги чекаат со недели и месеци. Одговорните имаат доволно време во текот на летото да ги средат овие работи, да печатат и обезбедат сè што е потребно навреме, пред 1 септември. Недозволиво е во октомври да се чека испорака на дури 22 нови учебници.

Исто така, во иднина не смее да се случува средношколци од стручните училишта да учат од скрипти, од стари учебници и да се импровизира. Потребно е државата да ги мотивира професорите во училиштата за средно образование, за да седнат и да напишат учебници за потребите во наставата, бидејќи тие се најстручните за тоа.

Истражувањето на „Мета“ покажа дека основците учат Информатика од учебник издаден во 2010 година, што е апсурдно, со оглед на тоа дека технологијата се развива брзо, па таа содржина е комплетно неупотреблива.

Фактографија

Министерството за образование и наука првпат ги откупи авторските права и стана сопственик на учебниците

За период од седум години, за бесплатни учебници за сите ученици, државата потроши повеќе од 40 милиони евра, што значи дека годишно за оваа намена се трошат по повеќе од пет милиони евра

Учениците од прво до трето одделение учат по Кембриџ наставни програми и единствено тие немаат обврска да ги вратат учебниците на училиштето на крајот на учебната година

Тогашната опозиција обвинуваше дека Кембриџ тежи 12 милиони евра, а власта тврдеше дека договорот со Центарот за наставни програми Кембриџ чини 790 илјади евра

Уште во почетокот имаше реакции дека учебниците не се изработени квалитетно и дека лесно се кинат, се разделуваат страниците и се оштетуваат

Речиси ниеден учебник не го преживеа „здрав“ законски предвидениот рок од пет години за негово користење – сите се испокинаа пред време

Сегашното раководство во ресорот образование, кој е столб во општеството, ветува дека ќе настојува во иднина да се изработуваат што поквалитетни учебници, за да бидат потрајни и за да можат подолго да се користат во наставата. Заменик-министерот за образование и наука Петар Атанасов во разговор за „Мета“ изјави дека проблемот со учебниците е комплициран зашто во целиот процес биле вклучени многу комисии, цела Педагошка служба при МОН, издавачки куќи, печатници.

– МОН напорно работеше да изготви измени во многу учебници. Политиката на Министерството за образование и наука наназад со години е дека треба да има бесплатни учебници. Сето тоа предизвика државата да треба да издвојува многу финансии за таа намена, но во секој случај, политиката на бесплатни учебници за сите ученици продолжува. Ќе настојуваме да бидат што подобри во однос на квалитет. Моја интенција е во пониските нивоа на образование учебникот да биде главно помагало, но во секоја наредна година мора да се изнаоѓаат и нови алатки и извори на информации. Учениците неопходно е сами да учат да експериментираат и да истражуваат. Во средното образование, пак, има мали тиражи и мала популација ученици и затоа нема мотивација кај добрите експерти и професори да изработат учебник. Затоа планот е да ги мотивираме повеќе. Кога предметите се поопшти, полесно е да се изработи учебник, но тоа е потешко кога се работи за стручен предмет. Се надевам дека со професорите кои се професионалци во одредени области ќе изнајдеме решение за проблемот со недостиг од учебници во средното стручно образование – изјави Атанасов.


Во 56 општини ќе се вработат 650 асистенти за инклузија на децата со посебни потреби


Тетово, 28 септември, 2018 - 13:53 (META) 

15 нови асистенти за деца со посебни потреби ќе бидат ангажирани во училиштата во општина Тетово, како дел од проектот кој УНДП го реализира со општината, информираа од УНДП на денешната прес-конференција. Се работи за програма во која е вклучена корисна работа, чија цел е децата со посебни потреби да се вклучат во наставата, односно да се постигне нивна инклузивност во образованието.

– Со ваквите активности сакаме да покажеме колку е важно децата со посебни потреби да се чувствуваат како дел од училиштето. Со оглед на посветеноста на директорите на училиштата и локалната самоуправа, веруваме дека ова ќе биде трајна практика, не само привремено реализирање на проект – изјави претставничката на УНДП во Македонија, Луиза Витон.

Во проектот се вклучени 56 општини, а ќе бидат вработени вкупно 650 асистенти.

– Иако се вработуваат 650 лица, сепак придобивките ќе бидат за илјадници луѓе од повеќето општини во земјата – истакна Витон.

Проектот се реализира во соработка со Министерството за труд и социјална политика и АВРМ.


Ако родителите сами ги купуваа учебниците, ќе пазеа што пишуваат децата врз нив


Скопје, 7 септември, 2018 - 16:39 (META) 

Нови учебници кои во настава се користат само една година, на крајот се веќе цели парталави. Библиотекарите со кои разговаравме, сметаат дека свеста кај родителите и децата за грижата за бесплатните книги е многу ниска, иако за лошата состојба удел има и фактот дека добар дел од нив, не се изработени квалитетно.

Тие се одговорни за прием, чување и распределба на учебниците во училиштата, заедно со други членови на училиштни комисии, формирани за оваа цел.

– Кога родителите сами би ги купувале учебниците и кога тие би се продавале како некогаш кога ние ги продававме, тогаш гарантирано грижата кон нив ќе беше поголема. Кај нас генерално, луѓето немаат однос кон сето она што државата го дава бесплатно на користење – вели библиотекарка во основно училиште во Аеродром.

Таа додава дека на крајот на учебната година, добива учебници на кои се исцртани безобразни цртежи и зборови, учебници чии страници се искинати или пак, учебници кои немаат корици.

Во Министерството за образование и наука (МОН) за „Мета“ информираат дека дистрибуцијата на учебници е започната и издавачките куќи, согласно законската обврска, веќе ги доставуваат низ училиштата.

– Во однос на печатењето, за учениците од прво до трето одделение се печати целосен тираж, а за учениците од другите одделенија и години, согласно електронската нарачка за бројот на учебници што секое училиште имаше обврска да ги пријави како оштетени или неупотребливи – информираат во МОН.


ДСЗИ: Четирите деца со диабетес водени според медицината базирана на докази


Скопје, 30 јули, 2018 - 12:37 (META) 

Дијагнозата за диабетес кај четирите деца кои беа примени во болница во многу лоша состојба е утврдена при влошувањето на состојбата, а претходно немало сомненија за таква состојба. Тоа го соопштија Државниот санитарен и здравствен инспекторат (ДСЗИ) и Клиниката за детски болести во Скопје, известувајќи за резултатите од вонредните надзори.

Инспекцијата кај матичните лекари на двете деца од Охрид и по едно од Гевгелија и Свети Николе, покажала дека болеста е утврдена по последното влошувањето на здравствената состојба поврзана со хоспитализацијата на клинките во Скопје.

„Од првичниот увид во медицинската докуменација водена за децата, ДСЗИ костатираше дека сите посетите на децата  кај матичните лекари, како и посетите во останатите здравствени установи, воглавно се уредно евидентирани“, се вели во соопштението, во кое се напоменува дека работењето на матичните лекари на децата било согласно упатствата и протоколите за медицина базирана на докази.

Диабетес мелитус тип 1 е најчесто автоимуно заболување кое се карактеризира со деструкција на бета клетките на панкреасот, при што доаѓа до комлетен недостиг на инсулин. Една третина од новодијагностицираните деца од диабетес тип 1 се примаат во кетоацидозна состојба која бара интензивна терапија. Децата обично пројавуваат симптоми на зголемен внес на течности, зголемено мокрење, зголемен внес на храна, слабеење и стомачни болки, една до четири недели пред да им биде поставена дијагнозата, појаснуваат од ДСЗИ.

Од таму наведуваат дека и во земјава се случува зголемување на бројот на заболени од диабетес.


Царовска: Сите 25 деца од „25 Мај“ од денеска живеат во мали групни домови


Скопје, 27 јули, 2018 - 16:18 (META) 

Сите 25 деца од Јавната установа за згрижување деца со воспитно социјални проблеми „25 Мај“ од денеска ќе живеат во мали групни домови, информираат од Министерство за труд и социјална политика.

На тој начин, како што информираат од МТСП, продолжува процест на деинституционализација и големите и нехумани институции за неколку години ќе бидат заменети со грижа во заедницата.

– Подготвена е нова програма за работа со овие деца, постоечкиот кадар помина низ практична обука, а се обезбедија и нови 18 вработувања. Целосно ги прилагодуваме условите согласно потребите на оние за кои треба да се грижиме, наместо да ги прилагодуваме луѓето на системот. Посветено работиме за обезбедување еднакви можности, хумани и достоинствени услови за раст и развој за децата сместени во институциите. Деинституционализацијата е трајно решение во оваа насока – рече министерката Мила Царовска на отворањето на еден од домовите.

Претставникот на УНИЦЕФ, Бенџамин Перкс изјави дека за жал, секогаш ќе има ситуации кога не е можно, не е безбедно, или не е во најдобар интерес на детето да живее со своeто биолошко семејство.

– Грижата во згрижувачко семејство е најдобрата алтернатива на големата институција, но семејното опкружување, исто така, може да се добие во мал групeн дом каде децата го добиваат чувството на припадност, стабилност и поддршка што им е потребно. Да не заборавиме и на возрасните во институциите – тие исто така заслужуваат живот во заедницата. Сите агенции на Обедините нации во земјата се посветени на поддршка на деинституционализацијата за сите деца и возрасни кои живеат во институции да можат да го уживаат своето право на достоинствен живот – додаде Перкс.


Центарот за социјални работи и Општина Велес ќе го организираат погребот на трите деца


Скопје, 21 јуни, 2018 - 11:24 (META) 

Центарот за социјална работа во Велес и Општина Велес денеска се ангажираат за организирање на погребот на трите деца, две сестри и еден брат, на возраст од 1,2 и 4 години, кои вчера ги загубија животите во пожарот во нивниот дом под ридот Вршник во Велес, соопшти Министерството за труд и социјална политика (МТСП).

Од министерството појаснуваат дека семејството било корисник на социјална помош.
Според првичните сознанија на јавниот обвинител, родителите ги заклучиле децата, две сестри и еден брат, и заминале во продавница. За тоа време, од засега непознати причини, избувнал пожар и за кратко време ја зафатил куќата.

Јавниот обвинител издал наредби за обдукција на починатите деца и продолжува со постапката за утврдување на причините на несреќата.


Обвинителството го истражува пожарот во Велес во кој загинаа три деца


Велес, 21 јуни, 2018 - 9:29 (META) 

Надлежен јавен обвинител од Основното јавно обвинителство – Велес вчера извршил увид во куќата под ридот Вршник во Велес, каде во пожар во куќа загинаа три деца на возраст од четири, две и една година.

Според првичните сознанија на јавниот обвинител, родителите ги заклучиле децата, две сестри и еден брат, и заминале во продавница. За тоа време, од засега непознати причини, избувнал пожар и за кратко време ја зафатил куќата.

Јавниот обвинител издал наредби за обдукција на починатите деца и продолжува со постапката за утврдување на причините на несреќата.

Според „СДК“,огнот го забележале соседите околу 15.30 часот и веднаш повикале пожарна и лекарска екипа. Пожарникарите стигнале во 16.05 часот, а огнот бил локализиран во 18 часот. Пожарникарите интервенирале со две помали возила. По нив набргу пристигнала и екипа од Итната медицинска служба, јавува „СДК“.


Завршува учебната година, учениците од денеска на летен распуст


Скопје, 8 јуни, 2018 - 10:25 (META) 

За околу 270.000 средношколци и основци, од кои околу 20.000 првачиња, денеска е последниот училиштен ден и почеток на летниот распуст.

Полуматурантите овој месец ќе се запишуваат во прва година средно образование за учебната 2018/2019 година. На 18-ти и 19 јуни е првото пријавување во јавните средни училишта, а второто пријавување во јунскиот уписен рок е на 28 јуни. Во августовскиот рок пријавувањето е на 23 август.

Матурантите, пак, утре ќе имаат тестирање по мајчин јазик (македонски, албански или турски) и литература, кој е еден од трите екстерни испити и задолжителен на државната матура.

Првиот екстерен испит (странски јазик – англиски, француски, руски или германски) го полагаа во саботата.
На 11 јуни е тестирањето по третиот екстерен предмет (хемија, физика, биологија, историја, филозофија, естетика или бизнис), а на 13 јуни ќе полагаат кандидатите кои се пријавиле за испит по математика.

Според Државниот испитен центар, оваа учебна година за полагање државна матура се пријавиле вкупно 15.256 кандидати. Таа е услов за запишување на факултетите.

Учениците кои го продолжуваат основното и средното образование, на настава повторно ќе се вратат на 3 септември 2018 (понеделник), за почетокот на новата учебна 2018/2019 година.