Новите амандмани на Уставот објавени во „Службен весник“


Скопје, 14 јануари, 2019 - 16:08 (META) 

Амандманите од 33 до 36, заедно со Уставниот закон за нивно прогласување, коишто со 81 глас „за“, беа усвоени на 75-тата седница на Собранието во петокот, се објавени во 6-от број на „Службен весник“ во оваа година, односно на 12 јануари 2019 година.

Со овие измени на Уставот, името на земјава по стапувањето на сила на Преспанскиот договор ќе биде Република Северна Македонија. Преспанскиот договор ќе стане официјален откако ќе биде ратификуван во Парламентот на Грција.

 


Со 81 глас „за“, изгласани уставните измени


Скопје, 11 јануари, 2019 - 19:15 (META) 

Со 81 глас „за“ вечерва пратениците во Собранието ги изгласаа уставните измени, односно амандманите 33 до 36, кои се обврска за Македонија според Преспанскиот договор што беше потпишан на 17 јуни минатата година.

Претходно пратениците на Алијансата за Албанците и на Беса ги повлекоа своите амандмани.

Според Уставниот закон кој беше исто така усвоен, овие амандмани влегуваат во сила дури откако целосно ќе стапи на сила Преспанскиот договор, односно биде ратификуван во грчкиот парламент. Според членот 1 од овој закон, амандманите нема да стапат на сила и ќе бидат неважечки ако Грција не го ратификува договорот.

Откако ќе стапи на сила 33-от амандман, државјанството ќе биде македонско/граѓанин на Република Северна Македонија, „што не ја определува ниту ја предодредува етничката припадност на граѓаните“. Придавката ќе биде „на Република Северна Македонија“ или „на Северна Македонија“.

Со 35-от амандман, Републиката гарантира дека „го почитува суверенитетот, територијалниот интегритет и политичката независност на соседните држави: Република Албанија, Република Бугарија, Република Грција, Република Косово и Република Србија“.


Почнува финалната фаза од собраниската процедура за уставните измени


Скопје, 9 јануари, 2019 - 9:51 (META) 

Собранието денеска напладне на 75 пленарна седница ќе ја почне расправата за утврдување на предлог-амандманите од Уставот со што треба да се заокружи процесот за спроведување на Договорот од Преспа помеѓу Македонија и Грција за решавање на спорот за името.

На седницата пратениците ќе го гласаат и Уставниот закон за спроведување на амандманите за измена на Уставот.

Амандманите за измена на Уставот се донесуваат со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници.

Oдредбите што се однесуваат на правата на припадниците на заедниците, Собранието ги донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници во кое мора да има мнозинство гласови од вкупниот број пратеници кои припаѓаат на заедниците што не се мнозинство во Република Македонија.

По прогласувањето на амандманите на Уставот, започнува постапката за донесување на уставен закон за спроведување на Уставот.

Уставниот закон се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. По донесувањето на уставниот закон Собранието донесува одлука за прогласување на уставниот закон со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници.

Со првиот амандман се предвидува во Уставот зборовите „Република Македонија“ да се заменат со зборовите „Република Северна Македонија“, а зборот „Македонија“ се заменува со зборовите „Северна Македонија“, освен во членот 36, кој има историски апсект и се однесува на „посебните социјални права на борците од Антифашистичката војна и од сите националноослободителни војни на Македонија”.

Со вториот амандман во Преамбулата на Уставот па зборовите „одлуките на АСНОМ“ се заменуваат со зборовите „Прогласот од Првото заседание на АСНОМ“ и се додава Охридскиот рамковен договор.

Во третиот амандман се наведува дека „Републиката го почитува суверенитетот, територијалниот интегритет и политичката независност на соседните држави“, а четвртиот се однесува на иселениците и во него се предвидува републиката да ги штити правата и интересите на своите државјани кои живеат или престојуваат во странство и ги унапредува нивните врски со татковината, a оти притоа нема да се меша во суверените права на други држави и во нивните внатрешни работи.


Села ја чека средбата со Заев, БЕСА на Касами тврди дека не блокира


Скопје, 8 јануари, 2019 - 14:56 (META) 

Крилото на движењето БЕСА предводено од Биљал Касами вели дека не ја блокира евроатлантската интеграција на Македонија, а гласовите на нејзините пратеници ќе зависат од тоа како ќе се одвива дебатата, порача пратеникот Фадил Зендели денеска, јави  „Порталб.мк“.

Прашан неколкупати дали ќе гласаат за уставните измени ако не се исполнат нивните барања Македонија да се дефинира како мултиетничка држава, албанскиот јазик да биде официјален на целата територија на земјата, а од државјанството да се избрише зборот македонско, Зендели вели дека проблемот не се тие, туку што во меѓувреме се измениле правилата.

– Ќе продолжиме со дебатата и ќе видиме како ќе продолжи. Ние не сме пречка, туку ја поддржавме иницијативата за уставните измени, но во текот на процесот се изменија правилата. Беа презентирани некои нови моменти, кои за нас, албанските партии, се контроверзни. Затоа велам дека не ние го стопираме процесот, туку оние што ги изменија правилата – рече пратеникот.

Лидерот на Алијанса за Албанците, Зијадин Села, пак, рече дека нивниот став ќе се знае по средбата со премиерот Зоран Заев.

– Има покана за средба со премиерот Заев и таа ќе се одржи. Ќе видиме како ќе се развива ситуацијата, а потоа ќе решиме како ќе гласаме – рече Села.

Беса и Алијансата за Албанците се единствените партии кои поднесоа амандмани на уставните амандмани. За да се изгласаат измените на Уставот се потребни гласовите на најмалку 80 пратеници, а за да се достигне до таа бројка потребни се гласовите и на пратениците од овие две партии.


Поднесени седум амандмани на уставните измени


Скопје, 18 декември, 2018 - 12:05 (META) 

До Собранието на Република Македонија пристигнале седум амандмани на предлог-амандманите на Уставот и тоа два од Алијанса на Албанците, еден од Беса, еден од пратеникот од СДСМ Мухамед Зекири и три од независната пратеничка група на ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата. Амандмани не поднеле пратеничките групи на опозициската ВМРО-ДПМНЕ, ниту од владејачките ДУИ и СДСМ.

Зијадин Села и Сурија Рашиди од Алијанса на Албанците имаат еден амандман со кој бараат во членот 2 став 2 зборовите „македонско/граѓанин“ да се заменат со зборот „граѓанин“, а во образложението навеле дека тоа се бара за да се овозможи еднаквост во изразување на државјанството на сите граѓани на Република Македонија.

Пратениците на Беса, Фадил Зендели и Теута Билали исто така бараат интервенција во истиот став на уставниот закон и но тие предлагаат овој став два да гласи „Од денот на влегување во сила на амандманот XXXIII, граѓаните на Република Северна Македонија имаат државјанство на Република Северна Македонија“.

Амандман за истиот став од членот 2 на уставниот закон има поднесено и Мухамед Зекири од СДСМ за допрецизирање на ставот со тоа што на крајот на реченицата да се додадат зборовите „што не ја определува ниту пак ја прејудицира етничката припадност на граѓаните“.

Сличен амандман на овој има поднесено и независната пратеничка група на ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата. Тие предлагаат во членот 2 став 2 по зборот „Македонија“ да се додадат зборовите „со што не ја предодредува етничката припадност на граѓаните“. Амандманот го предлагаат, како што наведуваат во образложението, за да се постигне дистинкција меѓу државјанството и етничката припадност на сите граѓани на Република Македонија.

„Овој амандман докажува дека не сме и нема да бидеме Северномакедонци, туку сме и ќе бидеме Македонци, како што и другите припадници се и ќе бидат Албанци, Власи, Срби, Роми, Бошњаци и други“, пишува во образложението потпишано од Елизабета Канческа Милевска, Нола Исмајловска Старова, Владанка Авировиќ, Емилија Александрова и Зекир Рамчиловиќ.

Вториот амандман на Села и Рашиди од Алијанса на Албанците се бара во уставниот закон за прогласување на амандманите да се додаде член 1-а и предлагаат тој да гласи:

„Државната граница на Република Македонија е нејзината постојна граница со Република Албанија, Република Бугарија, Република Грција, Република Србија и Република Косово“. Во образложението тие, меѓу другото, наведуваат вакво нешто е неопходно бидејќи Република Македонија ја признала Република Косово.

Пратениците од независната пратеничка група имаат поднесено амандман со кој бараат менување на членот 1 став 2 од уставниот закон и предлагаат тој да гласи:

„Амандманите од XXXIII до XXXVI на Уставот на Република Македонија не произведуваат правно дејство, не влегуваат во сила и се неважечки доколку веднаш не се исполнат условите утврдени во ставот 1 на овој член“. Амандманот го предлагаат со цел да се загарантира позицијата на Република Македонија во спроведувањето на Преспанскиот договор и Протоколот за НАТО.

Исто така тие имаат и трет амандман со кој се предлага во член 1 став 2 од уставниот закон на крајот на реченицата се додаваат зборовите „и Собранието на Република Македонија веднаш пристапува кон измена на Уставот на Република Македонија“. И сето ова независната пратеничка група на ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата, го предлага, како што се наведува, со цел да се згарантира позицијата на Република Македонија во спроведување на конечната спогодба.

Седницата на собраниската Комисија за уставни прашања почнува попладнево, додека пленарната седница се очекува да биде закажана од 9 јануари следната година. Ова е трета и последна фаза од уставните измени кои се правата согласно Договорот од Преспа.


Собраниска расправа за нацрт-амандманите на Уставот


Скопје, 18 декември, 2018 - 9:44 (META) 

На собраниската Комисија за уставни прашања денеска ќе започне дeбатата за уставните нацрт-амандмани за промена на Уставот, согласно Договорот од Преспа помеѓу Македонија и Грција.

Уставната комисија треба да ги разгледува четирите нацрт-амандмани и Извештајот на Владата од јавната дискусија за нацрт-амандманите.

Како втора точка е ставен Предлог-уставен закон за спроведување на амандманите на Уставот на Република Македонија.

Предлог амандамните ќе се разгледуваат и на собраниската Законодавно-правна комисија.

За секој амандман може да се расправа по три дена, а пратениците можат да достават и амандмани на владините амандмани, што веќе најавија дека ќе го сторат опозициските партии на Албанците.

Откако ќе завршат комисиските расправи, следува пленарна седница. Претседателот на Собранието Талат Џафери најави дека пленарната седница треба најрано да биде закажана на 9 јануари идната година, а гласањето да се случи на 15 јануари.

За да поминат уставните измени повторно е потребно двотретинско мнозинство, а за амандманот на Преамбулата на Уставот освен двотретинско, е потребно и Бадентерово мнозинство.


Владата го усвои буџетот за 2019, дополнет со амандмани за повеќе пари за животна средина


Скопје, 14 декември, 2018 - 12:41 (META) 

Владата на денешната 109. седница, го усвои дополнетиот предлог – буџет за 2019 година, усогласен соодветно на амандманите што произлегоа од комисиската расправа за буџетот во Собранието.

„Согласно амандманите кои дојдоа од владејачкото мнозинство и од опозицијата во собраниската амандманска расправа, во предлог-буџетот за 2019 година се направени дополнувања на буџетски износи во програмите за заштита на животната средина, со фокус на мерките за почист воздух, на локалната инфраструктура и на програмите за развој на планските региони, како и на зголемување на буџетската поддршка за работата на дел од министерствата, агенциите, управите и други органи на државната управа“, се вели во соопштението од Влада.

Соодветни интервенции по собраниската амандманска расправа за дополнителни буџетски износи се направени и за дел програмите на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“.

„На денешната седница на владата се утврдени и насоките за нивелирање на платите во културата за што активностите треба да започнат од јануари 2019 година, согласно буџетската динамика во претстојната година“, се додава во соопштението.

Вкупните приходи на буџетт за 2019 година се планираат на ниво од 210,8 милијарди денари, а расходите се планирани на ниво од 228,5 милијарди денари. Вака планираните приходи и расходи резултираат со намалување на буџетскиот дефицит на ниво од 2,5 проценти од БДП или 17,7 милијарди денари во апсолутен износ.

Планираниот дефицит е во согласност со Фискалната стратегија на Македонија 2019-2021, која на денешната седница на Владата беше усвоена како информација и која заедно со конечниот дополнет предлог за буџет за 2019 година, ќе се испрати на усвојување во Собранието.


Владата ги испрати финалните верзии на амандманите во Собранието


Скопје, 13 декември, 2018 - 10:02 (META) 

На вчерашната 108 седница Владата ги усвои финалните текстови на амандманите на Уставот и веднаш ги испратила до Собранието.

Амандманот 33 гласи: „Во Уставот зборовите „Република Македонија“ се заменуваат со зборовите „Република Северна Македонија“, а зборот „Македонија“ се заменува со зборовите „Северна Македонија“, освен во член 36 од Уставот на Република Македонија“.

Со амандманот 34 се вршат измени во Преамбулата – амандман 4 на Уставот на Република Македонија и тој гласи: „Во Преамбулата на Уставот на Република Македонија се бришат зборовите „кои живеат во нејзините граници“, „одлуките на АСНОМ“ се заменуваат со зборовите „правните одлуки кои се наведени во Прогласот од Првото заседание на АСНОМ до македонскиот народ за одржаното заседание на АСНОМ“, по зборот „година“ се додаваат зборовите „на кои се изрази волјата за создавање на самостојна суверена држава и Охридскиот рамковен договор“, а се бришат зборовите „одлучија да“.

Со текстот на амандманот 35, „Републиката го почитува суверенитетот, територијалниот интегритет и политичката независност на соседните држави“, се дополнува членот 3 од Уставот на Република Македонија.

Како резултат на јавната расправа,  измени има и во текстот на Амандманот 36 којшто сега гласи:
-Републиката ги штити, гарантира и негува особеностите, историското и културното наследство на македонскиот народ;
– Републиката ги штити правата и интересите на своите државјани кои живеат или престојуваат во странство;
– Републиката се грижи за дијаспората на македонскиот народ и на другите заедници и ги негува и унапредува врските со татковината;
– Републиката притоа нема да се меша во суверените права на други држави и во нивните внатрешни работи.

Финалниот текст на предлог амандманите 33, 34, 35 и 36 на Уставот на Република Македонија, како и образложението за нив може да се видат тука.

На денешната седница Владата, исто така усвои и пакет закони предложени од Министерството за правда. Измените и дополнувањата на Кривичниот законик опфаќаат ревидирање на одредбите  во  неколку  области, односно криминалот од омраза, неказнувањето  на  жртвата од трговија со луѓе и неказнувањето дете жртва. Законот предвидува и воведување на ново кривично дело „Попречување на правдата“.

Усвојувањето на Предлог-законот за изменување и дополнување на Законот за судови, којшто е со ЕУ знаме, произлегува  од потребата за реформа на судството, зацртана во Стратегијата за реформа на правосудниот сектор. Законот предвидува нови, заострени критериуми за избор на судија и редефинирање на основите за разрешување и за утврдување на одговорност на судиите.

Основната цел на Предлог-законот за Судски совет, којшто исто така е усвоен на вчерашната седница, е внесување на мерливи квалитативни критериуми за оценување на работата на судиите и претседателите на судот,  на секои две години. Предлог-законот е во согласност со препораките на Венециската комисија и на Групата на земји против корупцијата (ГРЕКО), а со него се создава основа за утврдување на одговорност на членовите на Судскиот совет. Новиот предлог-закон предвидува и потранспарентна постапка за избор на членовите на Судскиот совет и судиите, а покрај министерот, право на глас во Судскиот совет ќе нема ниту претседателот на Врховниот суд.

Последниот од вчерашниот пакет е Предлог-законот за прекршоци, со кој глобите за физички лица ќе бидат за 75 отсто помали во однос на сегашните, а за фирмите ќе се намалат за два и пол пати.


Џафери: Уставните измени ќе се гласаат на 15 јануари


Скопје, 10 декември, 2018 - 12:40 (META) 

Во понеделник на 17 декември ќе почне комисиската расправа за предлог амандманите на Уставот, изјави денеска собранискиот спикер Талат Џафери по средбата со неговиот албански колега Грамоз Ручи.

Пленарната собраниска седница е закажана за 9 јануари која се очекува да заврши за една недела и потоа на 15 јануари да се гласа за измените на Уставот. За крајното гласање повторно е потребно двотретинско мнозинство од вкупниот број на пратеници.

Од 17 декември започнува да тече и рокот за партиите да поднесуваат амандмани на амандманите.

Последните две јавни дебати за уставните измени ќе се одржат денеска во Штип и во Тетово.


Лавров го демантираат пратениците од опозицијата што гласаа за уставните измени


Скопје, 7 декември, 2018 - 16:39 (META) 

Сергеј Лавров, министерот за надворешни работи на Русија во интервју за грчкиот весник „Ефимерида тон синдактон“ објавено денеска, обвини дека се случува грубо систематско мешање на САД и ЕУ во внатрешните работи на Македонија.

Во тој контекст тој рече дека „Собранието на 19 октомври се протурка одлука за уставни измени со уцени и поткуп на пратениците од опозицијата. Во тоа непосредно учествуваа странски дипломати, а вклучувајќи го амбасадорот на САД“.

Наспроти тврдењата на шефот на руската дипломатија за притисоци и поткуп на пратениците од опозицијата, во што, како што рече „непосредно учествувале странски дипломати, вклучувајќи го актуелниот амбасадор на САД“, осумте пратеници од ВМРО-ДПМНЕ што го поддржаа почетокот на уставните измени, категорично посочија дека одлуката ја донеле со слободна волја, според своите убедувања.

Нола Исмајлоска-Старова:

По сопствено убедување гласав „за“. Овој процес мора заеднички да го спроведеме, јас сакам да бидам активно вклучена во него, да помогнам за изнаоѓање на решенија и затоа се изјаснив за отворање на Уставот. При носење на одлуката се водев од личната желба за просперитет на Македонија и одговорно ги отфрлам наводите за закани кон мене при изјаснувањето

Зеќир Рамчиловиќ:

Наместо да се разбудиме во еден почеток на хаос, Македонија се разбуди со почеток на решавање на кризата. Тоа се вистинските причини за гласањето и нашата одлука е последица на таквите напори донесена без никакви притисоци од било кого, туку како наша слободно изразена волја врз основа на политичката одговорност која ја имавме во овој судбоносен момент за нашата држава. Сето останато се шпекулации и смислени клевети кои нема да поминат несанкционирани.

Емилија Александрова:

Одлуката беше тешка навистина, свесни за сериозноста на ситуацијата како во државата така и во политиката и какви се бранувањата таа ќе направи посебно во мојата партија. Но, јас и моите колеги цврсто веруваме дека тоа што дадовме шанса е вистинскиот пат по кој треба да се движиме, нормално уште еднаш да напоменам со прифаќање на нашите услови

Љубен Арнаудов:

Не сметам оти некој е предавник. Не е точно дека сме имале закани и дека сме примиле пари. Ништо не е ветувано.