Трамп потпиша нови наредби за ограничување на правото на државјанство на САД по раѓање

Американскиот претседател Доналд Трамп потпиша две извршни наредби во нов, но потесен обид да го ограничи правото на државјанство по раѓање, уште еднаш оспорувајќи одредба од Уставот на САД иако Врховниот суд го отфрли неговиот претходен обид. Ограничувањето на правото на државјанство по раѓање беше еден од главните приоритети во репресијата на републиканскиот претседател против имиграцијата, при што Белата куќа особено се фокусираше на она што го нарекува туризам при раѓање, во кој бремените странки патуваат во САД за да се породат.

По неговиот неуспех на 30 јуни во Врховниот суд, Трамп го повика Конгресот да дејствува, но во четвртокот се одлучи за извршни наредби, кои ја утврдуваат политиката, но немаат иста тежина како законите донесени од Конгресот. Врховниот суд ја отфрли како неуставна претходната извршна наредба на Трамп, која беше насочена кон широк спектар имигранти во земјата нелегално или привремено.

Администрацијата тврди дека новата директива е надвор од делокругот на пресудата на Врховниот суд, бидејќи се обидува да ги реинтерпретира тесните, историски исклучоци од државјанството по раѓање и да го прошири прашањето кој е неподобен.
„Таа практика на туризам при раѓање, од потпишувањето на оваа наредба, со ова е забранета“, изјави помошникот на Белата куќа, Стивен Милер, на церемонијата на потпишување во четврток во Овалната соба.

Центарот за студии за имиграција, кој поддржува пониски нивоа на имиграција, во анализа од 2020 година процени дека помеѓу 20.000 и 25.000 мајки дошле во САД за туризам при раѓање во период од една година помеѓу 2016 и 2017 година. Во 2025 година во САД имало 3,6 милиони раѓања.
Извршните наредби, исто така, ги ограничуваат правата на децата родени од странски владини службеници во САД и децата на луѓе кои се класифицирани како непријатели на странски деца.
Наредбите, исто така, би можеле да влијаат на луѓето родени на териториите на САД, доколку Конгресот донесе предложен закон за укинување на автоматското државјанство таму.
Новите наредби на Трамп веројатно ќе се соочат со правен предизвик. Правните експерти рекоа дека не е јасно каков ефект би можеле да имаат извршните наредби врз одлуката на Врховниот суд, додека застапниците на имигрантите ја нарекоа обид да се избегне одлуката на високиот суд.
„Само пред пет недели, Врховниот суд јасно стави до знаење дека правото на државјанство по раѓање не е предмет на каприците на претседателот, туку е уставна гаранција што постои повеќе од 150 години. Денешните извршни наредби не се ништо повеќе од обид да се заобиколи таа пресуда“, рече Дебора Флајшакер, поранешна службеничка на администрацијата на Бајден.
Заин Лакани од Комисијата за жени бегалци рече дека извршните наредби би можеле да ги погазат правата на бремените жени кои бараат законски влез во еден од најранливите моменти од нивниот живот и ја повика владата да воспостави упатства во согласност со одлуката на Врховниот суд.
Трамп, зборувајќи во Овалната соба во четврток, ја нарече пресудата на Врховниот суд многу несреќна одлука, осудувајќи го тоа што луѓето градат бизниси околу туризмот за раѓање.
„Тоа не е начинот на кој треба да функционира. Тоа е срамота. Тие си купуваат пат, а ние нема да дозволиме тоа да се случи“, рече тој.
Претходната извршна наредба на Трамп, издадена на неговиот прв ден на функцијата во 2025 година како дел од низа политики за справување со имиграцијата, им наложи на американските агенции да не го признаваат државјанството на децата родени во Соединетите Држави ако ниту еден родител не е американски државјанин или законски постојан жител, исто така наречен носител на зелена карта – забранувајќи им на бебињата на имигрантите во САД нелегално или привремено.
Нема официјални бројки што го пресметуваат бројот на странци кои доаѓаат во САД со експлицитна цел да раѓаат и да добијат државјанство за своите деца, или трошоците за даночните обврзници.
Во секој случај, главниот судија Џон Робертс напиша во пресудата на Врховниот суд дека авторите на 14-тиот амандман го прошириле тоа ветување на секое слободно родено лице во земјата.
„Државјанството, тогаш и сега, беше право да се имаат права – слободно да се учествува во нашата политичка заедница. Ние го одржуваме тоа ветување денес“, напиша Робертс.
Одредбата од 14-тиот амандман, позната како клаузула за државјанство, вели: „Сите лица родени или натурализирани во Соединетите Американски Држави и под нивна јурисдикција, се државјани на Соединетите Американски Држави и на државата во која живеат“.