Џеј-Ди Венс ќе биде домаќин на состанок со министрите за надворешни работи на Гренланд и Данска, во услови на зголемени тензии околу напорите на Доналд Трамп да ја преземе контролата врз арктичкиот остров, пренесува Гардијан.

Врховниот дипломат на Данска, Ларс Леке Расмусен, изјави дека тој и неговата колешка од Гренланд, Вивијан Мотцфелд, побарале состанок со американскиот државен секретар, Марко Рубио, а потпретседателот побарал да учествува и ќе биде домаќин на состанокот во Белата куќа во среда.

„Нашата причина за барањето на состанокот што сега ни е даден беше да ја преместиме целата оваа дискусија… во сала за состаноци каде што можеме да се погледнеме во очи и да разговараме за овие работи“, изјави Расмусен пред новинарите во Копенхаген во вторник.

Трамп првпат ја изнесе идејата за преземање на Гренланд, во голема мера самоуправен дел од Данска, од страна на САД во 2019 година, за време на неговиот прв мандат. Но, тој значително ја засили својата реторика овој месец, велејќи дека САД ќе го прифатат тоа „на еден или на друг начин“.

Американскиот претседател ги шокираше ЕУ и НАТО со тоа што одби да ја исклучи употребата на воена сила за заземање на стратешки лоцираниот остров богат со минерали. Ова е и покрај тоа што Гренланд е покриен со многу од заштитите што ги нудат двата блока, бидејќи Данска им припаѓа на двата.

Данската премиерка, Мете Фредериксен, изјави дека инвазијата на САД би довела до крај на НАТО, а европските лидери ветија поддршка за територијалниот интегритет и правото на самоопределување на Гренланд.

Министерот за одбрана на Данска, Троелс Лунд Поулсен, по состанокот на комисијата за надворешни работи на данскиот парламент во вторник изјави дека тој и Моцфелд ќе се сретнат со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Брисел следниот понеделник за да разговараат за ова прашање.

Поулсен рече дека Данска планира поголемо воено присуство заедно со другите земји-членки на НАТО во Гренланд оваа година, додавајќи дека Копенхаген бара „поголемо внимание од НАТО во врска со прашањата во врска со присуството на НАТО во и околу Арктикот“.

Данска, исто така, ќе биде домаќин на состанок на контакт-комисијата за надворешна, безбедносна и одбранбена политика на данските, гренландските и фарските влади во среда. Официјалните лица изјавија дека ова би била „можност да се разговара за политичката и економската ситуација“.

Коалициската влада на Гренланд во понеделник изјави дека „под никакви околности не може да прифати“ преземање од страна на САД и ќе ги интензивира своите напори за „да се обезбеди одбраната на Гренланд да се спроведува во рамките на НАТО“.

Владата изјави дека верува оти Гренланд ќе остане членка на западниот одбранбен сојуз „засекогаш“ и дека „сите земји-членки на НАТО, вклучувајќи ги и САД, имаат заеднички интерес“ во одбраната на огромниот арктички остров.

Трамп тврди дека САД треба да го контролираат Гренланд за да ја зголемат безбедноста на Арктикот во услови на наводна закана од Кина и Русија. Руте во понеделник изјави дека НАТО „работи на следните чекори“ и дека „сите сојузници се согласиле за важноста на безбедноста на Арктикот“.