Реџепи: До 2025 година поголемиот дел од градовите и општините ќе бидат гасифицирани


Скопје, 31 декември, 2018 - 8:00 (META) 

Владата најавува засилени градежни активности за изградбата на гасоводот во 2019 година и за оваа намена во буџетот се предвидени 1 милијарда и 557 милиони денари. Директорот на Македонски енерегетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи во интервју за „Мета“ вели дека нивниот преносен систем ќе биде оперативен за брзо време. Мерно- регулационата станица (ГМРС) Штип ќе може да опслужува во текот на вториот квартал од 2019. ГМРС Неготино во текот на третиот квартал следната година, кога се планира приклучување на ТИР-зоните во Штип, во тој период. Сите други станици, во Пелагониски и Полошки регион ќе бидат оперативни до средината на 2020 година.

Владата го задолжи Министерството за економија да формира работна група која ќе одлучува за најефикасниот модел за развој на системи за дистрибуција на природниот гас во Македонија. Од какво значење е формирањето на овие дистрибутивни центри за забрзување на гасификацијата?

– Проектот за гасификација е приоритет во работата на оваа влада.Оваа работна група ќе треба да предложи до владата модел за развојот на дистрибутивната мрежа на природен гас во државата, со јасно дефинирани цели и очекувања.Односно, да овозможи приклучок до секој краен корисник во целата територија на државата и да се реализира брза и ефикасна гасификација, посебно во регионите каде што нивото на загаденост на воздухот е загрижувачко. За да се постигнат овие цели, ќе треба да обезбедиме евтин приклучок до секое семејство и секој краен корисник, евтина цена по метар кубен гас и да им помогнеме на домаќинствата во прилагодување на внатрешните инсталации преку субвенции или евтини заеми.

Kолку вакви дистрибутивни центри се потребни, за секоја општина или би функционирале на ниво на региони?

– Сегашниот Закон за енергетика, овозможува либерален пазар за дистрибутивните оператори на природен гас. Според физибилити студијата, вкупната инвестиција е проценета да биде околу 250 милиони евра. Гледајќи ја финансиската моќ на нашите општини, расположливиот стручен кадар и фактот дека секоја општина посебно ќе треба да гради диспечерски центар, скада систем за надзор, билинг систем, одржување и ред други фиксни трошоци, јас лично апсолутно сум убеден дека тоа нема да функционира и нема да се постигнат очекуваните цели. Гледајќи ги најдобрите европски пракси и причините зошто бил неуспешен повикот во 2013 за воспоставување на јавно-приватно партнерство (тогаш биле поделени три концесиски подрачја: Источен, Западен и Скопски регион), мислам дека треба да се воспостави јавно-приватно партнерство со сериозен приватен партнер. Тој треба да има големо искуство, да биде со голема финансиска моќ, кој ќе има обврска да ја развие мрежата во целата територија на државата и да има обврска во рок од 3-4 години да овозможи евтин приклучок на секој заинтересиран краен корисник, како во најзагадените региони, така и во сите други градови во државата. Во исто време, не нарушувајќи го либералниот пазар, секој друг оператор кој ќе сака да гради и да оперира со дистрибутивна мрежа во одредени региони или градови, тоа да му биде овозможено во рамките на законот.

Изградбата на кракот Скопје – Гостивар е важен и за Интерконекцискиот вод со Грција и за него веќе имате аплицирано за грант заедно со Грција, односно грчкиот оператор. Кои ќе бидат придобивките за државата и што конкретно овој вод значи за нас?

– Изградбата на интерконекцискиот вод со Грција е наш врвен приоритет, заради диверсификација и конкурентност на нашите извори на снабдување со природен гас, тоа е наша надлежност. Да појасниме дека со новиот Закон за енергетика и обврската за раздвојување на дејностите, оперирањето со дистрибутивните мрежи не е во наша надлежност. Но, за нас е многу битно за да не дојдеме во ситуација после вложување на големи средства, да нема кој да ги користи нашите услуги и нашата инфраструктура за пренос на природен гас. Јас сум оптимист дека до крајот на наредна година ние ќе завршиме со проектирање на Интерконекцискиот вод, потребните студии итн, и да стигнеме до одобрение за градење. Секако ќе се затвори финансиската контрукција за да може да се објави повик за да се ангажираат оператори за градба и реално е да се очекува до крајот на 2022 овој интерконектор да биде оперативен.

За трасата Скопје – Гостивар најавивте дека треба да биде завршена кон крајот на следната или почетокот на 2020 година, бидејќи се појавила потреба од голем број на измени при градбата. На какви измени конкретно мислите?

– Точно е дека на овој лот се појави потреба од неколку нужни измени на трасата, од различна природа. Една од нив е измената на Водно, заради барањето на граѓанските здруженија. Другите се заради тоа што откако е дефинирана трасата се додека се почнало со реализација на терен повеќе општини носеле детални урбанистички планови, дале одобренија за градба, легализации, концесии на самата траса итн.

Кога се очекуваат конкретни резултати од сите овие активности со гасификацијата кои ги најавувате дека ќе завршат следната и кон средината на 2020 година? Односно кога домаќинствата и компаниите ќе бидат гасифицирани?

– Нашиот преносен систем ќе биде оперативен брзо. ГМРС Штип (мерно-регулациона станица) ќе може да опслужува во текот на вториот квартал 2019 година. ГМРС Неготино во текот на третиот квартал 2019 година. Планираме да го приклучиме ТИРЗ Штип, во тој период. Сите други станици, во Пелагониски и Полошки регион ќе бидат оперативни до средината на 2020 година. Многу е важно, да имаме сериозни оператори за дистрибуција, за дотогаш да завршат со проектирање и да обезбедат одобренија за градба, за да можат да почнат со градежни активности. Јас сум оптимист дека во текот на 2020 година, ќе почнат градежните активности во поголемиот дел од градовите и општините, и до 2025 да бидат целосно покриени. Освен огромните економските бенефити, целосно ќе биде решен и проблемот со загадувањето на воздухот.

Цената за приклучување на гас во Општина Куманово изнесуваше 800 евра, но со субвенции од општината, цената за приклучок по домаќинство е намалена на 650 евра. Тоа за просечно семејство е скапо, како ќе се изнајдат начини, гасот да е лесно достапен до граѓаните?

Тарифата за пренос кај дистрибутивните оператори ја одредува Регулаторната комисија, а тарифата за приклучок ќе зависи од пазарните услови. Само за споредба, просечната цена за приклучок во земјите од регионот е десет пати поевтина отколку во Струмица и Куманово. Според методологијата за пресметување на оваа цена, зголемувањето на количините или бројот на корисници, ќе влијае за драстично намалување на цената.

Во буџетот се предвидени средства за експропријација, дали тоа значи дека се надминати сите проблеми од овој вид и кои би биле главните пречки поради кои роковите би биле пробиени?

-Голема грешка била направена, кога во 2017 не биле издвоени средства за експропријација. Затоа во 2018 имавме и во 2019 имаме предвидени средства за оваа намена. Јас затекнав ситуација со ниту еден решен предмет за експропријација, а имаме неколку илјади такви. Јас сум задоволен од текот на решавањето во изминативе шест-седум месеци. Во Лот 2 ( Неготино – Битола) е решена над 80 проценти од експоријацијата и очекувам дека брзо ќе биде решена целосно. Во Лот 5 (Скопје -Гостивар) заради поголемиот број на предмети, поради измените и застојот во неколку други институции, имаме побавно темпо на решавање. Поголемиот дел од пречките се веќе надминати и очекувам дека и во овој лот брзо ќе ја завршиме целата експропријација.

Според активистите за заштита на Водно, таму се работи без правосилно решение за измени во тек на градба, затоа што новопроектираната траса се уште е одобрена. По која траса работите, по новата или по старата?

– Го повторувавме ова неколку пати. Одобрение за градба има за целиот проект. Измената на Водно е од 20 до 24 километар. Ние таму не работиме се додека нема да имаме ново одобрение за таа измена, а тоа ќе биде брзо. На Водно ја отворивме трасата од 24 до 27 километар, и планот беше да се отвори и од 17 до 19 километар, но за да стигнат градежните машини до 19 километар на терен се јави потреба од порамнување на неколку места. Машините се движеле по новата траса каде што чекаме одобрение, а не по старата каде што имаме одобрение по основен проект. Тоа го планиравме од многу практична причина, за да нема порамнување на старата траса која што нема да се користи. Тука беше недоразбирањето со активистите, што за мене е ирационално, но сепак одлучивме да го чекаме одобрението за измената. Само да повторам, Водно не само што нема да изгуби од овој проект туку ќе има големи придобивки.

Кој контролира како се работи, има ли надзор врз работата на Водно?

-Секако дека има. Надзорот е присутен во целиот тек на градбата и во секое градилиште.


Изградбата на гасоводот од Штип до Неготино ќе заврши кон крајот на јануари


Неготино, 23 декември, 2018 - 10:56 (META) 

Изградбата на гасоводната мрежа од Штип до Неготино е во завршна фаза, комплетно ќе заврши кон крајот на јануари или кон средината на февруари и веднаш потоа ќе се пушти во употреба, информираше министерот за транспорт и врски Горан Сугарески кој заедно со директорот на Македонски енергетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи извршија увид во финализирањето на градежните работи на оваа гасоводната делница.

– И во делот на краците кои што одат до Битола и до Гостивар во 2019 година очекуваме сериозна динамика. Гасификацијата е стратешки приоритет на Владата, а тоа се потврдува, бидејќи во буџетот за 2019 се предвидени 1 милијарда и 557 милиони денари. Согласно потпишаните договори кои ги имаме со изведувачите, дел од нив ќе завршат кон крајот на 2019 година, дел и во 2020 година – рече Сугарески.

Тој додаде дека надминати се речиси сите проблеми и со финализирање на процесот на експропријација на земјишта. Дополнително, Сугарески информираше дека на претпоследната седница на Влада, Министерството за економија се задолжи да формира работна група која ќе одлучува за најефикасниот модел за развој на системи за дистрибуција на природниот гас во Македонија.

–  Многу е важно во овој процес забрзано да работат и општините за да може паралелно да ги градат општинските дистрибутивни мрежи, за што побрзо гасот да го донесеме до домовите и компаниите.Уште еднаш сакам да упатам апел до општините, најбрзо да работат на проектите, на документација, да одвојуваат средства од буџетот за да бидат приклучени сите градови околу кои се работи – додаде Сугарески.

Директорот на МЕР, Реџепи информираше дека должината на делницата во завршна фаза од Штип до Неготино е 36 километри, а инвестицијата е вредна 15, 8 милиони евра.Главната мерна регулациона станица Неготино е предвидена да биде со максимален капацитет за опслужување на природен гас од 7.000 метри кубни на час.

– Овој е последниот градежен зафат во лот 1, од делницата од Штип до Неготино во вкупна должина од 36 километри. Нискиот дел е комплетно завршен, направен е успешен хидротест и очекувам до крајот на следниот месец или првата половина на февруари да има употребна дозвола, да биде во можност да се наполни со гас и да опслужува кон дистрибутивните оператори – рече Реџепи.

Тој додаде дека и во другите два лота има интензивни градежни активности, и во втората половина од оваа година имало задоволително ниво на реализација на проектите.

– Паралелно се работи и на поврзување на магистралниот гасовод од Неготино преку Кавадарци, Прилеп па се до Битола, во должина од 92 километри. На овој потег веќе има околу 40 проценти реализација на градежните работи. Со инвестиција од 29 милиони евра, интензивно се работи и на делницата од Тетово до Гостивар, со околу 35 проценти реализација на градежните работи – рече Реџепи.

Реџепи очекува дека во првиот квартал во 2020 година делницата од Неготино кон Битола ќе биде завршена. Додека за делницата од Скопје до Гостивар се очекува да биде завршена до крајот на наредната година или може да има продолжување од три месеци, поради како што рече, големиот број измени кои во тек на градба се појавиле и се покажале неминовни да се направат.

Тој додаде дека оваа гасоводна делница е многу битна затоа што ќе биде јазол не само за приклучување кон лот 2 туку и за приклучување кон интерконекцискиот вод со Грција.

– Со задоволство информирам дека е направена физибилити студијата заедно со грчкиот оператор и аплицирано е за грант за градба. При крај се преговорите со значителни европски финансиски институции за финансирање на оваа делница и очекувам дека брзо ќе имаме конкретен договор за финансирање. Оваа интерконекција ни е најважна, бидејќи не само што ќе добиеме конкурентен и стабилен систем за снабдување, туку ќе имаме и диверзификација на сите наши извори за снабдување со природен гас – додаде Реџепи.


Релизацијата на изградбата на гасоводот е минимална, потрошено само 8,6 отсто од планираното


Скопје, 19 октомври, 2018 - 11:52 (META) 

Реализацијата на изградбата на гасоводот досега е минимална и изнесува едвај 8,6 проценти од планираните 2 милијарди денари за годинава. Поради слабата искористеност на средствата, се поставува прашањето дали ќе се реализираат најавените проекти, како што е интерконекциската врска со Грција и Бугарија, но и поврзувањето на ТЕЦ Неготино со магистралниот гасовод.

Директорот на Македонски енергетски ресурси Бајрам Реџепи за „Мета“ вели дека интерконекцијата со Грција е врвен приоритет, заради диверсификација на снабдувањето и заради стабилност на пазарот на гас.

„Интензивно работевме на завршување на физибилити студијата кое што го правиме заедно со Операторот на националниот систем за пренос на природен гас на Грција (ДЕСФА), и тоа е при крај. Имавме неколку взаемни посети состаноци и секојдневна комуникација. Заедно со Министерство за финансии правиме финансиска конструкција и многу сум задоволен од заинтересираноста на финансиските институции за реализација на овој проект. Со Бугарија освен постоечкиот интерконекциски вод во Крива Паланка е планирано и втора интерконекција во Струмица, но тоа е во средорочен план да се изгради“, вели Реџепи за „Мета“.

Во однос на поврзувањето на ТЕЦ Неготино со гасоводот, Реџепи вели дека во нивниот преносен систем е планирано да се изгради вод до ТЕЦ Неготино и посебна мерна станица.

„Но, моментално ТЕЦ Неготино нема котел што работи на гас. Ако оние ќе се одлучат да изградат когенеративен котел, а заради нивото на искористеност, тоа зависи од цената на струјата, ние секако дека ќе обезбедиме приклучок“, додава Реџепи.


Македонија и Албанија потпишаа договор за соработка во гасификацијата


Тирана, 21 септември, 2018 - 12:01 (META) 

Македонски енергетски ресурси АД Скопје и АЛБГАЗ од Тирана потпишаа Меморандумот за разбирање за воспоставување и развивање на деловна соработка за развој на преносните мрежи на природен гас во двете земји.

На потпишувањето на меморандумот присуствуваа министерот за економија Крешник Бектеши и албанскиот министер за енергетика Дамјан Ѓикнури.

– Денешниот Меморандум е чекор напред за развој на билатерално стратешко партнерство во секторот за природен гас, како продолжение на веќе потпишаниот Меморандум за соработка во областа на енергетиката, меѓу Министерството за економија на Македонија и Министерството за енергетика на Албанија – истакна Бектеши.

Тој потсети дека и двете земји, како потписнички и на Договорот за основање на ЕЗ, покрај усогласување на националните законодавства со европското,  се стремат да ги постигнат трите утврдени цели на енергетската политика на Унијата, а тоа се безбедноста, одржливоста и конкурентноста, притоа обезбедувајќи слободно движење на енергијата, без технички или регулаторни бариери.

– Радува фактот што изградбата на проектот ТАП на албанска територија е во завршна фаза. Соработката во областа на природниот гас, верификувана денеска од страна на првите луѓе на МЕР и АЛБГАЗ, Бајрам Реџепи и Арбр Аврами, како стратешко партнерство меѓу двете компании, ќе овозможи обезбедување на сигурност и диверзификација на снабдувањето со природен гас. Со ова ќе биде промовирана гасификацијата, испораката на дополнителни количини на природен гас помеѓу двете земји, но и поттикнување на инфраструктурните инвестиции во енергетскиот сектор, како и исполнување на обврските што произлегуваат од Регионалната иницијатива за централно и југоисточно европско поврзување со гас – рече Бектеши по потпишувањето.

Според Бектеши, Македонија и Албанија како две соседни земји кои сакаат да се интегрираат во европските структури, имајќи го предвид Берлинскиот процес, се повеќе од заинтересирани во најкус можен рок да се конкретизираат започнатите проекти, што ќе придонесе до уште  позајакната енергетска и економска соработка, имајќи предвид дека само со добра регионална интеграција ќе се обезбеди побрза интеграција во европското семејство.


„Го сакам Водно“ и власта не се договорија околу гасоводот


Скопје, 18 септември, 2018 - 17:22 (META) 

Претставниците на граѓанската иницијатива „Го сакам Водно и на власта – заменик-министерот за животна средина Јани Макрадули, градоначалникот на Скопје Петре Шилегов и директорот на МЕР, Бајрам Реџепи, не успеаја да најдат заеднички јазик околу спорната траса на гасоводната делница 5, Скопје-Тетово-Гостивар, преку Водно. Тие ги вкрстија аргументите на јавната дебата  на тема „Гасовод преку Водно“ што, поради симболика, се одржа денес во хотелот Средно Водно.

– Во овој момент не постои механизам кој може да ги отповика градежните дозволи дадени за проектот на гасоводната траса 5. Процесот е отиден предалеку за да го вратиме на почеток и да бараме траса која нема да оди преку Водно. Мораме да се носиме со фактите онакви какви што се – беше дециден скопскиот градоначалник Петре Шилегов, кој состојбата во која сега се наоѓа проблемот со гасоводот преку Водно го поистовети со поодмината бременост на жена во која абортирањето е опасно и за мајката и за детето.

Одговарајќи на обвинувањата на еко-активистите дека не држат оправдувањата дека не може да ја стопира изградбата на сегашната траса на гасоводот, Шилегов истакна дека сегашната владеачка гарнитура не ги носи своите одлуки според принципот „Миле ми текна“ туку дека, поради затекнатите состојби, морала на крајот да се определи да ја реализира оваа траса сосе делницата преку Водно, но дека сериозно е заангажирана да ги реализира еколошките подобрувања во градот како што се зелените коридори, зазеленувањето на булеварите, законското уредување на статусот на Водно и на Матка, а пред се завршувањето на секундарната гасификација на главниот град, за која најави дека работите, по повеќегодишната блокада, ќе стартуваат уште оваа есен.

– Да ја погледнеме пошироката слика – повика Бајрам Реџепи, директорот на државната компанија за гасификација, МЕР, кој ги повтори и претходно дадените аргументи дека евентуалната измена на трасата, во оваа фаза, со напуштање на веќе изградените објекти и со новото проектирање би значела конкретна загуба од 20 милиони евра од буџетот, но и дека и доколку гасоводот оди по друга траса, повторно би имало дури многу поголеми штети врз животната средина и сечење на многу повеќе шума.

– Тешко е да се биде еко-активист во еколошки девастирана држава каква што е Македонија – се пожали долгогодишниот еколошки активист Игор Смилев од „Го сакам Водно“. Тој посочува дека, поучен од сопственото дводецениско искуство во борбата против штетните еколошки проекти во земјава, ревитализацијата на веќе уништените подрачја, кои државата ги прави дури откако нивното уништување ќе достигне критично ниво, секогаш било премногу задоцнето, исклучително скапо и без никаков ефект.

Со тоа алудираше на ветувањата дадени од заменик-министерот за животна средина, Јани Макрадули, дека, паралелно со конечната законска заштита на Водно која тие ќе ја спровеле откако ќе биде завршена изградбата на гасоводот, ќе се случи обемен зафат за ревитализација на подрачјето опфатено со градењето на гасоводот и повеќекратен надомест на исечените дрва.

Еко-активистите потсетија и на недоследностите во постапките на власта околу гасоводната траса преку Водно, како што е сечењето на вегетацијата без дозвола, што де факто се случувало пред еколозите да ја предупредат јавноста што се случува на Водно и изразија отворено сомневање дека властите ќе покажеа макар и најмала грижа за Водно доколку тие не го кренаа својот глас во заштита.

Не беше разјаснета ниту дилемата дали е Водно сепак заштитено подрачје, како што тврдат тие или допрва треба да се заштитува, како што се изјаснија Макрадули и Шилегов. Директорот на МЕР, Реџепи самиот призна дека кај нив се уште постои дилема дали Водно навистина ужива некаков статус на заштита или не, но истакна дека тие уште од почеток имаат дозвола за сечење на вегетацијата за потребите на гасоводот, по утврдената траса, дека неа ја добиле од Македонски шуми и дека, поради ова, сечењето не се врши бесправно или со игнорирање на законските процедури.

„Го сакам Водно“ на крајот ги повикаа своите соговорници од власта да земат учество на јавна расправа која, овојпат, за разлика од досега, ќе ја организираат тие, под нивни услови.

foto brit emb foto uk gov Овој текст е подготвен во рамките  на проектот „Поддршка на демократските вредности и промени во општеството преку новинарството“ финансистан од Владата на Обединетото Кралство, со поддршка на Британската амбасада во Скопје. Мислењата и ставовите наведени во оваа содржина не ги одразуваат секогаш мислењата и ставовите на Британската амбасада/Британската Влада.


Реџепи: Северната траса на гасоводот би уништила многу повеќе зеленило


Скопје, 18 септември, 2018 - 8:03 (META) 

Македонски енергетски ресурси (МЕР) е државна компанија која стои зад изградбата на гасоводот од Скопје кон Тетово и Гостивар, што поминува преку заштитеното подрачје на парк-шумата Водно. Граѓанската иницијатива „Го сакам Водно“ го артикулираше граѓанското незадоволство од уште еден проект што ќе значи натамошна деградација на ионака сериозно уништеното зеленило и живиот свет на „белите дробови на Скопје“, а застанаа и пред багерите кои пред еден месец почнаа со копање за гасоводот на сртот на Водно. Власта реагираше со времено запирање на механизацијата и со преговори со екологистите, но не отстапува од проектот. За овие прашања, разговаравме со директорот на МЕР, Бајрам Реџепи.

Кога ќе продолжите со градежните работи на гасоводната делница преку Водно? Што доколку има физичка блокада од еко-активистите?

– Според студијата за влијанието врз животната средина, сечењето на дрвата не е препорачливо да биде во период од 1 март до 1 октомври, и ние ги запазуваме сите тие мерки предвидени во таа студија. Што се однесува до физичките блокади, ние се обидуваме да ги убедиме активистите на сите состаноци и јавни дебати, што ќе значи за државата ако проектот престане да се реализира во оваа фаза и очекувам дека тоа ќе биде сфатено рационално.

Најавивте стеснување на трасата на 10 метри широчина. Како тоа ќе влијае на безбедноста на гасоводот, кога таа е стандардно е широка не помалку од 25 метри токму од безбедносни причини. Што во случај на пожар? Како ќе се интервенира на таков терен?

– Стеснувањето е само на работниот појас и нема да има никакво влијание за безбедноста на гасоводот. Пристап ќе има до целата траса и тоа е дефинирано по основен проект и со стандарди за градење на преносен систем на гас.

Му ги плативте веќе исечените дрва на град Скопје. Колку ве чинеа исечените дрва на Водно? Колку дрва ќе исече МЕР вкупно на трасата 5, ќе се надоместат ли и на кој начин?

– Досега на Водно немало сечење на дрва. Тоа ќе биде според препораките на студијата за влијанието врз животната средина. Ние на Водно ќе сечеме помалку од 2 хектари шума, или околу 1.400 метри кубни дрва. Тоа ќе биде надоместено неколкукратно со програмата за рекултивација која ќе го изготви Град Скопје во соработка со стручни лица. На пет метри од оската на гасоводот нема да може да се сади високостеблеста шума, но тоа не значи дека покрај оска нема да може да се садат нискостеблесни растенија  како што се шумски капини и друго шумско овошје, кои ќе може да ги користат планинарите што ќе ја користат таа патека за пешачење.

Зошто воопшто е избрана трасата на гасоводот да поминува преку Водно, кога најприродно, според географската поставеност, ќе беше таа да оди од Арачиново, кон Тетово покрај обиколницата, достапно, по рамно и со малку вегетација и градби? Знам дека одлуката е донесена пред вие да застанете на чело на МЕР, но би требало да сте информиран – дали е вистина дека одлуката паднала заради изградбата на Сончев град и планираната урбанизација на Водно?

– Нема такви индикации дека поради Сончев град била избрана трасата да оди низ Водно. А дали низ северната страна на Скопје би била подобра варијанта, тоа во оваа фаза на реализација на проектот е нерационално да се дискутира, заради причините што неколку пати ги повторуваме. Пред се, интервенциите врз зеленилото на таа траса би имале далеку поголемо влијание врз амбиенталниот воздух во Скопје. Исто така, досегашната инвестиција од околу 10 милиони евра ќе пропадне целосно и ќе има дополнителни трошоци од 10 милиони евра, и секако ќе треба проектот да се одложи во најдобар случај за пет години. Треба да земете предвид и дека во тој период ќе биде сечено такво количество на дрво за огрев или повеќе и тоа дневно, за потребите на домаќинствата во Скопје, Тетово и Гостивар.

Беше изнесен аргументот дека на тој потег гасоводната траса ќе се вкрстела со главниот довод на вода од Рашче за Скопје. Дали е вистина дека гасоводот сепак ќе го сече водоводот од Рашче со кракот кој ќе оди кон Косово?

– Тоа е целосна шпекулација. За интерконективниот вод за Косово не постои ниту физибилити студија, ни идеен проект, ниту е дефинирана траса кај треба даде помине.

Постојано се тврди дека застојот поради протестите на екологистите ја одложува гасификацијата, но знаеме дека таа не зависи само од Водно. Кој ќе ја гради секундарната гасоводна мрежа, кој ќе стопанисува со неа? Ќе им соопштите ли на граѓаните колку ќе ги чини да се приклучат на гасоводната мрежа, со инсталирање на сите потребни апарати, бојлери, цевки и слично?

– А.Д. МЕР е оператор за пренос. Со новиот Закон за енергетика јасно се дефинирани дејностите. Но, Владата има формирано работна група, која интензивно работи на изнаоѓање модел за изградба на дистрибутивните мрежи низ градовите и со задоволство можам да ве информирам дека во скоро време ќе се обезбедат и средства и модел за изградба.


Анѓушев: Гасоводот мора да поминува низ Водно, но ќе има нова траса


Скопје, 10 јули, 2018 - 12:49 (META) 

Вицепремиерот за економски прашања Кочо Анѓушев и директорот на Македонски енергетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи, заедно со претставници од иницијативата „Го сакам Водно“ денеска ја поминаа трасата по која треба да поминува гасоводот, за лично да се уверат каква шума и зеленило ќе бидат уништени.

Анѓушев вели дека слушал различни спротивставени ставови за тоа колку шума треба да се исече и низ кои предели поминува проектот за гасоводот, и затоа сакал да ја види ситуацијата на терен.

– Jа поздравувам иницијативата на невладините организации, тие се коректор на политиките на секоја влада и како такви и денеска се уверивме дека делумно или во најголем дел биле во право во своите барања. Службите во МЕР напорно работеа заедно со невладините организации и мислам дека во најголем дел таа траса се искорегира. Можете да го видите проектот каде што таа претходно била замислена и како сега сите делници каде што може да биде уништена шума се избегнати. Но, и покрај тоа што е направено максимално избегнување каде што може, во еден дел мора да се помине низ шума. Таму ќе се користат шумските патеки кои се веќе постојни, за да се направат минимални оштетувања кои може да настанат. Се надевам дека ќе дојдеме до заеднички јазик како оваа делница да се изгради – рече Анѓушев.

Тој уште еднаш повтори дека, ако се пролонгира градењето на гасоводот тоа ќе значи дека многу домаќинства ќе продолжат да се греат на дрва и во наредните пет години.

– Во тој случај несразмерно многу шума ќе се исече за греење од тоа што тука би се оштетила, а тоа сега ќе биде минимално. Ги охрабрив во МЕР и како Влада им наложивме да направат максимални напори, секое дрво кое може да се избегне за да биде исечено, тоа да биде така направено. Мислам дека веќе се постигна оптимална траса низ која што ќе има минимални оштетувања. Се работи за 70 отсто помалку оштетувања од тоа што беше првобитно замислено. Доколку и понатаму имаме желба да направиме еколошки потфат, како што е градењето на гасоводот, треба да бидеме согласни да продолжиме – додаде Анѓушев.

Тој вели дека ќе инсистира невладините организации и еколошките здруженија до крај да бидат вклучени во проектот, односно да бидат надзор.

– Покрај градежниот надзор, кој ќе постои согласно закон, и ќе биде ангажиран од страна на МЕР, ќе барам здруженијата да бидат дополнителен надзор на градењето на оваа траса. Се што може да се измени и прилагоди, за да има што е можно помал импакт на животната средина – додаде тој.

Андреа Јанков од иницијативата „Го сакам Водно“ вели дека ова се некои начелни, прелиминарни проекти кои се прават од изведувачите на основниот проект.

– Останува да продискутираме за овие дадени предлози со кои навистина се намалува импактот врз Водно. Од претходните четири километри шумски појас уништување, сега се намалува на два, се јавува теснење односно користење на постоечки патеки. Но, останува да продолжиме со разговорите, за да добиеме адекватно решение со кое сите би биле задоволни – вели Јанков и додава дека нивната работа допрва започнува со будење на граѓанската свест, за да ги натераат граѓаните да учествуваат во овие случувања, за да ги освестат, за тоа што значи Водно за нив.

Во однос на користење на друга траса за изградба на гасоводот и комплетно избегнување на Водно, директорот на МЕР, Реџепи вели дека „ги разгледале опциите и направиле длабока анализа, но биле врзани со рокови.“

– Имаме договори спрема банки и други субјекти, поднесовме анализа до Влада, но ќе имаше одложување на проектот три до четири години минимум. Заради другите обврски што ги имаме Владата одлучи да одиме по постоечката траса – додаде Реџепи.

Тој потсети дека идејниот проект за овој гасовод бил изготвен во 2010 година и дека во 2016 година било дадено одобрението за градба.