O2: Справувањето со загадувањето да се вклучи во буџетот – или оставка!


Скопје, 13 ноември, 2018 - 9:38 (META) 

Во предлог-буџетот за следната година во ниту едно место не се споменува заштитата на животната средина и намалување на загадувањето. Тоа потврдува дека овој проблем е небитен за Владата, порача Иницијативата О2.

„Комплетниот дебакл што оваа Влада го доживеа во однос на справување со загадувањето и заштита на природата, овој предлог-буџет само го констатира. После година и пол од формирање, две години од изборите, оваа Влада комплетно потфрли и не го спроведе она што го вети во областа на животна средина. Како итни реформски приоритети во првите 6 месеци, требаше  да се воспостави Фонд за животна средина, во кој директно ќе се слеваат средствата добиени од такси за животна средина. Секој таков денар требаше да се намени исклучиво за проекти за подобрување на квалитетот на животната средина“, порачува иницијативата.

Еко-активистите велат дека на врв на сè, со ребалансот на буџетот за годинава се скратени над два милиони евра за заштита на животна средина.

„А се гушиме во загадување, мониторинг станици не работат, инспектори нема доволно, нема опрема за мерење, нема акредитирани лаборатории, нема доволно и адекватни субвенции за премин на домаќинствата во загревање кое нема да загадува, нема соодветен јавен транспорт што би ја намалил употребата на возила, законите стојат во место, правилници и уредби не се носат, …. и ова е само во областа на аерозагадувањето. Тонеме“, велат од Иницијатива О2.

Иницијативата бара итно да се измени буџетот за следната година и во владината програма „Унапредување на животната средина“ да се внесе посебна потпрограма  „Справување со аерозагадувањето“ или во спротивно Владата да поднесе оставка.


Властите во Тетово не казниле никого за фрлање градежен шут


Тетово, 25 октомври, 2018 - 11:36 (META) 

Тетовските власти во текот на изминатите девет месеци не казниле ниту едно лице за фрлање градежен шут. Според податоците обезбедени од „Порталб.мк, во последните девет месеци, во полошкиот регион полицијата има казнето вкупно 24 лица за фрлање отпадоци според членот 14 од Законот за јавна хигиена, кои вклучуваат фрлање на догорчиња од цигари, гуми за џвакање и други отпадоци, но не казнила ниту едно лице за фрлање отпадоци според членот 14-а, односно фрлање градежен шут.

– Во текот на минатите девет месеци годинава, припадници на Секторот за внатрешни работи (СВР) – Тетово имаат изречено 24 казни за прекршување на законот за јавна чистота. Додека што се однесува до членот 14-а од законот за јавна чистота, не сопреле или пак санкционирале ниту едно лице во врска со отпадоци и испуштање на фекална канализација – вели Марјан Јосифовски, портпарол на СВР Тетово.

Од Општина Тетово, за „Порталб“, потврдуваат дека од август 2018 досега, општинскиот инспекторат санкционирал 10 претпријатија за загадување на животната средина, но ниту една од овие казни не се однесува на фрлање на градежен шут или отпадоци во поголеми количини.

Инаку, Општина Тетово нема депонија за тврди материјали и поради тоа градежните отпадоци се фрлаат по јавни површини. Властите треба да се потрудат што поскоро да ги исполнат ветувањата, со што ќе се спречи хаосот со неконтролираното фрлање на овој вид отпадоци.

Според законот, физичките лица кои ќе бидат фатени како фрлаат градежни отпадоци се казнуваат со глоба во износ од 150 до 200 евра, а правните лица со по 4.000 евра.

Преку апликацијата  „E-репорт“ граѓаните можат да известат за несовесно поведение на физички и правни лица кои со нивни постапки ја загадуваат животната средина.


Увозот на стари возила двојно поголем поради стравот од нови прописи (инфографик)


Скопје, 10 октомври, 2018 - 16:01 (META) 

Драстично зголемен, во некои моменти и двапати поголем, бил увозот на користени возила во првите седум месеци од годинава во однос на истиот период во 2017 година, а ова количество на увезени стари автомобили, автобуси и товарни возила од јануари до јули годинава е многу блиску до количеството увезени возила во целата мината година. Тоа го покажуваат бројките објавени на веб-страницата на Царинската управа.

Според Ана Чоловиќ – Лешоска, директорка на „Еко-свест“, тоа најверојатно се должи на стравувањето на поединците и фирмите што печалат од продажбата на стари возила од неодамна најавените заострувања на бариерите за увоз, односно забрана за увоз на постарите возила со еуро 4 и еуро 5 стандард.

Одредени измени за намалување на загадувањето се веќе изготвени, и тие треба да придонесат за намалување на загадувањето.

– Новите норми за кои една година наназад се дискутираше во владината Интерсекторска работна група за справување со аерозагадувањето, во која учествувам и јас како претставник на еколошките организации, како што беше известено, наскоро ќе бидат потпишани од министерот за економија. Со нов правилник, возилата според степенот на емисии кој го покажуваат при техничкиот преглед ќе добијат категоризација со боја, односно лепенка во боја и ќе се воведе систем за сообраќајно зонирање во Скопје. При енормно загадување на пример, во зелена зона ќе може да возат само возила со зелена налепница, односно со највисок стандард и најниски емисии – објаснува таа.

Бројките што ги објави Царинската управа за увезени автомобили од јануари заклучно со јули годинава говорат оти биле увезени 16.734 употребувани автомобили, наспроти 3.562 нови. Во истиот период, увезени се 1.386 товарни моторни возила наспроти 459 нови и само три нови автобуси наместо 108 купени во странство на старо.

Во цела пак 2017 година во земјава се увезени 22.964 користени автомобили, 2.135 товарни возила и 140 стари автобуси.

Како што вели директорката на „Еко-свест“, иако донекаде може да се има разбирање за мерката да се дозволи увоз на стари автомобили за да се овозможи личен комфор и обнова на возниот парк на граѓаните, таа е дел од лошите стратегиски одлуки во врска со превозот што се донесувани во изминатите три децении.

– Од една страна, јас го разбирам моментот секому да му се дозволи да има комфор. Но тоа е многу комплексно прашање, оти дали со тоа што ние овозможуваме комфор на некои граѓани, не го влошуваме останатиот „комфор“ на живеење во почиста средина на сите граѓани. И дали сите тие луѓе што купија стари возила не можеа пред тој момент да прераснат во критична маса и да побараат да се уреди јавниот сообраќај, за да може сите да имаат културен, економичен, достапен, навремен, јавен сообраќај?  Но, политиката на популизам отиде во друга насока. а јавниот сообраќај се доведе во страшно лоша ситуација – заклучува Ана Чоловиќ – Лешоска.

Во борбата со загадувањето на воздухот, Албанија е во финалната фаза на забранување увоз на возила кои не ги исполнуваат еуро 5 стандардите, односно возила што се постари од 10 години. Во Македонија последното ограничување стапи на сила на 1 јули 2016 година, кога беше забранет увозот на возила со еуро 3 стандардот, така што земјава со дозволата за увоз на возила со еуро 4 каска зад Албанија.


Трасата на гасоводот на Водно останува, но изменета и скратена


Скопје, 22 август, 2018 - 11:10 (META) 

Во соработката со екологистите постигнавме компромис за максимално да ги намалиме штетите на животната средина од изградбата на магистралниот гасовод на Водно, трасата е скратена и со тоа за 70 отсто се намалува опфатот на природата што ќе биде засегната, а појасот по кој ќе се гради е намален од 25 на 10 метри и за тоа ќе се исечат 2 хектари, оносно онолку дрва колку што во еден дел се трошат за загревање во Скопје, порачаа на прес-конференција во Владата денеска скопскиот градоначалник Петре Шилегов, министерот за транспорт и врски Горан Сугарески, заменик-министерот за животна средина Јани Макрадули и директорот на АД Македонски енергетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи.

На прес-конференцијата беше посочено дека поради повеќе причини е невозможно да се напушти трасата преку Водно, а за возврат на тоа, гасоводот да оди од северната страна на Водно, односно делумно по Скопска Црна Гора.

Макрадули на почетокот на прес-конференцијата, истакнувајќи ги придобивките од користењето на гас како енергенс за затоплување во светски рамки, рече дека овој гасовод и севкупната гасификација ќе придонесат многу за поздрава животна средина не само во Скопје, туку и во Тетово и Гостивар.

– Министерството за животна средина не го дава Водно за стихијно градење, туку за плански стратешки проект како што е гасификацијата. Анализите од Европа покажуваат дека со користење гас, ПМ честичките во воздухот се намалиле за 31%. Во Скопје, доколку не промениме ништо, честичките ПМ 10 и ПМ 2,5 во 2023 година ќе се зголемат за 31% во однос на 2015. А ако преземеме мерки, како што е гасификацијата, ќе се намалат за 70% – рече тој, посочувајќи дека е направена студија и дека министерството постојано ќе ги следи градежните активности.

За изменетиот проект по кој ќе продолжи изградбата на гасоводот, министерот за транспорт и врски, Горан Сугарески, порача дека Владата го слушнала гласот на екологистите и затоа се направени промени, кои ќе значат многу за природата.

– И ние не го даваме Водно, тоа е заедничко богатство и нема да дозволиме на кој било начин да ја загрозиме животната средина и да наштетиме на природата. Го слушнавме вашиот глас, гласот на граѓаните и екологистите, и направивиме промени на проектната документација. МЕР изработи нова траса со која се намали опфатот на дрвна маса што ќе треба да се исече – од 3.000 кубни метри на 1.400 кубни метри. Трасата се намалува од 25 на 10 метри широчина, и со тоа ќе бидат засегнати само 0,07% од вкупната шума на Водно – рече Сугарески.

Бајрам Реџепи, директорот на МЕР известувајќи за трите гасоводни делници, рече дека од Штип до Неготино, потег долг 36 километри се завршени 90 отсто од градежните работи и се очекува да завршат до крајот на годинава, а на гасоводните делници  Неготино – Битола (92 километри) и Скопје – Тетово – Гостивар (76 километри + 10 километри за кракот за Тетово) се завршени 25 отсто од работите и се очекува да бидат пуштени во функција во 2020 година.

– Низ Водно ќе минат 9 километри, ќе се вгради подземна гасоводна цевка, потоа теренот ќе се враќа во првобитна положба, ќе се прави рекултивација и по неколку месеци нема да се познава каде е копано. МЕР веќе плати на Град Скопје за рекултивацијата – рече Бајрами, појаснувајќи дека ако се послуша барањето на екологистите на гасоводот, работите ќе се одложат за цели пет години.

– Барањето на невладините е бескомпромисно и тие бараат траса на Скопска Црна Гора. Тоа во оваа фаза е невозможно. Тоа нема да биде подобро решение од еколошки аспект од сегашното, оти и таму ќе се сече повеќе шума, ќе поминува низ ерозивен терен, што не е препорачливо за гасовод. Исто така, ќе треба да минува низ густо населени места и да се вкрстува со главниот извор на водоснабдување на Скопје, што е недозволиво – рече директорот на МЕР.

Скопскиот градоначалник Петре Шилегов порача дека Скопје не е изолиран остров и „затоа немаме право да стоиме на патот на гасификација на Тетово, Гостивар и Кичево.

– Но Скопје не може да биде жртва, затоа во преговори со Влада обезбедивме Скопје да добие  од МЕР 43 милиони денари за рекултивација на теренот на Водно. Потоа, пошумување на Скопска Црна Гора со еден милион евра од Министерството за одбрана за да спречиме нови поплави и да ја подобриме животната средина. Добивме и владина поддршка за зелени коридори по реките Лепенец и Серава, како и пари за заштита на Водно и кањонот Матка. Обезбедивме и мерка да се постават филтри на оџаците на пет големи институции во Скопје – се пофали Шилегов.

Тој рече дека ова е првпат „некој да чепка на Водно, а да се обезбеди ревитализација потоа“ и повтори дека трасата е скратена за 4 километри, а широчината од 25 на 10 метри.

– Ова е доказ дека кога има одговорна власт што ги слуша граѓаните е можна промена. Да потсетам, трасата е проектирана во 2015 година, а градежна дозвола е издадена во декември 2016 година, во претходната власт – рече Шилегов.


Пуштена во употреба новата пречистителна станица во Радовиш


Радовиш, 18 јули, 2018 - 13:54 (META) 

Новата пречистителна станица за третман на отпадни води во Радовиш денеска и официјално беше пуштена во употреба. Во рамките на проектот поддржан од ЕУ, исто така е  ревитализирана и проширена е примарната канализациона мрежа во општината Радовиш, со што се решава проблемот со отпадните води, а се намалува и надземното и подземното загадување. Во рамките на проектот се изградени и колектори и нов пристапен пат. Пречистителната станица во Радовиш е со инсталиран капацитет за 25.000 жители.

На денешната церемонија присуствуваа премиерот Зоран Заев, ЕУ амбасадорот Самуел Жбогар, министерот за финансии Драган Тевдовски, министерот и заменик министерот за животна средина и просторно планирање, Садула Дураки и Јани Макрадули и градоначалникот на Радовиш, Герасим Конзулов.

– За само неколку месеци успеавме да комплетираме и пуштиме во употреба 4 пречистителни станици во градовите Струмица, Кичево, Прилеп, Радовиш, проекти финансирани од ИПА фондовите и дел од буџетски средства. Ме радува посветеноста и темпото на брза реализација со кои локалните самоуправи и државните институции пристапуваат во реализација на проектите финансирани со ИПА средствата. Тоа покажува дека Република Македонија решително и забрзано чекори на европскиот пат. Што би рекол амбасадорот Жбогар, „возот на Македонија веќе се движи кон ЕУ! – истакна Заев на почетокот на своето обраќање.

Тој порача дека сега наводнувањето на земјоделските површини во Радовишко ќе се врши со чиста и здрава вода, што е предуслов за производство на здрава храна.

– Во Радовишката река нема повеќе да се одлеваат отпадни води, туку пречистена вода од станицата – рече тој.

Шефот на Делегацијата на Европската Унија, амбасадорот Самуел Жбогар, порача дека ЕУ останува партнер на државата и дека ќе продолжи да работи на заштита на природните ресури.

– Заштитата на животната средина и создавањето услови за поквалитетен живот и одржлив развој е една од главните определби на ЕУ во поддршката што ја дава на различни проекти во земјава. Овој проект е дел од активностите финансирани од ЕУ, а паралелно, заедно со државата, работиме на реформи во секторот води, за да се обезбеди заштита на природните ресурси и одржливо водоснабдување за сите граѓани. Ние остануваме партнер на државата и ќе продолжиме да поддржуваме проекти во интерес на граѓаните – подвлече Жбогар.

За значењето на Пречисителната станица во Радовиш за локалните жители зборуваше и градоначалникот на општината Радовиш, Герасим Конзулов.

– Со овој проект решен е еден голем проблем во општината на долг рок. Освен еколошкиот аспект кој е многу значаен, за граѓаните од големо значење е и ревитализацијата и проширувањето на примарната канализациона мрежа, со што во голема мерка е подобрен и квалитетот на живот на граѓаните – истакна Конзулов.


Користењето на алтернативните горива ќе го намали загадувањето


Скопје, 18 јуни, 2018 - 12:13 (META) 

Употребата на алтернативните горива во индустријата ќе донесе видливи придобивки за животната средина, за општеството и за економијата на земјата и затоа нивната употреба во Македонија треба да се охрабри и стимулира, по примерот на развиените земји и членките на Европската Унија.

Ова е еден од заклучоците и препораките на учесниците на панел-дискусијата посветена на темата за употребата на алтернативните горива во Македонија, во организација на Центарот за почисто производство при Машинскиот факултет во Скопје и УНИДО – Агенцијата за индустриски развој на Обединетите Нации.

„Во науката е постигнат прилично јасен консензус околу употребата на отпадот како гориво во индустријата, а особено за придобивките од тоа. Дефинитивно се работи за еколошко решение на проблемот со акумулирање и депонирање на отпадот и намалување на употребата на необновливите фосилни горива“, смета раководителот на Центарот за чисто производство при Машинскиот факултет во Скопје, Атанас Кочов.

Алтернативните горива се употребуваат во развиените индустриски земји и членките на Европската унија повеќе од 15 години. За овој временски период развиени се современи технолошки решенија кои овозможуваат нивна ефикасна употреба во индустријата, со што значително се намали потрошувачката на фосилни горива.

Во овoј сегмент лидер е Германија каде употребата на алтернативни горива заменува и до 65 отсто од фосилните горива во индустријата. Тоа влијаеше на намалување на емисиите на штетните „стакленички“ гасови во атмосферата, како и на загадувањето на водата и почвата.

Покрај ова, користењето на отпадот како гориво им овозможи на развиените земји да го сопрат ширењето на депониите и да создадат нови работни места во индустриските капацитети за подготовка и употреба на ваквиот вид горива.


РЕК Битола се обврза помалку да ја загадува животната средина


Битола, 29 мај, 2018 - 16:23 (META) 

Регионалниот Центар за животна средина за Централна и Источна Европа и РЕК Битола потпишаа меморандум за соработка, со кој ќе ја промовираат одржливата употреба на природните ресурси и заштитата на животната средина.

„РЕЦ и РЕК Битола со овој Меморандум за соработка се обврзуваат на заедничка посветеност, да ги намалат влијанијата од производствените капацитети врз животната средина и нејзина заштита, и унапредување преку стимулирање на одржлив развој. Овие заложби се и во насока на исполнување на инвестициската програма на АД ЕЛЕМ и на РЕК Битола, меѓу кои се и зголемено производство од обновливи извори на енергија, зголемување на енергетската ефикасност, модернизација на постојните објекти, воведување на еколошки технологии и усогласување со националните и ЕУ стандардите“, соопштуваат од компанијата.


26.900 ученици стекнаа дополнително знаење за заштита на здравјето и животната средина


Скопје, 28 мај, 2018 - 16:26 (META) 

Околу 8.400 ученици од 112 основни училишта во 17 општини и оваа година се стекнаа со дополнително практично знаење од областа на здравјето и безбедноста.

Овој проект, организиран од Пивара Скопје, петта година по ред се спроведува во соработка со општините и основните училишта од целата земја. Вкупната бројка на ученици кои до сега имаа можност да се едуцираат за безбедни и здрави школски денови надмина 26.900.

„Проектот се реализира преку интерактивни презентации кои се прилагодени на возраста на учениците, преку кои тие, во присуство на своите наставници, добиваат совети за тоа како правилно да го носaт школскиот ранец, како да го држат телото при седење во училишната клупа, кога пишуваат или се пред компјутер и за тоа како да спречат повреди предизвикани од лизгање, препнување и паѓање. Дополнително, учениците добиваат и совети како да се грижат за животната средина, за хигиената во училиштето и надвор од него и за тоа како да постапат при евентуална појава на пожар во училиштето или во други објекти каде престојуваат“, информираат од компанијата.


„Еуромакс ресорсис“ очекува да продолжи со конструктивна соработка со Владата


Скопје, 16 април, 2018 - 10:10 (META) 

Инвестициската група „Галена“ која е подружница на реномираната канадска инвестициска група „Трафигура груп“ купила 20 отсто од акциите од „Еуромакс ресорсис“, информираат од компанијата.

Како што додаваат од таму, износот од инвестицијата  ќе се користи за континуиран развој на рудникот за злато и бакар Иловица-Штука и за општи корпоративни цели на компанијата.

„Со влезот на свеж капитал во „Еуромакс ресорсис“, компанијата која ја поседува концесијата за проектот за развој и злато Иловица–Штука, инвеститорите јасно порачуваат дека веруваат во добрата бизнис клима и потенцијалите за развој на Македонија, во интерес на локалното население, а согласно највисоките принципи за заштита на животната средина. Европската банка за обнова и развој (ЕБРД), продолжува да биде значаен акционер поседува над 19 отсто од проектот, а присуството на оваа реномирана институција дополнително гарантира почитување на високите стандарди за заштита на животната средина, согласно  македонската и  европската регулатива. ЕБРД ја покажува својата континуирана поддршка на овој преокт, докажувајќи го тоа со согласност за зголемувајќи го времето за враќање на заемот“ се вели во соопштението.

Од таму велат дека компанијата одлучила да се откаже од употребата на цијанид, употребувајќи модерна рударска технологија, а преку работата на рудникот ќе придонесе за развој на економијата што ќе резултира со раст на бруто домашниот производ од 3 отсто на годишно ниво.

„Еуромакс со нетрпение очекува да продолжи со конструктивна соработка со Владата со цел да се изнајде заемно прифатливо решение за сите отворени прашања во рамките на владеењето на правото за спроведување на овој проект, што ќе биде од голем национален интерес и значење за позитивниот економски развој на Македонија, истовремено обезбедувајќи стандарди над оние утврдени од ЕУ, одржлива заштита на животната средина, и што е најважно, заштита на јавното здравје на населението“, се додава во соопштението.


Грција ја поддржa Македонија за приклучување кон Јадранско-јонската иницијатива


Скопје, 23 февруари, 2018 - 10:33 (META) 

Грција ја поддржува кандидатурата на Македонија за членство во Јадранско – јонската иницијатива, јавува Македонската информативна агенција (МИА).

– Заменикот министер за надворешни работи на Грција, Јоргос Катругалос, со допис до надлежните комесари за проширување, Јоханес Хан и за регионална политика, Корина Крецу, ја објави намерата на Грција да ја поддржи кандидатурата на ПЈРМ во рамките на стратегијата на Европската унија за Јадранско –јонскиот регион (EUSAIR) – пишува во соопштението од грчкото МНР.

Од грчкото МНР потсетуваат дека во иницијативата вклучени се Грција, Италија, Словенија, Хрватска, Србија, Црна Гора, Албанија и Босна и Херцеговина, а соработка се реализира преку четири столба кои се однесуваат на „синиот раст“, односно растот во морските и поморските сектори, поврзувањето, односно транспорт и енергетика, животна средина и туризам.

Грчката поддршка за македонската кандидатура во Јадранско – јонската иницијатива, беше договорена и соопштена на средбата на Зоран Заев и Алексис Ципрас во Давос, како една од двете отстапки што ќе ги направи официјална Атина откако Македонија ги преименува аеродромот и автопатот.