Економските ефекти од НАТО не се мит, туку сурова реалност


Скопје, 30 декември, 2018 - 12:15 (META) 

Речиси е невозможно во земјава да се најде човек кој со факти ќе ги оспори економските придобивки од евро-атлантските интегративни процеси, а посебно од членството во НАТО. Регионалните искуства и истражувањата спроведени во балтичките и балканските земји кои станаа најнови членки на НАТО-алијансата неспорно укажуваат на значителен број краткорочни и долгорочни придобивки како што се пораст на бруто домашниот производ, зголемен прилив странски директни инвестиции, воведување стандарди кои придонесуваат кон подобрување на конкуретноста на компаниите и на квалитетот на живеење на граѓаните.

Гарантираната стабилност носи инвестиции

Статистичките податоци покажуваат дека по зачленувањето во НАТО во 2004 година економската активност во Естонија и Летонија, двете поранешни советски републики значително се зголемува. Во 2005 година стапката на пораст на БДП во Естонија се зголеми од 6,5 на 9,5 отсто, а во Летонија од 8,7 на 10,6 отсто. Освен порастот на БДП, зачленувањето во НАТО носи и пораст на странските инвестиции. Во Естонија, по зачленувањето во НАТО странските директни инвестиции се зголемија од 965,8 милиони евра на 3,1 милијарда евра. Слични трендови има и во Словенија, Бугарија, Хрватска, Албанија, како и во најновата членка на алијансата Црна Гора.

Од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора велат дека земјата станала полноправна членка на НАТО сојузот во јуни, 2017 година и дека за да се согледаат вкупните ефекти од интеграцијата е потребен подолг временски период од една година. Сепак, оттаму додаваат дека искуствата на останатите земји покажуваат дека интеграцијата во НАТО има позитивен ефект на странските директни инвестиции, бидејќи се потврда за политичка и економска стабилност, која е клучна за континуиран прилив инвестиции.

„Исто така, отворањето на пазарите на земјите од НАТО за претпријатијата од Црна Гора е значајно за подобрување на конкуретноста на црногорската економија. Имајќи предвид дека Црна Гора е туристичка дестинација се очекува НАТО интеграцијата да има позитивен ефект на прометот во туризмот“, велат од банката.

Оттаму укажуваат дека зачленувањето на Црна Гора во НАТО ја зацврсти намерата на странските инвеститори поинтензивно да продолжат со реализацијата на започнатите проекти.

„Ова го потврдуваат и податоците за вкупниот прилив странски директни инвестиции, кои во првите шест месеци од 2018 година изнесуваат 403,6 милиони евра или 47,1 отсто повеќе во однос на истиот период во 2017 година. Во анализираниот период, се забележува пораст на сопственички и должнички вложувања, 153,7 милиони евра се однесуваат на инвестиции во компании и банки, додека приливот по основ на вложување во недвижности изнесуваше 78 милиони евра. Приливот на СДИ во форма на меѓукомпаниски долг изнесуваше 165 милиони евра или 51,2 отсто повеќе во однос на истиот период претходната година. Кога зборуваме за структурата на инвеститорите во однос на земјата на потекло, најголем прилив на странски директни инвестиции во првите шест месеци од 2018 година е забележан од Италија (18 отсто од вкупниот прилив) Унгарија (13,6 отсто) Русија (7,8 отсто) и Турција (7,3 отсто)“,  велат од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора.

Конкуретноста уште поважна од инвестициите

Иако странските инвестиции се еден од главните двигатели на економскиот пораст многу поважен е пристапот до странските пазари и способноста на домашните компании да се натпреваруваат на отворениот пазар. Зачленувањето во ЕУ и НАТО носи и прифаќање нова регулатива, нови стандарди и вложување во образованието што е клучно за подобрување на конкуретноста на домашната економија која сега е на незавидно ниско ниво.

В.д. извршниот директор на Стопанската комора на Македонија, Билјана Пеева-Ѓуриќ смета дека од особена важност за македонската економија е како да се мотивираат домашните компании да работат на извозниот капацитет.

„Статистиката покажува дека од вкупно регистрираните правни лица во државата, само околу 6 отсто извезуваат. Од нив, 81 отсто се микро и мали компании, а 3,2 отсто се големи компании кои го креираат 80 отсто од вкупниот извоз во државата. Оттука, пораката дефинитивно треба да биде поддршка и стимулирање на извозната ориентираност преку пораст на конкурентноста и иновативноста на домашните компании што и сега се покажува како слабост на македонското стопанство“, вели Пеева-Ѓуриќ.

БДП по жител во новите членки на НАТО од регионот (во долари)

                                      2000 година   2004 година 2017 година

Словенија                  10.286            17.282           23.654

Романија                    1.670               3.541             10.757

Бугарија                     1.613                3.344             8.064

Хрватска                    4.970              14.142            13.138

Албанија                    1.127                4.130              4.582

Извор: ММФ


Странските инвеститори бараат политичка стабилност и не чести промени на законите


Скопје, 12 декември, 2018 - 15:01 (META) 

Советот на странски инвеститори при Стопанската комора на Македонија денеска го промовираште второто издание на „Бела книга 2018“, публикација во која се содржани препораки до македонската Влада како да се подобри деловната клима во државата.

Странските инвеститори бараат политичка стабилност, предвидлива деловна клима, инвестиции во инфраструктурата и дигитализацијата, реформи во јавната администрација за нејзина поголема транспарентност и ефикасност и не толку чести промени во законодавството.

– Реформите се неопходни за земјата, не можете да ги воведете од денес за утре, туку чекор по чекор. Треба постојано да работите и да се искачувате на планината, а за да стигнете до врвот ве чека голем пат –  рече претседателот на Советот за странски инвеститори при Стопанската комора на Македонија, Штефан Петер на промоцијата на „Бела книга“.

Странските инвеститори сметаат дека приближувањето кон ЕУ и НАТО е позитивен сигнал, но укажуваат дека е потребно сега да се забрзаат реформите.

Претседателот на Стопанската комора на Македонија, Бранко Азески смета дека Македонија како мала држава мора да е извозно ориентирана и да се насочи кон реиндустријализацијата бидејќи тоа се елементите кои можат да ја придвижат економијата напред.

– Треба да се инвестира и државата да им помогне на оние кои се оспособени најбрзо да испорачаат работни места и инвестициона активност, ако сакаме да добиеме сите. Ние мора да бидеме извозна земја и да се се вратиме на реиндустријализацијата – рече Азески.

Тој исто така додаде дека потребна е и стратегија за долгорочен економски развој, јавно-приватно партнерство со Владата и јак коморски систем.

За премиерот Зоран Заев, политичката и регионалната стабилност се основниот предуслов за економскиот развој на една држава и носењето на храбри одлуки од страна на деловната заедница.

Сите се согласни дека е потребно да се направат и суштински реформи во делот на средното и високото образование и компаниите да вложуваат во обуки на вработените со цел да има квалификувана работна сила и младите да имаат практично искуство кога ќе се вработат.


Делегација на Стопанска комора утре на бизнис-форум во Атина


Скопје, 29 ноември, 2018 - 15:29 (META) 

Делегација на Стопанската комора на Македонија, утре ќе учествува на еднодневен бизнис-форум во Атина и на билатерални средби помеѓу македонски и грчки стопанственици, информираат од таму.

Настанот, Комората го организира во соработка со Атинската трговско-индустриска комора, во насока на интензивирање и зголемување на економската соработка помеѓу двете држави.

Во делегацијата ќе учествуваат компании-членки на Комората од повеќе различни сектори градежништвото, металната индустрија, прехранбената индустрија и трговијата.

„На бизнис-форумот компаниите ќе имаат можност да ги презентираат своите интереси за соработка и можности за инвестирање, во насока на зајакнување на деловните односи меѓу двете земји, а по завршувањето на официјалниот дел, компаниите ќе можат да остварат и директни средби со компании од соодветните дејности“, се вели во соопштението.

Во првите девет месеци, вкупната трговска размена со Грција изнесува 748,1 милиони долари, и е со пораст од 24,9 проценти во однос на истиот период лани. При тоа, остварен е извоз во вредност од 171,4 милиони долари, со пораст од 9,8 проценти споредено со лани, додека увозот изнесува 576,7 милиони долари, со пораст од 30,2 проценти.

Грција е втор трговски партнер на Македонија.


Бизнис-заедницата бара одложување на воведувањето на прогресивно оданочување


Скопје, 7 ноември, 2018 - 11:21 (META) 

Најсоодветен начин за уредување на прашањето за обезбедување дополнителни средства во буџетот, за обезбедување подобар квалитет на јавните услуги, е прво да се искористат сите расположливи можности за рационализација на расходите, е еден од заклучоците на Управниот одбор на Стопанската комора на Македонија.

„Пред сé рационализација на процесите на државната администрација, пред да се пристапи кон воведување поголеми обврски за субјектите во системот и поголемо даночно зафаќање, особено ако се има предвид континуираниот тренд на раст на сите даночни приходи во буџетот во периодот 2005-2017 година. Искуствата покажуваат дека системски промени од ваков вид треба да бидат најавени и усвоени многу претходно во текот на календарската година, во партнерски однос, преку усогласување со најзначајниот партнер од деловниот сектор, како би можеле субјектите навремено да го усогласат своето работење. Во конкретниот случај, предложената даночна реформа е презентирана на почетокот на месец ноември, на помалку од 60 дена до започнувањето на новата фискална и даночна година, во време кога голем број од деловните субјекти веќе ги имаат утврдено финансиските планови за следната година, што има сериозни импликации врз предвидливоста и стабилноста на деловното опкружување“, се вели во соопштението на Стопанска комора.

Управниот одбор на Стопанската комора на Македонија смета дека најдобриот начин за усогласување на ставовите по однос на ова прашање е барањето доставено до Владата во септември 2018 година, во рамките на Проектот „Партнерство за подобра бизнис регулатива“, кој се спроведува со поддршка на американската агенција за меѓународен развој УСАИД.

„Во поднесеното барање, четирите комори во државата заеднички побараа одложување на реформата за воведување прогресивно оданочување. При тоа, посочениот период треба да биде искористен за спроведување на широки консултации со сите засегнати страни, вклучувајќи ја и бизнис заедницата, во насока на согледување не само каков ќе биде планираниот ефект врз приходната страна на буџетот, туку и какви ќе бидат ефектите врз севкупното деловно опкружување и продуктивноста на македонската економија“, се вели во еден од заклучоците на Стопанска комора.


Стопанска комора: Прогресивното оданочување ќе предизвика поголеми трошоци за бизнисот


Скопје, 6 ноември, 2018 - 15:45 (META) 

Прогресивното оданочување ќе предизвика околу 35 отсто повисоки трошоци за плати и 50 проценти повеќе за другите давачки, покажале првичните пресметки на некои од компаниите – членки на Стопанската комора на Македонија.

Претседателот на Комората, Бранко Азески пред денешната вонредна седница на Управниот одбор, рече дека секое ново оптоварување на фирмите ја намалува нивната конкурентност.

– Ние не сме против зголемување на животниот стандард, но сметаме дека тоа треба да се направи на двонасочна и рамноправна основа – потенцира Азески.

Одговорајќи на новинарски прашања, тој истакна дека во однос на прогресивното оданочување мора да се земе предвид и присуството на странските компании во земјава, вкупно 154, односно нивниот став и размислување за ефектот од ваквата мерка.

Министерот за фнансии, Драган Тевдовски го повтори ставот на Владата дека целта на новата владина мерка е правично оданочување како чекор напред кон градење поправедно општество, јакнење на јавното образование, јавното здравство, социјалата, обезбедување на повисоки плати и зголемување на животниот стандард.


Македонската економија заложник на запустената железница (инфографик)


Скопје, 11 октомври, 2018 - 14:54 (META) 

Измина една недела откако „Македонски железници Транспорт“ информира дека поради појавени деформации на бетонскиот мост кој се наоѓа помеѓу станицата Градско и крстосницата Кукуричани, патниот правец Велес – Гевгелија е прекинат за сообраќај. Додека се санираше дефектот целосно беше стопиран товарниот транспорт кон Солунското пристаниште поради што македонските компании трпат огромни штети бидејќи се оневозможени производите да ги транспортираат до своите купувачи во странство.

Овој случај го илустрира недостигот од инвестиции во нова и во обнова на постоечкаата железничка инфраструктура, што го потврдуваат и статистичките бројки кои покажуваат дека со децении наназад не е изграден ниту еден километар железничка пруга.

На овој проблем укажаа од Стопанската комора на Македонија од каде што изразија надеж за брза санација на дефектот и овозможување непречен транспорт кон солунското пристаниште.

– Има ли крај на маките на „Македонски железници“, а со тоа и на македонската економија?Зошто е толку важна оваа железничка делница? Затоа што е единствената железничка точка за поврзување со солунското пристаниште, кое претставува главна транзитна дестинација за македонскиот извоз – вели Бранко Азески, претседател на Стопанската комора на Македонија.

Оттаму објаснуваат дека низ пристаништето во 2017 година поминале 3.569.045 тони стока, од кои повеќе од една четвртина е стока наменета за увоз и извоз во Република Македонија.

-Бројот на контејнери изработени во пристаништето во Солун е 401.947, од кои за Македонија се наменети приближно 7 отсто. Овие бројки неспорно говорат за стратешката позиција на ова пристаниште, како традиционално најискористена морска меѓународна врата преку која се реализираат меѓународните зделки. Во изминатите години, особено соочени со проблемите на блокадите и штрајковите кои го оневозможуваа користењето на пристаништето, македонското стопанство се обидуваше да изнајде и други опции (Бургас и Варна во Бугарија, Драч во Албанија, Бар во Црна Гора), но сите инфраструктурни, технички и економски аспекти сé уште ги прават овие опции помалку исплатливи алтернативи. Секој ден од прекинот на можностите за користење на солунското пристаниште, за македонското стопанство се мери во илјадници евра загуби – вели Азески.

Впечаток е дека поради несоодветните државни политики и слабата реализиција на капиталните инвестиции во железницата, Македонија и понатаму останува една од ретките земји во светот која нема железничко поврзување со две соседни земји(Албанија и Бугарија) и покрај тоа што различни владејачки гарнитури ветувале изградба на пруги во овие две насоки.


СКМ бара намалување на акцизата на пивото за еден денар


Скопје, 1 октомври, 2018 - 13:16 (META) 

Акцизата на пивото да се намали од четири на три денари за литар алкохолен степен и наместо 32,5 да изнесува 24,4 евра, бара Стопанската комора на Македонија.

Од таму оценуваат дека производството и продажбата на пиво изминатите десет години бележи негативен тренд, а најголеми причини за тоа се токму зголемената акциза од 2013 година, воведувањето на лиценците за продажба на алкохол во 2008 година, како и временото ограничување на продажбата што до скоро беше во сила.

– Македонија има најмала потрошувачка на пиво во цела Европа. Од 33 литри по жител во 2008 година, сега и во последните пет години е сведена на 28 литри. Доколку акцизата се врати на три денари за литар алкохолен степен, цената на пивото ќе биде подостапна, а потрошувачката ќе се врати на 680.000 хектолитри. Разликата од тие 110.000 хектолитри ќе значи 2,5 милиони евра плус приход во буџетот – рече в.д. извршната директорка на Стопанската комора Билјана Пеева – Ѓуриќ.

Таа додаде дека и следната година се очекува поскапување на пивото за најмалку пет отсто во светски рамки поради сушната година и раст на трошоците.


СКМ ќе ги поттикнува компаниите да аплицираат за државна помош


Скопје, 6 август, 2018 - 12:35 (META) 

Од Стопанска комора на Македонија следниот период ќе ги посетат компаниите кои сметаат дека ги исполнуваат условите за да добијат финансиска помош од државата согласно Законот за финансиска поддршка, во првиот и вториот столб на мерки.

Согласно податоците од Владата, лани 600 компании имале зголемен профит, вработувања и инвестиции, од нив 182 аплицирале за државна помош, а 100 потпишаа договори за државна помош.

„Не е лоша бројката од 182 компании, но е далеку од доволна. Има успешни компании кои спроведуваат инвестиции, остваруваат профити, имаат вработувања. Критериумите за аплицирање се јавни и транспарентни и ги опфаќаат сите производствени компании кои создаваат профит“, рече Љупка Трајковска од Стопанска комора на Македонија.

Таа додаде дека забелешки во однос на законското решение за државна помош нема, критериумите се транспарентни и базирани на податоци на Централен регистар, останува само доследно реализирање согласно роковите и почитување на одредбите од законот.

Трајковска потенцираше дека се чувствува постоење на јавно-приватен дијалог и тридецениските барања од приватните компании се инкорпорирани во законот.

Целта е, како што истакна, зголемување на учеството на индустријата во креирањето на домашниот бруто-производ, бидејќи процентот на учество во 1992 година изнесувал 32 проценти, а во 2016 година 15 проценти.

Стопанска комора издаде и брошура „Време за промена на досегашниот модел на економски развој“ во кој има предложени мерки за економски пораст, а дел од тие мерки биле инкорпорирани и во новиот закон.


Заев ги повика австриските бизнисмени да инвестираат во Македонија


Виена, 26 јуни, 2018 - 13:23 (META) 

Премиерот Зоран Заев ја започна официјалната посета на Република Австрија со состанок во Австриската Федерална Стопанска Комора.

Тој посочи дека Договорот со Грција го затвора билатералното прашање што стои на патот на интеграциите на Македонија, а дека земјата прави сериозни реформски чекори согласно европските стандарди што гарантира предвидливост и стабилност на бизнис климата во нашата држава.

-Ја надминавме политичката криза, ја стабилизиравме државата градејќи едно општество за сите, правиме суштински реформи за владеењето на правото и воспоставување правна држава, затоа и добивме чиста препорака од ЕУ. Сега со право за нашите напори и резултати очекуваме и датум за почеток на преговорите со ЕУ. Очекуваме и покана за НАТО. Ова за нас значи стабилност, безбедност, нови инвестиции, нови работни места, економски развој – порача премиерот.

Заев изрази надеж дека бројот на австриски инвеститори во Македонија ќе се зголемува, а таков повратен охрабрувачки одговор доби и од претставниците на австриската Стопанска комора.


„Даути комерц“ отвори дистрибутивен центар во Подгорица, инвестиција од 3,5 милиони евра


Подгорица, 14 мај, 2018 - 10:20 (META) 

По Косово и Албанија, македонската компанија „Даути комерц“ отвори дистрибутивен центар во Подгорица, а инвестицијата е во вредност од 3,5 милиони евра, информираат од Стопанска комора на Македонија.

„По 14 години работа на црногорскиот пазар од 2004 година, своето присуство „Даути комерц“ сега го заокружува со сопствен стопански објект во Подгорица, преку кој ќе се третира увезената стока од Македонија, Србија, земји членки на Европската Унија, Азија, Јужна Америка. Препознатлива е преку успешното пласирање на неколку македонски и меѓународни бренда на пазарите во регионот како што се „Бекутан” на Алкалоид АД Скопје, италијанскиот бренд за тестенина „Дивела“, млечниот бренд „Мегле“, се вели во соопштението.

Претседателот на Стопанска комора, Бранко Азески изјави дека „компанијата својот успех го потврдува во исклучително професионалниот начин на продажба и пласирање на производите на пазарот, со развиени најнови технологии во сите свои претставништва.“