ЗНМ: Власта не го исполни ветувањето за укинување на платената пропаганда


Скопје, 12 ноември, 2018 - 15:56 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) денеска реагираше на последните измени и дополнувања на Изборниот законик (ИЗ), коишто по скратена постапка се предложени од власта и опозицијата во Собранието, а во кои не е предвидено и бришењето на спорниот член за финансирање на политичката пропаганда на партиите за време на изборна кампања.

„Разочарани сме што Владата не ги исполнува јавните ветувања пред македонската јавност и меѓународните партнери дека по референдумот ќе ја укине можноста јавни пари да се трошат за плаќање на политичка пропаганда во медиумите“, се вели во реакцијата од новинарското здружение.

ЗНМ потсетува дека на почетокот на септември годинава, Владата писмено одговори до платформата на Советот на Европа за промоција и заштита на новинарството и безбедноста на новинарите, која во август објави предупредување во врска со спорните измени на Изборниот законик. Владата притоа вети дека при наредните измени и дополнувања на Изборниот законик ќе ги земе предвид и укажувањата на новинарската заедница.

ЗНМ предупредува дека со ваквото решение, ќе продолжи практиката на контрола на власт врз медиумите.

„Ако остане решението со јавни пари да се финансира политичката пропаганда во приватните медиуми нема да прекинат старите клиентелистички односи меѓу политичките партии и медиумите. Преку ваквите коруптивни односи што претходната власт ги воспостави со владините реклами, власта ја купуваше наклонетоста на медиумите и ги претвори нив во инструмент за ширење политичка пропаганда“, вели ЗНМ.


Тажни вести за новинарите: Граѓаните малку им веруваат и сметаат дека не се независни


Скопје, 8 ноември, 2018 - 14:09 (META) 

Половина од анкетираните граѓани, или 50,4 проценти сметаат дека медиумите во Македонија се зависни, а само 15 отсто велат дека медиумите во земјава се независни, покажуваат резултатите од истражувањето на јавното мислење „Перцепции на граѓаните за медиумите и надворешната политика“, спроведено од ИПСОС Македонија, нарачано од Медиумската програма во Југоисточна Европа на Фондацијата „Конрад Аденауер“.

На прашањето колкава доверба имате во новинарите, во зависност од возрасната категорија на испитаниците, од 38 до 40 отсто од анкетираните одговориле дека имаат мала доверба или воопшто немаат доверба во новинарите. Само 14 проценти од испитаниците имаат голема доверба во работата на новинарите.

Граѓаните најчесто се информираат од телевизијата – 71 отсто, на второ место се социјалните мрежи – 46,9 проценти, од веб-страниците на јавните институции – 12,4, од радиото – 12, додека од печатените медиуми само 8,7 проценти.

Половина од анкетираните, 51,2 отсто, одговориле дека најмногу и веруваат на телевизијата како медиум, без одговор биле 28,1 отсто, на социјалните мрежи им веруваат 17,7 отсто, на веб-страниците на јавните институции 7 отсто, на содржините на радиото им веруваат 5,9 отсто, додека на печатените медиуми 4,6 проценти.

Иако телевизијата ужива голема доверба, 39 отсто од населението смета дека лажните вести и дезинформациите се дистрибуираат преку телевизијата, додека ова мислење е уште повисоко за социјалните мрежи, 44 отсто.

– Ова се тажни резултати за новинарството во Македонија. Истражувањето покажа дека има голем простор за подобрување во однос на независните медиуми, кои се централни точки во демократијата, меѓудругото и преку обуки и дообуки на новинарите – рече раководителот на Медиумската програма во Југоисточна Европа, Хендрик Зитих.

Извршниот директор на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) Драган Секуловски, рече дека овие резултати не се за изненадување, ја потврдуваат перцепцијата на медиумската заедница во Македонија и укажуваат на потребата за спроведување системски реформи на медиумите во Македонија како предуслов за создавање поповолна средина за работа на новинарите и медиумите.

– Власта треба да создаде амбиент во кој медиумите и новинарите ќе имаат услови да работат слободно, медиумите и новинарите треба да служат на граѓаните а не на властите, а пак граѓаните треба критички да ја набљудуваат работата на медиумите и кога истите се непрофесионални треба да реагираат – вели Секуловски.

Тој наведе неколку препораки за враќање на довербата кај новинарите, а тоа е да се каже стоп на насилството кон новинарите и практиката на неказнивост, реформи за подобрување на законската регулатива на МРТ и комерцијалните медиуми, промоција на професионалното новинарство, промоција на медиумската саморегулација и продолжување на соработката меѓу новинарите и граѓанскиот сектор со цел враќање на довербата.


ЗНМ: Измени на Кривичниот законик за поголема заштита на новинарите


Скопје, 19 октомври, 2018 - 14:40 (META) 

Претставници на Здружението на новинарите на Македонија учествувале на работната група за измени и дополнувања на Кривичниот законик, каде биле разгледани препораките на ЗНМ за измена на Кривичниот законик во делот на заштита на новинарите и медиумските работници при вршење на нивната професионална должност.

Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски побарал воведување на нови кривични дела во Кривичниот законик како што се „Спречување на новинарите во извршувањето на професионалните задачи“ и „Напад врз новинарите во извршувањето на професионалните обврски“ односно дополнување на постојните членови во законот кои се однесуваат на закани и физички напад вклучувајќи и убиство.

„Со овие предлог измени, секое лице кое ќе се закани или ќе нападне новинар, медиумски работник или нивно блиско лице поради извршување на професионални новинарски задачи ќе добие поголема казна од страна на судот. Освен ова, за дел од овие повреди на права во иднина обвинителството ќе презема мерки по службена должност наместо праксата на приватни тужби од страна на новинарите како што е тоа во моментов. Целта на овие измени на Кривичниот законик е да се воспостави поефикасен систем на заштита на новинарите, а во исто време да се одвратат потенцијалните напаѓачи во иднина“, информираат од ЗНМ.

Со предложените измени новинарските екипи ќе добијат зголемена заштита во извршувањето на професионалните обврски, нешто слично како и службените лица. Таквата заштита ќе биде во согласност со меѓународните и европските стандарди и практика на Европскиот суд за човекови права, а во нашиот локален контекст ваквата заштита е повеќе од потребна.

Работната група за измени на Кривичниот законик е во рамки на Министерството за правда и е предводена од академик Владо Камбовски. Во идниот период се очекува да има дополнителни средби на кои ќе усогласат измените и дополнувањата на овој закон.


ЗНМ, ССНМ и СЕММ ја информирале Владата за стандардизацијата на онлајн медиумите


Скопје, 15 октомври, 2018 - 15:54 (META) 

Министерот задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски, советникот за односи со јавност на премиерот, Марјан Забрчанец и портпаролот на Владата, Миле Бошњаковски одржаа работен состанок со претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, претседателот на Управниот одбор на Советот за етика на медиумите, Катерина Синадиновска и претседателот на Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници, Тамара Чаусидис, како претставници на трите медиумски организации кои ја водат иницијативата за создавање на минимум критериуми во насока на заштита и промоција на професијата во интернет медиумите.

„Претставниците на ЗНМ, ССНМ и СЕММ ги информираа претставниците на владата со основната идеја и потребата да се почитуваат основните принципи на новинарската професија во интернет-сферата. На работниот состанок медиумските организации исто така ги најавија следните активности поврзани со иницијативата, односно дополнително усогласување на критериуми и временски рок, со цел, сите засегнати страни кои работат на интернет-просторот во Македонија, да имаат период за прилагодување. Владата јасно укажува дека секогаш ќе биде партнер на медиумските организации во нивните активности кои се од исклучителна важност, како за медиумите и медиумските работници, така и за јавниот интерес на граѓаните на земјава“, се вели во соопштението на Владата.


Новинарските организации дефинираа критериуми за онлајн медиумите


Скопје, 10 октомври, 2018 - 13:42 (META) 

Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници ССНМ) и Советот за етика на медиумите во Македонија (СЕММ), усогласија минимум критериуми што ќе помогнат во заштита и промоција на професионалното новинарство во онлајн медиумите.

„ЗНМ, ССНМ и СЕММ сметаат дека онлајн медиумите треба да ги почитуваат начелата и принципите на новинарската професија, како што се транспарентна сопственост; објавување на импресум, контакт и адреса на медиумот; прифаќање и почитување на Кодексот на новинарите, како и регистрација на правен субјект во Македонија“, порачаа организаците.

Тие бараат од Владата и јавните институции да ги почитуваат овие критериуми при издавање на акредитација на новинарите од онлајн медиумите.

„Ги повикуваме рекламерите на општествена одговорност и да се воздржат од објавување на реклами во онлајн медиумите кои не ги исполнуваат овие критериуми. Ако Владата и рекламерите не ги почитуваат овие критериуми директно ќе придонесат кон јакнење на дезинформациите во медиумите и нивно користење за пропагандни цели. Ова може да се искористи како алиби за да се донесе рестриктивна законска регулација на онлајн медиумите која може да ја ограничи слободата на изразување на интернет“, велат трите новинарски организации.


Советот на Европа алармира за рестриктивните измени за медиумите во Изборниот законик


Стразбур, 10 август, 2018 - 13:48 (META) 

Советот на Европа вчера на својата платформа за заштита на новинарството и безбедноста на новинарите објави јавно предупредување за измените и дополнувањата на Изборниот законик, кои можат да имаат негативно влијание врз слободата на медиумите во Македонија. Во предупредувањето стои дека македонската држава е изворот на ваквото загрозување на слободата на медиумите, информираат од Здружението на новинари на Македонија,

Предупредување следи по барање на ЗНМ до платформата на Советот на Европа, која во нејзината реакција се повикува на заедничкото соопштение на ЗНМ, Независниот синдикат на новинари и Советот за етика.

„Измените на Изборниот законик беа усвоени на 25 јули 2018 година од страна на македонскиот парламент во брза постапка, како резултат на политичкиот договор меѓу водачите на четирите главни политички партии. Еден од амандманите на Изборниот законик ја овластува Државната изборна комисија да ги регистрира и следи известувањето на онлајн медиумите за време на изборите. Покрај тоа, членот 181a од законот предвидува казни до 4.000 евра за традиционалните и онлајн медиумите за „неизбалансирано или непристрасно известување”, стои во предупредувањето на платформата на Советот на Европа.

Предупредувањето е упатено до Собранието на Македонија, кој во наредниот период има обврска да ги објасни овие измени кои што ја ограничуваат слободата на медиумите.


ЗНМ: Го злоупотребуваат референдумот за да ги вратат владините кампањи во медиумите


Скопје, 9 август, 2018 - 16:05 (META) 

Делегација на Здружението на новинарите на Македонија се сретнала со претставници на набљудувачката мисија на ОБСЕ/ОДИХР, со кои разговарале за измените на Изборниот законик и референдумот, кои имаат директно влијание врз работата на медиумите, информираат од ЗНМ.

Претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, истакнал дека власта и опозицијата го злоупотребуваат референдумот за да обезбедат финансирање на нивната политичка пропаганда за изборна кампања со јавни пари предизвикувајќи огромни штети врз слободата на медиумите и професионалното новинарство.

Селмани оценил дека „законското решение ги враќа на голема врата владините кампањи од времето на режимот на Груевски, кога со јавни пари власта спроведуваше медиумски кампањи за наводните успеси во работата.“

Тој смета дека „плаќање на политичка пропаганда во медиумите со пари на граѓаните ќе ги зајакне коруптивните врски на медиумите со партиите и ќе влијае на нивното известување за политичките процеси во земјата“. Според него, меѓународната заедница треба да направи притисок врз власта по одржувањето на референдумот, овие измени да се избришат од Изборниот законик.

За Селмани апсолутно е неприфатливо владини претставници да прават политички и финансиски притисок врз Македонската радио-телевизија во време кога декларативно се залагаат за реформа на јавниот сервис.

Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски, го критикувал однесувањето на Државна изборна комисија, која спротивно на добрите европски практики, се обидува да преземе надлежности од Агенцијата за медиуми со регистрација онлајн медиумите. Секуловски смета дека ДИК не може да го оценува известувањето на онлајн медиуми за референдумот и да ги казнува за наводно незибалансирано известување.


ААВМУ до ДИК: Сите имаат право на термини во медиумите за референдумот


Скопје, 8 август, 2018 - 11:10 (META) 

Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ) соопшти оти ставот на Државната изборна комисија (ДИК) дека единствено Собранието, како овластен предлагач на референдумот, може да води јавна пропаганда не соодветствува со фактичката ситуација и дека и другите заинтересирани субјекти може да водат пропаганда во времето предвидено за политичко рекламирање.

Со слична реакција вчера се огласија и Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ), Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Македонскиот институт за медиуми (МИМ) и Институтот за комуникациски студии (ИКС).

Од ААВМУ велат дека според Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, платената јавна пропаганда медиумите треба да ја емитуваат во рамки на лимитот за рекламирање од 12 минути на секој реален час, јасно одвоена од другите содржини и со јасно означен нарачател. Притоа, на сите заинтересирани субјекти треба да им се обезбедат еднакви услови за пристап до времето за рекламирање, со еднакви цени за сите, велат од медиумскиот регулатор. За тоа се одржал и состанок со ДИК.

„За ваквиот свој став, Агенцијата ја извести Државната изборна комисија и писмено и на заеднички состанок, а по повод Појаснувањето што го даде ДИК за медиумите и медиумското претставување на 3 август 2018 година. Агенцијата смета дека тоа што Законот за референдум утврдува дека овластениот предлагач, во случајов Собранието на Република Македонија, може да води јавна пропаганда, не значи дека има „привилегиран пристап“ до медиумите, ниту во поглед на користењето на времето, ниту во поглед на цените за рекламирање“.

Вчера и Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ), Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Македонскиот институт за медиуми (МИМ) и Институтот за комуникациски студии (ИКС) го осудија начинот на кој ДИК ги толкува последните измени и дополнувања на Изборниот законик во врска со медиумското претставување за референдумот за името.

„Другите учесници во кампањата за референдумот не само што ќе имаат ограничен пристап до медиумите за пропаганда, туку и трошоците за огласување ќе мора да ги сносат сами. Ваквото паушално појаснување може сериозно да го загрози легитимитетот и легалитетот на референдумот и затоа ДИК треба веднаш да го повлече. Ги повикуваме медиумите да не дозволат да бидат вовлечени во оваа политичка манипулација“, порачаа новинарските организации.


ДИК нема право да наметне медиумско претставување за референдумот


Скопје, 7 август, 2018 - 15:41 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ), Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ), Македонскиот институт за медиуми (МИМ) и Институтот за комуникациски студии (ИКС) го осудуваат начинот на кој Државната изборна комисија ги толкува последните измени и дополнувања на Изборниот законик во врска со медиумското претставување за референдумот за името.

„Потсетуваме дека последните измени и дополнувања на Изборниот законик, со кои се озакони политичка пропаганда во медиумите платена од парите на граѓаните, се однесуваат само на организирање изборни кампањи, а не и на организирање референдуми. ДИК нема законска надлежност да ги толкува законите, додека појаснувањето на Комисијата за медиумското претставување за референдумот е паушално, без законска основа и ги дискриминира учесниците на референдумот“, се вели во соопштението на здруженијата.

ЗНМ, ССНМ, МИМ и ИКС велат дека „нејасно е од каде ДИК извлекува право на Собранието, како организатор на референдумот да му даде приоритет во медиумското претставување, во споредба со останатите учесници на референдумот.“

„Собранието не само што добива привилегиран пристап до медиумите за политичката пропаганда за референдумот, туку и трошоците за пропаганда ќе бидат платени од јавни пари. Другите учесници во кампањата за референдумот не само што ќе имаат ограничен пристап до медиумите за пропаганда, туку и трошоците за огласување ќе мора да ги сносат сами. Ваквото паушално појаснување може сериозно да го загрози легитимитетот и легалитетот на референдумот и затоа ДИК треба веднаш да го повлече. Ги повикуваме медиумите да не дозволат да бидат вовлечени во оваа политичка манипулација. Ако денеска дозволат некој да им наметнува правила како треба да се огласува во нивните медиуми, утре ќе им кажуваат и како треба да известуваат“, се додава во соопштението.


Измените на Изборниот законик ги загрозуваат работата и слободата на медиумите


Скопје, 27 јули, 2018 - 15:50 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Самостојниот синдикат на новинарите и медиумските работници (ССНМ) и Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ) се противат на усвоените измени и дополнувања на Изборниот законик, донесени како резултат на политички договор помеѓу власта и опозицијата.

Од ЗНМ, ССНМ и СЕММ велат дека „овие измени, донесени на нетранспарентен начин, со партиски консензус и зад затворени врати, директно ја загрозуваат работата на медиумите во време на предизборна кампања и се во спротивност со претходните укажувања и ставови на еснафските здруженија.“

„Ставот на ЗНМ, ССНМ и СЕММ што им беше познат на партиите е да се укине платеното политичкото рекламирање за време на изборни кампањи во приватните медиуми, а измените во Изборниот законик не само што го озаконуваат истото, туку и овозможуваат тоа да биде направено со јавни пари од граѓаните. Уште поголем апсурд е што измените и дополнувањата во Изборниот законик и даваат овластување на Државната изборна комисија, на чија што „ефикасност“ бевме сведоци во сите изборни циклуси, да ги регистрира онлајн медиумите кои што ќе известуваат за изборите како и да ја мониторира и оценува нивната работа. Потсетуваме дека нема европска пракса за следење на начинот на известување на онлајн медиумите и дека со овој пристап се нарушува концептот на медиумската саморегулација“, се вели во соопштението на ЗНМ.

Освен ова, измените предвидуваат казни за традиционалните и онлајн медиумите во висина од 4.000 евра, за неизбалансирано и непристрасно известување според член 181а од Изборниот законик.

„Прашуваме кои се тие стручни луѓе во ДИК и на каков начин ќе ја мерат неизбалансираноста и непристрасноста на известувањето на онлајн медиумите? Потсетуваме дека Агенцијата за медиуми од ваквата обврска се откажа токму поради немањето на методологија, ниту европска пракса на некоја државна институција да се бави со (не)етичко известување. Последен обид на власта и опозицијата да се занимаваат со професионалноста на медиумите за време на избори беше и ад-хок телото, кое се покажа како сосема неуспешно решение“, се додава во соопштението.

Како посебно проблематична измена на Изборниот законик ЗНМ, ССНМ и СЕММ го сметаат и членот 3 став 11, со кој на учесниците во изборниот процес им се наложува да достават медиа планови за политичко рекламирање кое потоа ќе биде платено од буџетот на приватните медиуми.

„Ова претставува упад во независноста на уредувачката политика и програмските содржини на медиумите во време на предизборна кампања, бидејќи им се наметнува програмска шема од страна на политичките партии.Овие штетни измени во Изборниот законик не се во прилог на блокираните медиумски реформи и без дилема тие негативно ќе се одразат и во работата на медиумите и на севкупниот демократски амбиент во време на предизборна кампања.ЗНМ, ССНМ и СЕММ за овие недемократски законски мерки ќе ги известат и мисиите на странските претставништва кои се грижат за слободата на изразување и независноста на медиумите во Македонија“, потенцираат тие.