петок, 17 април, 2026
Meta.mk

Се огласи Орбан: Чувствувам болка и празнина

Виктор Орбан во четвртокот изгледаше потресен во своите први јавни коментари по неговиот историски пораз на изборите на 12 април, при што премиерот во заминување призна дека „политичката ера заврши“ во Унгарија – но сигнализираше дека нема да се повлече од функцијата лидер на неговата партија Фидес додека таа преминува во опозиција, пренесува Политико.

Во интервју за провладиниот медиум Патриота, Орбан го призна обемот на поразот на неговата партија со невообичаено директни зборови. „Ова е јасен пораз“, рече тој додавајќи „степенот на поразот е голем“.

Во неделата, опозициската партија Тиса на Петер Маѓар однесе убедлива победа, освојувајќи 138 места во унгарскиот парламент со 199 места. Нејзиното двотретинско уставно мнозинство го намали Фидес на само 55 места.

Орбан, кој ја води Унгарија 16 години по ред, имаше тажен тон во текот на интервјуто, опишувајќи ги последиците од изборите на личен начин. „Почувствував болка и празнина“, рече тој, додавајќи дека се фрлил во својата работа како „работна терапија“ за да се справи со шокот. „Дури и јас мислев дека ќе победиме“, призна тој.

Унгарците веќе почнаа да сигнализираат раскинување со националистичко-популистичкото владеење на Орбан, ветувајќи дека ќе ја премести премиерската канцеларија од Кармелитската палата во Будимпешта. Орбан, исто така, ќе го прескокне неформалниот состанок на Европскиот совет следната недела во Кипар, според официјален претставник на ЕУ кој разговараше со ПОЛИТИКО, нагласувајќи колку брзо неговиот долг мандат се ближи кон крајот.

Орбан не ја избегнуваше одговорноста за поразот во своето интервју. „Јас сум. Јас сум претседател на партијата“, рече тој, додавајќи дека го зема исходот „100 проценти на себе“. Тој призна дека Фидес не успеал да се поврзе со електоратот: „Морам да признаам дека пораката на противникот беше посилна“, рече тој, осврнувајќи се на ветувањето на Унгарците за промени фокусирани на искоренување на корупцијата и демонтирање на политичката машина на Орбан.

Но, поразениот премиер рече дека не оди никаде. Неговиот пораз бара „целосно обновување“ на Фидес и пошироката унгарска десница, изјави тој, вклучително и целосна реформа на раководството и претставувањето на партијата во парламентот. Партиското собрание е закажано за 28 април.

„Ако мојата заедница ми каже да седнам во задниот ред, ќе… Ако ми кажат да го поведам тимот на терен, ќе го направам тоа“, рече Орбан.

Извор: Политико

Иран го прогласи Ормутскиот теснец отворен за бродови, Трамп вели дека блокадата на САД е сè уште активна

Иран го прогласи Ормускиот теснец за целосно отворен за комерцијален сообраќај по прекинот на огнот меѓу Израел и Либан, пренесува Си-Ен-Би-Си.

„Во согласност со прекинот на огнот во Либан, преминот за сите комерцијални бродови низ Ормускиот теснец е прогласен за целосно отворен за преостанатиот период на прекин на огнот“, изјави министерот за надворешни работи Сејед Абас Арагчи во објава на социјалните мрежи. Сепак, бродовите мора да транзитираат низ „координирана рута“ објавена од поморските власти на Иран, рече Арагчи.

Израел и Либан во четвртокот се согласија на 10-дневен прекин на огнот почнувајќи од 17 часот по источно време таа вечер. Израелската воена кампања во Либан против милитантната група Хезболах, кои се блиски сојузници на Иран, беше камен на сопнување во преговорите меѓу Вашингтон и Техеран.

Претседателот Доналд Трамп во петокот му се заблагодари на Иран за отворањето на теснецот во објава на социјалните мрежи. Но, Трамп рече дека поморската блокада на иранските пристаништа од страна на САД ќе остане на сила додека не се постигне договор со Техеран.

Цените на нафтата паднаа за повеќе од 10% на под 90 долари за барел. Околу една петтина од светските залихи на сурова нафта минуваа низ теснецот пред војната. Затворањето на морската лента, која го поврзува Персискиот Залив со глобалните енергетски пазари, предизвика најголемо нарушување на снабдувањето со нафта во историјата.

Трамп се согласи на двонеделен прекин на огнот на 7 април во замена за целосно отворање на теснецот од страна на Иран. Но, претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, ги обвини САД за кршење на договорот со тоа што му дозволи на Израел да ја продолжи својата кампања во Либан.

Теснецот остана речиси целосно затворен за време на прекинот на огнот меѓу САД и Иран, бидејќи двете земји ги оспорија условите на договорот. Само неколку комерцијални бродови транзитираат низ водниот пат дневно.

Преговорите меѓу потпретседателот Џ.Д. Венс и Галибаф минатиот викенд во Пакистан не успеаја да доведат до договор за трајно завршување на војната на САД со Иран. Трамп рече дека преговарачите на САД и Иран би можеле повторно да се сретнат овој викенд во Пакистан за втора рунда разговори.

Кривична пријава против премиерот Мицкоски, СДСМ бара итна реакција од Обвинителството

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија (СДСМ) поднесе кривична пријава против премиерот на Владата, Христијан Мицкоски за злоупотреба на службената должност, загрозување на сигурност, како и за повреда на рамноправноста на граѓаните. Од партијата тврдат дека неговите изјави во кои наведува дека очекува можни постапки против поранешни функционери од СДСМ, претставуваат обид за политички притисок врз опозицијата.

„Христијан Мицкоски повеќе не се крие, тој е обвинител, судија кој однапред нарачува судски процеси против опозицијата и неистомислениците. Од позиција на премиер, Мицкоски јавно најавува кривични прогони, таргетира конкретни луѓе од опозицијата и нивните семејства со однапред напишани обвиненија. Неговото „имам чувство“ го диктира стравот затоа што знае дека ќе мора да се соочи со одговорноста“, изјави генералниот секретар на СДСМ, Александар Саша Димитријевиќ.

Фото: СДСМ

Според Димитријевиќ, ова претставува огромен скандал, уривање на правниот и уставниот поредок за кој мора да се поднесе одговорност. За него, изјавата на Мицкоски укажува дека судството и обвинителството се користат како инструмент за политичка пресметка и притисок врз неистомислениците, што, како што наведува Димитријевиќ, е практика карактеристична за авторитарни системи и спротивна на демократските стандарди.

Од СДСМ бараат Јавното обвинителство да постапи по кривичната пријава и итно да го повика Мицкоски на распит за да се спречи понатамошно загрозување на правниот поредок.

„СДСМ поднесува кривична пријава против Христијан Мицкоски за злоупотреба на службена должност и овластувања член 353 став 1 од Кривичниот законик, повреда на рамноправноста на граѓаните член 137 став 1 и 2 од КЗ и за загрозување на сигурноста, член 143 став 1 од КЗ. Нека докаже ЈО дека никој не е над законите и дека може независно да постапува, а не само по нарачки“, изјави Димитријевиќ.

Пронајдена дрога при претрес во локал во Тетово, приведен 16-годишник

Полицијата во Тетово лишила од слобода 16-годишник, кај кого при претрес во локал во градот била пронајдена дрога, соопшти Министерството за внатрешни работи (МВР).

Како што информираат од полицијата, претресот бил извршен на 16 април околу 22:05 часот, во објект кој малолетникот го користел под наем, а бил спроведен со согласност од сопственикот.

При акцијата биле пронајдени и одземени 34 пакувања марихуана, една кутија и една ќеса со марихуана, како и едно пакување со прашкаста материја.

Осомничениот бил задржан во полициска станица, а со него во присуство на родител ќе биде извршен службен разговор. По целосно документирање на случајот, против него ќе биде поднесена соодветна пријава.

 

 

 

 

Не е точно дека поранешната сопругата на Петер Маѓар објавила автобиографска книга со контроверзи за него

Поранешната сопруга на Петер Маѓар, Јудит Варга, на својот официјален Фејсбук профил демантираше дека постои нејзина „автобиографска книга“ каква што се споменува во објавата што ја рецензираме. Според Варга, која е поранешна министерка за правда на Унгарија, не постои биографската книга „16 години со чудовиштето“, пренесува Вистиномер.

Рецензираме објава на социјалната мрежа Фејсбук во која пишува „Шокантни обвинувања на поранешната сопруга за новиот премиер на Унгарија“. Објавата споделува видеоматеријал и во преводот пишува:

2026 година, мемоарите на Јудит Варга, поранешната сопруга на лидерот на опозициската партија Тиса. 16 години со чудовиштето – исповедта на поранешната сопруга на Петер Маѓар. Книгата детално го опишува нивниот заеднички живот. Според авторот, Петер Маѓар со години страдал од тешка зависност од алкохол. Според Варга ја губел самоконтролата кога бил многу пијан, се соблекувал целосно гол пред децата и мастурбирал пред нив. Во март 2023 година, за време на уште едно пиење, Петер Маѓар зграбил едно од семејните унгарски кученца од расата визла и го зготвил живо во микробранова печка. Животното умрело пред очите на мајката и нејзините три деца. Фотографија од починатото кученце се појавила во мемоарите. По трагедијата на сите три деца им била потребна долгорочна психолошка помош а Јудит Варга одлучила да ги прекине сите врски со Петер Маѓар. Мемоарите предизвикаа широко распространето негодување. Ниту Петер Маѓар ниту раководството на партијата Тиса не ги коментираа обвинувањата.

Како што пишуваат проверувачите на факти на „Лид Сторис“, не постои книга од Јудит Варга, поранешната сопруга на Петер Маѓар, во која што таа го обвинува за сексуални дејства пред децата и дека „зготвил“ живо кученце во микробранова печка. Веб-страницата на која што оваа измислица за книгата првпат се појавила, била регистрирана анонимно само неколку денови пред објавувањето, а во полето за контакт-информации немало валидни податоци.

Проверувачите на факти на „Неправда“ посочуваат дека дезинформациите и обвинувањата дека Петер Маѓар се самозадоволувал пред деца и испекол куче во микробранова печка, доаѓаат од недоверлив портал кој е создаден само шест дена пред унгарските парламентарни избори.

Дополнително, самата поранешна сопруга на Петер Маѓар, Јудит Варга, на својот официјален Фејсбук профил, демантираше дека постои ваква нејзина „автобиографска книга“ каква што се споменува во објавата што ја рецензираме. Според Варга, која е поранешна министерка за правда на Унгарија, не постои биографската книга „16 години со чудовиштето“.

Таа демантираше дека напишала било какви мемоари за наводни контроверзни обвинувања какви што се споменуваат во објавата што ја рецензираме.

Патем, лажните вести за Тиса што се шират на интернет не се вистинити, јас не сум напишала никакви биографски книги. Сè уште, напиша Варга во коментар на сопствениот профил на Фејсбук, директно демантирајќи ги наводите за постоењето книга со наслов „16 години со чудовиштето“, која наводно содржела сериозни обвиненија против Маѓар.

Унгарските медиуми објавија и дека претседателот на полската партија „Право и правда“, Јарослав Качински, ја повторил дезинформацијата за книгата и печењето кучиња во микробранова печка, по што портпаролот на партијата признал дека ваквите тврдења не се вистинити и се дел од дезинформациска кампања што циркулира во Унгарија.

Инаку, како што објави Еуроњуз во јули 2025, поранешната сопруга на Маѓар ги повторила обвинувањата за семејно насилство и уцена против својот поранешен сопруг по судското рочиште во Будимпешта. Таа, како што пренесе „Еуроњуз“, запрашана тогаш дали би се кандидирала за функција, рекла дека „не сака да се кандидира ако во трка е некој што се вика Петер Маѓар“ и дека „предавството не е достигнување, особено не ако е предавство на нашето сопствено семејство“.

Петер Маѓар постојано ги негираше тврдењата за семејно насилство во текот на изминатите една и пол година и брзо реагираше на обвинувањата од неговата поранешна партнерка во објавите на социјалните мрежи, пишува Еуроњуз.

 

Јудит Варга и Петер Маѓар се разведоа во 2023 година, а кратко потоа Варга поднесе оставка од функцијата министер за правда. Причина за тоа беше преземањето на политичка одговорност за помилувањето на осудено лице во случај на прикривање злоставување деца. Нејзината оставка дојде истовремено со оставката на претседателката Каталин Новак, што силно ја потресе владата на Орбан.

Причината, пак, за разводот меѓу Варга и Маѓар беше тонски запис што Маѓар тајно го снимил кога Варга сè уште била министерка за правда во владата на Виктор Орбан.

На оваа снимка Варга и Маѓар можат да се слушнат во приватен разговор, во кој Варга се осврнала на мешање на владата во судски случај, и Варга сугерира дека министерот вршел притисок врз обвинителите да избришат чувствителни реченици од документ. Маѓар ги објави снимките откако ја основа опозициската партија Тиса во 2024 година, наведува „Еуроњуз“.

Поради сите горенаведени факти објавата во која се говори за непостоечката автобиографска книга ја оценуваме како невистина.

 

Сите коментари и забелешки поврзани со овој и другите написи на Вистиномер, барањата за корекции и појаснувања, како и предлозите за проверка на изјавите на политичарите и ветувањата на политичките партии, можете да ги доставите преку овој формулар

Генералниот секретар на ОН повикува на целосно почитување на примирјето меѓу Израел и Либан кога ќе стапи на сила

Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, го поздрави примирјето објавено во четврток меѓу Израел и Либан, повикувајќи ги „сите актери“ целосно да го почитуваат примирјето, пренесува Гардијан.

„Генералниот секретар го поздравува објавувањето на 10-дневниот прекин на огнот меѓу Израел и Либан и ја пофалува улогата на Соединетите Држави во неговото олеснување“, изјави портпаролот на Гутереш, Стефан Дужарик, во соопштението, додавајќи дека се надева оти привременото запирање на борбите „ќе го отвори патот за преговори“.

Прекинот на огнот стапи на сила на полноќ во четврток (21:00 часот по Гринич) во Либан, каде што Израел спроведува катастрофални воздушни напади со цел уништување на милицијата Хезболах, поддржана од Иран.

Либанската армија ги предупреди раселените лица од јужен Либан да се вратат дома поради повременото гранатирање што беше пријавено по стапувањето во сила на прекинот на огнот.

Условите на примирјето, како што е предвидено од американскиот Стејт департмент, му забрануваат на Израел офанзивни воени дејствија во Либан. Но, се чини дека тие оставаат повеќе простор за „самоодбрана“, вклучително и „против планирани, непосредни или тековни напади“.

Наскоро ќе ви донесеме повеќе за ова. Еве еден резиме на клучните случувања:

10-дневниот прекин на огнот меѓу Израел и Либан стапи на сила, со што се прекинаа борбите во разорниот конфликт меѓу Израел и Хезболах, во кој загинаа повеќе од 2.100 Либанци и беа раселени повеќе од 2,1 милиони. Договорот го објави претходно Доналд Трамп, кој рече дека разговарал со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и либанскиот претседател Џозеф Аун и ги покани двајцата лидери „на значајни разговори“ во Белата куќа. Двајцата лидери го поздравија договорот. Но, колку долго ќе трае прекинот на огнот е клучното прашање, бидејќи и Израел и Хезболах го задржаа своето право да се бранат доколку примирјето биде прекршено. Еве го нашиот извештај.

Нетанјаху го нарече тоа „историска“ можност за мир, иако одби да ги повлече своите трупи од јужен Либан за време на паузата во борбите. „Остануваме во Либан во проширена безбедносна зона“, рече тој, поради „опасноста од инвазија“ и за да се спречи оган во Израел. „Тука сме и не си одиме“. Израелскиот премиер тврдеше дека неговото клучно барање е расклопување на Хезболах. Тој претходно ја објави својата намера да го окупира јужен Либан до реката Литани – околу 30 км од границата – додека Либан бара целосно повлекување на израелските сили и можност раселените жители да се вратат во своите домови.

Илјадници раселени семејства почнаа да се враќаат дома во јужен Либан откако беше објавен 10-дневен прекин на огнот со кој се запре воената кампања на Израел против Хезболах. Во сегашниот бран борби, кој започна на 2 март, загинаа повеќе од 2.100 луѓе во Либан и се раселени повеќе од еден милион.

Светските лидери го поздравија прекинот на огнот, но изразија претпазливост поради непосредните извештаи за континуирани воени дејствија. Францускиот претседател Емануел Макрон го повика Хезболах да „се откаже од своето оружје“ и Израел да „го почитува либанскиот суверенитет и да ја запре војната“. Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, исто така ги повика „сите актери“ целосно да го почитуваат примирјето.

Либанската армија утрово пријави „голем број прекршувања“ на прекинот на огнот. Во соопштението се вели дека го обновила својот повик до луѓето „да се воздржат од враќање во јужните села и градови“ по „голем број израелски напади… [и] повремено гранатирање што погоди голем број села“. Израелската војска не ги коментираше извештаите.

Армијата, исто така, рече дека работи на „целосно повторно отворање“ на мостот Касмије-Тир преку реката Литани во јужен Либан. Сликите покажуваат редица автомобили што се протега со километри додека чекаат да поминат низ една лента на мостот откако тој беше оштетен од израелските напади вчера. Клучниот премин ги поврзува јужните градови и села во Либан со остатокот од земјата.

Премиерот на Велика Британија, Кир Стармер, изјави дека ќе „направи сè што може“ за да го ублажи влијанието на војната во Иран врз јавноста и повторно да го отвори Ормутскиот теснец. Стармер пристигна во Париз каде што Франција и Велика Британија претседаваат со состанок на околу 40 земји за да изготват меѓународен план за обезбедување на виталниот воден пат.

Новинската агенција Палестина ги објави неговите забелешки за новинарите: Многу е важно да изградиме коалиција од земји околу принципот дека прекинот на огнот треба да биде траен, треба да има договор и дека Ормутскиот теснец е отворен.

Во наш интерес е да го направиме тоа, бидејќи она што се случува во војната во Иран влијае на секоја од нашите економии.Затоа земјите се здружуваат. На сите им е јасно дека за да се случи тоа, ни треба дипломатски и политички гранка, ни треба логистички и економски гранка и ни треба воено планирање, и тоа е она што се здружуваме да го направиме денес.

И тоа е правилно, бидејќи колку подолго трае овој конфликт, толку е поголемо влијанието, и јас сум свесен дека луѓето низ Обединетото Кралство, тоа влијание врз нив и врз трошоците за живот, и ќе направам сè што можам со другите земји за да го ублажам тоа и да го отворам теснецот што е можно поскоро.

Мицкоски: Нема поента да се бара екстрадиција на Груевски додека тој има азил

Премиерот Христијан Мицкоски, одговарајќи на новинарско прашање дали ќе се бара екстрадиција за поранешниот премиер и бегалец од правдата Никола Груевски по примерот на Полска, изјави дека веќе дал одговор на ова прашање и дека нема потреба од негово повторување.

Тој појасни дека за разлика од случајот со полските министри, Груевски сè уште има одобрен азил во Унгарија, поради што, како што рече, прво треба да се промени тој статус пред да се испрати барање за екстрадиција.

„Уште ли со тоа прашање!? Дадов одговор веќе, не ќе се повторуваме. За да се испрати барање за екстрадиција треба најпрво да се отпочне процедура за прекин на правото на азил. Сега да испратиме барање за екстрадиција, ќе добиеме негативен одговор. Можеме уште утре да испратиме, но нема поента“, изјави Мицкоски.

Тој воедно посочи и дека опозицијата може да побара екстрадиција на поранешниот директор на Електростопанство на Македонија (ЕСМ), Васко Ковачевски.

„Еве опозицијата нека го побара Васко Ковачевски да дојде“, изјави премиерот.

Одговарајќи на новинарско прашање за неговата претходна изјава во која посочи дека „чувствува“ дека ќе има прогон на против поранешни функционери во Унгарија од сегашната опозиција, Мицкоски се осврна и на денешната реакција од Социјалдемократскиот сојуз на Македонија (СДСМ).

„Секој има право да си се допишува и да праќа писма, но моите чувства се се посилни“, изјави Мицкоски.

Пред два дена, тој изјави дека има чувство, но не и инфомации дека поранешни виоки функционери кои биле дел од владите на СДСМ ќе се соочат со прогон.

Лидерот на партијата пак, Венко Филипче, во меѓувреме испратил писма до институциите на Европската Унија во кои изразува загриженост за состојбата со владеењето на правото во земјата. Во писмата, Филипче ја посочува токму изјавата на Мицкоски од пред два дена, оценувајќи ја како најава за можни политички притисоци и селективни постапки против поранешни функционери.

„Оваа изјава за политички реваншизам претставува директна закана за демократскиот плурализам. Неговото ‘чувство‘ дека ќе следуваат конкретни постапки е транспарентен показател за намера за извршна контрола врз обвинителството и судството, односно подготовка на политички монтирани процеси“, наведуваат од СДСМ.

Мицкоски даваше изјава по повод поставувањето на камен темелник за доградба на основното училиште „Страшо Пинџур“ во Ѓорче Петров.

Макрон предлага забрана за социјални мрежи за деца под 15 години и „ден без екрани“

Францускиот претседател Емануел Макрон ги повика средношколците да ги исклучат мобилните телефони и да читаат книги, предлагајќи воведување на „ден без екрани“ еднаш месечно, како и забрана за користење социјални мрежи за лица под 15 години, пренесува Ројтерс.

Макрон, во своето обраќање истакна дека е неопходно да се постават појасни правила за користење на социјалните мрежи кај младите, предупредувајќи на нивното влијание врз вниманието, здравјето и развојот на децата. Тој предложи и еден ден месечно без интернет, кој би се користел за читање, театар или други активности.

„Ве оставивме во оваа џунгла и таа ви го одзеде вниманието. Мораме да забавиме и да ви помогнеме да станете возрасни, а пред сè граѓани“, изјави Макрон.

Во Франција веќе се разгледува предлог-закон со кој се воведува забрана за користење социјални мрежи за лица под 15 години, иако во парламентот постојат разлики околу опсегот на мерката. Додека долниот дом поддржал целосна забрана, Сенатот се залага за ограничување само на штетни платформи.

„Затоа сакаме да кажеме дека пред 15-годишна возраст нема повеќе социјални мрежи. И би сакале еднаш месечно да има ден без интернет… за да покажеме дека тоа е можно“, порача Макрон во своето обраќање.

Слични мерки се разгледуваат и во повеќе европски земји, при што најмалку десетина држави, меѓу кои Велика Британија и Норвешка, веќе воведоа или разгледуваат старосни ограничувања за користење социјални мрежи, најчесто меѓу 13 и 16 години. Европската Унија истовремено работи на апликација за проверка на возраст.

Кипар е најновата земја што најави забрана, при што претседателот Никос Христодулидис соопшти дека минималната возраст за користење социјални мрежи ќе биде 15 години.

Подоцна во текот на денот, Макрон ќе одржи видео-конференција со лидери од Европската Унија за усогласен пристап околу воведување на „дигитална полнолетност“ и задолжителна проверка на возраста.

Во Франција мерката предизвика поделени реакции меѓу учениците, дел сметаат дека забраната е потребна за заштита од онлајн насилство, додека други сметаат дека родителите треба да одлучуваат за користењето на интернет.

„Мислам дека родителите треба да постават граници за своите деца“, кажа 12-годишниот Ердем Дуран.

15-годишниот тинејџер Фабиен Андроник исто така не се согласува со забраната, наведувајќи дека сака да ги користи социјалните мрежи бидејќи, како што рече, „учиме многу работи таму“.

Професорите не сакаат да работат, но сакаат високи плати – смета премиерот Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски, на новинарско прашање рече дека новиот Закон за високо образование е поддржан од сите универзитети и нивните ректори додека сите политички „шпекуланти“ кои не го поддржуваат законот поради сомежи за нарушување на автономијата, според него, „импровизираат и манипулираат“.

„Тие во суштина се плашат од новите критериуми за избор во звање. Досега работевме по законот од 2018, период кога нашиот најстар универзитет „Св. Кирил и Методиј“ (УКИМ), падна за 1000 места подолу на Шангајската листа, а сега не знам ни дали е рангиран. Тие сакаат да работат еден ден во неделата, да земаат плата од 120.000 денари, а да не напишат еден труд во годината. Што им е работата тогаш!? Тоа е исто како јас, премиер на Владата, да доаѓам само еден ден во неделата на работа, но да барам десет пати поголема плата и да не сносам никаква одговорност за ништо во државата“, изјави Мицкоски.

Во однос на платите на професорите, Мицкоски изјави дека Владата ги зголемила двојно во согласност со колективниот договор, но тие не покажувале доволна ангажираност.

„Знам дека ќе има критики, иако и јас сум редовен професор. Но, суштината е таа, професорите не сакаат да работат, сакаат да имаат шест часа неделно и да ги завршат во еден ден, да не напишат ниту еден научен труд, а да земаат од 130 до 150 илјади плата“, рече Мицкоски.

Во изјавата, Мицкоски порача дека ваквата пракса повеќе нема да продолжи и потсети дека работата на професорите и асистентите во високото образование се темели на три столба, наставен, научен и апликативен.

„Тоа е она коешто го барам. На одредени факултетит им пречеше базата Web of Science, па ја проширивме базата и со Scopus. Владата им овозможи бесплатен пристап до овие бази, така што не знам што повеќе треба да направиме. Мора да работат ако сакаат да имаме иднина како држава“, порача Мицкоски.

Мицкоски даваше изјава по повод поставувањето на камен темелник за доградба на основното училиште „Страшо Пинџур“ во Ѓорче Петров.

Со новиот Закон за високо образование премиерот ќе ги задржува младите дома, студентите со критики

Раперот „D4vd“ уапсен под сомнение за убиство на тинејџерка чие тело беше пронајдено во неговиот автомобил

Раперот „D4vd“ е уапсен во врска со убиството на тинејџерка чие тешко распаднато тело беше пронајдено во неговиот автомобил „Тесла“, соопшти полицијата во Лос Анџелес, пренесува Гардијан.

21-годишниот музичар, Дејвид Ентони Бурк, е приведен без кауција, според градските власти.

Во септември, детективите од полицијата на Лос Анџелес беа повикани во Холивуд, откако добија пријави за непријатна миризба што се ширеше од запленет автомобил регистриран на Бурк. Автомобилот беше одвлечен од Холивудските ридови, откако изгледаше дека е напуштен.

Властите пронајдоа распарчено тело кое подоцна беше идентификувано како 14-годишната Селест Ривас Ернандез. Таа беше пријавена за исчезната во 2024 година и последен пат беше видена во езерото Елсинор, приближно 60 милји југоисточно од центарот на Лос Анџелес. Канцеларијата на медицинскиот испитувач во Лос Анџелес утврди дека Ривас Ернандез била почината во возилото „подолг временски период пред да биде пронајден“.

Полицијата соопшти дека случајот на Бурк ќе биде презентиран во канцеларијата на окружниот обвинител во понеделник. Во изјава за „Њујорк тајмс“ во четврток, Канцеларијата на окружниот обвинител на округот Лос Анџелес го потврди апсењето и рече дека очекува случајот да биде презентиран во Одделот за големи кривични дела.

„Обвинителите ќе ги разгледаат фактите и доказите за да утврдат дали има доволно докази за поднесување обвиненија“, според соопштението. Апсењето се случува во време кога Бурк се соочуваше со истрага поврзана со смртта на Ривас Хернандез.

Во септември, портпарол на пејачот изјави за NBC News дека Бурк „целосно соработува со властите“. Тој месец, полицијата доби налог за претрес на домот во кој Бурк престојувал во Холивуд Хилс, објави ABC News. Детективите запленија компјутер, меѓу другите предмети.

Во изјава за „Гардијан“, правниот тим на пејачот, Блер Берк, Мерилин Беднарски и Реџина Питер, ја потврдија неговата невиност.

„Нема обвинение од голема порота во овој случај и не е поднесена кривична пријава. Дејвид е приведен само под сомнение“, рекоа адвокатите. „Вистинските докази во овој случај ќе покажат дека Дејвид Бурк не ја убил Селест Ривас Хернандез и дека тој не бил причина за нејзината смрт.“

Бурк, кој пораснал во Хјустон, стана ѕвезда во подем околу 2022 година по низа вирални хитови на TikTok, вклучувајќи ја и „Романтично убиство“, која повторно беше критикувана поради текстовите за смртта.

Неговата интернет популарност доведе до соработки со ѕвездите SZA и Kali Uchis. Кога беше откриено телото на Хернандез, Бурк беше на турнеја, која подоцна беше откажана.

Додека прашањата се вртат околу околностите на смртта на Ривас Хернандез, случајот ги активираше интернет детективите кои бараа траги што ја поврзуваат со Бурк.

Братот на Ривас Хернандез, Метју, изјави за NBCLA во септември дека пред да исчезне, неговата сестра рекла дека таа била на пат да гледа филм со Бурк.

Во Европа наскоро доаѓаат онлајн проверки на возраст за заштита на децата на интернет

ЕУ воведува начин за проверка на возраста на луѓето онлајн во рок од неколку недели, продолжувајќи со напорите за заштита на децата на интернет, при што тврди дека во меѓувреме ги решила долгогодишните грижи околу приватноста и безбедноста, пренесува Политико.

Овој потег доаѓа во момент кога европските лидери, меѓу кои францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер, го зголемуваат притисокот врз социјалните мрежи да направат повеќе за да ги заштитат своите корисници од ризици по менталното и физичкото здравје. Макрон во четврток ќе одржи повик со лидерите на ЕУ, како и со претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, за да изврши притисок за преземање мерки за забрана на социјалните мрежи за деца.

Објавувајќи нова алатка за проверка на возраста во Брисел во средата, фон дер Лајен изјави дека најголемите технолошки платформи во светот „повеќе немаат изговори“ да не ја проверуваат возраста на корисниците пред да им дозволат пристап до ограничени содржини како порнографија или коцкање, а наскоро и до социјални мрежи.

Доколку Комисијата успее да ги усогласи платформите со овие правила, интернет-корисниците во ЕУ — дури и оние што само престојуваат во Унијата — наскоро ќе бидат замолени да ја потврдат својата возраст за да пристапат до онлајн услуги со возрасни ограничувања. Но, проверките на возраста нашироко се сметаат од застапниците за приватност како тројански коњ за надзор, а неколкумина рекоа дека иницијативата на Брисел има потреба од многу повеќе доработка пред да почне да се применува.

Тврдејќи дека изворниот код „воопшто не е ни блиску до состојба подготвена за реална употреба“, Лонингер рече дека Комисијата мора „да ги преиспита своите планови за проверка на возраста и наместо тоа да се фокусира на одамна задоцнетото спроведување“ на законите на ЕУ за онлајн содржини. Критичарите велат дека секој обид за проверка на возраста ќе ја поткопа онлајн анонимноста и ризикува да му наштети на правото на децата да имаат пристап до информации.

Потегот од средата доаѓа во момент кога политичкиот моментум зад возрасните ограничувања за зависничките социјални мрежи го надминува темпото на политичките проценки. Панел експерти што го свика фон дер Лајен за да ја изготви својата препорака ќе го одржи својот втор состанок во четврток. Тој ќе го достави својот предлог-политика до летото, рече фон дер Лајен.

„Родителите се тие што треба да ги воспитуваат своите деца, а не платформите“, рече фон дер Лајен додека ја претставуваше новата алатка, додавајќи дека технологијата е подготвена да се воведе во следните неколку недели.

Апликацијата за проверка на возраста нема да биде задолжителна за платформите, но Комисијата соопшти дека тоа е нејзиното преферирано решение за тоа како платформите треба да ја проверуваат возраста на корисниците за да ги исполнат законските обврски. Доколку сакаат да користат други решенија, ќе мора да докажат дека тие се подеднакво добри.

За да ги ублажи загриженостите околу приватноста, Комисијата соопшти дека интегрирала таканаречени zero-knowledge proofs — криптографско решение што ќе овозможи апликацијата до платформите да пренесе само одговор да или не за возраста, без откривање идентификувачки информации.

Според Симеон де Броувер од EDRi, чадор-организација на граѓански групи за приватност: „Комисијата ги претставува своите алатки како решение за загриженостите околу приватноста, но другите дигитални права — слободата на информирање, слободата на изразување на младите луѓе и на возрасните кои нема да можат да ја користат алатката — се целосно заборавени.“

Објавата на фон дер Лајен — иако техничка — укажува на огромниот замав зад забраните на социјалните мрежи со цел децата и тинејџерите да се држат подалеку од платформите и нивните зависнички алгоритми.

Седум земји кои веќе работеле на свои апликации во координација со ЕУ ќе ги пуштат во употреба своите верзии до крајот на годината, изјави високиот функционер на Комисијата: Кипар, Данска, Франција, Грција, Италија, Ирска и Шпанија.

Апликацијата им нуди на луѓето три начини да ја докажат својата возраст: пасоши, национални лични карти и трет начин наречен „QR код“, според кој доверлив давател, како училиште или банка, може да ја потврди возраста на корисникот.

Апликацијата потоа ќе ја зачува информацијата дали корисникот е постар од 13, 15 или 18 години, без да задржува други податоци, изјави функционерот на Комисијата. Онлајн услугите, како сајтовите со содржина за возрасни или социјалните мрежи, потоа ќе можат да ја повикаат апликацијата за да проверат дали корисникот е постар од одредена возраст.

Фон дер Лајен ќе им го претстави решението на лидерите на ЕУ во четврток во обид да добие политичка поддршка. На повикот ќе присуствуваат осум шефови на држави, како и Макрон — од Кипар, Чешка, Германија, Грција, Италија, Ирска, Шпанија и Словенија — како и министрите за дигитализација од Австрија, Холандија, Полска и Португалија, изјави функционер на Елисејската палата.

Апликацијата ќе функционира со користење IP адреси, кои ја покажуваат локацијата на корисниците, што значи дека може да се заобиколи со виртуелна приватна мрежа (VPN), изјави високиот функционер на Комисијата.

Ранд Хамуд, директор за безбедност во граѓанската организација Center for Democracy and Technology Europe, во изјава испратена по електронска пошта рече дека плановите „нудат малку уверување во однос на многуте грижи за заштита на податоците, анонимноста и безбедноста за високоризични лица“, како што се бранителите на човекови права, луѓето во егзил или новинарите, „на кои сите им е потребно да можат да пристапуваат до онлајн услуги анонимно и безбедно“.

Хамуд рече дека исто така не е јасно до каков вид пристап до податоците би имале владите и агенциите на ЕУ преку системот, и како Комисијата би спречила следење или споделување лични податоци со други компании или влади.

Шефот на агенцијата за имиграција и царинска контрола Тод Лионс планира да ја напушти агенцијата оваа пролет

Тод Лајонс, вршителот на должноста директор на американската Служба за имиграција и царина, планира да ја напушти федералната влада подоцна оваа пролет, откако повеќе од една година ја предводеше агенцијата која беше во првите редови на заострената депортациска политика на претседателот Трамп, изјавиле за CBS News двајца американски функционери запознаени со неговиот план.

Лајонс, ветеран на агенцијата за имиграција и царинскасо две децении искуство, им соопштил на колегите дека планира да ја напушти агенцијата во јуни за да поминува повеќе време со семејството, вклучително и со своите синови, во Масачусетс, изјавиле функционерите, кои побарале анонимност за да разговараат за потег што сè уште не бил јавно објавен. Се очекува Лајонс по заминувањето од агенцијата за имиграција и царинскада премине во приватниот сектор.

Очекуваното заминување ќе создаде раководен вакуум на чело на агенцијата која стана точка на жестоки спорови поради нејзината централна и многу видлива улога во националната операција на Трамп за депортирање милиони имигранти кои нелегално живеат во САД.

Не е веднаш јасно кој би можел да го замени Лајонс. Речиси една деценија, агенцијата за имиграција и царинскаимала десетина вршители на должноста директори, без директор потврден од Сенатот уште од почетокот на 2017 година, на крајот од администрацијата на Обама. Лајонс беше именуван за вршител на должноста директор на агенцијата за имиграција и царинскаво март 2025 година.

Пронаоѓањето наследник на Лајонс ќе биде и една од првите големи одлуки за секретарот за внатрешна безбедност Марквејн Малин, кој минатиот месец беше потврден од Сенатот, откако Трамп ја разреши Кристи Ноем поради загриженост за нејзиниот стил на раководење и сè поголемите реакции против агресивните имиграциски акции во градови како Минеаполис.

Во изјава за CBS News во четвртокот, Малин го потврди заминувањето на Лајонс, наведувајќи дека 31 мај е одреден како негов последен официјален работен ден. Тој му посакал на Лајонс „среќа во неговата следна можност во приватниот сектор“.

„Директорот Лајонс беше одличен лидер на агенцијата за имиграција и царинскаи клучен играч во помагањето на администрацијата на Трамп да ги отстрани убијците, силувачите, педофилите, терористите и членовите на банди од американските заедници“, рече Малин. „Тој ја реактивираше агенцијата на која четири години не ѝ беше дозволено да си ја врши работата. Благодарение на неговото лидерство, американските заедници се побезбедни.“

Во посебна изјава, заменик-шефот на кабинетот на Белата куќа, Стивен Милер, го опиша Лајонс како „феноменален патриот и посветен лидер кој беше во центарот на историските напори на претседателот Трамп да ја обезбеди нашата татковина и да ја поништи злобната гранична инвазија на демократите“.

Царот за границата на Белата куќа, Том Хоман, изјави дека Лајонс „служел несебично“.

„Му оддавам признание за истакнатата кариера во спроведувањето на законот и за безбројните придонеси што ги даде за заштита на нашата земја и унапредување на нејзините интереси“, рече Хоман во соопштение.

Како ветеран на Воздухопловните сили кој бил распореден и во странство, Лајонс му се приклучил на агенцијата за имиграција и царинска во 2007 година како агент во Далас. Подоцна се искачил до втората позиција во канцеларијата на ICE во Далас, пред да стане директор на регионалната канцеларија на агенцијата во Бостон, која ја покрива цела Нова Англија. Подоцна Лајонс презел и раководни функции во седиштето на ICE, вклучително и како помошник-директор за теренски операции во депортацискиот огранок на ICE, Enforcement and Removal Operations.

Лајонс, кој е омилен меѓу кариерните функционери на агенцијата за имиграција и царинска, јавно ја поддржа заострената политика на Трамп. Но, во одредени моменти и внатрешно не се согласувал со некои одлуки на администрацијата, вклучително и со обидот на Ноем да го унапреди функционерот на Граничната патрола Грегори Бовино и да му довери водење на обемни и контроверзни апсења во големите американски градови.

По смртоносните престрелки во кои беа убиени американските државјани Рене Гуд и Алекс Прети во Минеаполис — и по двопартиската реакција што следуваше — Бовино беше разрешен од командата таму. Хоман беше испратен во Минеаполис за да ја приведе операцијата кон крај, а Бовино во меѓувреме се пензионирал од државната служба.

Иако им дозволувал на агентите на агенцијата за имиграција и царинскада уапсат секого за кого ќе утврдат дека нелегално престојува во САД, Лајонс внатрешно инсистирал операциите да бидат насочени кон лица со криминално досие, категорија која агенцијата историски ја сметала за приоритетна за апсење и депортација, изјавиле за CBS News извори запознаени со неговите напори.

Во изминатата година, агенцијата за имиграција и царинскабеше под силен надзор од демократските законодавци, од кои некои побараа нејзино укинување. Сè поголем број Американци ги осудуваат операциите на агенцијата како нехумани и претерано сурови, а многумина ја критикуваа и практиката агентите да носат маски. Демократите во Конгресот одбија целосно да ја финансираат агенцијата освен ако администрацијата на Трамп не се согласи на одредени реформи, што го поттикна тековното делумно затворање на владата.

Под раководство на Лајонс, агенцијата за имиграција и царинсказапочна голема кампања за регрутирање и вработување илјадници дополнителни агенти за депортација, благодарение на 75 милијарди долари средства обезбедени со Законот One Big Beautiful Bill Act. Тој, исто така, потпиша меморандум во мај 2025 година, обелоденет претходно оваа година од укажувач, со кој им се овластува на агентите на ICE насилно да влегуваат во домови без судски налози за време на одредени операции, што претставува значајно отстапување од долгогодишната практика и политика на агенцијата.

Манделсон не успеал да ја помине безбедносната проверка, но со одлука на Министерството за надворешни работи станал амбасадор во САД

Питер Манделсон не ја добил дозвола од безбедносната проверка, но одлуката била поништена од Министерството за надворешни работи за да се осигури дека може да ја преземе функцијата амбасадор во САД, открива истрагата на „Гардијан“. Според повеќе извори, на Манделсон првично му била одбиена дозволата кон крајот на јануари 2025 година по високо доверлива проверка на биографијата од страна на безбедносните службеници.

Кир Стармер дотогаш веќе објавил дека Манделсон ќе биде главен дипломат на Велика Британија во Вашингтон, што претставувало дилема за службениците во Министерството за надворешни работи, кои одлучиле да користат ретко користено овластување за да ја поништат препораката од безбедносните службеници.

Неуспехот на Манделсон да добие одобрение за проверка претходно не е јавно откриен, и покрај интензивното испитување на неговото назначување и објавувањето од страна на владата на 147 страници документи што требаше да фрлат светлина врз случајот.
Даунинг стрит објави соопштение доцна во четвртокот со кое ја потврдува приказната на „Гардијан“. Во него се нагласува дека премиерот немал сознанија дека безбедносните службеници советувале Манделсон да не добие дозвола и се вели дека одговорноста е на Министерството за надворешни работи, Комонвелт и развој (FCDO).

„Одлуката за доделување развиена проверка на Питер Манделсон против препораката на британската безбедносна проверка ја донесоа службеници во FCDO“, изјави портпарол на владата. „Ниту премиерот, ниту кој било владин министер, не знаеја дека на Питер Манделсон му е доделена развиена проверка против советот на британската безбедносна проверка сè до почетокот на оваа недела.

„Откако премиерот беше информиран, тој веднаш им наложи на службениците да ги утврдат фактите за тоа зошто е доделена развиената проверка, со цел да се донесат планови за ажурирање на Долниот дом.“

Инсајдери во Даунинг стрит рекоа дека тој е „бесен“ што бил држен во незнаење за одлуката за проверка.

Порано во четврток, лидерот на конзервативците, Кеми Баденох, рече дека ако премиерот го довел во заблуда Долниот дом во врска со проверката на Манделсон, тој „мора да преземе одговорност“. Ед Дејви, лидерот на либералните демократи, рече: „Ако Кир Стармер го довел во заблуда парламентот и го излажал британскиот народ, тој мора да си оди.“

Треба да бидат објавени дополнителни документи. Сепак, може да се открие и дека високи владини претставници размислуваат дали да ги сокријат од парламентот документите што би откриле дека на Манделсон не му е дадено одобрение за проверка од безбедносните службеници.

Одлуката, која е во надлежност на Кабинетот, сè уште не е донесена. Секој обид за сокривање на документите од Комитетот за разузнавање и безбедност (ISC) би можел да претставува прекршување на парламентарниот предлог за објавување на „сите документи поврзани со назначувањето на Манделсон“.

Во изјавата објавена во четврток вечерта, портпаролот на Даунинг стрит рече дека владата е посветена на почитување на парламентарниот предлог, наречен скромно обраќање. „Секоја документација во рамките на скромното обраќање што бара редакција врз основа на националната безбедност или меѓународните односи ќе биде доставена до ISC. Ова ќе вклучува документи доставени до FCDO од страна на UK Security Vetting.“

Откритието дека сега веќе поранешниот амбасадор не добил одобрение од одделот на Кабинетот кој ја испитува позадината на потенцијалните државни службеници, ќе покрене дополнителни прашања за проценката на премиерот при неговото назначување.

Стармер ќе биде притиснат и дали ја заведувал јавноста во забелешките за процесот на безбедносна проверка, за кој рече дека му дал на Манделсон одобрение за улогата.

Не е познато кој во Министерството за надворешни работи ја донел одлуката да се поништи препораката.

САД ќе ги одложат испораките на оружје за некои европски земји поради војната со Иран

Американските претставници ги информирале некои европски колеги дека некои претходно договорени испораки на оружје веројатно ќе бидат одложени, бидејќи војната во Иран продолжува да ги троши залихите на оружје, изјавија пет извори запознаени со ова прашање.
Изворите, кои зборуваа под услов да останат анонимни бидејќи комуникациите не беа јавни, рекоа дека неколку европски земји ќе бидат погодени, вклучително и во балтичкиот регион и во Скандинавија.
Дел од оружјето за кое станува збор е купено од европски земји во рамките на програмата за продажба на странска војска, или FMS, но сè уште не е испорачано, додадоа изворите. Овие испораки веројатно ќе бидат одложени, им рекоа американските претставници на европските претставници во билатералните пораки во последните денови, рекоа изворите.
Белата куќа и Стејт департментот упатија прашања до Пентагон, кој не одговори на барањето за коментар.
Одложувањата го нагласуваат степенот до кој војната против Иран, која започна со воздушни напади на САД и Израел на 28 февруари, почна да ги оптоварува американските залихи на критично оружје и муниција.
Европските претставници се жалат дека одложувањата ги ставаат во тешка позиција.
Според програмата FMS, странските земји купуваат оружје произведено во САД со логистичка помош и согласност од владата на САД. Вашингтон ги притиска европските партнери од НАТО да купуваат повеќе материјали произведени во САД под водство на претседателот Доналд Трамп, вклучително и преку програмата FMS, како дел од обидот да се префрли одговорноста за конвенционалната одбрана на Европа од САД на европските партнери.

Но, ваквите испораки на оружје често се одложуваат, што предизвикува фрустрација во европските престолнини, каде што некои официјални лица сè повеќе разгледуваат системи за оружје произведени во Европа.

Американските официјални лица велат дека оружјето е потребно за војната на Блискиот Исток и ги обвинуваат европските нации што не им помагаат на САД и Израел да го отворат Ормускиот теснец.

Дури и пред војната со Иран, САД веќе имаа повлечено залихи од оружје во вредност од милијарди долари, вклучувајќи артилериски системи, муниција и противтенковски ракети откако Русија ја нападна Украина во 2022 година, а Израел започна воени операции во Газа кон крајот на 2023 година.
Од почетокот на иранската кампања, Техеран испали стотици балистички ракети и беспилотни летала кон земјите од Заливот. Повеќето се пресретнати, вклучително и со ракетните пресретнувачи PAC-3 Patriot, на кои, на пример, Украина се потпира за да ја брани својата енергетска и воена инфраструктура од балистички ракети.
Изворите зборуваа под услов имињата на некои од засегнатите земји да бидат сокриени. Некои граничат со Русија а, испораките на оружје може да се сметаат за чувствителна одбранбена информација.

Трамп вели дека војната со Иран треба да заврши наскоро, преговорите продолжуваат следните денови

Американскиот претседател Доналд Трамп изрази увереност дека наскоро може да се постигне договор за прекин на војната со Иран и ја повика групата Хезболах, поврзана со Техеран, да се воздржи од нападите, бидејќи стапи на сила 10-дневното примирје меѓу Либан и Израел.

Трамп рече дека следниот состанок меѓу САД и Иран може да се одржи за време на викендот и дека е можно продолжување на двонеделното примирје, но можеби нема да биде потребно бидејќи Техеран сака договор.

„Ќе видиме што ќе се случи. Но, мислам дека сме многу блиску до склучување договор со Иран“, им рече тој на новинарите пред Белата куќа, додавајќи дека доколку се постигне договор и биде потпишан во пакистанскиот главен град Исламабад, тој можеби ќе оди таму за таа пригода.

Часови подоцна, додека беше во Лас Вегас, Трамп отиде подалеку, велејќи дека војната треба наскоро да заврши. Војната со Иран е непопуларна во САД и му остави на Трамп политичка главоболка само неколку месеци пред клучните среднорочни избори дома.
Нападот на САД и Израел врз Иран, кој започна на 28 февруари, го предизвика најлошиот шок на цената на нафтата во историјата и доведе до намалување на прогнозата на Меѓународниот монетарен фонд за глобалната економија и предупредување дека продолжениот конфликт би можел да го доведе светот до работ на рецесија.

Пакистански извор вклучен во посредувањето меѓу САД и Иран во петокот изјави дека има напредок во дипломатијата „зад врата“ и дека претстојната средба меѓу двете страни би можела да резултира со потпишување на договор. Двете страни прво ќе потпишат меморандум за разбирање, по што ќе следи сеопфатен договор во рок од 60 дена, рече изворот.

„Деталниот договор доаѓа подоцна. Двете страни се согласуваат во принцип. А техничките делови доаѓаат подоцна“, рече изворот, зборувајќи под услов да остане анонимен.

Дипломатски извор рече дека клучниот пакистански посредник, началникот на армијата, фелдмаршалот Асим Мунир, водел разговори во Техеран од среда и постигнал пробив во врска со „нејасните прашања“.

Цените на нафтата паднаа во раната трговија утрово, а азиските акции се упатија кон втора недела со силни добивки поради оптимизмот дека конфликтот на Блискиот Исток можеби се ближи кон крајот, иако критичниот Ормуски теснец, артерија за една петтина од светските резерви на нафта и гас, останува ефикасно затворен.
Фјучерсите за сурова нафта Брент се намалија на 98,17 долари за барел, додека фјучерсите за сурова нафта од Западен Тексас Интермедијарн американскиот пазар паднаа на 93,47 долари за барел, намалувајќи ги добивките од претходната сесија.
Франција и Велика Британија ќе претседаваат со состанок во петок на околу 40 земји, чија цел е да им сигнализираат на САД дека некои од нивните најблиски сојузници, од кои многумина беа критикувани од Трамп за тоа што не дејствуваат, се подготвени да помогнат во враќањето на слободата на пловидба во Ормускиот теснец штом условите дозволат.

Комитетот за заштита на новинарите бара ослободување на новинарот Ахмед Шихаб-Елдин

Комитетот за заштита на новинарите денеска објави петиција со која ги повикува властите во Кувајт веднаш и безусловно да го ослободат кувајтско-американскиот новинар Ахмед Шихаб-Елдин.

Шихаб-Елдин, наградуван новинар кој претходно соработувал со „Њујорк тајмс“, „Пи-Би-Ес“ и „Ал Џезира Инглиш“, не се огласил на интернет ниту е виден во јавноста од 2 март, кога престојувал во Кувајт во посета на семејството.

Во деновите пред неговото приведување, Шихаб-Елдин споделувал јавно достапни видеа и фотографии поврзани со војната со Иран. Неговите последни објави вклучувале повторно споделување видеа кои биле проверени од Си-Ен-Ен и други меѓународни медиуми. Ниту една од тие објави не содржела фотографии или видеа што тој лично ги снимил.

Во услови на воена ескалација поврзана со војната со Иран, властите во Кувајт воведоа сè построги мерки на цензура. На 2 март, Министерството за внатрешни работи на Кувајт предупреди дека е забрането снимање или објавување видеа и информации поврзани со иранските напади, наведувајќи дека повеќе лица биле уапсени поради ширење лажни вести. Министерството за информации, исто така, упати лица обвинети за прекршување на медиумските закони до Јавното обвинителство.

Папата ги критикуваше „Тираните“ кои трошат милијарди на војни по расправијата со Трамп

Папата Лав ги критикуваше лидерите кои трошат милијарди на војни и изјави дека светот „го пустошат неколкумина тирани“ во невообичаено остри коментари за време на посетата на Камерун, пренесува Би-Би-Си.

Поглаварот на Римокатоличката црква жестоко ги осуди оние за кои рече дека „самото име Божјо“ го злоупотребиле за сопствена корист, додека беше во обиколка на регион опустошен од смртоносен бунт.

Овие изјави доаѓаат само неколку дена по јавната расправија со американскиот претседател Доналд Трамп, кој објави долг напад кон Папата, гласен критичар на американско-израелската воена операција во Иран.

Папата претходно ја изрази својата загриженост за заканата на Трамп дека „цела една цивилизација ќе загине“ доколку Иран не се согласи на американските барања за прекин на војната и отворање на Ормускиот Теснец.

Лав, кој минатата година стана првиот Папа роден во САД, претходно го доведе во прашање и пристапот на администрацијата на Трамп кон имиграцијата.

„Лав треба да си ја среди работата како Папа“, напиша Трамп тогаш во објава на Truth Social.

Папата на новинарите на почетокот на својата африканска турнеја им рече дека не сака да влегува во дебата со Трамп, но дека ќе продолжи да се залага за мир.

Говорејќи во Камерун, Папата ги критикуваше лидерите кои „замижуваат пред фактот дека милијарди долари се трошат за убивање и разурнување, додека средствата потребни за заздравување, образование и обнова никаде ги нема“.

„Господарите на војната се преправаат дека не знаат дека е потребен само миг за да се уништи, а честопати ни цел живот не е доволен за повторно да се изгради“, рече тој во четвртокот.

Папата, исто така, осуди „бескраен циклус на дестабилизација и смрт“ во „крвопролевачкиот“ регион на Камерун, кој речиси една деценија е зафатен од бунт.

„Оние што ви ја ограбуваат земјата од нејзините ресурси, најчесто голем дел од профитот го вложуваат во оружје, со што го продолжуваат бескрајниот циклус на дестабилизација и смрт“, им рече тој на присутните во една катедрала во северозападниот град Баменда – центарот на насилството во кое загинале најмалку 6.000 луѓе, а многу повеќе биле раселени.

„Мирот не е нешто што треба да го измислиме: тоа е нешто што мора да го прифатиме, прифаќајќи го нашиот ближен како брат и како сестра“, рече Папата.

Сепаратистички бунтовници во двата англофонски региони на Камерун се борат против претежно франкофонската влада од 2017 година.

По обраќањето на Лав, архиепископката од Кентербери, Сара Малали, изјави дека стои покрај Папата во неговиот „храбар повик за царство на мирот“.

Војната во Иран сè повеќе ги става Папата и администрацијата на Трамп на спротивни страни.

Набргу по првите американски и израелски напади врз Иран, американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изрецитираше многу контроверзна молитва на богослужба во Пентагон, во која се зборуваше за „огромно насилство“ и „правда извршена брзо и без милост“.

Потоа, за време на мисата на Цветници на плоштадот Свети Петар, Папата изјави дека конфликтот меѓу Иран, Израел и САД е „ужасен“ и дека Исус не смее да се користи за оправдување на војна.

„Ова е нашиот Бог: Исус, царот на мирот, кој ја отфрла војната и кого никој не смее да го користи за да ја оправда војната“, им рече тој на десетици илјади верници собрани во Ватикан.

„Тој не ги слуша молитвите на оние што водат војна, туку ги отфрла.“

Поглаварот, исто така, го цитираше библискиот стих Исаија 1:15: „И кога многу ќе се молите, нема да ве слушам: рацете ви се полни со крв.“

Претходно оваа недела, Трамп започна жесток напад врз Папата на социјалните мрежи, при што лидерот на Католичката црква го опиша како „СЛАБ кон криминалот и ужасен за надворешната политика“, додека себеси се претстави како фигура слична на Исус.

Подоцна тој уште повеќе ја засили својата критика и одби да се извини – но ја избриша и вештачки генерираната слика од себе.

Запрашан за изјавите на американскиот претседател при пристигнувањето во Алжир, Папата рече дека „нема страв“ од администрацијата на Трамп и дека ќе продолжи да зборува против војната.

Широката африканска турнеја на католичкиот лидер ќе опфати посети на 11 градови во четири земји. Ова е негова втора голема странска посета откако минатата година беше избран за Папа и ја одразува важноста на католицизмот во Африка.

Повеќе од една петтина од католиците во светот – околу 288 милиони луѓе – живеат во Африка, според податоци од 2024 година.

Американски новинари осум месеци истражувале мрежа на измами на патиштата низ САД каде се појавува српската компанија „Суперего“

Осуммесечната истрага на американски новинари откри опасен и малку познат систем во транспортната индустрија што би можел да ја загрозува безбедноста на милиони луѓе на патиштата. Во фокусот се таканаречените „камелеонски компании“, транспортни фирми кои го менуваат својот идентитет за да избегнат казни и да продолжат со работа и покрај сериозни прекршоци, пренесува Нова.

Истрагата, која опфатила камионски станици на Флорида и извори во Европа, покажува дека овој модел на работење не е изолиран случај, туку широко распространета практика. Големото истражување е производ на новинарската работа на екипата на култната емисија „60 Minutes“, а беше објавено и на порталот CBS.

Како функционира „бришењето на историјата“

„Камелеонските фирми“ функционираат по едноставен принцип: по низа прекршоци, од лошо одржување на возилата до сериозни несреќи, компанијата се затвора, а потоа се отвора нова под друго име и со нов идентификациски број. На тој начин се брише целосната безбедносна историја.

„Истите возачи, истите камиони, но без никакви прекршоци на хартија, како да почнуваат од нула“, објаснува консултантот за безбедност Роб Карпентер.

Според проценките, меѓу 10 и 20 отсто од околу 700.000 транспортни фирми во САД работат на овој начин.

Голем ризик на патиштата

Последиците се сериозни. Само во 2024 година повеќе од 5.300 луѓе загинале во несреќи во кои учествувале камиони. Податоците покажуваат дека фирмите кои го користат овој модел имаат дури четирипати поголема веројатност да предизвикаат сообраќајни несреќи.

Прекршоците вклучуваат:

  • Прекумерно работно време на возачите
  • Лошо одржување на возилата
  • Злоупотреба на алкохол и дроги
  • Фалсификување податоци

„Супер Его Холдинг“ како пример за системот

Во рамки на истрагата особено се издвојува компанијата „Супер Его Холдинг“, која работи во САД, но има врски со Србија и Европа. Според податоците на регулаторите и поранешни вработени, оваа мрежа на компании претставува еден од најпознатите примери на „камелеонскиот модел“. Во последните две години биле забележани речиси 15.000 прекршоци и околу 500 несреќи поврзани со фирми од оваа мрежа.

Компанијата во моментов е под федерална истрага и се соочува со колективна тужба од возачи. Сведоштва на возачи и укажувачи. Возачите тврдат дека биле изложени на сериозни притисоци и злоупотреби.

„Не им е грижа за безбедноста, само за парите“, рекол еден од возачите кој работел за оваа мрежа.

Според нивните наводи:

  • Возењата траеле и до 18 часа дневно
  • Документите за заработката биле фалсификувани
  • Дел од парите систематски бил задржуван
  • Возачите често останувале без заработка

Укажувач од Европа тврди дека вработените биле обучувани максимално да „извлекуваат пари“ од возачите.

Дополнителни контроверзии од Србија

Компанијата „Супер Его Холдинг“ и претходно била предмет на медиумски извештаи во Србија, каде поранешни вработени изнесувале обвинувања за експлоатација на работници, манипулација со договори и нагол раст на фирмата.

Одделни извори споменувале и можни политички врски, но тие тврдења не се потврдени со официјални докази. Она што е документирано е постоењето на мрежа од поврзани фирми кои по потреба се отвораат и затвораат, што се совпаѓа со моделот на „камелеонски компании“ опишан во американската истрага.

И Nova.rs пишуваше за работењето на „Суперего“, и тоа во мај 2025 година. Тогаш беа актуелни шпекулациите дека Вучиќ се обидел да влезе на настан за собирање средства за кандидатурата за гувернер на Бајрон Доналдс, кој се одржувал во Мар-а-Лаго. „Супер Его Холдинг“, која многумина ја поврзуваат со СНС и Вучиќ, според некои тврдења, била купувач на таа покана на која наводно се наоѓало и лажното име „Алекс Вучи“. Сето ова и натаму е во доменот на шпекулации. Она што е точно е дека споменатата фирма зад себе има бројни контроверзии.

За нив за нашиот медиум зборуваше инсајдер вработен во компанијата, а и самиот „Суперего“ се огласи во врска со овие тврдења. Систем што властите тешко го контролираат

Американските власти се соочуваат со голем предизвик: само околу 350 инспектори надгледуваат дури 700.000 транспортни фирми.

„Мораме да спречиме вакви фирми воопшто да влезат во системот“, порачуваат од надлежната агенција. Најавени се реформи и заострување на контролата, но експертите предупредуваат дека ќе биде потребно време за да се реши проблемот.

Безбедност или профит

Оваа истрага открива длабок проблем во транспортната индустрија, каде профитот често има предност пред безбедноста. Додека компаниите брзо се трансформираат и продолжуваат со работа под нови имиња, возачите, но и милиони граѓани кои ги делат патиштата со нив, остануваат изложени на ризик.

Како што предупредуваат експертите, без системски промени, ваквиот модел на работење би можел и понатаму да ја загрозува безбедноста и да однесува нови животи.

СДСМ поднесе пријава против унгарските сопственици на Алфа ТВ, бара истрага за перење пари

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија (СДСМ) поднесе кривична пријава до Јавното обвинителство против унгарските сопственици на телевизија Алфа поради, како што велат тие, постоење на сериозни сомнежи за организирана шема за перење пари, даночно затајување и фалсификување деловни книги.

„Пријавата е поднесена против повеќе физички и правни лица, меѓу кои и Питер Шац, кој е мнозински сопственик на Алфа ТВ, како и управител на „Таргет Медиа“ и „Алфа Скоп“ ДОО, поради основано сомнение за сторени повеќе кривични дела“, изјави Александар Саша Димитријевиќ, генерален секретар на СДСМ.

Димитријевиќ на прес-конференцијата изјави дека средствата биле прикрени преку фиктивни договори за маркетинг и рекламирање со компании кои, според него, немаат реална економска активност на македонскиот пазар. Тој додаде дека преку таканаречени „shell“ компании се избегнувале правилата за транспарентност на медиумската сопственост и финансирање.

„Постојат индиции дека од 2017 година наваму, преку меѓународна мрежа на трансакции, околу 2,85 милиони евра биле префрлени од странство во Македонија, по што средствата завршувале во телевизија Алфа“, наведе Димитријевиќ.

Финансиската полиција веќе констатирала дека станува збор за сомнителни маркетиншки услуги, за кои постои сомнеж дека биле користени за прикривање на потеклото на парите.

„Понатаму, постојат основани сомнежи дека биле склучувани нелогични договори и внесувани невистинити податоци во деловните книги, со цел легализација на сомнителен капитал. Накратко, постојат сериозни сомнежи за перење пари преку лажни реклами и сомнителен капитал како извор на финансирање. За ова имало започната постапка, која очигледно се држи во фиока“, изјави Димитријевиќ.

Од СДСМ очекуваат Јавното обвинителство и другите надлежни институции итно и неселективно да постапат, да обезбедат докази, да ги замрзнат средствата и да утврдат одговорност.

„Слободата на медиумите не значи слобода за перење пари, ниту одработување во интерес на странски авторитарни режими“ изјави Димитриевиќ.

Руски напади со беспилотни летала и ракети убија најмалку 16 лица во Украина

Русија започна бран напади со беспилотни летала и ракети низ Украина во среда, при што загинаа најмалку 16 лица, а околу 100 беа повредени, соопштија украинските власти.

Осум лица се убиени во јужниот пристанишен град Одеса, напиша на Телеграм началникот на градската воена администрација Сергеј Лисак, а нападите продолжија и во четврток наутро, објави Би-Би-Си. 

Две деца, на возраст од пет и 14 години, беа убиени во украински напад со беспилотно летало во рускиот регион Краснодарски краj.

Нападите доаѓаат по краткото примирје што се случи за време на Велигден.

Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, напиша на Телеграм дека покрај смртните случаи во главниот град, спасувачите извлекле мајка и дете од урнатините на 16-катна станбена зграда.

На северот од главниот град, меѓу повредените се четворица медицински работници од Итната медицинска помош.

Во напад врз централниот град Днепар, тројца луѓе беа убиени, а десетици беа повредени, напиша на Телеграм Олександр Ганжа, шеф на регионалната администрација. Сликите објавени на интернет покажуваат згради во пламен во градот.

12-годишно момче беше меѓу четирите жртви во Киев, а три лица беа убиени во Днепар на југоистокот.

А во Харков, во напад со беспилотно летало беа повредени 77-годишна жена и 66-годишен маж, изјави официјален претставник.

Два града на југ, Николаев и Херсон, останаа без струја. 

Претседателот Зеленски изјави дека украинските вооружени сили собориле 636 руски дронови во текот на претходниот ден. 

Тој рече дека извештајот од украинските воздухопловни сили покажал дека Русија лансирала речиси 700 дронови, како и 19 балистички ракети и други крстосувачки ракети во текот на ноќта.