Историско-барокните документарци „изеле“ 1,8 милиони евра од буџетот на МРТ


Скопје, 14 декември, 2017 - 15:01 (META) 

Документарните емисии и серијали со историска содржина изработени во копродукција со независни куќи, во периодот 2013 – 2015 „изеле“ вкупно 1,8 милиони евра, покажува истражувањето на БИРН за копродукциските договори склучени во 2013, 2014 и 2015 година.

Снимените содржини се аудиовизуелен одраз на архитектонското „Скопје 2014“, односно обид преку малите екрани да се пренесе пораката за „библискиот“ народ со континуитет од Александар Велики преку Светите Кирил и Методиј до АСНОМ и независноста на Македонија, велат авторите на истражувањето објавено на „Призмa“.

Серијалот за „Скопје 2014“ со работен наслов „Скопје продолжува“ чинел само 7.000 евра за 14 епизоди. Овој серијал, покрај разговорот од „бомбите“ меѓу тогашниот премиер Никола Груевски и тогашниот министер за транспорт и врски Миле Јанакиески, во кој тогашниот премиер бара во буџетот на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК) да биде предвиден трошок од половина милион евра, колку што „должат за документарците“, зборува дека овој телевизиски мега проект е во „режија“ на власта. Така, во „Скопје продолжува“ соговорници се Никола Груевски, поранешната министерка за култура Елизабета Канческа – Милевска, поранешниот градоначалник на општина Центар, Владимир Тодоровиќ и историчари, стои во истражувањето.

Важноста на овој проект за телевизиско претставување на историјата за тогашната власт се гледа и многукратното репризирање на снимените содржини на јавниот радиодифузен сервис а потоа и на другите телевизии кои се сметаа за „пријателски“ кон поранешната влада на Груевски.

Во 2013 МРТ за овие документарци потрошила половина од фондот за сопствена продукција или копродукција, односно 2,5 милиони евра за сопствена програма и соработка со надворешни продукции и од оваа сума повеќе од 1,2 милиони отишле за документарците.

Наредната 2014 МРТ дала значително помалку пари од фондот за оваа намена, само околу шест проценти и потпишала само четири договори за изработка на документарци за сума од 120.000 евра.

Во 2015 година, МРТ потрошила речиси два милиони евра за копродукција и од тие околу 20 проценти или 430.000 евра отишле на историските документарци.

Во триве години МРТВ финансирала околу 70 документарни филмови и серии за историски личности или за теми од минатото, се вели во истражувањето.

Портрет-документарците обично чинеле по 11.800 евра и се снимале за еден месец. Документарните серии, пак, ја чинеле МРТ од 20.000 па сè до 100.000 евра, а нивната цена зависела најмногу од тоа колку епизоди имаат.
foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


АЕК и ААВМУ да работат медиумите да не бидат инструментализирани од политиката


Скопје, 13 декември, 2017 - 14:27 (META) 

Недоволно или несоодветно информирање на граѓаните за нивната работа или за алатките преку кои граѓаните може да реагираат на работењето на медиумите или телекомуникациските оператори е главната забелешка што беше изнесена за работата на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК) и Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ). На денешната презентација на четвртиот мониторинг извештај за работата на двете агенции, подготвен од Евротинк – Центар за европски стратегии, НВО Инфоцентар, Транспарентност Македонија и Хелсиншкиот комитет за човекови права, беа посочени и чекорите што треба да се преземат за тоа да се надмине.

Според Славица Билјарска, специјалист за односи со јавност, нелогично е АЕК да има три веб-страници, бидејќи така им се отежнува на граѓаните доаѓањето до бараната информација, а проблем кај веб-страницата на ААВМУ е тоа што голем дел од битните информации се ставени во формат со кој се оневозможува граѓанинот да дојде до информацијата преку интернет-пребарувачите.

– Ме израдува тоа што на веб-страницата на ААВМУ има наведено доволен број контакти, за да знаат граѓаните кому точно да му се обратат, за разлика од сајтот на АЕК, каде што има само контакт-формулар нема доволно други канали за комуникација, односно присутност на социјалните мрежи. Направете стратегии за комуникација и бидете поприсутни на социјалните мрежи, а потоа низ искуство ќе видите кој канал на комуникација ќе биде најефективен и ќе се посветите потоа најмногу на него, во зависност од тоа која ви е таргет-групата – рече Билјарска, давајќи им сугестиии на двете агенции.

За разлика од претходните три извештаи, изготвувачите на најновиот сакале да дознаат колку граѓаните се информирани за двете агенции, и како што истакна Горан Лазаров од Евротинк, резулатите биле вчудовидувачки – голем дел од вкупно 29 граѓани што одговарале на различни прашања не знаеле дека двете агенции не се финансираат од државниот буџет, но исто така ги гледале како зависни од политиката.

Според експертот за медиуми, Снежана Трпевска, посебно ААВМУ како регулатор, мора да работи интензивно за да се создаде атмосфера медиумите да не бидат инструментализирани од политиката.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


МРТ и понатаму на врвот на листата на должници кон УЈП


Скопје, 10 декември, 2017 - 14:52 (META) 

Јавниот радиодифузен сервис – Македонската радио-телевизија (МРТ) – повторно е на врвот на листата на должници кон Управата за јавни приходи (УЈП).

Во најновиот список на должници кон УЈП, за побарувањата доспеани до 31 август, а неплатени до 30 ноември годинава, е наведено дека МРТ должи 105.573.870 денари (1,712 милиони евра) за данок на добивка, како и 26.862.255 денари (435.720 евра) за ДДВ. Со тоа јавниот радиодифузен сервис ја продолжува неславната традиција да се најде на секоја листа на УЈП во изминативе години, иако раководството на МРТ вели дека презадолженоста е предизвикана во еден дел и од фактот што УЈП не ги исплатила парите собрани за радиодифузна такса.

Во соопштение за јавноста од почетокот на минатиот месец, МРТ извести дека долговите кон различни доверители изнесуваат 19,5 милиони евра, но порача и дека враќањето на долговите и нормалното работење на куќата се попречени од вкупниот долг на Управата за јавни приходи кон МРТ кој изнесува 34 милиони евра.

Најголемиот дел од буџетот на Министерството за информатичко општество и администрација (МИОА) во 2018 година, односно 19,29 милиони евра, ќе се потроши за „Македонската радио-телевизија“ (МРТ), Македонска радиодифузија (МРД) и за Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ), посочи во средата министерот Дамјан Манчевски, презентирајќи го буџетот за следната година.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Манчевски: Најголем дел од буџетот – 19,3 милиони евра – ќе одат за МРТ, МРД и за ААВМУ


Скопје, 6 декември, 2017 - 15:28 (META) 

Најголемиот дел од буџетот на Министерството за информатичко општество и администрација (МИОА) во 2018 година ќе се потроши за „Македонската радио-телевизија“ (МРТ), Македонска радиодифузија (МРД) и за Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ), посочи денеска министерот Дамјан Манчевски.

Тој појасни дека вкупниот буџет на Министерството за следната година изнесува 1,486 милијарда денари, односно 24,088 милиони евра, и е три и пол пати поголем од претходниот. Најголемиот дел од тие пари, односно 1,19 милијарда денари (19,290 милиони евра), ќе бидат за МРТ, МРД и за ААВМУ.

– Со ова обезбедивме, пред сè, стабилно и независно финансирање на овие три чинители од радиодифузната дејност. Ова одржливо финансирање, конечно на МРТВ ќе ѝ даде шанса за развој на автономна и независна уредувачка политика – рече Манчевски.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Советот на ААВМУ едногласно го отфрли барањето да се одземе лиценцата на ТВ „24 Вести“


Скопје, 5 декември, 2017 - 15:40 (META) 

Едногласно, иако претходно имаше одредени дилеми кај некои членови, Советот на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ) на денешната седница го одби барањето од „Канал 77“ да се одземе лиценцата на телевизијата „24 Вести“.

Прифаќајќи ја информацијата од стручните служби, Советот го отфрли барањето на предлагачот, чиј идентитет се криеше до самиот крај на решавањето за оваа точка од дневниот, а во однос на дилемите на некои членови, директорот на ААВМУ, Зоран Трајчевски, појасни дека стручните служби веднаш ќе извршат проверка дали постои поврзаност на телевизијата „24 Вести“ со фирма од Австрија што врши радиодифузна дејност, со што би се создала недозволена медиумска концентрација.

Во дискусијата, пред да се пристапи кон гласањето, и Трајчевски и претседателот на Советот, Лазо Петрушевски, појаснија дека во однос на барањето за одземање на лиценцата, не е можно тоа да се стори затоа што дури и да постои недозволена медиумска концентрација, првин се дава долг рок на радиодифузерот да го отстрани проблемот, а дури потоа може да се одземе лиценца.

– Ако денешната информација биде прифатена, не значи дека Агенцијата во иднина нема да истражува за сопственичката структура. Ние тоа го правиме редовно за секој медиум. Но, ако имаме основа за сомневања, ќе се почне постапка за недозволена медиумска концентрација, а не за одземање лиценца. Ние пред две години имавме постапка кај истиот што е предлагач и му дадовме рок да го реши тоа – рече Трајчевски.

На самиот крај, пред гласањето, на претседателот на Советот, Лазо Петрушевски, му се испушти дека „Канал 77“ стои зад барањето да се одземе лиценцата на „24 Вести“.

Инаку, расправајќи по претходна точка, Советот не дозволи промена на сопственичката структура на телевизијата.

Ако тоа се одобри, како што кажаа од стручната служба, би се создала недозволена медиумска концентрација зашто физичкото лице од барањето да стане и единствен основач и управител на телевизијата „24 Вести“ е директен роднина на сопственикот на оператор што реемитува програми, односно кабелскиот оператор „Телекабел“.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Нови 90 вработувања побарал вториот канал на МТВ од Владата


Скопје, 30 ноември, 2017 - 15:20 (META) 

Уредничката на вториот канал на МТВ, Мигена Горенца, вели дека веднаш по донесувањето на измените за емитување програма на албански јазик 24 часа, во јуни, испратила извештај  до Владата за состојбата со кадар и со техника, како и за сè што треба да им се обезбеди за да ја остварат програмата.

– Во тој извештај, правен пред да знаеме дека ќе има и четврти канал, напишавме дека ни се потребни барем уште 90 нови вработувања. Сега МТВ веројатно ќе треба да прави нова процена бидејќи од нас се бара многу повеќе – вели Горенца.

Таа објаснува дека телевизијата има само две големи студија за снимање, па буквално се борат  за термини.

– Сите сакаме ударни термини за дебатните емисии, за утринските програми, а што ќе биде кога ќе се отвори и четврти канал? Како ќе работиме ако не се вложи во дополнителна опрема, не само во кадар – прашува таа.

Во албанската редакција има 52 вработени, а ако утринската програма во МТВ1 се прави со шест новинари, тука се работи со двајца хонорарци.

– Тоа само по себе говори за состојбата со кадарот. Кога целосно ќе треба да покриеме еден канал, ќе ни треба многу повеќе од тоа што го имаме во моментов – вели Горенца.

Според извештаите за работата на телевизијата, на крајот на 2016 година таму работеле 624 Македонци, 156 Албанци, 32 Турци. За разлика од претходната година, има за четириесетина вработени помалку.

Според извештаите за работата на МТВ, заклучно со 2016 година, таму се вработени 864 луѓе, од кои 46,4 отсто се со средно образование.

Со измените во Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, донесен од претходната влада, МРТ треба да обезбеди и еден телевизиски програмски сервис на јазикот што го зборуваат најмалку 20 проценти од граѓаните кој е различен од македонскиот јазик, кои ќе емитуваат програма 24 часа секој ден во неделата, како и телевизиски програмски сервис кој ќе емитува програма на јазиците на другите немнозински заедници.

Во последниот извештај на Прибе, покрај забелешките за реформите во МТВ,  исто така, констатирано е дека медиумите претежно се делат по политички и по етнички линии.

– Какво ни е општеството, такви ни се и медиумите. Поделени сме комплетно како општество по етничка линија, така е и со медиумите. Не знаеме што ни се случува едни на други, одиме на исти настани, секој од свој агол ја тера приказната. Јавниот сервис има шанса да го промени тоа, но Владата треба да покаже волја, пред сè да ни се овозможат услови за работа – вели уредничката Горенца.


МТВ дише на стари апарати, има слаб видеосигнал, а за второ аудио нема абер


Скопје, 30 ноември, 2017 - 14:07 (META) 

Македонската радиотелевизија (МТВ) наместо да изгради мост на зближување, подигна јазични ѕидови помеѓу гледачите, кои засега се високи колку и самиот објект на телевизијата.

Милена Атанасоска-Манасиева – ПИНА

Програмите што на МТВ ги емитуваат албанската, турската, влашката и другите заедници во земјава, не стигаат до целата публика бидејќи и пет години по дигитализацијата, националниот сервис не обезбеди можност за повеќе аудиосигнали, како и за титлување на други јазици.

Дебатната емисија „Аргумент“, образовни, информативни, документарни, како и забавни содржини што ги продуцира албанската редакција, можат да ги гледаат и да ги разберат само тие што го зборуваат албанскиот јазик. Втор аудиосигнал, односно избор на јазик на кој може да се следи програмата, има само за собраниските седници, а според нашите соговорници, токму ова би ги отворило програмите на МТВ за целата публика.

– Најмногу би сакала сите да видат и да разберат што работиме ние, тоа секако може да се реши со титлови или со втор аудиосигнал по примерот на Собранискиот канал, но засега, иако има техничка можност, недостига кадар за да се изведе сето тоа. И јас, на пример, како уредник на втор канал, не можам да разберам што има на програмите на турската етничка заедница – вели Мигена Горенца, одговорен уредник на вториот програмски сервис на МТВ.

Таа за ПИНА изјави дека вториот канал се соочува со недостиг од кадар, а има и апсурдна ситуација – во систематизацијата не им е предвиден преведувач на македонски јазик.

– Многупати досега сум сакала да поканам гостин Македонец во дебатните или забавните емисии, но немаме преведувач, треба да го платам од свој џеб – вели таа.

Една од суштинските задачи на јавниот сервис, според препораките на Советот на Европа, е исто така да ја зајакне кохезијата во општеството, објаснува Насер Селмани, претседател на Здружението на новинари.

– МРТ мора да најде начин програмите на заедниците да се преведат на македонски јазик затоа што тоа ќе помогне за меѓусебно познавање и разбирање – смета Селмани.

За него како новинар е несфатливо што редакциите на МРТ следат исти настани со повеќе новинари. Доволно е да има еден новинар и камера.

– Новинарот од која било редакција прави прилог и истиот може да се емитува од сите редакции. Ако некоја редакција сака настанот да го третира од поинаков агол, тогаш тоа може да го прави затоа што сите располагаат со бруто-материјалот од настанот – вели Селмани.

МРТ кубури со млад кадар

„Само небото е граница“ е максимата што најдобро ги опишува можностите на дигитализацијата. Повеќе аудиосигнали за корисникот да може да избере јазик на кој ќе ја следи програмата, повеќе титлови, специјализирани канали, телетекст, се само дел од нив. МРТ не искористува ништо, како времето да застанало за неа. Зошто се случува ова ако се знае дека државата обезбеди околу 10 милиони евра за процесот на дигитализација? Дали само кристално чистата слика, која и не стига до сите корисници, ќе ни остане единствената придобивка?

Цане Петрушевски, раководител на секторот за ТВ-техника во МРТ, вели дека во последните пет години имале голема инвестиција кога опремата стара 30 години ја замениле со најсовремена. Но, последиците од невложувањето претходно, не може лесно да се отстранат.

– Тоа што ние го направивме со опремата би го опишал вака: Немавме ниту долна облека, си купивме, но машната, костумот треба да се докупат за да може целосно да одговориме на задачата. Ни требаат млади луѓе. Имаме технички можности за графика која би изгледала светски, но тоа на екран не се гледа, затоа што треба млади луѓе, кои размислуваат на тој начин. Треба нови свежи идеи – смета Петрушевски.

И тој се согласува со ставот дека МРТ не ги искористува сите можности на дигитализацијата. Вели дека нема пречка да се направи паралелен аудиосигнал и на други јазици, треба да се дополни нешто во техника, но многу повеќе ќе треба да се вложи во човечки ресурси.

– Тоа значи преведувачи, луѓе од техника, некој што ќе го контролира целиот процес – вели тој.

Петрушевски нагласува дека дигитализацијата дава можности за отварање на нови специјализирани канали, нешто што недостига во јавниот сервис. Ни објасни дека сега нема каде да ги сместат содржините за спорт и за забава, бидејќи првиот канал има задача да емитува програми со кои приватните телевизии не се занимаваат, како тие за различни возрасти, културна програма, образовна програма…

– И кога ќе се случи некое светско првенство во спорт или Олимпијада , ние нема каде да емитуваме програма. Нас ни треба канал за спорт и за забава и логично е тој да биде барем двојазичен. Кога има важен спортски натпревар оди и на прв и на втор канал истата снимка, зашто нема два аудиосигнали – вели тој.

Џонатан Стоунмен, медиумски експерт и поранешен долгогодишен новинар на „Би-би-си“, на тркалезна маса организирана од ОБСЕ, исто така ја истакна  потребата од титлување на програмите на другите јазици на МТВ. Според него, со ова ќе се олесни запознавањето на различните јазични заедници за да може да дојде до поголемо зближување.

Петрушевски, пак, додава дека иако изгледа дека во телевизијата врие од кадар, тоа во реалноста не е така.

– Многу луѓе и си отидоа. Имаме само две репортажни возила и едно помало, но немаме луѓе за да работат. Имаме три подвижни студија, но во најдобар случај имаме 10 настани во неделата. Можеме многу повеќе, но немаме луѓе за преноси во живо. Броени ни се позициите, а некои се и празни – вели тој.

Според извештаите за работата на МТВ, заклучно со 2016 година, таму се вработени 864 луѓе од кои 46,4 отсто се со средно образование. Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски, коментира дека криза во МТВ нема само со пари, туку и со вработените.

– Половина од вработените се со средно образование, немаат нови вработувања, а просечна возраст на кадарот е 58 години, особено во радиото – вели Секуловски.

Потребни се специјализирани канали

Токму потребата за отворање на специјализирани канали ја нагласи и професорката Снежана Трпевска од Институтот за комуникациски студии. Таа објаснува дека мрежите со кои управува Македонската радио-дифузија се веќе дигитализирани, а тоа за МРТ е огромна можност да ги исполни подобро своите функции на јавен сервис.

– Тоа значи дека сега може да емитува повеќе програмски сервиси за да ја исполни својата обврска да емитува разновидни програми за различни делови на публиката – вели таа.

Според неа, процесот на дигитализација заостанува поради тоа што МРТ со години се бореше финансиски да опстане. Ова и води до прашањето дали МРТ има ресурси (финансиски, кадровски, продукциски) да емитува повеќе програмски сервиси на дигитализираните мрежи.

– Ако се сеќавате, МРТ пред повеќе години имаше на македонски јазик два канали. За да ја исполни својата функција на јавен сервис (на македонски јазик) потребно е да се врати поранешниот втор сервис на МРТ што ѝ беше земен кога се отвори Собранискиот канал. Првиот сервис треба да си биде наменет за информативната функција (вести, актуелни информативни, документарни и специјализирани програми), а вториот за спорт, филмови, забавни содржини за млади – вели Трпевска.

Марио Макрадули, професор на Факултетот за електротехника и информатички технологии (ФЕИТ), смета дека МТВ има техничка можност за повеќе аудиосигнали, но недостига кадар, ресурси.

–  Дигиталната телевизија секако ја нуди таа можност, четири тонски сигнали во еден момент може да се пренесат. Дигиталниот сигнал по природа на нештата дозволува и повеќе титлови, но тоа бара големи човечки ресурси и, секако, уште нешто да се дополни од технички аспект – смета Макрадули.

Но, тој е скептичен како би се одвивал процесот на преведување.

– Тешко е да се следи дали секој преведувач превел точно во реално време или направил некоја белја. Комплексно и рискантно е, постои голема можност за човечки грешки. Преводот ни „кашла“ во Собрание, па затоа сум скептик за ова да се постигне – вели Макрадули.

МТВ  уште од јуни требало да емитува програма на албански јазик 24 часа

Малото семејство што ги работи програмите на другите етнички заедници сместено во јавниот радиодифузен сервис, допрва ќе се соочува со проблеми бидејќи во иднина ќе треба да обезбеди програма на албански јазик 24 часа, како и нов канал за другите националности. Всушност, тие законски и се обврзани од јуни да го прават тоа, но емитуваат програма само 16 часа.

– Точно е тоа дека треба 24 часа да емитуваме програма на албански јазик. Но, каде да ги ставиме емисиите на другите заедници? Истово ме прашаа на состанок во програмскиот совет. Им одговорив дека не можам на улица да ги исфрлам другите редакции. Каде ќе се пушта програмата на турски, влашки, бошњачки, српски, кои сега одат на вториот канал. Зарем јас треба да им кажам – вели Горенца.

Со измените во Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, донесен од претходната влада, МРТ треба да обезбеди и еден телевизиски програмски сервис на јазикот што го зборуваат најмалку 20 проценти од граѓаните кој е различен од македонскиот јазик, кои ќе емитуваат програма 24 часа секој ден во неделата, како и телевизиски програмски сервис кој ќе емитува програма на јазиците на другите немнозински заедници. Оваа Влада, која го подготвува новиот закон, го прецизира овој член. Министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, најави отворање на четврти канал.

Ги прашавме и дали МТВ е обврзана да емитува програма 24 часа на албански јазик. Ни одговорија дека тој член нема да се менува, но прецизираа дека МТВ нема да има обврска да емитува нова, сопствена продукција на албански јазик 24 часа.

–  За динамиката на известување, односно дали се запазени предвидените начела на известување, обврска на ААВМУ е да врши надзор – ни одговорија од кабинетот на Манчевски.

Вториот канал бара барем уште 90 нови вработувања

Уредничката на вториот канал на МТВ ни објасни дека веднаш по донесувањето на измените за емитување на 24 часа програма на албански јазик во јуни, испратиле извештај  до Владата за состојбата со кадар и со техника, како и за сè што треба да им се обезбеди за да ја остварат програмата.

– Во тој извештај, правен пред да знаеме дека ќе има и четврти канал, напишавме дека ни се потребни барем уште 90 нови вработувања. Сега МТВ веројатно ќе треба да прави нова процена бидејќи од нас се бара многу повеќе – вели Горенца.

Таа објаснува дека телевизијата има само две големи студија за снимање, па буквално се борат  за термини.

– Сите сакаме ударни термини за дебатните емисии, за утринските програми, а што ќе биде кога ќе се отвори и четврти канал? Како ќе работиме ако не се вложи во дополнителна опрема, не само во кадар – прашува таа.

Во албанската редакција има 52 вработени, а ако утринската во МТВ1 се прави со шест новинари, тука се работи со двајца хонорарци.

– Тоа само по себе говори за состојбата со кадарот. Кога целосно ќе треба да покриеме еден канал, ќе ни треба многу повеќе од тоа што го имаме во моментов – вели Горенца.

Според извештаите за работата на телевизијата, на крајот на 2016 година таму работеле 624 Македонци, 156 Албанци, 32 Турци. За разлика од претходната година, има за четириесетина вработени помалку.

Селмани: МТВ е пациент во кома

Македонската телевизија има долг, поголем од нејзиниот буџет за 2018 година и тој изнесува повеќе од 20 милиони евра. Новото финансирање на јавниот сервис ( 0,7 проценти од државниот буџет) нема да му донесе повеќе пари од досега. Напротив, ќе има помалку ако се знае дека МРТ во последните години располагала со буџет од 21 до 19 милиони евра. Министерот Манчевски за ПИНА изјави дека 0,7 проценти од државниот буџет ќе значат дека МРТ ќе добие повеќе од 19 милиони евра. Но, според Законот, од овој колач за телевизијата ќе останат 74,5 отсто, бидејќи остатокот оди за Македонската радиодифузија и за ААВМУ. Во превод, за телевизијата ќе има 14,4  милиони евра. Дали ова е доволно за покривање на трошоците, дополнително и на долговите, за отварање нов четврти канал и за 24-часовна програма на албански јазик?

– Во никој случај не е доволно – вели уредничката Горенца.

Со неа се согласува и Насер Селмани, кој објаснува дека со новото законско решение има назадување околу моделот за финансирање на МРТ. ЗНМ смета дека МТВ треба да се финансира со 1 процент од буџетот и дека следната година ќе има пет милиони евра помалку отколку годинава.

– Замислете со пет милиони евра помал буџет, МРТ треба да ги исполни сите стари обврски и дополнително да отвори два нови канала, едниот со програма на албански јазик 24 часа, а другиот наменет за програмата на помалите етнички заедници.  Јасно е дека МТВ не е подготвена ни кадровски, ниту технички да одговори на новите предизвици – вели Селмани.

Тој претпоставува дека програмата на заедниците ќе биде неквалитетна и веројатно просторот ќе го пополнат со репризирање стара програма.

Селмани открива дека програмскиот совет на МРТ месецов усвоил предлог-план за имплементација за вториот канал на албански јазик, за кој предвиделе околу два милиони евра. Ако за четвртиот канал за помалите заедници се потроши уште најмалку еден милион евра, МРТ ќе ја почне 2018 година со 12 милиони евра, смета Селмани.

Од кабинетот на министерот Манчевски ни потврдија дека нема дополнителни средства за четвртиот канал.

– Средствата и за овој канал се обезбедени од буџетот, како дел од 0,7 отсто што ќе се одвојуваат од буџетот и ќе се префрлаат на сметката на МРТВ – ни изјавија од кабинетот на Манчевски.

Селмани е сигурен дека МРТ никако нема да ги исполнува обврските.

– Ќе продолжи да биде како еден пациент кој дише со помош на апарати. Владата сака да ја игра улогата на докторот, кој практично одлучува дали пациентот ќе продолжи да дише или ќе го заврши животот. Со овој несериозен и неискрен пристап на Владата, МРТ никогаш нема да прерасне во сериозен јавен сервис на граѓаните, туку ќе постои колку да се рече дека имаме јавен сервис затоа што мора да го имаме поради Европската Унија – вели Селмани.

Во последниот извештај на Прибе, покрај забелешките за реформите во МТВ,  исто така констатирано е дека медиумскиот пејзаж во земјава се карактеризира со голем број актери, со 130 радио и телевизиски канали, но и дека медиумите претежно се делат по политички и по етнички линии.

– Какво ни е општеството, такви ни се и медиумите. Поделени сме комплетно како општество по етничка линија, така е и со медиумите. Не знаеме што ни се случува едни на други, одиме на исти настани, секој од свој агол ја тера приказната. Јавниот сервис има шанса да го промени тоа, но Владата треба да покаже волја, пред сè да ни се овозможат услови за работа – вели уредничката Горенца.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Медиумски реформи: Нешто целосно, нешто делумно, а нешто воопшто неисполнето


Скопје, 29 ноември, 2017 - 10:29 (META) 

„Опсерваторијата на медиумските реформи“ објави периодичен извештај (јули – октомври 2017 година) од набљудувањето на спроведувањето на реформските приоритети од областа на медиумите.

Набљудувањето, чиј предмет беа четирите столба на реформските приоритети (МРТВ, владино рекламирање, пристап до информации и клеветета и навредата) ги утврди следните клучни наоди:

МРТВ: Започнати се легислативни промени со кои се постигнува (само) финансиска стабилност, која не обезбедува средства за реформите во насока на професионализација, техничко- технолошки, програмски и кадровски развој на МРТ. При тоа, се проценува дека досега усвоената мерка ќе доведе до драстично ограничување на неговиот буџет.

Владино рекламирање: Владата објави дека ги укинува своите реклами на медиумите и дека понатамошната комуникација со јавноста ќе ја прави преку јавниот сервис и преку социјалните медиуми. Не беа дадени детални објаснувања за неколку специфики во поглед на оваа проблематика, на пр., дали ќе се плаќаат реклами на МРТ, продукција на рекламни спотови и платени кампањи на социјалните мрежи.

Пристап до информации: Владата почна процес на „адресирање на главните пречки со кои се соочуваат новинарите при добивањето јавни информации“, преку јавна достапност до низа претходно класифицирани документи од државните институции. Владата обезбеди бесплатен пристап за новинари до податоци од две институции иматели на бази на податоци од јавен интерес. Новинарската заедница бара измена и дополнување на Законот за пристап до информации од јавен карактер, заради скратување на роковите на одговор.

Клевета и навреда: Не е извршено ревидирање на законодавството, односно Законот за граѓанска одговорност за клевета и за навреда и процедуралните правила треба да се усогласат со практиката на Европскиот суд за човекови права, според УПР и препораките на Прибе. Владата нема објавено мерки за поддршка на механизмите на саморегулација.

„Опсерваторија на медиумските реформи“ ќе продолжи со следењето на исполнувањето на спроведување на реформските приоритети од областа на медиумите.

Проектот го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ – Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.

Сите материјали што се производ на овој проект и на спроведеното набљудување се достапни на mediaobservatorium.mk.


ИДСЦ: Планот „3-6-9“ е несоодветно подреден, а „тројката“ е нецелосно исполнета


Скопје, 28 ноември, 2017 - 13:36 (META) 

Наспроти тоа што го кажа Владата, дека делот „3“ од планот „3-6-9“ е целосно исполнет, активностите предвидени за првите три месеци од реформскиот план се само делумно реализирани. Исто така, во планот има несоодветно подредување на приоритетите, па некои побитни се сместени подолу во редоследот на важноста, велат од Институтот за демократија „Социетас цивилис“ од каде го презентираа својот прв извештај за првиот дел од владиниот план.

Oд вкупно 73 наведени активности што треба да се реализираат во првите три месеци, целосно се исполнети 41 отсто, додека делумно исполнети се 16 отсто, а неисполнети 14 проценти од активностите. Исто така, 29 отсто од активностите се оценети како немерливи, бидејќи или се работи што се редовна работа на владата или нема веродостојни извори според кои ќе може да се утврди дека се реализирани или, пак, се активности што не може јасно да се измерат.

Како пример за тоа беше нагласено дека како мерка, се наведува препорака „Владата го  охрабрува Судскиот совет да ги поттикне судиите да пријавуваат политички или друг вид притисок“.

Дополнително, и во областа на медиумите, делот „3“ предвидува преглед на сите досегашни случаи на физички и вербални напади и притисоци врз новинарите, но не кажува ништо за тоа како ќе се постапи со случаите на тужби за клевета кон новинарите од страна на политичарите, кои често се употребуваат како притисок врз медиумите, се вели во извештајот.

Владата, исто така, има несоодветно редење на приоритетите, па наместо на осмото место, реформите на судството би требало да се најдат на првото, рече на презентацијата на извештајот Марко Трошановски од „Социетас цивилис“. Според него, втора по приоритет треба да биде реформата на администрацијата, а веднаш потоа и неопходните активности за разузнавачките служби.

Во извештајот подготвен од Зоран Нечев и од Иван Николовски, се нагласува и дека Собранието, односно пратениците, мора да поттикнат реформи кои ќе придонесат за негово поефикасно и посуштинско функционирање, односно законодавниот дом да ја врати својата улога на контролор и токму таму да се постигне натпартиска сплотеност за неопходните чекори за добивање безусловна препорака од Европската комисија за почеток на преговорите.

Дали Македонија во јуни следната година ќе може да ги почне преговорите за придружување на Европската Унија, како што најави вицепремиерот Бујар Османи, според Трошановски зависи од квалитетот и од брзината на исполнувањето на целите препорачани пред сè во првиот извештај од експертската група на Прибе.


Програмите на МРТ на јазиците на националностите едвај составуваат крај со крај


Скопје, 27 ноември, 2017 - 13:46 (META) 

„Ромската редакција во МТВ има само еден човек, за програмата на српски јазик ангажирани се еден или двајца. Вработените во редакциите на помалите етнички заедници и во телевизијата и во радиото на јавниот радиодифузен сервис честопати работат во руинирани простории, без доволно столчиња и бироа, а тешко доаѓаат до техника и камери. Се чувствуваат изолирани и другите, а демотивирани се и од тоа што последните вработувања се случиле пред 10 и 15 години, а голем дел од вработените во овие редакции се блиску до возраста за пензионирање“, беше кажано на денешната тркалезна маса во Скопје, организирана од ОБСЕ.

На настанот посветен на зајакнување на капацитетот на редакциите на јазиците на заедниците во јавниот радиодифузен сервис, препораки за реформирање на редакциите на помалите јазици кои ќе треба да функционираат во рамките на новиот четврти канал на МРТ, даде Џонатан Стоунмен, медиумски експерт и поранешен долгогодишен новинар на „Би-би-си“.

Тој рече дека се фрапирал од некои работи што ги видел или ги слушнал во разговорите со вработените во редакциите на помалите јазици и препорача итна обука на вработените за користење на социјалните мрежи и за промовирање и за емитување на содржините, но и за контакт со публиката и за утврдување на нивните интереси.

Стоунмен препорача и да се почне со користење на паметни телефони и мали камери кои може веднаш да емитуваат, како и вработените да се обучат за нивно користење, а посочи дека е потребна и добра безжична мрежа за да може новинарите и другите вработени да функционираат нормално, оти, како што рече, се фрапирал кога видел дека на вработените некогаш им се потребни по 10 минути да се конектираат за да може да пишуваат или да внесат материјали.

Медиумскиот експерт препорача кога ќе се формира четвртиот канал на МТВ, како и тој на Македонското радио, сите редакции да бидат под еден раководител кому ќе може да му се обраќаат за проблемите, но и да бидат во заеднички простории. Стоунмен рече дека е неопходно да почне и титлување на програмите на други јазици, за да се олесни запознавањето на различните јазични заедници за да може да дојде до поголемо зближување.

На почетокот на тркалезната маса, говореа и заменик-шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Џефри Голдстајн, и министрите Дамјан Манчевски и Роберт Поповски, кои порачаа дека намерите и на ОБСЕ и на македонската влада се за стимулирање на мултикултурноста во земјава, за што се потребни уште реформи и напори. Но, како што рекоа министрите, реформите во МРТ ќе одат бавно, поради недостигот на пари во државата. Сепак, беше нагласено дека Владата има искрена определба да прави реформи и во јавниот радиодифузен сервис, не поради притисоци, туку затоа што нејзина изворна определба се слободата на изразувањето и негувањето на мултикултурноста.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.