Солун или Тесалоники: Комисијата ќе користи меѓународни конвенции за топонимите


Скопје, 31 октомври, 2018 - 10:16 (META) 

Во однос на именувањето на населените места – топонимите (Тесалоники или Солун, Монастири или Битола…), ќе се користат меѓународините конвенции, кои за нас се доста поволни, вели за МИА Виктор Габер, кој го предводи македонскиот тим во заедничката интердисциплинарна комисија на Македонија и Грција, која, меѓу другото, според Договорот од Преспа, треба да дискутира и за учебниците и за топонимите.

Габер најавува дека првиот состанок на македонските експерти со грчките колеги треба да се одржи до крајот на неделава.

Меѓу проблематичните места во учебниците по историја, за кои ќе мора да се разговара, Габер го посочува и периодот на Втората светска војна и една деценија потоа.


Иванов: Договорот има за цел од нас да направи фуснота во нечија туѓа верзија на историјата


Охрид, 25 октомври, 2018 - 13:24 (META) 

Со Договорот од Преспа политичари, дипломати и бирократи ќе ги цензурираат учебниците што ги пишувате или од кои вие предавате, рече претседателот Ѓорге Иванов обраќајќи се пред професори и историчари на свеченото отворање на Првата национална конференција за византологија и медиевистика „Самуиловата држава – 1.000 години потоа (1018-2018)“.

-Во член 8, точка 5 е предвидено формирање на ‘Заеднички интердисциплинарен комитет на експерти за историски, археолошки и образовни прашања’. Иако тој комитет би требалo да го разгледува објективното научно толкување на историските настани, сепак, симптоматично е што тоа треба да го прави под надзор на министерствата за надворешни работи на двете држави. Авторите на текстот на Договорот од Преспа, кои и да се тие, покажуваат или елементарно непознавање на балканската историја или загрижувачка индиферентност кон сложените процеси на градење на балканските идентитети. Искрено, не знам која од овие две алтернативи е полоша – рече претседателот.

Иванов ги спореди предизвиците на Самуиловата држава со предизвиците на современата македонска држава.

-Тие предизвици се негирање, непризнавање, обиди за блокада, изолација и погрешно именување. Од нас зависи дали ќе ја зачуваме академската слобода или на идните генерации во наследство ќе им оставиме цензурирана и фалсификувана историја – вели Иванов.

Според Иванов, со договорот од Преспа се негира правото на самоопределување, се негира правото на слобода на мислење и изразување, гарантирани со Универзалната декларација за човекови права.

-Договорот од Преспа има за цел од нас да направи фуснота во нечија туѓа верзија на историјата, и со тоа да го затвори поглавјето за самоопределувањето на македонскиот народ и неговата суверена и независна Република Македонија – додаде тој.


Димитров: Не е разговарано за бришење на „Македонија“ во бугарските учебници


Софија, 12 октомври, 2018 - 15:52 (META) 

На втората седница на заедничката комисија на Бугарија и Македонија за образовни и историски прашања не се разговарало за отстранување на името „Македонија“ од учебниците во Бугарија, порача претседателот на Комисијата, Ангел Димитров, демантирајќи ја информацијата од една политичка партија, која се повика на македонски медиум, како „неточна интерпретација“.

На седницата се разговарало за учебниците во двете земји и за заедничките одбележувања на празници, но не се донесени конкретни решенија.

– Забелешките од страна на Бугарија за учебниците во Република Македонија се многу повеќе од нивните. Комисијата уште е во почетна фаза на работата. Слободно можам да кажам, и тоа е сосема коректно кон колегите од Скопје, дека не сме стигнале до ниту едно сериозно, крајно решение или до заклучување на темите кои сме ги разгледувале – рече професор Димитров за бугарското радио „Дарик“.

Тој појасни дека претставниците на двете страни во Комисијата се договориле да предложат заеднички датуми или настани коишто двете влади треба да ги одобрат за заедничко чествување во двете држави.
– Вклучително и датуми сврзани со Цар Самуил – објаснува Димитров.

Претседателот на заедничката комисија вели дека е планирана размена на дополнителни пишани белешки и дури потоа ќе може членовите да се произнесат за редица прашања.

Прашан како ги оценува колегите од македонска страна, професорот вели дека не е коректно да ги коментира колегите персонално, но смета дека од комисијата е нехомогена, од гледна точка на пристрасност и предрасуди. Сепак, сите се професионалци, вели тој.

– Задачата на комисијата е со размена на аргументи да се стигне до историската коректност – вели Димитров.


Анализа и инфографик: Не ги заслуживме бесплатните учебници


Скопје, 9 октомври, 2018 - 11:22 (META) 

Државата речиси 10 години наназад обезбедува бесплатни учебници за сите основци и средношколци во Македонија. Искуството и праксата низ годините покажаа дека децата и родителите не се грижат добро за нив, но одговорност за таквата ситуација сносат и одговорните во институциите, кои не наоѓаат начини тие да бидат поквалитетно изработени и печатени.

Пред 10 години, државата им ги подели првите нови комплети учебници на сите основци и средношолци во Македонија. Тогаш, министерството за првпат ги откупи авторските права и стана сопственик на учебниците. Во период од првите седум години, за оваа намена беа потрошени повеќе од 40 милиони евра.

Пишува: Антонија Поповска

Проектот „Бесплатни учебници“ започна да се реализира во учебната 2008/2009 година, кога министер за образование и наука беше Перо Стојановски. Тогаш, министерството за првпат ги откупи авторските права и стана сопственик на учебниците. Во период од првите седум години, за бесплатни учебници за сите ученици државата потроши повеќе од 40 милиони евра. Учениците од прво до трето одделение учат по Кембриџ наставни програми и единствено тие немаат обврска да ги вратат учебниците на училиштето на крајот на учебната година. Другите треба да ги вратат учебниците на училиштето.

Родителите да ги купуваат сами, зашто така подобро ќе ги чуваат

Уште на почетокот имаше реакции дека учебниците не се изработени квалитетно и дека лесно се кинат, се разделуваат страниците и лесно се оштетуваат. Нови учебници кои во настава се користат само една година, на крајот од истата се веќе целите распарталени. Речиси ниеден учебник не го преживеа „здрав“ законски предвидениот рок од пет години за негово користење – сите се испокинаа пред време. За ова секако придонесува и фактот дека децата не се грижат добро за нив, а грижата не е на задоволително ниво бидејќи се „државни“.

Свеста кај родителите и учениците не е на потребното ниво, велат вработените во училиштата, и порачуваат дека кога самите би си ги купувале, како до пред повеќе од 10 години, тогаш сигурно и грижата за нив би била поголема. Ако знаат дека треба да ги продадат на старо откако ќе ги искористат, логично е во таков случај грижата за нив низ учебната година да биде поголема, велат од училиштата.

Генерално, луѓето немаат однос кон сето она што државата го дава бесплатно на користење. Уште еден ваков случај е и третманот на компјутерите кои беа дел од проектот „Компјутер за секое дете“, кој доживеа фијаско уште во првите години, бидејќи учениците ги крадеа деловите од куќиштата, без за тоа да сносат одговорност.

Сите процедури околу набавката да се прават преку лето

И оваа учебна година се повтори практиката од изминатите години – доцнеше испораката на готови учебници, иако училиштата уште во мај во тековната година им доставуваат списоци со потребен број учебници за наредната учебна година на одговорните во Министерството за образование и наука. Оваа практика на доцнење треба да се напушти, бидејќи логично е на почетокот на учебната година учениците пред себе да ги имаат потребните помагала, а не да ги чекаат со недели и месеци. Одговорните имаат доволно време во текот на летото да ги средат овие работи, да печатат и обезбедат сè што е потребно навреме, пред 1 септември. Недозволиво е во октомври да се чека испорака на дури 22 нови учебници.

Исто така, во иднина не смее да се случува средношколци од стручните училишта да учат од скрипти, од стари учебници и да се импровизира. Потребно е државата да ги мотивира професорите во училиштата за средно образование, за да седнат и да напишат учебници за потребите во наставата, бидејќи тие се најстручните за тоа.

Истражувањето на „Мета“ покажа дека основците учат Информатика од учебник издаден во 2010 година, што е апсурдно, со оглед на тоа дека технологијата се развива брзо, па таа содржина е комплетно неупотреблива.

Фактографија

Министерството за образование и наука првпат ги откупи авторските права и стана сопственик на учебниците

За период од седум години, за бесплатни учебници за сите ученици, државата потроши повеќе од 40 милиони евра, што значи дека годишно за оваа намена се трошат по повеќе од пет милиони евра

Учениците од прво до трето одделение учат по Кембриџ наставни програми и единствено тие немаат обврска да ги вратат учебниците на училиштето на крајот на учебната година

Тогашната опозиција обвинуваше дека Кембриџ тежи 12 милиони евра, а власта тврдеше дека договорот со Центарот за наставни програми Кембриџ чини 790 илјади евра

Уште во почетокот имаше реакции дека учебниците не се изработени квалитетно и дека лесно се кинат, се разделуваат страниците и се оштетуваат

Речиси ниеден учебник не го преживеа „здрав“ законски предвидениот рок од пет години за негово користење – сите се испокинаа пред време

Сегашното раководство во ресорот образование, кој е столб во општеството, ветува дека ќе настојува во иднина да се изработуваат што поквалитетни учебници, за да бидат потрајни и за да можат подолго да се користат во наставата. Заменик-министерот за образование и наука Петар Атанасов во разговор за „Мета“ изјави дека проблемот со учебниците е комплициран зашто во целиот процес биле вклучени многу комисии, цела Педагошка служба при МОН, издавачки куќи, печатници.

– МОН напорно работеше да изготви измени во многу учебници. Политиката на Министерството за образование и наука наназад со години е дека треба да има бесплатни учебници. Сето тоа предизвика државата да треба да издвојува многу финансии за таа намена, но во секој случај, политиката на бесплатни учебници за сите ученици продолжува. Ќе настојуваме да бидат што подобри во однос на квалитет. Моја интенција е во пониските нивоа на образование учебникот да биде главно помагало, но во секоја наредна година мора да се изнаоѓаат и нови алатки и извори на информации. Учениците неопходно е сами да учат да експериментираат и да истражуваат. Во средното образование, пак, има мали тиражи и мала популација ученици и затоа нема мотивација кај добрите експерти и професори да изработат учебник. Затоа планот е да ги мотивираме повеќе. Кога предметите се поопшти, полесно е да се изработи учебник, но тоа е потешко кога се работи за стручен предмет. Се надевам дека со професорите кои се професионалци во одредени области ќе изнајдеме решение за проблемот со недостиг од учебници во средното стручно образование – изјави Атанасов.


МОН: Дистрибуирани учебниците за основно, средношколците ќе ги добијат до 15 октомври


Скопје, 3 октомври, 2018 - 15:01 (META) 

Учебниците за основно образование кои се откупени од издавачките куќи, ги испорачуваат до училиштата, а дистрибуцијата заврши минатата недела, информираат во Педагошката служба при Министерството за образование и наука.

– Испораката на учебници за средно образование пак, очекуваме да заврши до средината октомври. Во процесот на испорака на учебници, им укажуваме на училиштата да внмаваат на роковите за пополнување на формулари за нарачка како и на тоа да ги читаат дадените упатства од страна на Педагошката служба – велат оттаму.

Има едно апсурдно правило според кое, министерството бара од училиштата, во мај да достават број на потребни книги за идната учебна година, иако во мај никој не знае колку точно нови ученици би се запишале за да се знае колку учебници ќе бидат потребни.

На прашањето дали се планира ваквата практика да се промени, од Педагошката служба велат дека станува збор само за првооделенците и тука имаат можност до 20 септември да го корегират бројот кој го пријавиле во мај.

– Се размислува и за законски измени, но секое пролонгирање на нарачката значи и пролонгирање на дистрибуцијата, така што треба внимателно да се размисли за ова проблематика – додаваат од таму.

До минатата година, немаше можност да се купи учебник во слободна продажба зашто авторските права ги има министерството. Од оваа година, тоа е овозможено.

Оваа власт ја продолжува политиката на бесплатни учебници за сите ученици. Како што за „Мета“ изјави неодамна заменик министерот Петар Атанасов, ќе се настојува тие да бидат што подобри во однос на квалитет.

-Моја интенција е да во пониските нивоа на образование учебникот да биде главно помагало, но во секоја наредна година, мора да се изнаоѓаат и нови алатки и извори на информации. Учениците неопходно е сами да учат да експериментираат и да истражуваат – рече тој.

disklejmer1-01


Ако имате раскасапен учебник, купете си нов во книжарница


Скопје, 21 септември, 2018 - 9:30 (META) 

Родителите на децата кои добиле искинати, мрсни и оштетени учебници, можат доброволно да си купат нови по книжарниците бидејќи нив ги има и во слободна продажба. Во Министерството за образование и наука информираат дека учебниците се јавно достапни.

„Согласно член 6 став 2 од Законот за учебници за основно и средно образование, издавачот во чија сопственост се одобрените учебници има право истите да ги пушти во слободна продажба и тоа со истата цена по која Министерството ги откупува. Исто така дел од учебниците може да се преземат и од веб-страницата www.e-ucebnici.mon.gov.mk“, велат оттаму.

Во МОН уверуваат дека динамиката на испорака на нарачани учебници по училиштата низ Македонија е при крај.

„Секоја учебна година, училиштата пополнуваат формулари во кои ја наведуваат потребната бројка за недостаток на учебници, согласно тоа се врши и дистрибуција на истите. Согласно динамиката за дистрибуција може да се каже дека истата е при крај. Од ова учебна година, сите ученици од прво, второ и трето одделение ќе имаат нови комплети учебници, секоја учебна година“, информираат оттаму.

Досега, секоја година во полн тираж се печатеа само оние што се третираат како работни учебници, односно оние учебници во кои има содржини кои ученикот ги потполнува, со пишување, боење, лепење и сечење.

„Учебници што се употребуваат во погорните одделенија се во употреба пет учебни години. Ученикот има обврска да ги чува учебниците, а во сите случаи кога училиштето пројавило интерес и доставило бројка на оштетени учебници, МОН истите ќе ги дистрибуира“, додаваат оттаму.

Инаку до лани, учебник не можеше да се купи во слободна продажба. Авторските права ги има министерството, а законски се овозможи нив да ги има во книжарници од оваа учебна година.


Коригирани сите математики од прво до деветто одделение


Скопје, 20 септември, 2018 - 11:11 (META) 

Сите учебници по математика од прво до деветто одделение имале грешки и биле коригирани. Новите изданија се распределуваат периодов по училиштата, заедно со другите учебници кои доцнеа и не беа пред учениците на почетокот на учебната година.

„Нови учебници се доставуваат по математика, по природни науки од прво до шесто одделение, по биологија од седмо до деветто одделение, по хемија од осмо до деветто одделение, а нови учебници по физика ќе имаат осмоодделенците и деветтоодделенците“, информираат за „Мета“ од Министерството за образование и наука.

Огромен проблем секоја година е тоа што во средното стручно образование нема учебни помагала. Затоа беше најавено дека се подготвуваат нови 31 учебник за во средно образование.

„Потребата за учебници се менува во зависност од реформите кои се спроведуваат во Центарот за средно стручно образование и обука и Бирото за развој на образованието, по изготвување на наставните програми. Во тек е процесот за изготвување на нови 31 учебник за стручно образование и статусот е секаде различен, односно некаде се` уште не е формиран авторски тим, некаде е формиран и се работи на подготовка на содржината, некаде содржината веќе се разгледува од рецензентска комисија. Исто така, ќе се коригираат и содржините на два учебника – Биологија за прва и Етика за трета година“, информираат оттаму.

Откако учебниците ќе ги одобри рецензентска комисија, Бирото за развој на образованието и Национална комисија за учебници за основно и средно образование, тие ќе бидат доставени до училиштата.

Во Педагошката служба при МОН, која е надлежна за учебниците, не откриваат детали за тоа, какви се` грешки се најдени во учебниците. Оттаму само кусо информираат дека грешките биле од различна природа.

„Има грешки од стручен, методолошки и технички аспект, но и од аспект на превод и адаптирање“, рекоа оттаму.


За в година се подготвуваат нови програми и нови учебници по информатика


Скопје, 17 септември, 2018 - 13:23 (META) 

Седмоодделенците во Македонија, на часовите по информатика користат учебник издаден во 2009 година. Учебникот е комплетно нефункционален затоа што содржината не кореспондира со она што го налагаат современите текови во таа област.

По пишувањето на „Мета“ дека и средношколците учат програмирање со учебник од 2010 година, во Министерството за образование и наука со одговор дека се подготвува нова програма и нов учебник дури следната година.

„Учебникот по предметот информатика за седмо одделение кој се користи во моментов е издаден во 2009 година. Бирото за развој на образованието најави и ќе изготви нов наставен план и нова наставна програма кои ќе се применуваат од следната учебна 2019/2020 година. Врз основа на новата наставна програма, Педагошката служба ќе изготви и нов учебник. Исто така и по предметот програмирање во средното образование, ќе биде изготвен нов учебник откако Центарот за стручно образование и обука ќе изготви и ќе биде усвоен нов наставен план и програма“, велат од МОН.

Во средните стручни училишта проблемот со недостиг, но и со неквалитетно напишани учебници е најизразен. Стручното образование секоја година запишува далеку помал број ученици споредено со гимназиите, а малиот тираж, како што велат од министерството, не е доволна мотивација за професорите да напишат учебници. Таму се учи од стари учебници, а само еден од проблемите е тоа што не се учи програмирање од помагало старо осум години, зашто за тој период многу работи во дигиталните технологии се напреднати.

И во основното и во средното образование се` уште се чека да стасаат учебници кои се нарачани. Учебник по информатика нема ниту за шесто одделение, иако има нова наставна програма.

Заменик-министерот Петар Атанасов за „Мета“ неодамна изјави дека ќе бара начини да ги мотивира професорите во средното стручно образование да пишуваат учебници, за да нема недостиг од помагала како што има сега.


Средношколците учат програмирање од учебник од 2010 година


Скопје, 12 септември, 2018 - 14:15 (META) 

Во средните стручни училишта проблемот со недостиг, но и со неквалитетно напишани учебници е најизразен. Стручното образование секоја година запишува далеку помал број ученици споредено со гимназиите, а малиот тираж, како што велат од министерството, не е доволна мотивација за професорите да напишат учебници.

Во средните стручни училишта се учи од стари учебници. Проблем е учебникот по предметот Програмирање кој е стар осум години, а за тој период многу работи во дигиталните технологии се напреднати и тој едноставно, не може да се користи во наставата.

Во средните стручни училишта во моментов се чекаат да пристигнат оние учебници кои се нарачани. Оттаму објаснуваат дека не се работи за тоа дека нема кој да седне да напише учебник по предметот по кој недостасува, туку дека имаат лошо искуство со одговорните во Министерството за образование и наука.

-Мои колеги се нафатија да пишуваат учебници, но на крајот половина не ги исплатија, а половина им завршија учебниците во фиока, не беа испечатени. Згора на тоа, квалитетна книга не се прави за краток временски период, потребно е време – вели професор во едно училиште за средно образование.

На професорите генерално не им се исплати пишуваат учебници, а тие се единствените стручни во областите за предметите кои се предаваат во стручните училишта. Со ова е согласен и заменик-министерот за образование и наука Петар Атанасов, кој за „Мета“ соопшти дека ќе бара начини да се најде решение за овој проблем.

-Планираме како министерство да ги мотивираме повеќе професорите во средно, за да пишуваат учебници.  Се надевам дека со професорите професионалци во одредени области ќе изнајдеме решение за проблемот со недостиг од учебници во средното стручно образование – рече Атанасов.


Атанасов: Учебниците доцнат, но не се потпирајте само на нив


Скопје, 10 септември, 2018 - 10:28 (META) 

И оваа учебна година започна без учебници во основното и во средното образсование. Добар дел од оние од лани и од изминатите години се стари, искинати, мрсни, ишарани и оштетени, па родители по социјалните мрежи реагираа дека сами ќе купат нови комплети бидејќи е невозможно да се учи од партали.

По неуспешниот обид за ова да поразговаравме со првиот човек на ресорот образование во државата, Арбер Адеми, кратко интервју за „Мета“ даде неговиот заменик, Петар Атанасов кој е само втора недела на функцијата.

Повторно нервози за родителите и децата кои или немаат воопшто учебници, или пак, оние кои ги имаат, се за во канта. Зошто?

– Секоја година има по некој застој, проблем, некогаш причините се субјективни, некогаш објективни. Но затоа на тоа работат многу комисии, цела педагошка служба, издавачки куќи, печатници, тендери. Една недела сум заменик-министер. МОН напорно работеше да изготви измени во многу учебници. Одлуката е дека првите три одделенија многу скоро ќе се распределат по училиштата.

Ќе бидат ли во иднина поквалитетно изработени и ќе продолжат ли да бидат бесплатни во наредните години?

– Политиката на Министерството за образование и наука наназад со години е дека треба да има бесплатни учебници. Сето тоа предизвика државата да треба да издвојува многу финансии за таа намена, но во секој случај, политиката на бесплатни учебници за сите ученици продолжува. Ќе настојуваме да бидат што подобри во однос на квалитет. Моја интенција е во пониските нивоа на образование учебникот да биде главно помагало, но во секоја наредна година, мора да се изнаоѓаат и нови алатки и извори на информации. Учениците неопходно е сами да учат, да експериментираат и да истражуваат.

Во средно стручно образование, ретко каде има учебници по стручните предмети. Што ќе преземете во врска со овој долгогодишен проблем?

– Запознаен сум со проблемот. Каде што има мали тиражи и мала популација ученици, како што е тоа во средното стручно образование, нема мотивација кај добрите експерти и професори да изработат учебник. Затоа планот е да ги мотивираме повеќе. Кога предметите се поопшти, полесно е да се изработи учебник, но тоа е потешко кога се работи за стручен предмет. Се надевам дека со професорите кои се професионалци во одредени области ќе изнајдеме решение за проблемот со недостиг од учебници во средното стручно образование. Од друга страна, овде е и дуалното образование, како еден од начините да се воведе што поголема практична работа за учениците. Јас сум поборник на тој систем, но и сум поборник да има повеќе инвестиции во средните училишта. Не само да добијат учебник, туку и да се овозможат повеќе ресурси, да се купи опрема, помагала, за да може да има во самото училиште практична работа. Учениците мора да се обучуваат за конкретни професии. Мора да се намали јазот меѓу теоретското образование и работното место. Тоа е заложба на МОН тој јаз да биде што помал. Така ќе има подобра понуда на пазарот.