Како една гротескна фотомонтажа предизвика недоразбирања кај македонските медиуми


Скопје, 6 февруари, 2018 - 12:24 (META) 

Страшните грчки летоци, кои на прв поглед содржат говор на омраза, дискриминација и потпалуваат тензии, испаднаа мајтап, кој користи намерно изнасилени слогани и цртежи за да привлече внимание и испрати порака. Проблем настана кога медиумите во земјава не проверија за што точно станува збор, а од друга страна, пак, ни авторите на постерите не размислија дали можеби не е крајно ризично да се игра мајтап со говорот на омраза, пишува Жарко Трајаноски  во „Вистиномер.мк“.

На 1 и 2 февруари 2018, повеќе македонски медиуми објавија шокантна фотографија, со информација дека станува збор за летоци со кои се мобилизираат граѓаните во Грција за учество на митингот во Атина закажан за 4 февруари.

КОНТРОВЕРЗНО ИЗВЕСТУВАЊЕ ЗА КОНТРОВЕРЗНИ „ЛЕТОЦИ“

ТВ НОВА: „Како се најавува протестот во Атина: Сега сите заедно, комитите ни се пред врата (ФОТО)“: „Во главниот град на Грција веќе се делат летоци со повик до граѓаните да земат масовно учество на митингот. На летоците е прикажана голема крволочна мечка – која ги претставува комитите од “Македонија” кои се голема закана за Грција. Кон крајот на 19 и почетокот на 20 век, грчките Андарти комитите ги нарекувале “мечки”. Мечката на летокот со нож ја коле грчкиот народ. „Ѝ требаш на Македонија” и “Сега сите заедно“, пишува на летокот на кој неколкумина Грци заедно држат еден огромен нож со грчко знаме насочен кон мечката.“

ТВ АЛФА: Брисел молчи за говорот на омраза и палењето на македонското знаме на протестите во Солун: „Во меѓувреме никнуваат нови постери со застрашувачки слики, како што е оној каде е претставен војник кој на капата има македонско знаме и злоставува жена, со пораката „Спасете ја Македонија од Словените“.

Медиумите и јавноста се згрозија од уште еден, на него е прикажана голема крволочна мечка – која ги преставува комитите од “Македонија”, како што биле нарекувани од грчките Андарти. Претставувајќи како здружени Грците ја колат мечката, пишува: „Комитите ни се пред врата – ѝ требаш на Македонија”.

Фокус: „Комитите ни се пред врата“ – повик за учество на протестот во Атина

Слободен печат: Комити пред врата: Еве како изгледа постерот за протестите во Атина против Македонија: Официјалниот постер повикува дека „Сега си ѝ потребен на Македонија“, бидејќи „Комити дојдоа пред нашата врата“. Како иницијатори се потпишани извесна национална стратегија наречена „Сега“.

Еве како изгледа постерот:

Broj 001_000

МКД.МК: ПОВИК ЗА ПРОТЕСТОТ ВО АТИНА: „Комитите ни се пред врата. Ѝ требаш на Македонија. Сега сите заедно“

Република: „Сега сите заедно, комитите ни се пред врата“ (фото)

Фактор.мк: „Шокантен повик за грчките протести – Доаѓаат комитите“

„Националистите и неофашистите во Грција изработија шокантен постар со кој го повикуваат народот да излезе на протестот закажан за 4 февруари со навредлива содржина. На постерот пишува „Комитите ни се пред врата. Ѝ требаш на Македонија. Сега сите заедно“.

Контроверзната фотографија беше објавена и од повеќе други портали и влијателни медиуми, а имаше и контроверзни постови на социјалните мрежи. На пример, познат уредник на национална ТВ напиша дека „Грчката хистерија против Македонија добива веќе чудовишни форми… Ова е веќе повик за колеж-наспроти гестот од македонска страна, автопатот да се преименува во „Пријателство…“. Повеќе интелектуалци и новинари придонесоа за споделување на „шокантната“ фотографија на социјалните мрежи со информација дека „ова е плакатот со кој се организираат протестите во Атина“.

ПРОНАОЃАЊЕ НА ИЗВОРОТ И АВТОРОТ НА НАВОДНИОТ „ЛЕТОК“

Имајќи предвид дека македонските медиуми укажуваа на говор на омраза, кој повикува на насилство, се одлучив да ја проверам нивната приказна.

Почнав со проверка на објавената фотографија на сервисот „Google Images“, кој како најдобро нагаѓање за фотографијата го посочи постерот за филмот „Нападот на луѓето марионети“ (1958). Откако прочитав за филмот, ми стана јасно дека постерот на филмот бил искористен како предлошка за фотомонтажата за која македонските медиуми тврдеа дека е леток кој повикува на политички митинг.

Но, дали фотомонтажата навистина била испечатена како леток? Дали навистина тој леток се делел на граѓани или бил лепен како постер на јавни места ширум Грција, како што сугерираа македонските медиуми? За да одговорам на овие прашања, се впуштив во потрага по изворот и авторот на контроверзната фотомонтажа.

Потрагата вроди со плод откако прочитав еден коментар на „Фејсбук“ во кој беше посочена следнава страница како „мајтап“ страница која ја објавила фотомонтажата – Ελληνο-Χριστιανικό Ethnostedon (Грчко-христијански етноседатив).

Од прегледот на страницата, и повеќето реакции на објавите, беше јасно дека на страницата се објавуваат контроверзни фотомонтажи кои можат да се подведат под рубриките „гротескен хумор“ и „социјална сатира“. Исто така, беше јасно дека на оваа страница се објавени многу повеќе фотомонтажи кои произлегуваат од фотошопирање на стари пропагандни постери. При прегледот на фотомонтажите можев да увидам дека контроверзните фотографии, кои ги споделија македонските медиуми (без да го наведат изворот), неодамна се објавени на оваа страница, но дека слични фотомонтажи со истата предлошка (стар пропаганден постер) биле објавувани и претходно.

На пример, на 11 март 2014 година била објавена следнава фотомонтажа (врз постерот од филмот како предлошка), која го карикира Самарас како заштитник од комунистичката закана.

Broj 002_000

Исто така, увидов дека претходно е објавена и друга контроверзна фотомонтажа (на 9 мај 2014!), слична на фотомонтажата која беше претставувана како леток за националистичкиот митинг во Солун, но со текст кој го карикира Самарас. (Предлошка и за оваа фотомонтажа е антиболшевички пропаганден постер кој се користел во Полска во 1921).

Broj 003_000

 

Broj 004_000

По прегледот на страницата, напишав приватна порака до уредниците на страницата, укажувајќи дека два од постерите објавени на страницата предизвикаа бурни реакции во Република Македонија, проследени со информации дека постерите биле дизајнирани за да мобилизираат протестанти на митинзи.

Добив ваков одговор:

Хумор преку претерување. Мислам дека е очигледно за Грците. Ние одлучуваме да покажуваме постери кои ги преакцентираат националистичките и религиозни тенденции, користејќи гротескна и старовремска позадина, со цел да ги деконструираме. Ние не сме националисти, ние само се шегуваме. Ви благодариме за интересот и извинете ако сте се почуствувале навредени. (линк до филмот „Нападот на луѓето марионети).

И СО ХУМОРОТ СЕ ПРЕТЕРА?

Како да се објасни феноменот што многу од македонските медиуми воопшто не перципираа хумор во постерите, туку говор на омраза? Иако во дел од коментарите на социјалните мрежи имаше укажувања дека станува збор за “потсмевање кон екстремистите“ и дека „не се работи за реални постери“, туку за постери кои се направени за „тролање на националистите“ (па дури и за „пример на здрава иронија“), таквите коментари честопати беа пресретнати со неверување.

Како што укажа коментаторот Спирос Софос, можеби „проблемот е тоа што сме толку отуѓени едни од други како народи и индивидуи што сме подготвени да го очекуваме најлошото едни од други“.

А можеби поголемиот дел од проблемот лежи кај македонските медиуми кои ја проширија паранојата за грчките летоци со говор на омраза без да ја сработат својата домашна задача. А, нивна домашна задача е да го откријат изворот на фотомонтажата, да проверат дали навистина се работи за „летоци“ за митинг или фотомонтажи, и да се обидат да го протолкуваат контекстот и намерите на објавувачот, пред да почнат да шират непроверени шпекулации за „говор на омраза“ со кои се потпалуваат тензии, дискриминација и омраза.

Друго наравоучение од аферата со „летоците“ (всушност фотомонтажи и интернет мемиња) е дека е многу ризично мајтапењето со пропагандни постери во кои има елементи на пропаганда и омраза. Мајтапењето со пропагандни постери може да остане несфатено, да предизвика сериозни недоразбирања, па и да послужи како поттик за ширење на говор на омраза или параноја.

Ако парафразираме една мудра мисла од осуден сопственик на медиум „И со хуморот се претера“. За македонското „новинарство“ одамна знаеме дека не е имуно на националистички паранои и хушкања засновани на шпекулации. Се надеваме дека оваа афера со т.н. летоци ќе придонесе за јакнење на имунитетот на новинар(к)ите, што би подразбирало и нивно извинување до читателите за сите дезинформации во врска со „летоците“.


И Али Ахмети на лидерската средба за името


Скопје, 24 јануари, 2018 - 17:31 (META) 

На лидерската средба, в сабота во Клубот на пратениците во Скопје, на која претседателите на најголемите политички партии ќе разговараат за рамката за решението на спорот со името, кој нашата држава го има со Грција, ќе учествува и претседателот на ДУИ, Али Ахмети, потврди за „Мета“ Артан Груби, шеф на кабинетот на претседателот на партијата.

Портпаролот на Владата, Миле Бошњаковски, на денешната прес-конференција ја најави средбата и рече дека владата веќе го започна процесот на анализа и на координација околу најновата рамка на медијаторот и дека очекува да биде изграден „широк национален консензус“.

Премиерот и претседател на СДСМ, Зоран Заев и неговиот грчки колега Алексис Ципрас денеска првпат официјално се сретнаа на маргините на Светскиот економски форум во Давос, Швајцарија.


Столтенберг: Прво името, па потоа покана за НАТО


Скопје, 18 јануари, 2018 - 10:07 (META) 

Генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг во интерјуто за МИА вели дека има две главни пораки за време на посетата на Скопје – НАТО останува посветен на поддршката на Македонија на патот кон членството во алијансата и не охрабрува да продолжиме со спроведувањето на реформите, кои ќе го зајакнат владеењето на правото и демократските институции.

За Столтенберг решавањето на прашањето за името е задача на Македонија и Грција со посредство на Обединетите Нации.

– Не е до мене да предложам решение. Но, го поздравувам моментумот од неодамнешните состаноци и ја охрабрувам вашата Влада да истрае во овие напори. Сојузниците се согласија дека НАТО ќе ја покани вашата земја да се приклучи на Алијансата откако ќе се постигне взаемно прифатливо решение за прашањето за името во рамките на ОН. Позицијата на НАТО за името останува непроменета. Сите одлуки во НАТО се донесуваат врз основа на консензус помеѓу сите НАТО сојузници – вели тој.

Столтенберг смета дека во последните неколку месеци имало напредок во многу области, но и дека треба да се направи повеќе. Тој ги охрабри сите политички партии во земјата да се вклучат во отворен и конструктивен дијалог и да се фокусираат на политичките и економските реформи.

– Видовме обновени напори во однос на реформите со формирањето на новата Влада минатата година. Она што е важно сега е стабилно и ефективно спроведување на реформите. На пример мошне е важно да се овозможи ефикасна работа на Специјалното јавно обвинителство и на новиот јавен обвинител назначен од Собранието. Потребно е и да продолжат напорите за борба против корупцијата во сите политички партии. Владата изнесе конкретни реформи и мерки во својот реформски план во тесна соработка со Европската унија, а ние ја поттикнуваме нивната целосна имплементација – вели Столтенберг.

Првиот човек на Алијансата денеска има прилично исполнет распоред на средби во Скопје. Во 9  часот тој се сретна со министерот за надворешни работи Никола Димитров, по што веднаш замина на прием кај претседателот Ѓорге Иванов, во резиденцијата на Водно.

Во 10.30 часот ќе отпочне средбата во Министерството за одбрана со министерката Радмила Шекеринска, што ќе биде и најдолгата средба на Столтенберг денеска во Скопје.

Потоа тој има средба со претседателот на Собранието, Талат Џафери, по што околу 12 часот ќе се обрати пред пратениците на свечена собраниска седница. По говорот, во зградата на Собранието ќе има средби со претседателите на ВМРО-ДПМНЕ и на ДУИ, Христијан Мицкоски и Али Ахмети.

Потоа Столтенберг ќе биде свечено пречекан во Владата и ќе има средба со премиерот Зоран Заев и заедничка прес-конференција, по што ќе замине од земјава.


Новиот предлог на Нимиц е комбинација на старите идеи


Њујорк, 17 јануари, 2018 - 19:52 (META) 

Посредникот на ОН во разговорите за името, Метју Нимиц, денеска во седиштето на ОН, по средбата со македонскиот и грчкиот преговарач, Васко Наумовски и Адамантиос Василакис, најави дека на повидок е решение за спорот за името, со што ќе се стави крај на 27 годишниот спор меѓу Грција и Македонија.

– Имам големи надежи дека овој процес се движи во позитивна насока – рече Нимиц по завршувањето на разговорите со Наумовски и Василакис.

Посредникот на ОН во разговорите за името Метју Нимиц изјави дека на преговарачите им дал нов предлог, кој е всушност нова комбинација од неговите стари идеи и дека очекува тие со нивните влади да го разгледаат.

– Ова е процес што се одвива 25 години и тешко е да измислите нешто ново – рече посредникот.

Тој одби да ја коментира содржината на предлогот и рече дека во следните седмици ќе ги посети Скопје и Атина. Изрази надеж дека лидерите на опозициските партии во Грција и Македонија ќе бидат конструктивни.


Каменос бара референдум во Грција за името


Атина, 14 јануари, 2018 - 13:59 (META) 

Лидерот на Независни Грци, Панос Каменос, во неговата колумна за неделното издание на весникот „Димократиа“ порачува дека во Грција ќе мора да се одржи референдум за „новото име на северниот сосед“.

„Грчкиот народ ќе треба да одлучи за ова, без преседан во историјата на човештвото, отстапување на истријата и културата на друг народ“, пишува Каменос и објаснува дека секое е вклучување на термниот Македонија во името би значело пад на грчката култура и историја.

Коалицискиот партнер во грчката влада напоменува и дека сега владата говори за сложено име со географска одредница, но во предизборната програма на Ципрас никаде не е споменато дека сложеното име би го вклучило и терминот Македонија.


Димитров: Го охрабривме Нимиц в среда да излезе со првичен предлог за името


Скопје, 13 јануари, 2018 - 16:03 (META) 

Министерот за надворешни работи Никола Димитров велии дека се уште нема предлог за решавање на спорот со името, но медијаторот Метју Нимиц бил поттикнат од македонската страна да излезе со првична рамка уште следната недела.

– Сè уште немаме предлог на масата за решавање на спорот со името. Одлучивме да го охрабриме медијаторот Метју Нимиц да излезе што е можно побрзо, дури и идната среда, со една првична рамка што ќе послужи или што ќе даде насоки за суштински напредок и најавивме подготвеност да се вклучиме како шефови на дипломатии директно, нешто што досега не се случило – изјави шефот на македонската дипломатија Никола Димитров во синоќешното интервју за ТВ 21.

Според него, не може Македонија да биде само грчка, бидејќи географскиот регион е голем и има три држави.


Коѕиас: Прашањето за името треба да биде решено во 2018 година


Атина, 5 ноември, 2017 - 17:05 (META) 

Грчкиот министер за надворешни работи, Никос Коѕиас, за грчкиот весник „Катимерини“, изјави дека владата има намера да го реши спорот за името со Македонија. Тој вели дека националната рана, која е отворена пред 26 години, треба да биде излекувана до 2018 година, пишува „Катимерини“.

– Верувам дека прашањето треба да биде решено до првата половина на 2018 година – вели грчкиот министер за надворешни работи.

Според него, во спротивно ќе има „големи компликации“.

– Нема да биде добра година за прашања од таква природа, бидејќи ние ќе бидеме среде изборни кампањи, а такви проблеми треба да се решаваат во релаксирана атмосфера – објаснува Коѕиас.


Димитров: Преговорите со Грција дефинитивно ќе почнат до крајот на годинава


Берлин, 8 септември, 2017 - 18:00 (META) 

Министерот за надворешни работи, Никола Димитров, во интервју за „Дојче веле“ дадено при неговата посета на Германија, изразува силна увереност дека преговорите со Грција за спорот околу името, кои подолго време беа во застој, ќе продолжат до крајот на годинава.

– За време на посетата на грчкиот министер Никос Коѕиас, минатата среда во Скопје, ги дискутиравме мерките за градење доверба. Сè уште не ги почнавме преговорите. Тие ќе почнат дефинитивно пред крајот на годината. Јас го правам она што мислам дека треба да биде работа на дипломатите: решавање на проблеми, отворање врати и создавање пријатели. Можеби не можеме да ја смениме историјата, но сигурно можеме да се обидеме да влијаеме на иднината и да го направиме животот подобар за нашите граѓани денес. Тоа е нашата цел – вели Димитров.

Тој во интервјуто нагласува дека балканската рута на мигрантите мора да остане затворена.

– Мислам дека треба да направиме сè што е потребно за да остане затворенa, бидејќи сите ние, вклучувајќи ги и бегалците, имаме интерес за организирана помош и мораме да се бориме против илегалната миграција. Она што е навистина важно е ЕУ да продолжи да ја поддржува Турција во финансиска смисла, бидејќи имаат милиони бегалци во нивната земја. Еднакво важно е да продолжиме да ѝ помагаме на Грција и тоа на солидарен начин – единствениот начин на кој треба да се решава ова прашање – вели Димитров.

Прашан дали Македонија е подготвена да прими бегалци кои се во ЕУ, тој вели дека тоа би се случило дури откако земјата ќе стане членка на Унијата.

– Пред сè, во интерес на македонските граѓани е Македонија да влезе во ЕУ, а кога еднаш ќе бидеме дел од ЕУ, тогаш дефинитивно ќе бидеме подготвени да го делиме товарот со ЕУ. Но, пред тоа треба да влеземе во ЕУ, за да може да се даде одговор на ова прашање – вели шефот на македонската дипломатија.


Османи почнува редовни консултации со амбасадорите од Западен Балкан


Скопје, 15 август, 2017 - 13:29 (META) 

Вицепремиерот за европски прашања Бујар Османи денеска ја одржа првата средба со амбасадори на земјите од Западен Бакан, која, како што рече е увод во постојани координативни средби. Во средбата во Секретаријатот за европски прашања (СЕП) учествувале претставници на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Србија и на Црна Гора.

На средбата се разговарало за регионалната соработка на земјите од Западниот Балкан и се разменила искуства и мислења за начините на кои може да се зголемат капацитетите на земјите за поголема апсорпциона моќ за искористување на ИПА средствата, како и евентуалните последици врз ИПА фондовите со намалувањето на буџетот на Европската Унија по завршувањето на Брегзитот.

По средбата, вицепремиерот Омани нагласи дека Владата на Република Македонија во следниот период ќе се фокусира на прашањето на името со цел забрзување на евроинтеграциите. Тој најави дека во тие рамки тој денеска заминува во посета на Германија, а месецов ќе ја посети и Атина. Во рамките на новата владина офанзива за решвање на проблемот со името е и посетата на шефот на грчката дипломатија Никос Коѕиас на Скопје, нагласи Османи.


ВМРО-ДПМНЕ: Македонија нема полза од тоа што Димитров жали за изјавата на Дачиќ


Скопје, 12 јули, 2017 - 10:12 (META) 

Република Македонија нема никаква полза од тоа што министерот за надворешни работи, Никола Димитров, изрази жалење за изјавата на српскиот колега Ивица Дачиќ дека Србија направила грешка признавајќи ја земјава под уставното име, порача ВМРО-ДПМНЕ во утринското соопштение. Партијата ја обвини новата власт дека работи против интересите на Македонија.

„Катастрофалната меѓународна политика на Заев и на Димитров, која има заеднички именител „виткање кичма“, секојдневно ги урива позициите и достоинството на Република Македонија. Секојдневно сме сведоци на бројни изјави на бугарски функционери кои ги напаѓаат јазикот, идентитетот, културата на Република Македонија, а владата на СДС упорно молчи. Од бугарска страна се слави договорот и се потврдува дека Илинденското востание е бугарско, дека со договорот се става крај на македонизмот и дека децата во Македонија конечно ќе учат точна историја откако Заев ќе ги избрише книгите. Граѓаните на Република Македонија имаат право да ја знаат содржината на договорот. Имаат право да знаат какви отстапки Зоран Заев има направено“, се вели во соопштението од опозициската партија.