Шефот на НАТО, Руте вели дека Трамп е разочаран од одбивањето на европските држави да се приклучат на војната со Иран

Марк Руте, генералниот секретар на НАТО, изјави дека Доналд Трамп е очигледно разочаран што сојузниците на САД одбија да се приклучат на нивната војна против Иран, по состанокот зад затворени врати во Вашингтон. Во разговор за Си-Ен-Ен по неговата приватна средба со американскиот претседател, Руте одби директно да каже дали Трамп ја искажал својата закана за повлекување од воениот сојуз поради војната со Иран, но ја опиша размената како многу искрена и отворена дискусија меѓу„двајца добри пријатели.

Средбата меѓу Трамп и Руте се случи во деликатен момент, помалку од еден ден откако САД и Иран се согласија на двонеделен договор за прекин на огнот што вклучува отворање на Ормускиот теснец. Кревкиот договор беше постигнат откако Трамп се закани дека ќе ја нападне цивилната инфраструктура на Иран, предупредувајќи дека „цела цивилизација ќе умре“ ако Техеран не дозволи безбеден премин низ теснецот до рокот во вторник вечерта што го наметна претседателот. Пред состанокот, Трамп ги заостри критиките кон 77-годишната алијанса, нарекувајќи ја „хартиен тигар“ и сугерирајќи дека САД може да размислат за напуштање откако земјите-членки на НАТО го игнорираа неговиот повик за воена помош за повторно отворање на критичниот воден пат – чие затворање ги зголеми глобалните цени на нафтата.

„Тој јасно ми кажа што мисли за тоа што се случи во последните неколку недели“, рече Руте во интервју за Си-Ен-Ен, одбивајќи да одговори на конкретни прашања за тоа дали Трамп изразил желба да го напушти НАТО. „Тоа е нијансирана слика“.

Иако Руте и Трамп имаа релативно топли односи во минатото, посетата малку направи за да го ублажи презирот на претседателот кон трансатлантските воени сојузници кои не го поддржаа Вашингтон за време на војната во Иран.

Во објава на Truth Social по состанокот, Трамп напиша: „НАТО не беше таму кога ни беше потребен, и нема да биде таму ако ни биде потребен повторно“ Трамп претходно оваа недела изјави дека неговите најнови фрустрации со алијансата започнале со нивното противење на неговото посакувано преземање на Гренланд.

Порано во среда, портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, призна дека Трамп разговарал за напуштање на НАТО. „Мислам дека тоа е нешто што претседателот ќе го дискутира за неколку часа со генералниот секретар Руте“, рече Ливит.

Трамп е долгогодишен критичар на НАТО и во својот прв мандат сугерираше дека има самостојно овластување да ја напушти алијансата. Сепак, Конгресот донесе закон во 2023 година што му забранува на кој било претседател на САД да се повлече од НАТО без негово одобрение.

Сржта на обврската што ја преземаат 32-те земји-членки на НАТО е договор за меѓусебна одбрана во кој нападот врз една се смета за напад врз сите нив. Единствениот пат кога беше активиран беше во 2001 година, за да ги поддржи Соединетите Држави по нападите од 11 септември.
И покрај тоа, Трамп се пожали за време на неговата војна по избор со Иран дека НАТО покажа дека нема да биде таму за САД.

Пред состанокот, републиканскиот сенатор Мич Меконел издаде соопштение во поддршка на алијансата, велејќи: „По нападите од 11 септември, сојузниците на НАТО ги испратија своите млади војници да се борат и да умрат заедно со американските војници во Авганистан и Ирак“. Меконел, кој е член на комитетот за надгледување на трошоците за одбрана, го повика Трамп да биде „јасен и доследен“ и рече дека не е во интерес на Америка да „поминува повеќе време негувајќи злоба со сојузниците кои ги делат нашите интереси отколку да ги одвраќа противниците кои ни се закануваат“.

Не е јасно дали администрацијата на Трамп ќе го оспори законот што му забранува на претседателот да се повлече од НАТО. Кога законот беше усвоен, за него се залагаше сегашниот државен секретар на Трамп, Марко Рубио, кој во тоа време беше сенатор од Флорида.

Рубио се сретна одделно со Руте во среда наутро во Стејт департментот. Во соопштението, Стејт департментот соопшти дека Рубио и Руте разговарале за војната со Иран, заедно со напорите на САД да преговараат за крај на војната меѓу Русија и Украина и „зголемување на координацијата и префрлање на товарот со сојузниците на НАТО“.

Алијансата беше потресена во текот на изминатата година, бидејќи Трамп ја намали американската воена поддршка за Украина во војната против Русија и се закани дека ќе го одземе Гренланд од Данска.

Но, навредите на Трамп кон НАТО се интензивираа откако започна војната со Иран кон крајот на февруари. Претседателот инсистираше дека обезбедувањето на Ормускиот теснец не е работа на САД, туку одговорност на земјите што зависат од протокот на нафта низ него.

„Одете во теснецот и само земете го“, рече Трамп минатата недела.

Трамп беше исто така налутен бидејќи сојузниците на НАТО, Шпанија и Франција, забранија или ограничија користење на нивниот воздушен простор или заеднички воени објекти за САД во војната со Иран. Сепак, тие и другите нации се согласија да помогнат со меѓународна коалиција за отворање на Ормутскиот теснец кога ќе заврши конфликтот.