ДОМ: Да биде јасно, „законот за рударство“ важи и за Иловица


Скопје, 21 јануари, 2019 - 15:22 (META) 

„Ако сакате општа забрана за цијаниди и сулфурна киселина во сите процеси на детални геолошки истражувања, експлоатација и преработка на минерални суровини, веднаш ја поднесуваме старата верзија на законот, онаа што ја оспоривте како асоцијација, извршивте притисок врз институциите и го заглавивте законот цела година“, и порачуваат на Асоцијацијата за рударство двете пратенички на ДОМ, Маја Морачанин и Лилјана Поповска.

Повод за денешната реакција на ДОМ беше најавата на Асоцијацијата за рударство дека ќе бара преиспитување на уставноста на последните измени на законот за минерални суровини, оценувајќи ги како нелогични и неприменливи.

„Токму рудниците со отворен коп се најопасните што се користат за сиромашни површински руди во земји со ниски еколошки стандарди, или со огромни пусти површини, далеку од населени места“, се вели во соопштението потпишано од Морачанин и Поповска, во кое истакнуваат „Во Македонија таквите отровни инвестиции се непожелни“.

Пратеничките од ДОМ воедно им одговорија и на екологистите од Струмица, кои имаа дилеми околу истиот закон.

„Иловица е рудник во најава, на хартија, против чие отворање се бориме сите екологисти во Македонија и тука нема отстапување! Да биде јасно, законот важи и за Иловица.“


Власта незаинтересирана да ги прифати измените на законот за казина


Тетово, 9 јануари, 2019 - 20:50 (META) 

Опозициските партии најавуваат амандмани на нацрт-законот за игрите на среќа, Министерството за финансии не е заинтересирано да ја информира јавноста за текот на законот, додека Движењето за борба против коцкање ги потсетува пратениците да прифатат нивните барања истакнати за време на протестот од 21 декември минатата година во Тетово, кој освен од граѓаните беше масовно поддржан и од верски заедници, но и од локалните власти, пишува  „Порталб.мк“.

Министерството за финансии веќе една недела не им одговора на прашањата во која фаза е Предлог-законот за игрите на среќа, дали има некоја промена од првата верзија и дали ќе се промени на оддалеченоста на казината и објектите за игри на среќа од образовните институции, повеќе од сегашната верзија, односно 500 метри.

Движењето против коцкањето, денес на прес-конференција ги потсети централните власти на нивните барања.

1. Сите објекти на игри на среќа (казина, спортски обложувалници и сите слични игри на среќа) да се оддалечат 3 км од населбите.
2. Распределба на 5% од буџет што доаѓа од игрите на среќа за поправка на објекти од јавен интерес (училишта, градинки, библиотеки, болници како и здруженија и центри кои организираат активности за рехабилитација на зависници од игрите на среќа.
3. Развивање на национална стратегија за едукација на учениците, студентите и сите граѓани за штетите што ги предизвикува коцкањето.

Иако Министерот за финансии, Драган Тевдовски, рече дека ќе ги анализира овие барања, сепак до сега Министерството не реагираше.

Во однос на предлозите од Либералната партија, но и од граѓаните за примена на законот како и во Албанија, според кој, од 2019 година се стави клучот на сите казина и обложувалници, власта има резерви.

Како што изјави премиерот Зоран Заев, оваа мерка е радикална, истакнувајќи го податокот дека оваа активност се вработени околу 6.000 граѓани и дека тие ќе останат без работа.

Ваквата изјава на премиерот, според Движењето е неодговорна.

Албанските опозициски партии најавуваат амандмани, владејачката партија молчи
иако потпретседателката на ДУИ, Теута Арифи, учествуваше на протестот на 21 декември.

“Во моментов сме во процес на подготовка на амандмани и разгледување на формите за тоа како може да се регулира оваа појава, што предизвикува сериозни последици за семејствата на граѓаните. Ги разгледуваме различните начини, од целосно затворање до оддалечување на локациите за игри на среќа од населените места, училиштата, универзитетите, студентски центри и така натаму. Исто така, во овој период, како основа за регулирање на игрите на среќа ги земаме искуствата од развиените земји, вклучувајќи го и моделот на Албанија кој го спроведува владата на премиерот Еди Рама од 1 јануари оваа година, што е се чини дека дава резултати. Во моментот кога ќе ја имаме конечната верзија на амандманите и законот, ќе ја објавиме за јавноста”, рече Орхан Муртезани од БЕСА на Африм Гаши.

Од БЕСА на Билал Касам, велат дека формирале работна група за ова прашање, но дека во иднина ќе бараат “поддршка за усвојување на закон што ќе и рече стоп на оваа појава”.

И од Алијансата за Албанците “веруваат” дека ќе имаат амандмани за овој закон, но сега се фокусирани на уставните измени.

Инаку, неколку пати граѓаните на Тетово и некои општини во Скопје протестираа против казината и обложуваниците во близина на образовните објекти. Со новиот предлог-закон се очекува истите да се оддалечат на растојание од 500 метри, но ова, според граѓаните, се уште не е доволно.


Забрането е користење на цијанидот и сулфурна киселина за идните рудници


Скопје, 9 јануари, 2019 - 17:17 (META) 

Собранието на Република Македонија на денешната седница ги донесе измените на Законот за минерални суровини со кои на идните рудници на металични суровини со отворени копови им се забранува употребата на цијанид и на сулфурна киселина во технолошките процеси на флотација или на лужење на рудата.

Оваа законска измена, која не се однесува на постоечките рудници, беше предложена од страна на 11 пратеници од различна политичка провениенција: Лилјана Поповска и Маја Морачанин од ДОМ, Мери Лазарова, Кети Смилевска, Диме Велковски и Сашо Атанасов од СДСМ, Горан Милевски од ЛДП, како и независните пратеници Ивана Туфегџиќ, Ирена Стефоска, Павле Богоевски и Ферид Мухиќ и првично не помина во македонскиот Парламент на седницата одржана на 3 септември минатата година, бидејќи пред гласањето немаше кворум во собраниската сала. Тогаш од ДОМ изразија големо разочарување бидејќи наместо очекуваната поддршка за овој, како што тие го нарекоа „благороден закон“ кој ја штити животната средина и здравјето на граѓаните, се случил тивок бојкот од страна на поединечни пратеници.

По донесувањето на измените на Законот за минерални суровини, од ДОМ потсетија дека за нив стојат и преку 40 невладини еколошки организации.

„После затворањето на рудникот Казандол, ова е уште еден заеднички успех на екологистите во борбата за здрав живот во чиста животна средина и за развој на зелената економија“, истакнаа од ДОМ.

Од струмичките еколошки организации најавија коментар на усвоените измени на Законот за ден-два.

Неофицијално, изразуваат загриженост дека  измените нема да се однесуваат на идниот рудник за бакар и злато Иловица.


Маја Морачанин: Довербата ќе ја вратиме со квалитетни мерки и со транспарентност


Скопје, 2 јануари, 2019 - 15:37 (META) 

Со претседателката на ДОМ и пратеничка во македонското Собрание, Маја Морачанин, разговаравме за тоа колку се квалитетни мерките на Владата во Планот за чист воздух, за начините како да се врати загубената доверба на граѓаните кон државата кога е во прашање аерозагадувањето и за првите значајни чекори на Македонија за трансфер кон еколошки и обновливи енергенси.

Има ли Владата искрена намера да се справува со загадувањето на воздухот?

– Оваа Влада, за прв пат во Република Македонија, намалувањето на аерозагадувањето го постави како стратешки приоритет на Владата и донесе Програма за намалување на аерозагадувањето. Со тоа покажа јасна политичка воља за справување со загадувањето на воздухот. За ДОМ е значајно што најголем број мерки кои ние како зелена партија и еколошките невладини организации и иницијативи ги предлагаа, се опфатени во Програмата. Се повикуваат на финската студија иако таа е направена од само една позадинска мерна станица во Карпош и резултатите не може да бидат релевантни за цело Скопје.

Фокусот не треба да биде на тоа колкав процент на загадувањето доаѓа од кој извор туку треба да се делува на сите извори, покрај домаќинствата и индустријата, градежништвото, сообраќајот, третманот на отпадот. Субвенциите за еколошки опции за загревање на домаќинствата се добра мерка, а ДОМ предложи и намалување на ДДВ-то за парно греење од 18 на 5 проценти, што е внесено во програмата. Што се однесува за сообраќајот ние мора да ги следиме светските трендови и да го смениме концептот за развој на градовите. Градот треба да е за граѓаните, за пешаци, велосипедисти и за квалитетен јавен превоз, а не за автомобилите. Зголемен број на автобуси, повеќе автобуски линии, воведување т.н. зелен дневен билет, бесплатен јавен превоз во деновите со енормно аерозагадување, зелени пешачки зони во централните градски подрачја, се мерки кои ќе имаат позитивен ефект на квалитетот на воздухот. Ете, трамвај во Скопје би бил одлично решение.

Зошто користењето на обновливите извори на енергија не е дел од мерките на Владата за справување со аерозагадувањето? РЕК Битола останува главен извор на струја.

– Се работи за мерки кои ќе се спроведуваат во следните две години, но се сложувам дека е потребно интензивно да се реализираат и долгорочните мерки, особено транзицијата од фосилни кон обновливи извори на енергија, како ветер и сонце. Тоа е подолготраен, но неопходен процес. Со новиот закон за енергетика се овозможува поголема употреба на сончевата енергија за производство на електрична енергија. Во тек е подготовка на правилник со што ќе се овозможи и

индивидуални домаќинства да можат да произведуваат струја од фотоволтаици. Во Собранието изгласавме да може да се земе кредит за втората фаза на паркот на ветерниците во Богданци, а се планира и изградба на фотоволтаични централи. Од посебна важност е и потребата за зголемена енергетска ефикасност на објектите. Македонија го ратификуваше Парискиот договор за борба со климатските промени и со тоа превзема обврска за намалување на емисиите на стакленички гасови, но истовремено се отвора и можност за користење на фондовите за таа намена.

Да се вратиме на загадувањето од индустријата. Шилегов и Макрадули не пропуштаат прилика да не потенцираат дека индустријата не загадува, дека причинител е греењето на домаќинствата и сообраќајот. Прво, тоа не е точно, второ, лошо зборува за вистинските намери на власта.

– Индустријата секако е еден од загадувачите. И во една од студиите стои дека околу 19 проценти од загадувањето потекнува од индустријата. Без оглед дали се работи за објекти со А интегрирана дозвола, кои ги контролира државниот инспекторат или со Б, кои ги контролираат општините, потребни се почести и вонредни контроли и, што е многу важно, во попладневните и во вечерните часови, за време на викенд. Мора да се објават резултатите од контролите бидејќи во недостиг на информации ќе има шпекулации.Градскиот инспекторат веќе почна со такви контроли и ги објавува резултатите, потребна е поголема активност и транспарентност и од страна на Државниот инспекторат за животна средина. Добро е што дел од мерките на Владата се и набавка на нови мерни инструменти бидејќи постојните се стари и често се расипуваат.

Можно е да се работи за старост на инструментите, но има чудни симтоматични совпаѓања на „пикови“ на загадување со престанок на работа на конкретни сензори на локации како Гази Баба или Лисиче. Тоа раѓа недоверба.

– Да, мора да се постават сигурни и нови инструменти, во чии резултати граѓаните ќе имаат доверба. Но, сметам дека фокусот треба да биде ставен на реализирањето на мерките за намалување на аерозагадувањето. Со колешката Поповска поднесовме амандмани на буџетот за 2019 со кои за мерките против загадувањето баравме место предвидените два милиона – 24 милиона евра,бидејќи според проценките на самото Министерство за животна средина толку пари би биле потребни за реализација на предвидените мерки, но ни беа одбиени со образложение дека и во други ставки има пари за реализација на тие мерки. За ефикасно намалување на аеорзагадувањето потребно е прецизно буџетирање на секоја мерка, да се предвиди со колкав опфат и во кој временски рок таа ќе се реализира и граѓаните да имаат увид во реализацијата. Така ќе се врати и довербата на граѓаните кон институциите.

Уништувањето на Водно за гасоводот се оправдува како нужност бидејќи станиувало збор за еколошки проект кој ќе ги спасувал шумите од сечење?

– Ние, како и сите екологисти не сме среќни со употребата на гас бидејќи се работи за фосилно гориво, но свесни сме дека гасификацијата ќе помогне значително да се намали аерозагадувањето, а ќе значи и поефтин енергенс за домаќинствата и за индустријата. Во однос на Водно, ние имаме ист став како и еколошките активисти-баравме алтернативна траса за гасоводот. Ни беше предочено дека и другите траси би предизвикале големо уништување на вегетацијата, дека од безбедносен аспект се понеповолни… Добро е што се направи корекција на трасата со намалување на нејзината широчина и се презема обврска за пошумување на Водно, но останува фактот дека парк-шумата Водно е заштитено подрачје.

Ќе се донесе ли барем законот за заштита на Водно?

– Верувам да, најавен е за 2019 година.


Лилјана Поповска замина, прв човек на ДОМ е Маја Морачанин


Скопје, 29 октомври, 2018 - 10:07 (META) 

Прв човек на партијата Демократска обнова на Македонија (ДОМ) од вчера е пратеничката Маја Морачанин, која на тоа место ја наследи својата парламентарна колешка Лилјана Поповска.

Под мотото „Зелени вредности – трајна визија“, на 4-от конгрес на ДОМ се собраа околу триста делегати, кои избраа нов Централен и Надзорен одбор на ДОМ. Потоа за претседателка на ДОМ едногласно беше избрана пратеничката Маја Морачанин.

На Конгресот се обрати и досегашната претседателка Лилјана Поповска, која го искажа задоволството што ДОМ е денеска, по 12 и пол години работа е стабилна партија.


Еко-активисти предупредуваат: И власта и опозицијата одработуваат за концесионерите


Струмица, 4 септември, 2018 - 17:01 (META) 

Цијанидната коалиција СДСМ-ДПМНЕ, асистирана од ДУИ, уште еднаш потврди дека нивните кавги само ја замајуваат јавноста во вид на димни бомби, а всушност се работи за коњуктурно-лукративна групација со ротирачка методологија, огорчено реагираат еко-активистите од југоисточна Македонија по информациите дека Собранието не гласаше за измените и дополнувањата на Законот за минерални суровини поради немање кворум за работа иако беа предложени од пратеници од владеачката коалиција.

– Рударското лоби мора да биде елиминирано и оневозможено да влијае врз политиката, како што досега со децении влијаело Македонија да нема закон за максимум дозволена контаминација на почвата, имено за да можат рудниците да загадуваат без контрола, без казни и без забрани – вели струмичкиот екологист и новинар Крум Велков по повод неизгласувањето на измените на Законот за минерални суровини.

Со измените на законот се предлага во идните рудници да постои забрана за употреба на цијаниди и сулфурна киселина во технолошкиот процес, се бара депонирана финансиска гаранција од идните концесионери во случај на еколошки катастрофи, како и јасно наведување на постапката во техничко-технолошки елаборат.

Според образложението на едната од предлагачите, пратеничката на ДОМ Лилјана Поповска, „со тоа се обезбедува заштита на животната средина од ризични постапки во случаи на рудници на металични минерални суровини кои се со сиромашни руди и кои применуваат ризични технологии и постапки“.

Слична беше и реакцијата на ДОМ во чиешто соопштение се вели дека „наместо поддршка на благороден закон кој ја штити животната средина и здравјето на граѓаните, се случи тивок бојкот од страна на поединечни пратеници. Само тие си ја знаат причината за тоа“.


Потрошувачката кошница во февруари чинела 32.383 денари


Скопје, 23 март, 2018 - 11:14 (META) 

На едно четиричлено семејство во Македонија му биле потребни 32.383 денари за основните месечни потреби во февруари, покажуваат податоците на Синдикалната минимална кошница.

Најмногу пари или 13.395 денари биле потребни за храна и пијалоци, 10.476 денари за комунални трошоци и покуќнина, за лична хигиена 927 денари, а за хигиена во домот 1.364 денари.

Превозот, четиричлено семејство го чинело 2.349 денари, а обувките 2.122 денари. Најмалку пари се одвојувале за културни активности и за здравје.

Потрошувачката кошница во јануари изнесувала 32.354 денари. Според последните податоци на Државниот завод за статистика, просечната плата во Македонија изнесува 23.850 денари.


ДОМ бара нова опрема за уништување на отпадот во Дрисла


Скопје, 10 јануари, 2018 - 13:54 (META) 

Демократската обнова за Македонија (ДОМ) смета дека поради загадениот воздух, потребни се интервентни набавки на опрема за уништување медицински и друг биолошки отпад во Дрисла, пречистувачи на воздух, апсорбери на чад од оџаци на домаќинствата, филтри на индустриски оџаци и слична опрема.

Од таму потсетуваат дека финската студија за загадувањето на воздухот во скопскиот регион од 2016 година покажа дека извори се загревањето на домаќинствата (32 отсто ), сообраќајот (20 отсто), градежништвото (19 отсто) и индустријата (18 отсто).

„Затоа од денес до крајот на февруари да важат итните мерки пар- непар, за да биде поефикасен бесплатниот јавен превоз, забрана за тешки товарни возила низ град, забрана за возила под стандард „еуро 4“, затворање на градилиштата, преполнување на производството или затварање на загадувачки погони“, се вели во соопштението на ДОМ.

Во него се додава дека е потребно редовно собирање на отпадот, редовно миење на улиците и зголемени инспекциски контроли на општинските и државните инспектори за животна средина.


ДОМ: Предлагаме итни мерки за загадувањето кои можат да се преземат денеска


Скопје, 15 декември, 2017 - 11:20 (META) 

Од партијата ДОМ преку соопштение предлагаат итни мерки против загадувањето на воздухот кои што може да се преземат денеска и среднорочни мерки за период од еден до три месеци.

Како итни мерки од партијата предлагаат да се воведе пар-непар режим на возилата, бесплатен јавен превоз, забрана за тешки товарни возила низ град, забрана за возила под Еуро 4 стандард, затворање на градилиштата како и преполовување на производството на индустриските објекти што загадуваат. Според ДОМ како дел од итните мерки се и редовното собирање на отпадот и редовното миење на улиците како и зголемени инспекциски контроли. Тие апелираат да се ослободат од работа бремените жени и лицата со респираторни и кардиоваскуларни болести.

Како дел од среднорочните мерки од ДОМ предлагаат субвенции за печки на пелети, сончеви панели за топла вода, изолација на домовите, субвенции за вградување плински уреди во возила што загадуваат, субвенции за хибридни и електрични возила, набавка на електрични автобуси како и пропишување листа на дозволени горива во домаќинствата и индустријата со забрана за нееколошки пелети со лепила.


ДОМ: Не гласавме за законот за јазиците, оти е тешко применлив и нефункционален


Скопје, 15 ноември, 2017 - 17:12 (META) 

Од партијата ДОМ велат дека нивните две пратенички во Собранието, Лилјана Поповска и Маја Морачанин во Собранието не гласале „за“ предлог-законот за употреба на јазиците во прво читање затоа што сметаат дека законот е „тешко применлив и нефункционален“.

„На денешното гласање за законот за употреба на јазиците во прво читање пратеничките од ДОМ, Лилјана Поповска и Маја Морачанин, не гласаа ниту „за“ ниту „против“ законот. Тие ја поддржуваат идејата за унапредување на јазичните права на секој граѓанин во Република Македонија, но сметаат дека предложениот текст на законот е тешко применлив и нефункционален. Затоа во следниот период ќе се вклучат во амандманско подобрување на текстот“, се вели во партиското соопштение.

Според ДОМ, гласањето по овој закон го потврдил демократскиот капацитет на парламентарното мнозинство и правото на секој пратеник да гласа според свое лично убедување.