Селмани до Поповски: Врзете си ги кучињата пред да биде предоцна


Скопје, 12 март, 2018 - 13:50 (META) 

Неколку десетици новинари денеска напладне излегоа на протест пред Владата за да побараат да се преземат мерки за заканите и навредите кои функционерот на ДУИ, Бекир Асани, му ги упати на претседателот на здружението на новинари, Насер Селмани.

На протестот, Селмани рече дека новинарите постојано се изложени на закани и притисоци и побара да се преземат мерки да се замолчат насилнциите.

– Не прифаќаме објаснување дека во владата има добри и лоши дечки затоа што владата е влада на Македонија. Не прифаќаме во Македонија да постојат две влади. Ние даноци плаќаме на оваа влада. Не е време владата да пишува осуди, тоа не е доволно и оваа влада има обврска да ги замолчи насилниците. Ако сега молчиме, ако моите колеги бидат замолчени, да знаете дека вие сте на ред, дека ќе дојдат утре по вас. Сакам да ве повикам да бидете будни затоа што еден режим што испративме и нема да дозволиме да се формира нов. Не им се плашам, не му се плашев на Никола Груевски кога неговите силеџии му се закануваа на моето семејство, не им се плашам на насилниците на ДУИ и на оние кои што молчат и седат во иста влада со нив – рече Селмани.

На почетокот на протестот пред владата дојдоа и министерот задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски, одговорниот за прес-тимот на владата, Зоран Бојаровски и владиниот портпарол, Миле Бошњаковски.

Поповски пред собраните новинари рече дека владата и сите партнери во владината коалиција изразуваат најостра осуда за сите напади врз новинари.

– Во име на владата и на сите партнери во владината коалиција изразуваме најостра осуда за сите напади врз новинарите што се случуваат. Ве уверувам дека оваа влада има нула толеранција за било какви закани, уцени и притисоци врз новинарите. Бидете уверени дека никој нема да биде заштитен – рече Поповски.

На ова реагираше Селмани кој му порача на Поповски „да си ги врзат кучињата“.

– Очигледно вие не правите доволно тој човек да се смири, затоа ви кажувам – врзете ги кучињата! Тоа се ваши кучиња, тие луѓе се дел од вашата коалиција, нема оправдување за ова. Тие мора да бидат врзани да не касаат затоа што кога ќе касаат ќе биде доцна– потенцираше Селмани.

Новинарите на протестот побараа да се обезбеди полициска заштита на претседателот на ЗНМ, Селмани и потенцираа дека нападот врз него е напад на сите новинари.


Новинарските организации реагираа: Заканите кон новинарите се атак врз демократијата


Скопје, 9 март, 2018 - 12:15 (META) 

Македонскиот институт за медиуми (МИМ), Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ) и Институтот за комуникациски студии (ИКС) денеска категорично ги осудија упатените закани кон претседателот на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) Насер Селмани.

Селмани вчера објави дека добил закани по живот од луѓе на ДУИ и дека МВР професионално постапила по пријавата, а Специјалниот претставник на ОБСЕ за слобода на медиумите, Харлем Дезир и целиот дипломатски кор во Скопје, овој инцидент го третираат многу сериозно во европски контекст после убиствата на новинари во Малта и во Словачка.

„За нас е целосно неприфатливо да се спречува слободата на изразување и професионалната работа на новинарите, која треба да биде ослободена од какви било притисоци и уцени. Упатувањето закани кон новинарите истовремено е атак врз демократијата и ограничување на можноста јавноста да има пристап до информации и идеи од различен вид. Ги повикуваме надлежните институции навремено да реагираат и да ги преземат неопходните мерки за да се расчисти случајот и да се спречи повторување на ваквите инциденти. Потсетуваме дека државата, во согласност со член 10 од Европската конвенција за човекови права, е одговорна за преземање на сите активни мерки со цел да се создаде и одржува поволна клима за слободата на изразување“, се вели во реакцијата од организациите и институтите.


Атанасова Точи и Лупевска Созен ги добија наградите за истражувачко новинарство на ЗНМ


Скопје, 28 февруари, 2018 - 16:52 (META) 

Здружението на новинари на Македонија денеска ги додели годишните новинарски награди за животно дело и за истражувачка сторија, по повод 72-годишнината од формирањето на ЗНМ.

Добитнички на наградата за истражувачко новинарство се новинарките Менче Атанасова Точи и Снежана Лупевска Созен, а наградата за животно дело му беше доделена на новинарот Љубомир Гајдов.

Лупевска Созен е наградена за емисијата „Код“, односно за настаните од 27 април во Собранието обработени во оваа емисија, а Атанасова Точи за сторијата за гинеколгот кој девет месеци лажел жена дека е бремена.

Претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, рече дека тие се пример за тоа како треба да изгледа еден новинар во слободна и демократска земја. Потенцираше дека новинарите се уште се соочуваат со сериозни проблеми, како што е неказнивoста на насилството и реформата во медиумската законодавство.

„И покрај декларативната заложба на новата власт да се бори против практиката на неказнивост на насилството против новинари, сепак ниту еден напаѓач на новинар не е изваден пред лицето на правдата“, истакна Селмани.

Тој додаде дека во меѓувреме новинарите се соочуваат со нови форми на притисок, како што е обидот да им се врзат рацете на новинарите доделувајќи им безбедносни сертификати и практиката на големите компании да ги користат рекламите за притисок врз медиумите.

„Обединети и сплотени сме посилни и поиздржливи до денот кога слободата на говорот во Македонија нема да биде само мртво слово на хартија, туку ќе биде дел од нашиот живот“, порача претседателот на ЗНМ.

Годинава за наградата за истражувачки стории беа пријавени 25 новинари.


Кабинет на Иванов: Селмани е погрешно информиран, сертификатите се за соработници


Скопје, 26 февруари, 2018 - 16:28 (META) 

Кабинетот на претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, испрати соопштение до јавноста во кое ги негира наводите што денеска ги кажа претседателот на Здружението на новинарите на Република Македонија (ЗНМ), Насер Селмани, дека кабинетот издавал безбедносни сертификати на новинари.

Во реакцијата се вели дека Селмани бил погрешно информиран.

„Во процесот на спроведување на итните реформски приоритети врзани за прашања за безбедноста, но и законската обврска на Претседателот на Република Македонија да ја донесе стратегијата за одбрана, Советот планира активности во кои сметаме дека треба да бидат вклучени и стручни лица – новинари. Согласно законските одредби за работа за класифицирани податоци, новинарите треба да имаат издаден безбедносен сертификат од надлежен државен орган, ДБКИ. Во планираните активности очекуваме од новинарите да дадат сугестии за начинот на информирање на јавноста за подигнување на свеста и безбедносната култура за работа со класифицирани информации заради постоење на висок ризик од генерирање лажни вести и планиран истек на информации, што врши ерозија на институциите“, се вели во реакцијата од кабинетот на Иванов.

Денеска на прес-конференцијата во ЗНМ Селмани рече дека кабинетот на Иванов, практично им ги врзал рацете на околу 20 новинари со тоа што им понудил да им се издадат безбедносни сертификати без тие да имаат можност да дознаат како тоа ќе се одрази на нивната работа.


ЗНМ: Реизборот на Цветковски за директор не оди во прилог на реформите на МРТ


Скопјe, 14 февруари, 2018 - 14:53 (META) 

Здружението на новинари на Македонија смета дека резиборот на Марјан Цветковски за директор на Македонската радио-телевизија не оди во прилог на реформирање на јавниот сервис и неговото ослободување од политичка контрола, се вели во реакцијата на ЗНМ.

Од таму додаваат дека „изборот на Цветковски е резултат на силниот притисок што врз членовите на Програмскиот совет го правеа опозициската ВМРО-ДПМНЕ и владината ДУИ.“

„За жал, членот на ЗНМ, кој не го поддржа изборот на Цветковски, не успеа да ги убеди членовите на Советот новиот директор да биде искусен менаџер, кој не е поврзан со ниту една партија. Потсетуваме дека најмалку четворица членови на Советот кои гласаа за Цветковски, во оваа тело се избрани спротивно на законот. Членот 119, став 1 алинеја 2, од Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, вели дека лицата кои во последните пет години биле носители на јавни функции, не може да бидат избрани за членови на Програмски совет“, се вели во соопштението.

Од ЗНМ го повикувааат Собранието да констатира неспоивост на функции и да ги разреши од Програмскиот совет на МРТ, Јагнула Куновска и Косана Мазнева, поранешни пратеници на ВМРО-ДПМНЕ, Агим Љека, поранешен амбасадор и Снежана Клинчарова, поранешен портпарол на Oпштина Бутел.

„ЗНМ предупредува дека реформирте во јавниот сервис не смеат да бидат предмет на политички пазар меѓу власта и опозицијата, на штета на јавниот интерес“, се додава во соопштението.

Претходно владиниот портпарол, Миле Бошњаковски, запрашан за реакција по изборот на Цветковски, рече дека „овој избор е на важност сè додека не го усвоиме Закон за аудио аудиовизуелни услуги“.

Според него, можно е законот да дојде на владина процедура веќе до крајот на оваа недела.

 
foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


ЗНМ договори соработка за полесен пристап на новинарите до информации од јавен карактер


Скопје, 1 февруари, 2018 - 16:55 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) ќе потпише меморандум за соработка со Комисијата за заштита на правото за слободен пристап до информациите од јавен карактер, со што ќе отвори можност да се подигне нивото на општествена транспарентност и ќе им се олесни патот на новинарите до информации од државните институции. Тоа било договорено на денешната средба на претставници на ЗНМ и Комисијата.

Со меморандумот за соработка се предвидуваат обуки за новинарите за ефикасно користење на законската можност за слободен пристап до информации од јавен карактер, како и јавни кампањи кои ќе придонесат институциите да станат потранспарентни.

Според претседателот на новинарското здружение, Насер Селмани, преку поблиската соработка на двете тела, новинарите ќе дознаат повеќе за законот за слободен пристап до информации од јавен карактер, а кај граѓаните и кај институциите ќе се подигне свеста за важноста од отвореноста на институциите. Првиот човек на Комисијата, Ѓорѓи Сламков, вели дека наскоро треба да се донесе нов закон со кој треба да се овозможи подобро и поефикасно функционирање на ова тело.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Судии не ги признаваат порталите за медиуми во случаите за клевета и навреда


Скопје, 30 јануари, 2018 - 13:53 (META) 

Тужби во Основниот суд Скопје 2 Скопје за случаи за клевета и навреда во кои едната страна е новинар што работи во онлајн-медиум, се отфрлаат со образложение дека „порталот нема пасивна легитимација“. Со ова, судиите практично не ги признаваат порталите за медиуми. Но, за други судови, како на пример во Охрид и Битола нема дилема дали порталите се медиуми или не, па тие постапуваат по тужбите. Поранешните судијки во Европскиот суд за човекови права во Стразбур, Маргарита Цаца Николовска и Мирјана Лазарова –Трајковска велат дека судската практика на овој суд во однос на онлајн –медиумите ги има истите стандарди и принципите како и за останатите медиуми.

Милена Атанасоска Манасиева – ПИНА

Судовите имаат различна практика за тоа дали онлајн-медиумите се средства за јавно информирање или не кога одлучуваат во случаи за клевета и навреда. Дел од судовите ги признаваат порталите како медиуми, а дел не.

Разликата во признавањето или непризнавањето може да биде добиена или отфрлена тужба за клевета и навреда. Декриминализацијата на клеветата и навредата магично не го реши проблемот, туку се создаде нов. Ваквите правни небулози ги користат и самите новинари и сопственици на портали да се обидат да избегнат одговорност за клевета и навреда.

ПИНА дојде до најмалку осум пресуди кои укажуваат дека во последните две години, тужби во Основниот суд Скопје 2 Скопје за случаи за клевета и навреда во кои едната страна е новинар што работи во онлајн-медиум, се отфрлаат со образложение дека порталот нема таканаречена „пасивна легитимација“. Судиите практично не ги признаваат порталите за медиуми. Со овој нов тренд се делегитимизираат голем број на медуми во Македонија.

Според податоците на ЗНМ, тужбите за клевета и навреда кон новинарите и медиумите се намалени откако е декриминализирана клеветата и навредата. Лани имало 39 случаи, во 2016 имало 40, што е многу помалку за разлика од 2012 година кога беа регистрирани 330 тужби. Коментираат дека гнерално трендот е дека има сѐ помалку случаи за клевета и навреда против новинари, а со тоа  клеветата и навредата помалку се користат како инструмент за притисок врз новинарите и медиумите. Но потенцираат дека половина од случаите кои ги има во моментов се новинар против против новинар, што говори дека треба да се поработи на солидарноста меѓу колегите.

Една од пресудите за клевета каде судот отфрлил тужба за клевета бидејќи утврдил дека веб портал не е медиум е пресудата „П5-53/15“ на Основниот суд 2 во Скопје. Тужен бил сопственик на онлај-медиум кој објавил текст со наслов „Ова ли е швалерскиот амбасадорски пар?“. Тужителката барала 10.000 евра отштета, но Судот ја отфрлил тужбата поради две причини – првата што не можело да се докаже дали тужениот е автор на текстот и, втората, дека веб порталот всушност „не е медиум со јасна редакциска структура“.

Во образложението на пресудата го пишува:

Порталот, односно интернет веб страницата како електронска публикација претставуваше медиум според чл.2 ст.1 и ст.3 од Законот за медиуми (“Службен весник бр. 184/13) до стапување на сила на измените од 23 јануари 2014 година кога со истиот електронските публикации се избришани како такви. Со оглед на тоа порталот не претставува медиум и истиот нема ниту уредувачка политика, ниту пак главен и одговорен уредник. Тоа значи дека без оглед што на веб страницата на порталот М.С. е наведен како главен и одговорен уредник (сопственик), истиот во моментот на објавување на предметниот текст не можел да го има ова својство согласно Законот за измени и дополнувања на Законот на медиуми, па поради овие причини тужениот не може да биде пасивно легитимиран во оваа постапка ниту во својство на главен и одговорен уредник на порталот.

Оваа нова судска практика ни ја потврдија и неколкумина адвокати, како и од Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ).

–  Одбивањето на тужбите од страна на скопскиот граѓански суд, произлегуваат од измените на Законот за медиуми од 2014 година, од каде електронските публикации се избришани и тие не претставуваат средство за јавно информирање како што претставуваат традиционалните медиуми, како печат, телевизија, радио – вели адвокатот Иван Брешковски.

Опасност за новинарите-може да одговараат за клевета како физичко лице

Според него, судовите водејќи се по тој закон, сметаат дека интернет порталите не објавуваат содржина која подлежи на уредувачка политика, а со самото тоа не може да подлежат на одговорност за клевета и навреда.

– Стручно кажано, судовите сметаат дека порталите не се пасивно легитимирани, па со ова образложение ги отфрлаат тужбите. Не ги признаваат како медиуми, а со тоа не подлежат на одговорност за клевета и навреда. Кога е во прашање онлајн- медиум, сите тужби се одбиваат – објаснува Брешковски.

И од Здружението на новинари на Македонија ни ја потврдија оваа судска практика  карактеристична за Основниот суд Скопје 2. Сметаат дека е негативен момент во процесите за клевета и навреда. Ставот на ЗНМ е дека на овој начин судот, новинарите, уредниците и сите што работат во онлајн медим ги ставаат во една дискриминирана положба затоа што на тој начин потенцијалната материјална штета може да биде многу повеќе отколку што предвидува Законот.

Адвокатот Брешковски објаснува дека опасност постои ако се утврди кој го напишал текстот на страницата и тој да одговара како физичко лице, а не како новинар.

– Во Законот за граѓанска одговорност за клевета и навреда има одредено колку е паричната казна што може да му се одреди на новинар, колку на уредник, а колку на медиум, односно, 2.000, 10.000. 15.000 евра. Но, Судот не се води по тоа и бидејќи новинарот го смета за физичко лице, казната може да биде многу поголема – вели тој.

Нашите соговорници потенцираат дека оваа судска практика не е ниту во согласност со Европскиот суд  за човекови права, а сметаат дека член 11 од Законот за граѓанска одговорност за клевета и навреда не е испочитуван од страна на Судот.

– Судот, на пример, никогаш не правел проблем за новинари кои доаѓаат од весници или печатени медиуми, а до декември 2014 година ги немаше во ниту еден закон спомнато. Но, никогаш немало сомнеж дали тие се новинари или дали печатот не е медиум. Сега некој го спори легитиметот на медиумите – вели Драган Секуловски од ЗНМ.

И две поранешни судијки од Европскиот суд за човекови права во Стразбур ни изјавија дека ова непризнавање на интернет медиумите од страна на одредени судии не е добро.

Судијката Маргарита Цаца Николовска смета дека слободата на изразување е врзана за повеќе субјекти кои што може слободно да се изразуваат, а еден од нив се лицата кои што вршат прибирање и пренесување на информации.

– Не ми е јасно од каде го извадиле заклучокот дека онлајн- медиумите не се медиуми и дека тие не подлежат на правото на слобода на изразување – вели Николовска.

Таа смета дека не треба да се прави разлика дали лицето кое прибира и потоа пренесува информации е од пишан, од интернет – медиум или на некој друг начин ги презентира информациите.

– Апсолутно не е важно бидејќи и тоа лице ги има правата на слободата на изразување согласно член 10 од Европската конвенција за човекови права. Во член 10 не се вели новинари кои се репортери или новинари кои што пишуваат или се некој друг вид на новинари. Оваа судска пракса носи опасности во насока дека не се почитува правото на слобода на изразување на интернет – медиумите – смета Николовска.

Судијката Мирјана Лазарова –Трајковска објаснува дека судската практика на Европскиот суд за човекови права во однос на интернет-медиумите ги има истите стандарди и принципи како и за другите медиуми.

– Бидејќи навредата и клеветата се поврзани со право на приватност, тоа значи дека националните судови мора да бидат водени од т.н трипартитен текст на Европскот суд за човековите права, кој претполага тие да ја имаат предвид легитимната цел за законската рамка и дали било неопходно да се интервенира во едно демократско општество – смета Лазарова Трајковска.

Поранешната судијка во Судот во Стразбур, објаснува дека кога станува збор за клевета и навреда овој суд ги зема во предвид националните закони и како таа проблематика е регулирана со националните закони. Според неа, фактот дека одредена категорија на медиуми не е покриена со легислативата како што е овој случај може да биде причина да се иницираат постапки за изменување на легислативата. Но, таа потенцира  дека судовите, сепак, користејќи ја практиката на Судот во Стразбур, по аналогија треба да ги приеменуваат истите стандарди и принципи и кон интернет-медиумите.

– Тие се медиуми кои што пренесуваат информации и често пати информацијата се шири многу побрзо и опсегот на контрола на изречена клевета и навреда е многу потежок во однос на другите медиуми. Европската конвенција е извор на право и таа креира обврски кон нашата земја кои националните судови мора да ги почитуваат – вели Лазарова Трајковска.

Минатата година во Македонија вкупно се регистрирани и 18 напади на новинари, од кои 13 физички и вербални напади, додека дригите се навреди, попречување во работа и уништување на имотот. Овие бројки ги презентираше ЗНМ во Извештајот за слободата на медиумите и безбедноста на новинарите во Македонија за 2017 година.

Не е спомнато име, но тужителот се препознал

Ако се анализираат судските пресуди на другите судови во земјава може да се забележи дека тие носат поинакви одлуки, за разлика од судиите во Основниот суд Скопје 2. Неколку пресуди од Охрид и Битола говорат дека кога станува збор за тужба каде една од странките е новинар од интернет-медиум тие го препознаваат како средство за јавно инфрмирање.

Таков е примерот со првостепена пресуда донесена во Основниот суд во Охрид кој ги признава интернет порталите како медиуми. Случајот се однесува на текстови објавени во 2012 и 2013 година, а пресудата на веб страницата на системот за објава на пресуди sud.mk  е поставена во март лани. Со пресудата судот казнил новинар од веб сајт со парична казна од околу 4.000 евра иако тужителот барал 10.000 евра.

Ова е дел од образложението на пресудата:

Во електронското издание на интернет страницата објавиле текст во кој се пласирани лаги и навреди, а кои што се однесуваат кон тужителот дека истиот е “скандалмен“ и имал “манири на тиранин“ со кои што се има намера тужителот да биде омаловажен и понижен, а со што се повредила, неговата чест и углед и професионална кариера како универзитски професор и претседател на огранок на политичка партија, а тужените знаеле и биле должни да знаат дека изнесуваат факти кои се невистинити.

Во дел од својата одбрана тужениот новинар изјавил дека веб страницата е всушност блог. Сепак судијата во пресудата го навел следново “Судот ги ценеше наводите од првотужената дека: електронскиот медиум всушност не бил портал, туку бил блог портал каков што можел секој да отвори, но при одлучувањето таквите наводи Судот не ги прифати. Од друга страна, согласно чл.6 ст.3 од Законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета, формата на медиумот и не е пресудна, туку околноста да истиот уреднички се обликува. Оваа пресуда не е правосилна.

Адвокатот што го води овој случај, Лазар Сандев вели дека небулозно е што правното лице кое го има објавено тоа и новинарката судот ја има казнето солидарно со 250.000 денари.

– По Закон не може така, бидејќи таму се вели “тој што ќе направи клевета, а не тие што ќе направат клевета“. Мора да се утврди кој со кои дејствија што презел, не може сите заедно да се виновни. Обжалена е пресудата, но нов судија ја презеде, па ќе видиме што ќе се случува – вели Сандев.

Судот во Стразбур ги признава онлајн-медимите

Какви опасности носат одлуките на судовите со кои не се признаваат онлајн- медиумите? Значи ли ова навреда и за новинарите и уредниците кои работат во портали? Многумина велат, да.

– Секако дека е навреда за новинарите и уредниците. Се охрабруваат новинарите да пишуваат што сакаат, а реално преку интернет портал може на некому да му нанесете огромна штета врз честа и угледот без оглед дали е физичко или правно лице – вели адвокатот Брешковски, кој потенцира дека оваа судска практика е и дискриминаторска бидејќи не се доволно заштитени личните и граѓанските права на оштетените лица.

Зошто судиите не ги препознаваат интернет-медиумите како средства за јавно информирање прашавме и во Основниот суд Скопје 2 Скопје. Оттаму ни одговорија дека по однос на нашето прашање, ставот на судот е ирелевантен од причини што судот суди и своите одлуки ги заснова врз основа на Уставот, законите и меѓународните договори ратификувани во согласност со Уставот:

Во постапките за утврдување на граѓанска одговорност за навреда и клевета и надомест на штета судот ја применува позитивната законска регулатива во оваа област, а особено одредбите од Законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета, Законот за медиуми, како и одредбите од Законот за изменување и дополнување на Законот за медиуми. Имено, законските одредби, се во согласност со Уставот на Република Македонија и во сите е елиминирана било каква дискриминација по однос на нивната примена и важење кон секое физичко или правно лице, без разлика дали станува збор за новинар, уредник или пак медиум.

Адвокатот Брешковски пак, додава дека националните судови треба да ги земат предвид и одлуките на саморегулаторните тела на медиумите, како Совет на честа на ЗНМ и Совет на етика во медиумите.

– Тие никогаш не спореле дека интернет-медиумите не се медиуми- вели тој.

Тужбите кон новинари се намалени

Адвокатот Лазар Сандев, пак вели дека ја застапува страната дека порталите не се средства за јавно информирање. Вели дека тоа е нивната одбрана кога имаат случај со портал, без исклучок.

Судиите главно ги одбиваат тужбените барања бидејќи сопствениците на интернет поорталите немаат пасивна легитимација, односно не претстауваат средства за јавно информирање и поради тоа не може да сносат одговорност како што е предвидено во Законот. Од 2014 година откако стапија на сила измените, сме имале околу педесет вакви случаи – вели Сандев.

Порталот „Либертас“ во последните три години имал десеттина тужби за клевета и навреда. Главниот и одговорен уредник, Ацо Кабранов, вели дека останале нерешени уште две, а другите судот ги отфрлил како неосновани.

– Точно е дека некој судии ги отфрлаат предметите со образложение дека со законот порталите не се медиум. Во случаите во кои беше тужен „Либертас“ судиите сепак постапуваа по нив, односно не го користеа фактот дека законски не сме медиум – вели Кабранов.

Тој додава дека бидејќи Законот е таков, порталите не се влезени како медиуми, а новинарите со тоа немаат статус на новинари.

Кабранов смета дека со тужбите се врши притисок-заплашување да не пишуваат за одредени теми.

– Тоа го прават не само политичарите и бизнисмените туку и колеги од нашата, новинарската фела – вели Кабранов.

И адвокатот Сандев вели дека  во последните две-три години се намалуваат тужбите кон новинарите. Сега имаат 11 активни предмети, а порано имале и по стотина.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


ЗНМ и ОЈО се договориле пак да се разгледаат пријавите за говор на омраза против новинари


Скопје, 23 јануари, 2018 - 16:36 (META) 

Претставници на Здружението на новинарите на Македонија денеска имаа средба со Републичкиот јавен обвинител Љубомир Јовески, на која се разговарало за подобрување на меѓусебната соработка за прашања од заеднички интерес.

Од Обвинителството информираат дека претседателот на ЗНМ Насер Селмани изразил загриженост дека во Македонија постои политика на неказнивост на насилството на новинари. Селмани побарал од Јовески обвинителството побрзо да ги процесира овие предмети со цел насилниците да се изведат пред лицето на правдата.

Тој се пожалил дека во изминатиот период, Обвинителството ги има одбиено пријавите за говор на омраза против новинари, без сериозна аргументација. Селмани побарал Обвинителството повторно да ги разгледаат овие пријави и да види дали обвинителите постапиле одговорно.

„Беше договорено да се организираат заеднички обуки за новинари и обвинители со цел да се подобри известувањето на новинарите и постапувањето на обвинителите за случаи поврзани со слобода на говорот. Јавниот обвинител Јовески вети дека ќе даде динамика на предметите за насилство против новинари и ќе ги разгледа одбиените пријави за говор на омраза против новинари. Според него соработката на обвинителството и Здружението на новинари на Македонија е од взаемен интерес“, стои во соопштението од ОЈО.

Вчера ЗНМ го презенитраше Извештајот за слободата на медиумите и безбедноста на новинарите во Македонија за 2017 година во кој се вели дека минатата година во Македонија вкупно се регистрирани 18 напади на новинари, од кои 13 физички и вербални напади, додека другите се навреди, попречување во работа и уништување на имотот.

Според вчерашното соопштение на ЗНМ загрижува што и по промената на власта обвинителство не покажува поголем интерес за процесуирање на овие напади.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


ЗНМ: Лани биле нападнати 18 новинари, никој не е повикан на одговорност


Скопје, 22 јануари, 2018 - 14:17 (META) 

Минатата година во Македонија вкупно се регистрирани 18 напади на новинари, од кои 13 физички и вербални напади, додека останатите се навреди, попречување во работа и уништување на имотот, се вели во Извештајот за слободата на медиумите и безбедноста на новинарите во Македонија за 2017 година кој денеска го презентираше Здружението на новинари.

– Минатата година во Македонија новинарите беа уценувани, прогонувани, тепани, добиваа смртни закани, се прогласуваа за предавници. Насилниците физички и вербално ги напаѓаат новинарите затоа што сакаат да ги заплашат и замолкнат со цел јавноста да не дознае за злоупотребите на власта – рече претседателот на ЗНМ, Насер Селмани.

Тој изрази загриженост што Обвинителството досега не покренало ниту едно обвинение пред судовите за насилство против новинарите и говор на омраза.

Селмани посочува дека најбрутален физички напад врз новинарите беше извршен за време на насилствата во Собранието на 27 април.

– Овие насилници физички ги нападнаа новинарите и снимателите и ги спречија да известуваат од Собранието. Притоа им ги одземаа и им ги оштетија камерите и мобилните телефони. Освен тоа, некои од нив, под закана и со оружје, беа со часови држени како заложници, а притоа полицијата не им пружи никаква заштита – вели Селмани.

Како извор на насилствата во 2017, Селмани посочува дека во 95 отсто од нападите се извршени или мотивирани од претходната власт предводена од ВМРО-ДПМНЕ. Според него загрижува што и по промената на власта обвинителство не покажува поголем интерес за процесуирање на овие напади.

Во периодичниот извештај на експертот Прибе од септември 2017 година на оваа тема се вели дека „Иако има извештаи за малтретирања, закани и насилства врз новинарите, се тврди дека надлежните не истражуваат, обвинуваат или ги казнуваат извршителите со што се остава впечаток на неказнивост. Заштитата на новинарите од неказнивоста на извршителите треба да биде приоритет, бидејќи нападите против новинарите кои се ја вршат работата се во суштина напад врз основните вредности на демократската држава“.

Во извештајот на ЗНМ се констатира дека покрај недостигот на безбедност во работата, новинарите во Македонија работат под исклучително лоши економски услови. Тие имаат мали и нередовни плати, а немаат ниту договори за трајно вработување кое негативно влијае на нивната професионална независност.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Новинарските здруженија се против „владино законодавство“, бараат саморегулација


Скопје, 21 декември, 2017 - 14:28 (META) 

На македонското новинарство воопшто не му е потребен закон за медиуми, па постоечкиот треба да се укине, а не да се размислува за нова верзија, порача Тамара Чаусидис, претседателката на Самостојниот синдикат на новинарите и медиумските работници на Македонија (ССНМ) на денешната дебата „Утврдување на потребата за можни измени во Законот за медиуми“, која ја организираа Министерството за информатичко општество и администрација (МИОА) и министерот без ресор, задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски.

Според министерот за информатичко општество Дамјан Манчевски и според Поповски, целта на дебатата е власта да ја слушне медиумската фела дали е потребна измена на законот и да ги слушне решенијата за сериозните проблеми како што се „лажните вести“ и проблемите со некои онлајн медиуми.

Денешната трибина, порачаа тие, е само почеток на јавната дебата, во рамките на која до МИОА и до кабинетот на министерот Поповски до крајот на јануари ќе може да се изнесуваат мислењата и предлозите.

Како што посочија поголем дел од учесниците во дебатата, темите како што се крадењето содржини и објавувањето лажни вести треба да се остават на медиумската фела, односно на саморегулацијата на новинарството, а владата не треба да се меша во новинарството, оти од тоа во иднина може да се создаде ситуација која ќе значи силна контрола на новата власт врз медиумите, слично како во времето на ВМРО-ДПМНЕ. Дополнително, беше посочено дека сите проблеми што сега се присутни може да се разрешуваат преку сега постоечките закони.

На денешната дебата се изнесуваа и различни мислења за тоа дали треба или не треба да има регистрација или само евидентирање на онлајн медиумите, а поголемиот дел од учесниците застанаа против идејата да се регулираат онлајн медиумите, велејќи дека тоа задира во слободата на говорот и на медиумите. Истовремено беше посочено дека тоа би било неефективно, бидејќи таа регулација би се однесувала само на Македонија, а производителите на лажни вести или, како што беше кажано, „луѓето кои не се новинари туку се облечени во наши дресови“, ќе може и понатаму да пласираат клевети и навреди и лажни вести од портали регистрирани во странство.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.