Фото: Исечок од постот

Наводната вест за броењето на парите во плик на свадбите од страна на инспектор на УЈП е изведена од насловот на текст објавен на tvvesti.com, каде на две места е наведено дека се работи за сатира –  во наднасловот и на крајот од написот. Со споделување или парафразирање на насловот од сатиричниот текст без наведување дека се работи за обична измислица на авторот, се манипулира и заведува јавноста која добива погрешна слика за најавената даночна реформа. Тоа се гледа и од коментарите под постот – луѓето поверувале во објавата, некои се лути и бесни, други иронични, а некои бараат фер третман и со другите свечености, како родендени, крштевки и сунети, пишува „Вистиномер“ во својата анализа.

Текстот подолу го пренесуваме во целост:

 

(Напомена: Почитувани читатели, на редакцијата „Вистиномер“ ѝ е јасно дека не мал број од читателите на оваа рецензија, како и на корисниците на социјалните мрежи, кои го имаат видено статусот, предмет на рецензија, им е јасно дека неговата содржина е невистинита. Но, нашата рецензија е наменета, пред сè, за оние читатели и оние корисници на социјалните мрежи кои поверувале во содржината на овој статус и со тоа биле измамени од невистинитите информации содржани во него. А, такви ги има многу. Ако се погледнат коментарите под рецензираниот пост се забележува дека тие претставуваат значително мнозинство споредено со оние кои не поверувале во него. И токму затоа е изработена оваа рецензија – да се информираат сите оние кои се измамени од содржината на рецензираниот пост и да им се предочат точни информации)

 

Македонски портал на својата Фејсбук страна споделува вирален банер на кој пишува:

Ново: Вработен од УЈП ќе биде задолжен на секоја свадба за да ги брои парите од поклонот во плик.

„Најавата“, која има 853 реакции, 313 коментари и 51 споделување доаѓа на пет дена од брифингот на министерот за финансии Фатмир Бесими, кој пред новинарите ја претстави нацрт реформата на даночниот систем. Реформата предвидува проширување на даночното зафаќање, како плаќање придонеси за договорите на дело и воведување данок на каматите на штедните влогови.

Луѓето поверувале во објавата што е предмет на нашата рецензија и во коментарите се лути и бесни, некои иронични, а некои бараат фер третман и со другите свечености, како родендени, крштевки и сунети.

Но, наводната вест за броењето на парите во плик на свадбите од страна на инспектор на УЈП е изведена од насловот на текст објавен на tvvesti.com, каде, всушност, на две места е наведено дека се работи за – сатира.

Принтскрин од овој наслов се споделува и коментира во неколку варијанти на социјалните мрежи, вклучително и на Фејсбук. Никаде не е наведено дека се работи за сатира. Проблемот во ваквите објави со пренесување на исечок од насловот е што никаде не е споделена врската (линкот) од текстот, каде веднаш во наднасловот пишува дека е сатира, а и со читањето се гледа дека се работи за сатирична вест.

Инспекторите на УЈП ќе дремат пред секој ресторан и ќе чекаат свадбата да заврши, откако ќе заврши свадбата инспекторите одат заедно со младите на првата брачна ноќ и заедно ги бројат парите што ги добиле младите! Сумата што ја земале младоженците ќе биде оданочена симболично односно данокот ќе изнесува само 99,99% оданочување од собраната сума но младите исто така ќе добијат и фискална сметка која ќе можат да си ја скенираат и да си имаат повраток на ДДВ, на овој начин ќе има придобивки за сите, истакна Бесими, пишува во сатиричниот текст.

А на крајот од овој текст го големи црвени букви пишува:

НАПОМЕНА СТАТИЈАТА Е САТИРИЧНА ИЗМИСЛИЦА СИТЕ СЛИЧНОСТИ СЕ СЛУЧАЈНИ

Споделување или парафразирање на насловот од сатиричниот текст без наведување дека се работи за обична измислица на авторот, ги манипулира и мами читателите. Со тоа се заведува јавноста, која создава погрешна слика за најавената реформа врз основа на измислица.

Сатирата е специфичен жанр кој одамна се користи кога се сака преку иронија да се исмее човечка глупост или негативните појави во стварноста. Политичарите и нивните потези неретко се мета на сатирата. Специјализирани медиуми, како францускиот Charie Hebdo („Шарли Ебдо“) или американскиот „The Onion“ („Кромидот“) не поштедуваат никој од својата сатира.

Меѓутоа, споделувањето на наслов или дел од текст, како што се прави во постот што го рецензираме, е намерен потег да се предизвика внимание, реакција на корисниците на социјалните мрежи, па дури и малициозно да се дезинформира. Потврда на основната дефиниција на дезинформациите – лицето што ги шири лажните информации знае дека се неточни, намерни лаги, а луѓето се активно дезинформирани од злонамерни актери.

Според тоа, ваквите објави на Фејсбук се обид да се дезинформираат читателите, кои преку еден наслов, без проверка на неговата точност, се манипулираат.

Напишете коментар