Тажни вести за новинарите: Граѓаните малку им веруваат и сметаат дека не се независни


Скопје, 8 ноември, 2018 - 14:09 (META) 

Половина од анкетираните граѓани, или 50,4 проценти сметаат дека медиумите во Македонија се зависни, а само 15 отсто велат дека медиумите во земјава се независни, покажуваат резултатите од истражувањето на јавното мислење „Перцепции на граѓаните за медиумите и надворешната политика“, спроведено од ИПСОС Македонија, нарачано од Медиумската програма во Југоисточна Европа на Фондацијата „Конрад Аденауер“.

На прашањето колкава доверба имате во новинарите, во зависност од возрасната категорија на испитаниците, од 38 до 40 отсто од анкетираните одговориле дека имаат мала доверба или воопшто немаат доверба во новинарите. Само 14 проценти од испитаниците имаат голема доверба во работата на новинарите.

Граѓаните најчесто се информираат од телевизијата – 71 отсто, на второ место се социјалните мрежи – 46,9 проценти, од веб-страниците на јавните институции – 12,4, од радиото – 12, додека од печатените медиуми само 8,7 проценти.

Половина од анкетираните, 51,2 отсто, одговориле дека најмногу и веруваат на телевизијата како медиум, без одговор биле 28,1 отсто, на социјалните мрежи им веруваат 17,7 отсто, на веб-страниците на јавните институции 7 отсто, на содржините на радиото им веруваат 5,9 отсто, додека на печатените медиуми 4,6 проценти.

Иако телевизијата ужива голема доверба, 39 отсто од населението смета дека лажните вести и дезинформациите се дистрибуираат преку телевизијата, додека ова мислење е уште повисоко за социјалните мрежи, 44 отсто.

– Ова се тажни резултати за новинарството во Македонија. Истражувањето покажа дека има голем простор за подобрување во однос на независните медиуми, кои се централни точки во демократијата, меѓудругото и преку обуки и дообуки на новинарите – рече раководителот на Медиумската програма во Југоисточна Европа, Хендрик Зитих.

Извршниот директор на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) Драган Секуловски, рече дека овие резултати не се за изненадување, ја потврдуваат перцепцијата на медиумската заедница во Македонија и укажуваат на потребата за спроведување системски реформи на медиумите во Македонија како предуслов за создавање поповолна средина за работа на новинарите и медиумите.

– Власта треба да создаде амбиент во кој медиумите и новинарите ќе имаат услови да работат слободно, медиумите и новинарите треба да служат на граѓаните а не на властите, а пак граѓаните треба критички да ја набљудуваат работата на медиумите и кога истите се непрофесионални треба да реагираат – вели Секуловски.

Тој наведе неколку препораки за враќање на довербата кај новинарите, а тоа е да се каже стоп на насилството кон новинарите и практиката на неказнивост, реформи за подобрување на законската регулатива на МРТ и комерцијалните медиуми, промоција на професионалното новинарство, промоција на медиумската саморегулација и продолжување на соработката меѓу новинарите и граѓанскиот сектор со цел враќање на довербата.


Довербата во медиумите во Македонија меѓу најниските во Европа


Брисел, 20 март, 2018 - 13:51 (META) 

Според најновиот извештај на Европската радиодифузна унија (ЕБУ), довербата во медиумите кај граѓаните на Македонија е меѓу најниските во Европа и дури и  опаѓала во изминативе пет години.

Во анализата што се темели претежно на 88-от извештај на Еуробарометар, се вели и дека ниската доверба на македонските граѓани во медиумите е во тесна врска и со индексот за слобода на медиумите изработен од „Фридом Хаус“. Така, според последниот индекс, Македонија е на претпоследно место во Европа, пред Турција, а во поглед на довербата во радиодифузните медиуми е подобра од Србија и Грција.

Screenshot2Генерално погледнато, според процентот на недоверба, кон медиумите воопшто, Македонија е втора во Европа, заедно со Обединетото Кралство, каде дури 52 отсто од населението не им верува на медиумите. Состојбата е полоша само во Малта, каде недовербата изнесува 53 отсто.

Кога станува збор за довербата на публиката во различните категории медиуми, во Македонија најмногу се верува на телевизиите, потоа се радијата и и порталите и другите категории страници на интернет, додека довербата во печатените медиуми е најниска.

За разлика од земјите на ЕУ, каде најголема доверба имаат радијата, во Македонија, Албанија, Бугарија, Романија, Турција и голем број земји во ЕУ, најмногу се верува на телевизиите. Најниска доверба во ЕУ, но и во Турција и во Албанија, имаат содржините од социјалните мрежи, а пак во Македонија, Србија и Бугарија најмала доверба уживаат печатените медиуми.

На ниво на Европа, најголема доверба имаат радијата, со 59 отсто, потоа се телевизиите со 51 отсто, следени од печатените медиуми со 47 отсто, интернет со 34 отсто и социјалните мрежи со 20 отсто. Screenshot3

Во поглед на довербата кон радијата, Македонија е последна со само 28 отсто, а процентот на недоверба е 67 отсто. Во периодот од 2012 до 2017 довербата во радијата во Македонија опаѓала умерено, односно со пад помал од 10 проценти.

Кога станува збор за телевизиите, тие во Македонија имаат доверба кај 49 отсто од граѓаните, а подеднаков процент граѓани не им веруваат. Во периодот 2012 до 2017 речиси и да нема промена на процентите.

Screenshot4Во поглед на печатените медиуми, Македонија по недоверба е втора во Европа, односно само 24 отсто од граѓаните им веруваат, а 63 отсто немаат доверба во нив. Пред нас е само Обединетото Кралство, со 23 отсто доверба и 73 отсто недоверба. Во последните 5 години, довербата во овие медиуми опаднала значително, односно повеќе од 10 отсто, а ситуацијата е иста и во Србија, Црна Гора и во Словачка.

Во поглед на медиумите на интернет, Македонија по недоверба е некаде во средината на Screenshot6листата на европските земји, со 37 отсто доверба и 47 отсто недоверба. Таа доверба во периодот од 2012 до 2017 година, опаднала значително, односно за повеќе од 10 проценти, а иста е состојбата и во Црна Гора, Романија, Словачка, Чешка, Балтичките републики, Финска, Шведска, Данска, Холандија, Франција и Обединетото Кралство.

Во социјалните мрежи во Македонија доверба имаат 30 отсто и таа е на деветто место. На оваа листа води Албанија со 42 отсто доверба, потоа е Турција со 39 отсто, Бугарија со 37 отсто, а Хрватска има 32 отсто доверба. Недовербата во Македонија кон социјалните мрежи изнесува 53 отсто.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


ММФ: Потребна ви е политичка стабилност, реформи и поголема отвореност на пазарот


Скопје, 16 февруари, 2018 - 15:03 (META) 

Охрабрени сме од економскиот напредок на регионот, вклучувајќи ја и вашата земја. За овој регион е важно да остане отворен и економски да се ангажира надвор од границите. Многу е важно да се зајакнат врските со најголемите трговски партнери.

Тоа денеска го порача заменик-главниот директор на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Тао Џанг, на Меѓународната конференција за монетарна политика и управување со финансиски средства, која што ја организира Народна банка.

Според Џанг, сега е момент нашата држава да го поддржи заздравувањето на регионалната економија.

– Се чувствува итна потреба макроекономската политика да доживее реформа за да се консолидира прогресот кој досега е остварен. Политичката стабилност на државите од регионот е позитивно нешто и е неопходна за да може да се покренат економски реформи – рече Џанг.

Шефицата на Мисијата на ММФ во Скопје, Јасмин Рахмен, рече дека во Македонија се потребни структурни реформи во управувањето и владеењето на правото.

– Во тие две области Македонија не стои добро во споредба со другите слични мали економии. Потребни се реформи во правосудството и транспарентност на јавните институции за да се зголеми довербата, не само меѓународен план и кај луѓето. Има висока стапка на миграција во развиените земји. Моја прва препорака е да се подобрат јавните институции и владеењето, за да се задржат стручните работници во државата. Имате една од највисоките стапи на невработеност во Европа и потребни се реформи на политиките, поголема отвореност на пазарот, пониски даночни стапки и инвестирање во образованието – рече Рахмен.

Таа додаде дека одливот на стручен кадар скапо ја чини нашата економија.

– За да ги задржите дома, треба да создадете работни места и подобрување на условите за работа, како и предвидлива бизнис средина. Кога би имале подобра иднина, тие би останале. Тие мора да сметаат на институциите дека ќе обезбедат вработување и затоа се потребни реформи во институциите и образованието, за вештините кои ги стекнуваат да соодветствуваат на работните места кои се отвораат – додаде Рахмен.

ММФ останува на ставот дека се потребни реформи во Фондот за пензиско и инвалидско осигурување, бидејќи како што рекоа неговите претставници, вака е неодржлив на долг рок, поради стареење на населението, ниските придонеси и ниската старосна граница за пензионорање во споредба со земјите членки на ЕУ.

На конференцијата следуваат уште две сесии. На следната ќе се расправа за согледување на централните банки и на менаџерите на финансиски средства за стратегиите за ефективно намалување на ризиците, а на четвртата сесија е предвидена дебата за Југоисточна Европа „Кој е тековниот пат кон интеграција и пораст?“, на која ќе учествуваат министерот за финансии Драган Тевдовски и министерот за финансии на Бугарија, Владислав Горанов.

Конференцијата се одржува во хотелот „Мериот“ во Скопје и на неа учествуваат високи претставници од ММФ, Европската централна банка (ЕЦБ), Светска банка, гувернери, вицегувернери, претставници од најголемата финансиска корпорација за управување со финансиски средства во светот, „Блек Рок“ и од една од најзначајните глобални банки, „УБС“ (UBS).


Делегации на македонското и на грчкото МНР ќе одржат состанок утре во Скопје


Скопје, 8 февруари, 2018 - 20:52 (META) 

Седмата рунда на консултации помеѓу министерствата за надворешни работи на Македонија и на Грција, како дел од мерките за градење на доверба помеѓу двете земји, ќе се одржи утре во зградата на министерството за надворешни работи во Скопје, со почеток во 09.55 часот, информираа од таму.

„Се очекува во двете делегации учество да земат и претставници на повеќе ресорни институции“, се додава во соопштението на МНР.

Од МНР не информираа кој ќе биде во составот на македонската и на грчката делегација.


Јовески: Обвинителството ќе се дистанцира од извршната власт и ќе ја врати довербата


Скопје, 25 декември, 2017 - 14:49 (META) 

Новиот државен јавен обвинител, Љумобир Јовески денеска, по неговото именување во Собранието, за медиумите изјави дека ќе ја врати довербата во Јавното обвинителство, кое, како што рече, ќе се дистанцира од извршната власт и другите центри на моќ и ќе биде самостоен државен орган надлежeн за гонење криминал.

Јовески во свечената изјава во Собранието се обврза дека ќе ги почитува Уставот и законите и дека ќе работи чесно, совесно и непристрасно.

– Пред голем предизвик сме да ја вратиме загубената доверба во работата на обвинителството пред граѓаните и тоа да се профилира како професионална институција што ќе ги гони сторителите на кривични дела. Затоа ќе работам обвинителството да ја зашитува законитоста и да обезбедуа владеење на правото во Република Македонија – изјави Јовески.

Тој рече дека ќе ја гарантира самостојноста во постапувањето на јавните обвинители и ќе инсистира да го истражуваат и гонат криминалот и корупцијата, а своите одлуки да ги „носат исклучиво врз основа на доказите и фактите што ќе се утврдат, а утврдувањето на вистината да им биде приоритетна цел“.


Сите да работат за враќање на довербата во институциите, вели генералниот секретар на ОБСЕ


Скопје, 18 ноември, 2017 - 10:35 (META) 

Успешното надминување на политичката криза и тековните напори за спроведување на владината реформска агенда нудат единствена можност за напредок, рече генералниот секретар на ОБСЕ, Томас Гремингер, по завршувањето на неговата дводневна посета на Скопје.

– Сите чинители треба да ги здружат силите во зајакнувањето на демократските процеси и во враќањето на довербата во институциите во земјата, воспоставувајќи ефективни механизми за контрола – рече Гремингер.

Тој ја истакна потребата да се работи на долгорочните структурни реформи во областите како што се владеењето на правото, слободата на медиумите, демократското владеење, полицијата и безбедносниот сектор.

Гремингер ги охрабри понатамошните чекори за градење кохезивно општество и продолжување на спроведувањето на Охридскиот рамковен договор. Тој, исто така, ги поздрави напорите за зацврстување на добрососедските односи, вклучително и потпишувањето на Договорот за пријателство со Бугарија.


Џафери честиташе за европскиот начин на гласање, во мирна и демократска атмосфера


Гостивар, 29 октомври, 2017 - 19:08 (META) 

Ме радува фактот што атмосферата е мирна и што граѓаните имаат можност да гласаат европски, изјави претседателот на Собранието, Талат Џафери, кој денеска гласаше во родното Форино, Гостиварско.

–  Тоа е придобивка на политичкиот систем во Македонија, со која граѓаните ја изразуваат нивната слободна волја. Се надевам дека до крајот на денот ќе биде вака како што и почна изборниот процес – рече Џафери.

Тој им честиташе на граѓаните за односот, но и на избраниците што ќе ја добијат довербата.

– Овој тренд радува и сакам уште еднаш да им честитам за ваквиот начин на гласање – изјави Џафери.


Прибе: Од суштинско значење е да се обезбеди кривична одговорност на сите сторители


Брисел, 15 септември, 2017 - 15:00 (META) 

Поминаа речиси две години откако СЈО почна со работа и никој, всушност, не е осуден, а тоа создава перцепција за неказнивост, се вели во извештајот на експертската група на Рајнхард Прибе, која во јули престојуваше во Македонија.

Постои дупка помеѓу легислативата и нејзината примена. Групата генерално смета дека однесувањето на некои функционери може да биде најголемата пречка за реформите правилно да се применат.

Во извештајот се вели дека важни сектори, како судството, бараат системски реформи базирани на инклузивен и на транспарентен процес. Од таму препорачуваат дека подготовката треба да почне веднаш, но дека реформите не треба да се брзаат.

„Довербата треба да се обнови. Постои широко распространета перцепција во земјата дека во последните години одлуките беа политизирани, дека партиите ја презедоа сопственоста врз државата, дека носителите на функции имале судир на интереси и дека ја „помешале“ нивната официјална функција со нивната партиска/лична агенда. Скандалот со прислушувањето претставува масовно прекршување на фундаменталните права“, пишува во извештајот.

Според експертската група, од суштинско значење е реформите во безбедносниот сектор, особено во однос на следењето на комуникациите, да се спроведуваат како итни. Тие нагласуваат дека е имплементирана само една од дванаесетте препораки од 2015 година во областа на судството и на обвинителството.

„Многу од практиките што беа обелоденети во извештајот за 2015 година продолжија. Контролата и злоупотреба на судскиот систем од мал број судии на моќни позиции за да служат во промовирање на политичките интереси не се намалила значително. Постои опасност дека некои личности во новата влада може да бидат во искушение, под изговор дека дејствуваат против престапниците, да ги заменат судиите кои неправедно постапувале, со други кои се подготвени да постапуваат за нив на сличен, неприфатлив начин. Од суштинско значење е новите власти да отстапат, да ја почитуваат поделбата на власта и да му овозможи на судството да функционира како независна рака“, заклучува експертската група.

И покрај критиките, опструкцијата и некооперативниот став на широк опсег на клучни институции, вклучувајќи го и обидот на претседателот да ги помилува сите, дури и оние кои не се под истрага, Прибе смета дека СЈО покажува посветеност и компетентност.

Експертската група нагласува дека од суштинско значење е да се обезбеди кривична одговорност на сите наводни сторители, без оглед на нивната политичка припадност.


„Еуробарометар“: Македонските граѓани не им веруваат на судството, полицијата и на партиите


Брисел, 12 септември, 2017 - 11:57 (META) 

Македонските граѓани имаат најмала доверба во правосудниот систем, полицијата, јавната администрација, владата, парламентот и во политичките партии, покажува најновото истражување на јавното мислење на „Еуробарометар“.

Единствено, повеќе од 50 отсто од граѓаните имаат доверба во Армијата (51 отсто) и во Европската Унија (53 отсто).

Истражувањето е спроведено во мај оваа година, односно пред формирањето на новата влада, а е објавено минатиот месец. Анкетите се однесуваат на перцепцијата на грѓаните во 28 земји членки на ЕУ, како и во петте земји кандидатки за членство – Македонија, Србија, Албанија, Црна Гора и Турција.

Според анкетата на „Еуробарометар“, само 23 отсто од македонските граѓани се изјасниле дека имаат доверба во судството, 70 отсто немаат доверба, а 7 отсто рекле дека не знаат. Слични проценти на доверба, односно недоверба во правосудните системи на своите земји, покрај Македонија, имаат уште Бугарија и Словенија. Најмногу доверба во националното судство имаат граѓаните на Данска и Финска (по 88 отсто), Холандија и Австрија (80 отсто) и на Шведска (78 отсто).

Во полицијата, според истражувањето, доверба имаат 34 отсто од македонските граѓани, 61 отсто немаат доверба, а 5 отсто не знаат. Ова воедно е и најнискиот процент на доверба во полицијата од сите земји опфатени во истражувањето. Најмногу доверба во полицијата имаат граѓаните на Данска (93 отсто).

Кога станува збор за јавната администрација, 30 отсто од граѓаните рекле дека ѝ веруваат, 62 отсто дека не ѝ веруваат и 8 отсто – не знаат. Помалку доверба во јавната администрацина од Македонија имаат само граѓаните на Грција (78 отсто), на Италија (67 отсто) и на Летонија (65 отсто).

Само 15 отсто од граѓаните на земјава, според „Еуробарометар“, им веруваат на политичките партии, а дури 76 отсто немаат доверба во нив.

Доверба во Владата имаат 23 отсто од испитаниците, а на извршната власт во земјава не ѝ веруваат 64 отсто од граѓаните.

Идентичен е распоредот на проценти и кога станува збор за довербата на граѓаните во парламентот.

„Еуробарометар“ е сервис за истражувањето на јавното мислење за потребите на Европската комисија, основан во 1973 година.


„Брима“: Мнозинството граѓани сметаат дека била потребна промена на власта


Скопје, 28 јуни, 2017 - 14:37 (META) 

Доверба во новата влада имаат 57 проценти од граѓаните, а 37 отсто гледаат со недоверба на идното работење на владата. Најголема доверба на владата ѝ даваат етничките Албанци, односно 71 отсто, а најмалку доверба имаат етничките Македонци, односно 51 процент, покажува новата анкета на „Брима Галуп“, спроведена од 2 до 12 јуни.

Истражувањето покажува дека на Македонија ѝ била потребна промена на власта. Така сметаат 69 отсто од анкетираните граѓани, а само 24 отсто сметаат дека било добро и со минатата власт.

Најголема недоверба во Владата има кај поддржувачите на ВМРО-ДПМНЕ и кај тие што изјавиле дека нема да гласаат на следните избори, додека најголема доверба има кај поддржувачите на СДСМ, потоа се поддржувачите на ДУИ и на Движење за реформи на ДПА.

Шеесет и два отсто од анкетираните граѓани сметаат дека изборот на Зоран Заев за премиер е добро решение, додека 29 проценти сметаат дека тоа е лошо решение. И тука најголема е поддршката кај етничките Албанци, потоа кај припадниците од другите етнички заедници и кај етничките Македонци.

Високи 66 отсто сметаат дека влегувањето на граѓаните во Собранието на Република Македонија на 27 април било со однапред испланирано сценарио, а 21 отсто сметаат дека тоа било спонтано.

Поддршката за изборот на Талат Џафери за претседател на Собранието во вкупната јавност е 43 проценти, а 47 отсто се изјасниле дека дека не го поддржуваат.

Со истражувањето биле опфатени 1.193 граѓани во осум региони, а интервјуата биле направени лице в лице во домот на испитаникот.