Поранешниот министер за правда на Полска, Зиобро, баран за проневера на 40 милиони евра, ја напуштил Унгарија и заминал во САД

Поранешниот министер за правда на Полска, Збигњев Зиобро, кој е баран по неколку кривични обвиненија во неговата татковина, потврди дека избегал од Унгарија во Соединетите Држави, откако минатата година доби азил од владата на поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан.

„Јас сум во Соединетите Држави“, изјави Зиобро за десничарската полска радиодифузна агенција Република. „Пристигнав вчера и ова ми е трет пат да патувам низ земјата“, рече тој.

Зиобро се соочува со казна затвор до 25 години во Полска доколку биде осуден по обвиненијата против него. Тие вклучуваат злоупотреба на моќ, водење организиран криминален потфат и користење средства наменети за жртвите на криминалот за купување израелски шпионски софтвер Пегасус, наводно за следење на политичките противници.

Тој ги отфрли обвиненијата против него, обвинувајќи ја центристичката полска влада за спроведување лов на вештерки против конзервативците.

Откако партијата на Орбан беше соборена од власт на изборите во април, новиот унгарски премиер, Петер Маѓар, кој положи заклетва во саботата, изјави дека Унгарија повеќе нема да ги штити луѓето што се бараат на друго место.

„Унгарија повеќе нема да биде депонија за меѓународно барани криминалци“, им рече тој на новинарите еден ден по неговата победа, наведувајќи ги како примери Зиобро и неговиот поранешен заменик, Марчин Романовски, осомничени за проневера на речиси 40 милиони евра.

Република претходно во неделата објави дека Зиобро е во САД, додека либералниот радиодифузер TVN24 објави фотографија од Зиобро на меѓународниот аеродром Њуарк Либерти, за која рече дека ја направил друг патник.
Не е јасно како Зиобро успеал да патува во САД, бидејќи Полска претходно соопшти дека неговите патни документи – вклучувајќи го и неговиот полски и дипломатски пасош – се поништени.

Локалниот новински сајт Onet објави дека Зиобро добил виза за американски новинар поврзана со Република. Радиодифузерот, поврзан со полската десница, подоцна објави дека го ангажирал поранешниот министер за правда како свој политички коментатор во САД.

Актуелниот полски министер за правда, Валдемар Зурек, напиша на X дека Полска „ќе се обрати до САД и Унгарија со прашања во врска со правната основа што му овозможи на Збигњев Зиобро да влезе во Соединетите Држави и покрај недостатокот на валидни документи“.

„Нема да престанеме да се трудиме да осигуриме дека тој и Марцин Романовски ќе бидат одговорни пред полскиот правосуден систем“, рече тој.

Претходно, Зурек изјави за радиодифузерот Полсат: „Доколку се потврди дека Зиобро е во САД, тогаш Полска ќе побара негова екстрадиција“.

Зиобро беше лидер на ултраконзервативната партија Суверена Полска, помлад коалициски партнер на националистичката партија Право и правда (ПиС), и беше министер за правда и државен обвинител помеѓу 2015 и 2023 година.

Тој е познат и како архитект на спорните судски реформи, што предизвика застој меѓу Полска и Европската комисија.

На прашањето од Република за неговата потенцијална екстрадиција, Зиобро одговори: „Подготвен сум да се појавам пред кој било суд, а американскиот независен суд е секако независен суд“.

„Доколку сакаат да покренат постапка за екстрадиција, секако“, додаде тој, нарекувајќи ги случаите на екстрадиција во американските судови „тешка постапка“.

По промената на власта во Унгарија, новиот премиер Маѓар ја критикуваше одлуката на неговиот претходник Орбан да им додели азил на политичари кои се во судир со закони, меѓу кои го потенцираше и поранешниот македонски премиер Никола Груевски.

„Унгарија нема да биде засолниште за меѓународни криминалци. И тоа не важи само за Зиобро и Романовски, туку и за Никола Груевски, поранешниот северномакедонски претседател, кој исто така е осуденик“, изјави Маѓар.

Груевски, кој беше премиер од август 2006 година до средината на јануари 2016 година, беше осуден во септември 2018 година на две години затвор. Неколку дена пред неговото апсење, на 12 ноември 2018 година, тој нелегално избега од Северна Македонија со помош на унгарската полиција, патувајќи низ Албанија, Црна Гора и Србија. Орбан му додели азил истиот ноември по брза постапка.

Груевски и поранешниот претседател Ѓорге Иванов беа клучни извршители на проектот „антиквизација на Македонија“, кој предизвика меѓународна изолација на земјата и трајно го блокираше нејзиниот евроатлантски пат. Груевски лично го назначи сегашниот премиер во Скопјe за свој наследник на чело на ВМРО-ДПМНЕ.