!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

МТВ дише на стари апарати, има слаб видеосигнал, а за второ аудио нема абер


Скопје, 30 ноември, 2017 - 14:07 (META) 

Македонската радиотелевизија (МТВ) наместо да изгради мост на зближување, подигна јазични ѕидови помеѓу гледачите, кои засега се високи колку и самиот објект на телевизијата.

Милена Атанасоска-Манасиева – ПИНА

Програмите што на МТВ ги емитуваат албанската, турската, влашката и другите заедници во земјава, не стигаат до целата публика бидејќи и пет години по дигитализацијата, националниот сервис не обезбеди можност за повеќе аудиосигнали, како и за титлување на други јазици.

Дебатната емисија „Аргумент“, образовни, информативни, документарни, како и забавни содржини што ги продуцира албанската редакција, можат да ги гледаат и да ги разберат само тие што го зборуваат албанскиот јазик. Втор аудиосигнал, односно избор на јазик на кој може да се следи програмата, има само за собраниските седници, а според нашите соговорници, токму ова би ги отворило програмите на МТВ за целата публика.

– Најмногу би сакала сите да видат и да разберат што работиме ние, тоа секако може да се реши со титлови или со втор аудиосигнал по примерот на Собранискиот канал, но засега, иако има техничка можност, недостига кадар за да се изведе сето тоа. И јас, на пример, како уредник на втор канал, не можам да разберам што има на програмите на турската етничка заедница – вели Мигена Горенца, одговорен уредник на вториот програмски сервис на МТВ.

Таа за ПИНА изјави дека вториот канал се соочува со недостиг од кадар, а има и апсурдна ситуација – во систематизацијата не им е предвиден преведувач на македонски јазик.

– Многупати досега сум сакала да поканам гостин Македонец во дебатните или забавните емисии, но немаме преведувач, треба да го платам од свој џеб – вели таа.

Една од суштинските задачи на јавниот сервис, според препораките на Советот на Европа, е исто така да ја зајакне кохезијата во општеството, објаснува Насер Селмани, претседател на Здружението на новинари.

– МРТ мора да најде начин програмите на заедниците да се преведат на македонски јазик затоа што тоа ќе помогне за меѓусебно познавање и разбирање – смета Селмани.

За него како новинар е несфатливо што редакциите на МРТ следат исти настани со повеќе новинари. Доволно е да има еден новинар и камера.

– Новинарот од која било редакција прави прилог и истиот може да се емитува од сите редакции. Ако некоја редакција сака настанот да го третира од поинаков агол, тогаш тоа може да го прави затоа што сите располагаат со бруто-материјалот од настанот – вели Селмани.

МРТ кубури со млад кадар

„Само небото е граница“ е максимата што најдобро ги опишува можностите на дигитализацијата. Повеќе аудиосигнали за корисникот да може да избере јазик на кој ќе ја следи програмата, повеќе титлови, специјализирани канали, телетекст, се само дел од нив. МРТ не искористува ништо, како времето да застанало за неа. Зошто се случува ова ако се знае дека државата обезбеди околу 10 милиони евра за процесот на дигитализација? Дали само кристално чистата слика, која и не стига до сите корисници, ќе ни остане единствената придобивка?

Цане Петрушевски, раководител на секторот за ТВ-техника во МРТ, вели дека во последните пет години имале голема инвестиција кога опремата стара 30 години ја замениле со најсовремена. Но, последиците од невложувањето претходно, не може лесно да се отстранат.

– Тоа што ние го направивме со опремата би го опишал вака: Немавме ниту долна облека, си купивме, но машната, костумот треба да се докупат за да може целосно да одговориме на задачата. Ни требаат млади луѓе. Имаме технички можности за графика која би изгледала светски, но тоа на екран не се гледа, затоа што треба млади луѓе, кои размислуваат на тој начин. Треба нови свежи идеи – смета Петрушевски.

И тој се согласува со ставот дека МРТ не ги искористува сите можности на дигитализацијата. Вели дека нема пречка да се направи паралелен аудиосигнал и на други јазици, треба да се дополни нешто во техника, но многу повеќе ќе треба да се вложи во човечки ресурси.

– Тоа значи преведувачи, луѓе од техника, некој што ќе го контролира целиот процес – вели тој.

Петрушевски нагласува дека дигитализацијата дава можности за отварање на нови специјализирани канали, нешто што недостига во јавниот сервис. Ни објасни дека сега нема каде да ги сместат содржините за спорт и за забава, бидејќи првиот канал има задача да емитува програми со кои приватните телевизии не се занимаваат, како тие за различни возрасти, културна програма, образовна програма…

– И кога ќе се случи некое светско првенство во спорт или Олимпијада , ние нема каде да емитуваме програма. Нас ни треба канал за спорт и за забава и логично е тој да биде барем двојазичен. Кога има важен спортски натпревар оди и на прв и на втор канал истата снимка, зашто нема два аудиосигнали – вели тој.

Џонатан Стоунмен, медиумски експерт и поранешен долгогодишен новинар на „Би-би-си“, на тркалезна маса организирана од ОБСЕ, исто така ја истакна  потребата од титлување на програмите на другите јазици на МТВ. Според него, со ова ќе се олесни запознавањето на различните јазични заедници за да може да дојде до поголемо зближување.

Петрушевски, пак, додава дека иако изгледа дека во телевизијата врие од кадар, тоа во реалноста не е така.

– Многу луѓе и си отидоа. Имаме само две репортажни возила и едно помало, но немаме луѓе за да работат. Имаме три подвижни студија, но во најдобар случај имаме 10 настани во неделата. Можеме многу повеќе, но немаме луѓе за преноси во живо. Броени ни се позициите, а некои се и празни – вели тој.

Според извештаите за работата на МТВ, заклучно со 2016 година, таму се вработени 864 луѓе од кои 46,4 отсто се со средно образование. Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски, коментира дека криза во МТВ нема само со пари, туку и со вработените.

– Половина од вработените се со средно образование, немаат нови вработувања, а просечна возраст на кадарот е 58 години, особено во радиото – вели Секуловски.

Потребни се специјализирани канали

Токму потребата за отворање на специјализирани канали ја нагласи и професорката Снежана Трпевска од Институтот за комуникациски студии. Таа објаснува дека мрежите со кои управува Македонската радио-дифузија се веќе дигитализирани, а тоа за МРТ е огромна можност да ги исполни подобро своите функции на јавен сервис.

– Тоа значи дека сега може да емитува повеќе програмски сервиси за да ја исполни својата обврска да емитува разновидни програми за различни делови на публиката – вели таа.

Според неа, процесот на дигитализација заостанува поради тоа што МРТ со години се бореше финансиски да опстане. Ова и води до прашањето дали МРТ има ресурси (финансиски, кадровски, продукциски) да емитува повеќе програмски сервиси на дигитализираните мрежи.

– Ако се сеќавате, МРТ пред повеќе години имаше на македонски јазик два канали. За да ја исполни својата функција на јавен сервис (на македонски јазик) потребно е да се врати поранешниот втор сервис на МРТ што ѝ беше земен кога се отвори Собранискиот канал. Првиот сервис треба да си биде наменет за информативната функција (вести, актуелни информативни, документарни и специјализирани програми), а вториот за спорт, филмови, забавни содржини за млади – вели Трпевска.

Марио Макрадули, професор на Факултетот за електротехника и информатички технологии (ФЕИТ), смета дека МТВ има техничка можност за повеќе аудиосигнали, но недостига кадар, ресурси.

–  Дигиталната телевизија секако ја нуди таа можност, четири тонски сигнали во еден момент може да се пренесат. Дигиталниот сигнал по природа на нештата дозволува и повеќе титлови, но тоа бара големи човечки ресурси и, секако, уште нешто да се дополни од технички аспект – смета Макрадули.

Но, тој е скептичен како би се одвивал процесот на преведување.

– Тешко е да се следи дали секој преведувач превел точно во реално време или направил некоја белја. Комплексно и рискантно е, постои голема можност за човечки грешки. Преводот ни „кашла“ во Собрание, па затоа сум скептик за ова да се постигне – вели Макрадули.

МТВ  уште од јуни требало да емитува програма на албански јазик 24 часа

Малото семејство што ги работи програмите на другите етнички заедници сместено во јавниот радиодифузен сервис, допрва ќе се соочува со проблеми бидејќи во иднина ќе треба да обезбеди програма на албански јазик 24 часа, како и нов канал за другите националности. Всушност, тие законски и се обврзани од јуни да го прават тоа, но емитуваат програма само 16 часа.

– Точно е тоа дека треба 24 часа да емитуваме програма на албански јазик. Но, каде да ги ставиме емисиите на другите заедници? Истово ме прашаа на состанок во програмскиот совет. Им одговорив дека не можам на улица да ги исфрлам другите редакции. Каде ќе се пушта програмата на турски, влашки, бошњачки, српски, кои сега одат на вториот канал. Зарем јас треба да им кажам – вели Горенца.

Со измените во Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, донесен од претходната влада, МРТ треба да обезбеди и еден телевизиски програмски сервис на јазикот што го зборуваат најмалку 20 проценти од граѓаните кој е различен од македонскиот јазик, кои ќе емитуваат програма 24 часа секој ден во неделата, како и телевизиски програмски сервис кој ќе емитува програма на јазиците на другите немнозински заедници. Оваа Влада, која го подготвува новиот закон, го прецизира овој член. Министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, најави отворање на четврти канал.

Ги прашавме и дали МТВ е обврзана да емитува програма 24 часа на албански јазик. Ни одговорија дека тој член нема да се менува, но прецизираа дека МТВ нема да има обврска да емитува нова, сопствена продукција на албански јазик 24 часа.

–  За динамиката на известување, односно дали се запазени предвидените начела на известување, обврска на ААВМУ е да врши надзор – ни одговорија од кабинетот на Манчевски.

Вториот канал бара барем уште 90 нови вработувања

Уредничката на вториот канал на МТВ ни објасни дека веднаш по донесувањето на измените за емитување на 24 часа програма на албански јазик во јуни, испратиле извештај  до Владата за состојбата со кадар и со техника, како и за сè што треба да им се обезбеди за да ја остварат програмата.

– Во тој извештај, правен пред да знаеме дека ќе има и четврти канал, напишавме дека ни се потребни барем уште 90 нови вработувања. Сега МТВ веројатно ќе треба да прави нова процена бидејќи од нас се бара многу повеќе – вели Горенца.

Таа објаснува дека телевизијата има само две големи студија за снимање, па буквално се борат  за термини.

– Сите сакаме ударни термини за дебатните емисии, за утринските програми, а што ќе биде кога ќе се отвори и четврти канал? Како ќе работиме ако не се вложи во дополнителна опрема, не само во кадар – прашува таа.

Во албанската редакција има 52 вработени, а ако утринската во МТВ1 се прави со шест новинари, тука се работи со двајца хонорарци.

– Тоа само по себе говори за состојбата со кадарот. Кога целосно ќе треба да покриеме еден канал, ќе ни треба многу повеќе од тоа што го имаме во моментов – вели Горенца.

Според извештаите за работата на телевизијата, на крајот на 2016 година таму работеле 624 Македонци, 156 Албанци, 32 Турци. За разлика од претходната година, има за четириесетина вработени помалку.

Селмани: МТВ е пациент во кома

Македонската телевизија има долг, поголем од нејзиниот буџет за 2018 година и тој изнесува повеќе од 20 милиони евра. Новото финансирање на јавниот сервис ( 0,7 проценти од државниот буџет) нема да му донесе повеќе пари од досега. Напротив, ќе има помалку ако се знае дека МРТ во последните години располагала со буџет од 21 до 19 милиони евра. Министерот Манчевски за ПИНА изјави дека 0,7 проценти од државниот буџет ќе значат дека МРТ ќе добие повеќе од 19 милиони евра. Но, според Законот, од овој колач за телевизијата ќе останат 74,5 отсто, бидејќи остатокот оди за Македонската радиодифузија и за ААВМУ. Во превод, за телевизијата ќе има 14,4  милиони евра. Дали ова е доволно за покривање на трошоците, дополнително и на долговите, за отварање нов четврти канал и за 24-часовна програма на албански јазик?

– Во никој случај не е доволно – вели уредничката Горенца.

Со неа се согласува и Насер Селмани, кој објаснува дека со новото законско решение има назадување околу моделот за финансирање на МРТ. ЗНМ смета дека МТВ треба да се финансира со 1 процент од буџетот и дека следната година ќе има пет милиони евра помалку отколку годинава.

– Замислете со пет милиони евра помал буџет, МРТ треба да ги исполни сите стари обврски и дополнително да отвори два нови канала, едниот со програма на албански јазик 24 часа, а другиот наменет за програмата на помалите етнички заедници.  Јасно е дека МТВ не е подготвена ни кадровски, ниту технички да одговори на новите предизвици – вели Селмани.

Тој претпоставува дека програмата на заедниците ќе биде неквалитетна и веројатно просторот ќе го пополнат со репризирање стара програма.

Селмани открива дека програмскиот совет на МРТ месецов усвоил предлог-план за имплементација за вториот канал на албански јазик, за кој предвиделе околу два милиони евра. Ако за четвртиот канал за помалите заедници се потроши уште најмалку еден милион евра, МРТ ќе ја почне 2018 година со 12 милиони евра, смета Селмани.

Од кабинетот на министерот Манчевски ни потврдија дека нема дополнителни средства за четвртиот канал.

– Средствата и за овој канал се обезбедени од буџетот, како дел од 0,7 отсто што ќе се одвојуваат од буџетот и ќе се префрлаат на сметката на МРТВ – ни изјавија од кабинетот на Манчевски.

Селмани е сигурен дека МРТ никако нема да ги исполнува обврските.

– Ќе продолжи да биде како еден пациент кој дише со помош на апарати. Владата сака да ја игра улогата на докторот, кој практично одлучува дали пациентот ќе продолжи да дише или ќе го заврши животот. Со овој несериозен и неискрен пристап на Владата, МРТ никогаш нема да прерасне во сериозен јавен сервис на граѓаните, туку ќе постои колку да се рече дека имаме јавен сервис затоа што мора да го имаме поради Европската Унија – вели Селмани.

Во последниот извештај на Прибе, покрај забелешките за реформите во МТВ,  исто така констатирано е дека медиумскиот пејзаж во земјава се карактеризира со голем број актери, со 130 радио и телевизиски канали, но и дека медиумите претежно се делат по политички и по етнички линии.

– Какво ни е општеството, такви ни се и медиумите. Поделени сме комплетно како општество по етничка линија, така е и со медиумите. Не знаеме што ни се случува едни на други, одиме на исти настани, секој од свој агол ја тера приказната. Јавниот сервис има шанса да го промени тоа, но Владата треба да покаже волја, пред сè да ни се овозможат услови за работа – вели уредничката Горенца.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Селмани: Манчевски кажува флоскули, а Владата сака да владее со медиумите


Скопје, 22 ноември, 2017 - 13:22 (META) 

„Законот е премногу детализиран, до инфантилизирање, до карикатуралност, дотаму да се одредува која програма кога да се емитува. Со него се ограничува слободата на изразувањето и, уште повеќе, ќе се воведе цензура и автоцензура во медиумите“, наведе Катерина Колозова од Институтот за општествени и хуманистички науки – Скопје (ИОХН) на денешната презентација на нивниот извештај „Проценка на ефектите на постоечката регулатива за аудио и аудиовизуелни услуги врз уредувачката слобода“.

На прес-конференцијата, во која учествуваше и Насер Селмани, претседателот на Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Колозова истакна дека одредбите од законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги се доказ на феноменот на „заробена држава“, каде преку прекумерна законска регулација ѝ се овозможува на извршната власт прекумерна контрола врз медиумите.

Одговарајќи на новинарско прашање за денешната изјава на министерот Дамјан Манчевски на конференцијата „Е-општество“ на „Метаморфозис“, кој рече дека Владата не смее да биде моторот на реформите во медиумската сфера и за предлог-законот за аудио и аудиовизуелни услуги, претседателот на ЗНМ рече дека на политичарите не смее да им се верува.

– Тоа е добра флоскула, но тие прават спротивно на таквите заложби, затоа што има тенденции што потсетуваат на однесувањето на претходни влади – рече Селмани.

Тој повторно ги изнесе барањата од ЗНМ за укинување на глобите во новиот предлог-закон за изменување на законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги и побара државата повеќе да не се меша во регулацијата на приватните медиуми, туку да остави нивните содржини да бидат според вкусот на гледачите.

– Во Македонија има прекумерна регулација на приватните радиодифузни медиуми. Државата премногу се меша, а тоа влијае на програмската шема и на содржините, но и на финансиската кондиција на медиумите. Нашата препорака е државата да остави тоа каква програма ќе се емитува да биде одредено од вкусот на гледачите, а не на политичарите – рече Селмани.

Тој, како и Колозова, порача дека новиот владин предлог-закон мора да биде ослободен од глоби, а власта да остави медиумите да се саморегулираат, наместо да им наметнува правила.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Бошњаковски: Новиот закон не е рестриктивен кон медиумите, во тек е јавна дебата


Скопје, 17 ноември, 2017 - 16:05 (META) 

Предложениот текст за измени на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги не содржи рестриктивни одредби во однос на уредувачката политика или начинот на известување на медиумите, стои во одговорот на портпаролот на Владата, Миле Бошњаковски, на прашањето на „Мета“ како ја коментира изјавата на претседателот на Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Насер Селмани, дека „Владата сака да ја игра улогата на главен и одговорен уредник на медиумите“.

Селмани на средбата со новиот генерален секретар на ОБСЕ, Томас Гремингер, кој е во посета на земјава, истакна дека за ЗНМ е апсолутно неприфатлива идејата на Владата таа да ја регулира медиумската содржина. Според Селмани, наметнувањето парични казни за начинот на известување на новинарите покажува дека Владата сака да ја игра улогата на главен и одговорен уредник на медиумите. Претседателот на ЗНМ рекол и дека Владата досега не покажала желба за вистинска дебата со аргументи околу моделот за финансирање на „Македонската радио-телевизија“ (МРТ).

Владиниот портпарол вели дека јавната дебата за законот е отворена.

„Јавната дебата во однос на измените во Законот за аудио и аудивизуелни услуги е отворена и в понеделник, на 20 ноември, ќе се одржи јавна средба на сите засегнати страни инволвирани во процесот. Основна цел на предложените измени на законското решение е да се овозможи професионализација и департизирање на регулаторното тело Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, како и на јавниот сервис МРТВ“, одговори Бошњаковски.


Селмани: Владата сака да ја игра улогата на главен уредник на медиумите


Скопје, 17 ноември, 2017 - 14:01 (META) 

За Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) е апсолутно неприфатлива идејата на Владата таа да ја регулира медиумската содржина, истакнал претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, на средбата со новиот генерален секретар на ОБСЕ, Томас Гремингер, кој е во посета на земјава, а на која учествувале претставници на пет граѓански организации.

„Тоа е во спротивност со најдобрите практики во европските демократии“, рекол Селмани и нагласил дека наметнувањето парични казни за начинот на известување на новинарите покажува дека Владата сака да ја игра улогата на главен и одговорен уредник на медиумите.

Според Селмани, Владата досега не покажала желба за вистинска дебата со аргументи околу моделот за финансирање на „Македонската радио-телевизија“ (МРТ).

„Ако Владата однапред знае дека за МРТ треба да се одвојат само 0,7 отсто од буџетот на државата, тогаш за што служи дебатата за законот“, запрашал Селмани, се наведува во соопштението за средбата.

Претседателот на ЗНМ на средбата со Гремингер посочил и дека во Македонија постои јасна тенденција за неказнивост на насилството врз новинарите затоа што ниту еден насилник не е изведен пред лицето на правдата.

Тој изразил разочарување што пред две недели полицијата приведе двајца новинари во полициска станица за наводно снимање судии на објавувањето на пресудите за случајот „Диво Насеље“, а во суштина ги испрашувале за снимање на полицијата пред судската зграда.

„Тоа е апсолутно неприфатлива практика“, истакнал Селмани и додал дека полицијата сè уште ги третира новинарите како опасни луѓе на кои не треба да им се верува.

Генералниот секретар на ОБСЕ, Гремингер, ги запознал претставниците на граѓанските организации со целите на неговата посета на земјава, односно да се запознае со агендата за реформи на Владата.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Од 52 случаи на напади кон новинари, пет се предадени на ОЈО и пет се на суд


Скопје, 13 ноември, 2017 - 20:14 (META) 

Само 10 од 52 случаи на напади кон новинари се целосно истражени од кои пет се предадени во Основно јавно обвинителство, а пет во суд каде биле констатирани полесни прекршоци, објави „Вистиномер“.

Овие податоци МВР ги испратило до Здружението на новинари (ЗНМ) откако Здружението барало одговор колку случаи на напади кон новинари имаат регистрирано, во колку од нив имаат постапено и колку се предадени на ОЈО односно на судот, вели извршниот директор на ЗНМ, Драган Секуловски.

– За говор на омраза против новинари немаме добиено информација официјално дали се водат тековни постапки пред ОЈО. ЗНМ неколку пати периодов поднесе барања за постапување против лица кои им се закануваат на новинари на социјални мрежи и онлајн медиуми, но ОЈО не има одбиено на прв и на втор степен. Таков преглед не е изготвен или ако е ние не сме информирани за тоа – додава Секуловски.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


ЗНМ го осуди приведувањето на двајца новинари и бара одговори од МВР и од ОЈО


Скопје, 3 ноември, 2017 - 14:28 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) денеска го осуди приведувањето на снимателот на „ТВ 21“, Ибрахим Махмути, и на фоторепортерот од Косово, Бљерим Ука, за време на изрекувањето на пресудата за случајот „Диво Насеље“.

Оттаму наведуваат дека ваквиот однос на институциите е целосно неприфатлив и дека има цел да ги заплаши новинарите и да поттикне самоцензура кога известуваат за одредени судски постапки.

Махмути и Ука, како што стои во соопштението на ЗНМ, вчера шест часа биле задржани во полициска станица со образложение дека на судењето ги снимале судиите. По пуштањето од полициска станица, тие, во разговор со претставници на Здружението, кажале дека снимањето на судиите било само изговор за да бидат испрашанувани затоа што снимале припадници на полицијата пред судската зграда.

Од ЗНМ велат дека останува и дилемата дали полицијата имала налог за приведување на новинарите бидејќи, како што тврдат од Здружението, вчера од Основното јавно обвиниетлство им било кажано дека тоа не дало налог, а дека денеска од Обвинителството го тврделе спротивното.

„Прашуваме, што придонело да се смени ставот на јавното обинителство“, велат од ЗНМ.

Здружението најави дека ќе поднесе претставка до МВР за, како што велат, неоправданото шестчасовно задржување на колегите во полициска станица без да им се даде можност да ги известат редакцијата и нивните семејства дека се приведени и дека очекуваат полицијата сериозно да го истражи овој инцидент и да изрече соодветни санкции.

Во информацијата за настанот, во денешниот билтен на МВР се наведува дека двајцата новинари биле приведени во полициската станица Кисела Вода поради неовластено снимање пред објектот на судот.

„На 2 ноември 2017 година, во 14 часот, во полициската станица Кисела Вода, поради неовластено снимање пред објектот на Судот, биле приведени М.И. (29) од Скопје – снимател од една македонска телевизија и Б.У. (35) од Косово – снимател на телевизија од Косово. Во координација и по насоки на јавен обвинител, по извршениот разговор, лицата се пуштени. Од страна на СВР Скопје ќе биде доставено известување до Основното јавно обвинителство за досега преземените мерки“, стои во информацијата за настанот од МВР.


Погрешна е перцепцијата дека интернет-медиумите се надвор од законот


Скопје, 1 ноември, 2017 - 16:17 (META) 

Непочитувањето на новинарските стандарди и на етичкиот кодекс на новинарите, ширењето на говорот на омраза и непостапувањето на Основното јавно обвинителство по вакви случаи се случува во интернет-медиумите, покажува анализата „Препораки за одговорни онлајн медиуми“, која денеска беше презентирана од Здружението на новинари на Македонија.

Во неа се вели дека кај нас има огромен број на интернет-медиуми во кои не е вработен ниту еден професионален новинар.

„Една од трите универзални улоги на медиумите – да едуцираат – е сериозно намалена. Капацитетите на медиумите во однос на внатрешната медиумска писменост се намалени, а следствено на тоа и нивната улога во едуцирање на публиката“, се вели во анализата.

Зоран Ричлиев објасни дека во јавноста е создадена погрешна перцепција дека интернет-медиумите се надвор од законот.

– Сите закони што се однесуваат на одговорноста на традиционалните, важат и за интернет-медиумите. Интернет-медиумите не смеат да користат говор на омраза, да клеветат, да не го почитуваат право на приватност или да крадат текстови затоа што одговараат исто како и традиционалните медиуми во согласност со Кривичниот законик, Законот за клевета, Законот за заштита на приватноста или Законот за авторско право – рече Ричлиев.

Претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, рече дека барањето за законска регулација на интернет-медиумите се коси со препораката на Советот на Европа за слободата на интернет донесена во 2016 година.

Претседателот при Комисијата за жалби во Советот за етика во медиумите на Македонија, Мирче Адамчевски, соопшти дека Советот на етика има донесено нов правилник за членство на интернет-медиумите.

Двете анализи можете да ги погледнете на следните линкови:

Препораки за зголемување на интегритетот и професионалноста на онлајн медиумите:

Препораки за одговорни онлајн медиуми.


ЗНМ: Владата итно да го намири долгот на МРТ за не бидеме отсечени од ЕБУ


Скопје, 31 октомври, 2017 - 15:27 (META) 

Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) ја повика Владата итно, во најкус можен рок, да обезбеди пари за намирување на долгот што Македонската „радио-телевизија“ (МРТ) го има кон Европската радиодифузна унија (ЕБУ), кој изнесува околу половина милион евра.

Програмскиот совет на МРТ на вчерашната седница донесе заклучок со кој побара од Владата да го намири долгот на МРТ кон Европската радиодифузна унија.

На овој начин, велат од ЗНМ, ќе се отстрани опасноста МРТ да биде отсечена од европското радиодифузно семејство, што би било голем чекор назад во процесот на европските интеграции, со кој дополнително се нарушува имиџот на државата.

„Ненамирувањето на долгот значи дека МРТ нема да може да емитува програма од ниту една членка на ЕБУ, ниту спортски натпревари, филмови, странски емисии, цртани филмови, документарна програма. Во моментов, според информациите од централата на ЕБУ, МРТ нема пристап до содржините што се емитуваат преку нивните сервиси“, стои во соопштението на ЗНМ.

Реакцијата на ЕБУ, според ЗНМ, е последица на повеќегодишно недомаќинско работење на јавниот сервис, за што одговорните треба да поднесат одговорност.

„Исклучувањето на МРТ од ЕБУ е резултат на нефункционалниот модел на финансирање на јавниот сервис и на лошиот менаџмент“, велат од Здружението на новинарите на Македонија.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Трајчевски: За овие избори медиумите известуваат порамномерно и попрофесионално


Скопје, 12 октомври, 2017 - 19:51 (META) 

За овие локални избори медиумите известуваат далеку порамномерно и попрофесионално во споредба со претходните два изборни циклуси, каде беше забележано нерамномерно известување и воочлива координација, рече директорот на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ), Зоран Трајчевски, на денешната дебата на тема „Известување на медиумите во изборна кампања, искуства и предизвици“, што се одржа во Клубот на новинари.

Трајчевски истакна дека годинава првпат судот во Скопје постапил во законски рок по пријава на ААВМУ и донел пресуда за само 48 часа по поднесувањето. Според него, судот сè уште не ги решил предметите на AАВМУ поднесени пред две години.

Насер Селмани, претседател на Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), рече дека постои тренд на намалување на нападите врз новинарите. За разлика од предвремените парламентарни избори во декември минатата година, кога беа регистрирани два физички напади на новинари, во оваа изборна кампања нема ниту еден физички напад, а регистрирани се само вербални закани.

– Полицијата почна сериозно да ги истражува нападите, но загрижува фактот дека од 54 напади ниту еден напаѓач не е казнет од судовите. Тоа покажува јасна политика на неказнивост. Само 10 случаи се целосно истражени и поднесени се пет кривични и уште толку прекршочни пријави. Со политиката на неказнивост не можеме да очекуваме подобрување на слобода на говорот – рече Селмани, кој се заложи за изградба на ефикасен институционален механизам за превенција на насилство против новинари, во кој ќе учествуваат полицијата, обвинителството и судот.

Дебата во Клубот на новинари беше организирана од „Онлимит медиа“ и од ЗНМ, а финансиски поддржана од „Цивика мобилитас“.


Заев: МРТ ќе биде независен медиум, со независен директор и со независни уредници


Скопје, 6 октомври, 2017 - 14:49 (META) 

Со парите што ќе се издвојуваат од буџетот на државата за „Македонската радио-телевизија“ (МРТВ), ќе се обезбеди независност на националниот сервис, порача лидерот на СДСМ и премиер, Зоран Заев, од вчерашниот партиски мининг во Тетово, во рамките на кампањата за локалните избори на 15 октомври.

Ова Заев го истакна зборувајќи за укинувањето на радиодифузната такса, со која досега се обезбедуваа и до 47 отсто од средствата за МРТВ.

– Од 80.000 до 100.000 сметки се блокираа месечно поради радиодифузната такса. Ја укинавме и радиодифузната такса и повеќе нема никому да му доаѓа сметка за радиодифузна такса и да му биде блокирана сметката! Плаќате даноци, од буџетот ќе ги издвоиме сите тие пари за „Македонската радио-телевизија“ и тие ќе бидат исплаќани секој почеток на месецот од први најдоцна до пернаесетти. МРТВ нема да зависи ниту од Драган Тевдовски, министерот за финансии, ниту од Зоран Заев, ниту од кој било што ќе дојде по нас. Ќе има независен медиум, со независен директор, со независни уредници поради тоа што од независноста на МРТВ, зависи и неависноста на другите медиумите, а ако имаме независни медиуми, ќе има совест во Македонија, ќе гледаат непристрасно и ниту на Заев, ниту на кој било друг ќе му падне на памет да краде повторно од државата – рече Заев.

Според предложеното законско решение, за радиодифузна дејност е предвидено да се издвојуваат 0,5 отсто од државниот буџет, односно околу 885 милиони денари или 14,4 милиони евра, од кои на МРТ ќе ѝ припаднат 10,7 милиони евра (остатокот оди во Македонската радиодифузија и во Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги).

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Независниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ) и Советот за етика во медиумите (СЕММ), бараат сумата за МРТ да биде 1 отсто од буџетот (околу 30 милиони евра), бидејќи, според нив, сè што е под оваа сума нема да гарантира независен, професионален и ефикасен национален сервис.

Инаку, од Министерството за информатичко општество и администрација во август годинава, на финална расправа беше испратен предлог-законот за измена на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, каде што процентот на буџетско финансирање за радиодифузијата беше 0,7 отсто. Но, наместо да се дискутира за таа верзија, сега се појави предлог-закон во кој процентот за финансирање на радиодифузијата е 0,5 отсто.

Со издвојување 0,5 отсто од државниот буџет, националниот сервис ќе има помалку пари на располагање од буџетите во изнинатите неколку години, кои беа од 18 до 23 милиони евра, пишуваше неодамна „Вистиномер“.

Обезбедувањето доволно средства за независно функционирање на МРТ е едно од клучните барања на Еврпската Унија и на европскиот експерт Рајнхард Прибе, во неговиот извештај од 2015 година, но и во најновниот, од јули годинава.

„Мора итно да се обезбедат соодветни средства за да се засили нејзината независност и за да се овозможи ефикасно работење и управување“, стои во извештајот на Прибе.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ – Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.