Неопходна е реформа на моделот на ученичките заедници, велат од Сојуз на средношколци

Фото: Сојуз на средношколци

Потребен е нов модел на ученичко организирање кој ќе може да се имплементира подеднакво во сите училишта низ земјава. За ученичките заедници – односно советите на учениците – да бидат вистинскиот глас на младите и нивните потреби, треба сите средношколци во училиштето директно да ги избираат претседател(к)ите на овие тела. На овој начин ученичките заедници ќе станат место кое ќе ги поттикне младите да размислуваат покритички и сами да одлучуваат за својата иднина.

Ова е заклучокот од панел дискусијата „Какви новини се потребни во средношколското организирање?“ во организација на Сојузот на средношколци и Институтот за добро управување и евро-атлантски перспективи.

Актуелниот претседател на Средношколскиот сојуз, Лука Павиќевиќ, смета дека двата главни проблеми со кои се соочуваат сегашните ученички заедници е како да го зголемат учеството и да ги мотивираат учениците, но и недостаток на законска рамка што дозволува една ваква заедница да биде слободна и способна таа да ги претставува интересите на учениците. Тој посочи дека има активни гимназии со изградени активни ученички заедници, но во други училишта воопшто не постојат ученички тела или пак тие се воспоставени од страна на директорот, или од страна на професорите. Во однос на тоа како да се поттикнат младите да се активираат, Павиќевиќ дава конкретен предлог.

„Ако сакаме некого да мотивираме и некој да има доверба – главен аспект треба да биде вклученоста. Најдобро решение за проблемот е да се направи реформа во самата структура на избирање на ученичката заедница. На пример, учениците и понатаму да ги избираат претседателите на своите класови, но претседателот на ученичката заедница, што треба да ги претставува сите ученици во едно училиште, да се избира од сите ученици, а не како што е моментално, да се избира само од претседателите на класовите. Вака би се создал убав демократски систем, со зголема легитимност, а самите ученици ќе бидат поактивни, и ќе анализираат и размислуваат за изборот“, објасни Павиќевиќ.

Истражување на здружението Лидери за едукација, активизам и развој (LEAD) пак покажало дека 84 проценти од младите не се ангажираат бидејќи не веруваат дека може да направат нешто и да влијаат во општеството, а 56 проценти од учениците никогаш не ги следат политичките и општествените настани во земјата. Ова за Иван Јованов, извршен директор на ЛЕАД е загрижувачки факт бидејќи така ќе имаме млад човек на 18 години кој има можност да гласа, а е незаинтересиран и не знае што се случува надвор од училиштето.

„Ученичкото учество и демократија е важно за да произведеме една свесна, информирана индивидуа која би се вклучила во општествените текови. Ова е важно бидејќи еден млад човек на 18 години треба да гласа. Но, за кого ќе гласаат ако не се информирани и ако не знаат како функционира изборниот и политичкиот систем,“ вели тој.

Јованов нагласи и дека учениците се огледало на професорите, директорите и системот.

„Ако имаме неквалитетен кадар, ќе имаме и неквалитетни ученици. Затоа мора да се работи и со наставниците. Ако успееме да ги зајакнеме со вакви реформи во средношколското организирање, тогаш можеме да зборуваме дека секаде ќе може да се имплементира ваква реформа, “ забележа тој.

Училишниот психолог Ана Попризова пак посочи дека е многу важно да се зајакнуваат капацитетите на учениците најпрво да имаат сопствен интегритет, за да може ученичките заедници да бидат вистински глас на младите и нивните потреби.

„Во училиштата треба да работиме да се поддржат учениците и ученичките заедници за да бидат одраз на младите. Ученичките заедници не може да функционираат само на ниво на организација на учениците. Мора да се работи и со наставниците. Бидејќи и наставниците што имаат предрасуди, што немаат доволно познавања, што имаат ограничен демократски капацитет, треба да бидат поддршка на учениците. Сега недостасува реалната поддршка од наставниците,“ смета Попризова.

Таа предлага и ангажманот во ученичките здруженија да добие признание и валоризација како ученик кој освојува награди на натпревари.

„Еден поактивен член на ученичката заедница не е никако валоризиран од образовната заедница. Се признава ученик кој учествува на натпревари – добиваат пофалници и награди. Но, оние ученици кои биле вистински лидери на своите генерации и училишта по некои критериуми на награди не можеле да конкурираат ниту за првенец на генерација. Тоа покажува колку нашиот систем и општество ги валоризира односно не ги препознава. И тоа делува демотивирачки за учениците. Предлагам ова да влезе во некој систем на препознавање и валоризација. Тоа би влијаело и за поголема мотивираност за учениците за ученички активизам,“ вели Попризова.

Време е младите да се вклучат во сите општествени процеси поради тоа што самите тие носат нови, прогресивни и свежи идеи кои се потребни за утрешното функционирање на нашата земја, истакна Јовица Јанковиќ од ИДУЕП.

„Ако државата нема слух за младите, тогаш станува јасно дека голем број од нив ќе ги изгубиме во странство. Време е тоа да го спречиме. Токму со ваквите активности, ИДУЕП и Сојузот на средношколци со заеднички сили започнуваат дискусија со цел поттикнување и градење на млади лидери уште од најрана возраст. Сакаме да покажеме дека утрешните лидери се наоѓаат уште денес во училиштата ширум земјава. Да им помогнеме, односно да поттикнеме создавање на вистински лидери со нова и свежа енергија кои утре ќе создадат просперитетна држава, земја која ќе нуди услови за младите да останат и заедно да ја изградат во држава која нуди еднакви и големи можности за секоја индивидуа“, рече Јанковиќ на панел дискусијата „Какви новини се потребни во средношколското организирање?“.