Фото: Kremlin.ru, CC BY 4.0, Викимедија комонс

Поранешниот шеф на бугарската државна разузнавачка агенција Димо Ѓауров, во интервју за ТВ Нова, коментира дека една од целите на рускиот претседател Владимир Путин со ескалацијата на конфликтот со Украина е да ги принуди Европа и САД да го отворат гасоводот „Северен тек 2“ (“Nord Stream 2”). Во меѓувреме, партнерот на ЕУРАКТИВ Europe Elects, оценува дека друга причина е истражувањето на јавното мислење, пишува Еурактив, пренесува Порталб.мк.

„Дури и при ограничен конфликт, првото нешто што Русија ќе го направи е да го затвори гасоводот низ Украина. Со ова ќе се обиде да ги натера Европа и САД да го отворат Северен тек 2. Ова е една од индиректните цели на активностите на претседателот Путин“, рече Ѓауров.

Според него, Путин следи неколку цели и „сигурно ќе го намали неговото разбирање за успехот на една од нив“.

Генералниот директор на државната компанија за нафта и гас на Украина Нафтогас, Јуриј Витренко, на конференција во Брисел на 1 декември во организација на ЕУРАКТИВ Бугарија, рече дека ставот на Украина е, бидејќи Северен тек 2 не е во согласност со Правилата на ЕУ, не треба да се сертифицира.

Сертификацијата на контроверзниот проект за гасовод не се очекува пред крајот на првата половина на 2022 година.

За ЕУ, судбината на гасоводот Северен тек 2 е поврзана со каков било потенцијален конфликт со Русија околу Украина, а Брисел навести дека најверојатно ќе застане на страната на САД.

Германија е подготвена да разговара за затворањето на гасоводот во случај Русија да ја нападне Украина, изјави минатата недела германскиот канцелар Олаф Шолц, одговарајќи на прашање за зголемениот домашен и меѓународен притисок за запирање на проектот.

Ѓауров потсети дека Европа е зависна од Русија што се однесува до испораките на руски гас. Тој го коментираше и повикот на Русија минатата недела НАТО да се повлече од Бугарија и Романија.

„Јас ги разбирам овие зборови како провокација за повлекување на единиците на НАТО од Бугарија и Романија. Бидејќи во Бугарија нема единици на НАТО, така да ако зависеше од него тој ќе го протераше рускиот амбасадор“, рече Ѓауров.

„Ова е директна провокација не само за Бугарија и Романија, туку и за цела Европа, за земјите од НАТО. Ваква ароганција одамна не сме виделе“, додаде тој.

Според Ѓауров, Бугарија не треба да одговори на ставот на Русија со покана на силите на НАТО на нејзина територија.

„Ние сме земја членка. Потпишавме договор со кој, доколку е потребно, без наша покана, доколку сили на НАТО се потребни овде, тие ќе може да бидат прераспоредени“, рече тој.

 

Анкетата за Путин

За Europe Elects, се додека има многу фактори кои ги одредуваат постапките на рускиот претседател, не постои можност и анкетата да биде дел од нив.

Европа избира (Europe Elects) нагласува дека Русија е авторитарен режим каде изборите се наместени, не се слободни и не се фер. Целокупниот политички амбиент влијае и на анкетата. На пример, кога гласачите ќе видат како се стрелаат или трујат опозиционерите, веројатно ќе размислат двапати дали да го споделат своето искрено мислење со некоја компанија што спроведува анкета, било преку телефон или онлајн.

Освен тоа, некои компании, кои спроведуваат анкети, се во иста линија или под контрола на администрацијата на Путин. Очигледен исклучок е Центарот Левада, што руската влада го означи како странски агент според Законот за странски агенти во 2017 година. Сепак, со оглед на репресивното политичко опкружување, она што е критично е дека анкетите на јавното мислење во Русија не секогаш ја претставуваат реалноста.

Сепак, Центарот Левада може да понуди неколку интересни сознанија. Путин дојде на власт на 9 август 1999 година. Само неколку дена подоцна, се интензивираше Втората чеченска војна. Во јануари 2000 година, според Левада, рејтингот на Путин забележа зголемување од 33 отсто на 84 отсто. Русија на крајот победи во војната.

Високата цена на нафтата придонесе за руската економска стабилност, по катастрофалните ефекти од неконтролираната либерализација на економијата во 1990-тите. Рејтингот на Путин остана стабилен меѓу 65 и 88 отсто до 2008 година. Врвот го достигна во септември истата година, само еден месец по војната меѓу Русија и Грузија.

Оттогаш, рејтингот на Путин константно опаѓа се додека не достигна ново ниско ниво во ноември 2013 година од 61 отсто. Четири месеци подоцна, Крим беше под руска контрола, а рејтингот на Путин повторно се искачи на 80 отсто.

Во мај 2020 година, рејтингот на Путин падна на најниско ниво од 1999 година (59 отсто). Пред ескалацијата таа изнесуваше 60 отсто.

Трендот е јасен: кога Русија влегува во војна, рејтингот на Путин расте. Ако Путин ја држи власта, тоа значи стабилност за кастата околу него и системот што има корист од сегашната ситуација. Во руската елита може да се смета дека заканата за војна е ефективна алатка за одвраќање од проблемите во државата.

Лошото управување со пандемијата на коронавирус и инфлацијата од 6 отсто во 2021 година, ѝ дава причина на руската елита да биде загрижена за јавни немири. Освен тоа, бидејќи заканата од бунт против авторитарното лошо управување беше демонстрирана во Белорусија, Казахстан и Украина за време на револуцијата на Мајдан, ова е дополнителна причина за загриженост на Москва.