Бизнис-заедницата со идеи за намалување на загадувањето


Скопје, 7 февруари, 2019 - 12:12 (META) 

Здружена акција на приватниот и јавниот сектор за побрза транзиција и замена на старите возила со електричини чија мисија на јаглерод диоксид е нула проценти, итно справување со нелегалните бизниси за отпад, како и промовирање на стандардот за пасивни куќи кој претставува највисок енергетски стандард и ја намалува потрошувачката на енергија за греење до неверојатни 90 проценти, се трите аспекти кои, согласно анализите ќе влијаат долгорочно на намалување на  загаденоста на воздухот, беше истакнато на денешната прес конференција на Сојуз на стопански комори на Македонија (ССК).

Потпретседателот на Сојузот, Александар Милошевски изјави дека согласно податоците на Меѓународната агенција за енергетика објавени лани, за една година бројот на електрични превозни средства на светско ниво пораснал рекордно на 3,1 милиони возила, а се предвидува до 2030 година да има раст од 125 до 220 милиони електрични возила во светот.

„Во нашата земја, интересот за ваков тип на автомобили е мал. Согласно податоците на Министерството за внатрешни работи до октомври 2018, на подрачјето на Скопје се регистрирани вкупно 48 електрични возила.Причините се повeќе но генерално, се цените на автомобилите кои не секој граѓанин може да си го дозволи, но и не доволно развиена инфраструктура и инсталирани полначи за овој тип автомобили, кои без станици за полнење можат да издржат околу 100 километри. За таа цел, потребна е заедничка акција на приватниот и јавниот сектор за стимулирање на набавка на ваков тип автомобили“, изјави Милошевски.

Тој додаде дека со новите измени во Законот за возила предвидено е воведување на субвенции за електрични и хибридни возила, дополнително се предлага по примерот на западно европските земји каде е зголемена нивната употреба, да се имплементира поддршка во субвенционирани батерии и делови за електричните возила како и да се разгледа можноста за бесплатна регистрација, бесплатни патарини и паркинзи кои би биле дпоплнителен стимул и поволност за секој оној кој ке се одлучи за ваква опција.

Дополнително направена е студија за оваа намена во Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) во која се предвидува до 2035 година, 40 проценти од возилата да бидат електрични и за 35 отсто да се намали емисијата на јаглероден двооксид од транспортот, преку стимулирање на ваквиот тип автомобили.

Според Милошовски, вториот аспект кој во голема мера ќе го намали загадувањето е итно справување со нелеганите бизниси за отпад, каде без дозвола се гори, не се следат никакви стандарди и не се знае каде се испуштаат непознати материи во воздухот и во почвата.

„Со употребата на новите технолигии особено со снимањето на теренот со помош на дронови институционално треба точно да се лоцираат можните диви отпади кои се големи загадувачи и кои на отворено неконтролирано палат отпад за понатаму да се превземат радикални чекори за нивно спречување. На тој начин лесно ќе се снимаат критичните точки и ќе се лоцира од каде доаѓа енормното загадување на воздухот. Дополнително потребно е итно постапување по дојави, бидејќи сето ова е и резултат на горење неразградливи и опасни материи по здравјето на граѓаните. Диви депонии и горење на штетни материи е заедничко за петте најзагадени градови во целиот свет, меѓу кои е и Скопје“, изјави Милошевки.


Извозот лани зголемен за 21,8 проценти во однос на 2017 година


Скопје, 5 февруари, 2019 - 12:56 (META) 

Вредноста на извозот на стоки од Македонија, лани изнесувал 6.907.998.000 долари и бележи пораст од 21,8 проценти во однос на истиот период од претходната година, објави Државниот завод за статистика.

Вредноста на увeзената стока, во истиот период, изнесува 9.052.195.000 долари, што е за 17,3 проценти повеќе во споредба со 2017 година. Трговскиот дефицит, истиот период изнесува 2.144.197.000 долари.

Според вкупниот обем на надворешно-трговската размена, Македонија најмногу тргувала со Германија, Грција, Велика Британија, Србија и Бугарија.

Трговската размена по производи покажува дека во извозот е најголемо учеството на катализаторите на носачи со благородни метали или нивни соединенија, сетовите на проводници за палење и слично, за возила, авиони или бродови, деловите на седишта.

Во увозот се најмногу застапени платината и легурите на платина, необработени или во прав, нафтените масла и маслата  добиени од битуменозни минерали (освен сурови), плоснатоваланите производи од железо или нелегиран челик, неплатинирани или необложени и другите метали од платинската група и нивни легури, необработени или во облик на прав.


Стапката на пораст на БДП во третиот квартал е три проценти


Скопје, 6 декември, 2018 - 12:42 (META) 

Стапката на пораст на домашниот бруто-производ (БДП) во третиот квартал изнесува три процeнти, објави Државниот завод за статистика.

Во третото тримесечје од 2018 година, најголем пораст од 17 проценти е забележан во секторите уметност, забава и рекреација, други услужни дејности, дејности на домаќинствата како работодавачи и друго.

Финалната потрошувачка на домаќинствата, вклучувајќи ги непрофитните институции кои им служат на домаќинствата номинално расте за пет проценти, а нејзиното учество во структурата на БДП изнесува 62,5 проценти.

Во истиот период, извозот на стоки и на услуги номинално се зголеми за 16,4 проценти, а увозот на стоки и на услуги забележа зголемување во номинален износ од 12,6 проценти.


Новиот систем за обработка на царински декларации ќе стартува кон средината на 2019


Скопје, 19 ноември, 2018 - 13:34 (META) 

Царинската управа го прифати новиот систем за обработка на царински декларации и акцизни документи (СОЦДАД) кој ќе ја замени досегашната (АСИКУДА).

На овој начин, како што информираат од Царинската управа, започнува дигиталната ера во оваа институција, за која се подготвувале пет години.

„Новиот систем има за цел да ги замени царинските постапки што се базираат на хартија со електронски постапки. На тој начин ќе се создаде поефикасна и модерна царинска околина во согласност со глобалниот развој. Со него треба да се поврзат сите постоечки дигитални системи во една интегрална целина и воведување на електронска царинска декларација за сите царински постапки во увозот и извозот, како и електронско поднесување и обработка на акцизни документи. Исто така, со овој систем ќе обезбедиме намалени трошоци за трговските трансакции, олеснето спроведување на договорите за слободна трговија, подобро управување и контрола“, информираат од Царинската управа.

Новиот систем, додаваат од таму, претставува предуслов за понатамошно развивање на дигиталните решенија и услуги, правејќи го животот полесен за учесниците во царинската и надворешно-трговската постапка, за другите гранични агенции што се присутни на граница, како и за царинските службеници.

„Примената на новиот систем за обработка на царински декларации и акцизни документи ќе започне во првиот квартал од 2019 година преку пилот царински испостави, а негово целосно ставање во функција се очекува во средината на 2019 година. Ова меѓу другото ќе резултира и во поуспешна наплата на приходи, порационално искористување на ресурсите и поефикасна меѓународна трговска размена во која трговците електронски ќе разменуваат информации со Царината и останатите агенции учесници во царинската постапка“, се додава во соопштението.


Увозот на стари возила двојно поголем поради стравот од нови прописи (инфографик)


Скопје, 10 октомври, 2018 - 16:01 (META) 

Драстично зголемен, во некои моменти и двапати поголем, бил увозот на користени возила во првите седум месеци од годинава во однос на истиот период во 2017 година, а ова количество на увезени стари автомобили, автобуси и товарни возила од јануари до јули годинава е многу блиску до количеството увезени возила во целата мината година. Тоа го покажуваат бројките објавени на веб-страницата на Царинската управа.

Според Ана Чоловиќ – Лешоска, директорка на „Еко-свест“, тоа најверојатно се должи на стравувањето на поединците и фирмите што печалат од продажбата на стари возила од неодамна најавените заострувања на бариерите за увоз, односно забрана за увоз на постарите возила со еуро 4 и еуро 5 стандард.

Одредени измени за намалување на загадувањето се веќе изготвени, и тие треба да придонесат за намалување на загадувањето.

– Новите норми за кои една година наназад се дискутираше во владината Интерсекторска работна група за справување со аерозагадувањето, во која учествувам и јас како претставник на еколошките организации, како што беше известено, наскоро ќе бидат потпишани од министерот за економија. Со нов правилник, возилата според степенот на емисии кој го покажуваат при техничкиот преглед ќе добијат категоризација со боја, односно лепенка во боја и ќе се воведе систем за сообраќајно зонирање во Скопје. При енормно загадување на пример, во зелена зона ќе може да возат само возила со зелена налепница, односно со највисок стандард и најниски емисии – објаснува таа.

Бројките што ги објави Царинската управа за увезени автомобили од јануари заклучно со јули годинава говорат оти биле увезени 16.734 употребувани автомобили, наспроти 3.562 нови. Во истиот период, увезени се 1.386 товарни моторни возила наспроти 459 нови и само три нови автобуси наместо 108 купени во странство на старо.

Во цела пак 2017 година во земјава се увезени 22.964 користени автомобили, 2.135 товарни возила и 140 стари автобуси.

Како што вели директорката на „Еко-свест“, иако донекаде може да се има разбирање за мерката да се дозволи увоз на стари автомобили за да се овозможи личен комфор и обнова на возниот парк на граѓаните, таа е дел од лошите стратегиски одлуки во врска со превозот што се донесувани во изминатите три децении.

– Од една страна, јас го разбирам моментот секому да му се дозволи да има комфор. Но тоа е многу комплексно прашање, оти дали со тоа што ние овозможуваме комфор на некои граѓани, не го влошуваме останатиот „комфор“ на живеење во почиста средина на сите граѓани. И дали сите тие луѓе што купија стари возила не можеа пред тој момент да прераснат во критична маса и да побараат да се уреди јавниот сообраќај, за да може сите да имаат културен, економичен, достапен, навремен, јавен сообраќај?  Но, политиката на популизам отиде во друга насока. а јавниот сообраќај се доведе во страшно лоша ситуација – заклучува Ана Чоловиќ – Лешоска.

Во борбата со загадувањето на воздухот, Албанија е во финалната фаза на забранување увоз на возила кои не ги исполнуваат еуро 5 стандардите, односно возила што се постари од 10 години. Во Македонија последното ограничување стапи на сила на 1 јули 2016 година, кога беше забранет увозот на возила со еуро 3 стандардот, така што земјава со дозволата за увоз на возила со еуро 4 каска зад Албанија.

Пишува: Сашо Спасоски


Извозот во првите осум месеци зголемен за 24,3 проценти


Скопје, 4 октомври, 2018 - 16:25 (META) 

Извозот во првите осум месеци изнесува 4.428.642.000 долари и бележи пораст од 24,3 проценти во однос на истиот период лани. Вредноста  на увeзената стока, во истиот период, изнесува 5.885.969.000 долари што е за 21,4 проценти повеќе од лани. Трговскиот дефицит, во првите осум месеци од годината изнесува 1.457.327.000 долари.

Трговската размена по производи покажува дека во извозот најголемо е учеството на катализаторите на носачи со благородни метали или нивни соединенија, сетовите на проводници за палење и слично, за возила, авиони или  бродови и др.

Во увозот најмногу се застапени платината и легурите на платина, необработени или во прав, нафтените масла и маслата добиени од битуменозни минерали (освен сурови), плоснато-валаните производи од железо или нелегиран челик, неплатинирани или необложени и другите метали од платинската група и нивни легури, необработени или во облик на прав.

Според вкупниот обем на надворешно-трговската размена, Македонија најмногу тргувала со Германија, Грција, Велика Британија, Србија и Бугарија.


Се увезува ориз од Грција наместо да се произведе во Македонија


Кочани, 3 октомври, 2018 - 15:43 (META) 

Кочанско поле и годинава се очекува да даде принос од околу 15.000 тони на ориз, засаден на близу 3.000 хектари. Повеќе ќе се увезе, главно од Грција, велат производителите. Па така, во пакувањата под име „кочански ориз“ ќе јадеме грчки ориз, чие производство е поефтино, благодарение на финансиските олеснувања со европските субвенции.

– Нашиот ориз не е конкурентен поради високата цена на производство. Друг проблем е негувањето на автохтоните сорти на ориз, кои се карактеристични за кочанското поднебје – вели Горан Миладинов, раководител на подрачната единица на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство.

Белиот крупен кочански ориз е од најчесто застапената сорта „aндреа“, што е автохтона сорта, семе произведено за овој регион. Меѓутоа, според Миладинов, секој производител засејува тоа што има во амбарите. Затоа никој точно не може да каже колку и која сорта се негува во Кочанско поле, што според него е значаен нерешен проблем. Друг проблем е што оризопроизводството не е атрактивно, па полека станува преокупација на пензионери и постари земјоделци.

На годинашната манифестација „Денови на кочанскиот ориз“, градоначалникот на Кочани Николчо Илијев потсети дека некогаш се засејувале по 8.000 хектари ориз.

– Производството станува се понеатрактивно бидејќи станува скапо и интересот кај нашите традиционални произиводители станува се помал и помал. Крајно време е сите да размислиме како ќе изнајдеме решение на овој наш стратешки производ да му даде вистинска вредност и вистинско место да се најде на пазарот, бидејќи ова многу значи и за Кочани и за кочанскиот регион – рече Илијев.

Градоначалникот го пренесе ставот на стручњаците во Институтот за ориз, според кои  кочанскиот ориз се произведува од сорти кои се регистрирани на листа на признаени сорти во Македонија.

– Тие не се генетски модифицирани, па логично е дека и кочанскиот ориз не е генетски модифициран. Увезениот бел ориз – не е кочански, и за него не можеме да тврдиме која сорта е и какви карактеристики има – додаде Илијев.

Владата најави нови мерки во производството на ориз и на јаболка. Со буџетот за следната година се најавува модернизација на Инститотот за ориз, со вложување во научно – истражувачката работа. Но, тоа засега не го решава прашањето на оризовата арпа која стои по кочанските амбари, откако лани на пазарот беше понудена цена од 12 до 15 денари за килограм.


Економијата закрепнува, пораст од 3,1 процент на БДП во вториот квартал


Скопје, 6 септември, 2018 - 17:14 (META) 

Стапката на пораст на бруто-домашниот производ (БДП) за второто тримесечје од 2018 година е 3,1 проценти, објави Државниот завод за статистика.

Финалната потрошувачка на домаќинствата, вклучувајќи ги непрофитните институции кои им служат на домаќинствата, во второто тримесечје од 2018 година, номинално расте за 3,2 проценти, а нејзиното учество во структурата на БДП изнесува 69,6 проценти.

Во истиот период, извозот на стоки и на услуги номинално се зголеми за 13 проценти, а увозот на стоки и на услуги забележа зголемување во номинален износ од 6,6 проценти.

БДП во првиот квартал годинава, имаше пораст од само 0,1 процент.


Размената со Русија падна за 13 проценти, причините не се политички туку економски


Скопје, 6 септември, 2018 - 15:11 (META) 

Трговската размена помеѓу Македонија и Руската Федерација бележи опаѓање од 12,7 отсто, што е помалку за 9,3 милиони долари во однос на истиот период од минатата година, беше истакнато на трибината на Македонско-руската стопанска комора и еднодновната обука на тема „Особености на рускиот пазар и стратегија на успех (потенцијал, можности, реализација)“.

Исто така, загрижувачки е што македонскиот извоз е намален за речиси четвртина во споредба со истиот период лани (24,36 проценти).

– Овој преоден шестмесечен намален обем на трговска размена со Руската Федерација воопшто не се должи на некои политички причини или притисоци, имајќи ја предвид чувствителната фаза на меѓусебните односи на двете земји. Единствено се работи за економски причини, македонските извозници се подложни на огромно зголемена конкуренција на рускиот пазар од производители од другите земји. Претстои макотрпно прилагодување за да се издржи и задржи позицијата кај руските трговци – увозници. На пример, добар дел од намалениот македонски извоз во овој период се должи на драстично намалениот пласман на македонската рана зелка, бидејќи рускиот пазар беше преплавен со овој зеленчук од Иран и други земји со далеку пониски цени – рече Ѓорѓи Дика, претседател на Македонско-руската стопанска комора.

Препорака е бизнисмените да настапуваат со разработена маркетинг стратегија на овој по големина петти пазар во светот.

– Во Москва се присутни производите од Македонија и проценуваме дека имаат голема шанса за пласман на рускиот пазар. Но, мора да има баланс меѓу цената и квалитетот на производите и на тоа посебно треба да се посвети внимание – истакна Виктор Алексеев, експерт за продажба во „Македонски дом“.


АХВ забрани увоз на свињи и свинско месо од Бугарија, поради африканска свинска чума


Скопје, 3 септември, 2018 - 16:09 (META) 

Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) ги засили мерките за надзор и контрола на болеста африканска свинска чума, по добиената потврда на 31 август дека оваа болест е присутна во селото Тутраканци во реонот на Варна, Бугарија, информираат од АХВ.

„Агенцијата донесе решение за забрана за увоз и транзит на свињи, производи и нус-производи од свинско месо од регионот во Бугарија каде е потврдено присуство на болеста, со цел заштита од внесување на вирусот на африканска свинска чума во нашата земја. Покрај засилениот надзор и контрола на граничните премини кои го спроведуваат официјалните ветеринари, Агенцијата ја информира и Царинската управа за воведување на дополнителни, засилени контроли, особено на личниот багаж на патниците (внесување на храна од животинско потекло – месо и производи од месо), преку кои  може да се внесе болеста“, се вели во соопштението на АХВ.

Од таму апелираат до граѓаните кои патуваат во Бугарија, при враќање во земјава, во личниот багаж да не носат храна од животинско потекло, бидејќи ќе им биде одземена од страна на надлежните државни органи на граничните премини.

„До одгледувачите во селските домаќинства, особено до оние фармери кои свињите ги пуштаат на паша, апелираме, животните да ги држат затворени, во соодветни објекти, со цел намалување на ризикот истите да дојдат во контакт со дивите свињи кои може да ја пренесат оваа болест. Ветеринарните друштва се задолжени да при вршење на секојдневните активности на терен да ја следат здравствената состојба на свињите и до официјалните ветеринари да го пријават секој сомнеж на појава на оваа болест“, се додава во соопштението.

Африканската свинска чума не е болест која е опасна за луѓето, но е високо заразна вирусна болест кај дивите и домашните свињи, која експлозивно брзо се шири и предизвикува големи економски штети и загуби во свињарството. Африканската чума кај свињите е болест која не се лекува, односно за неа не постои вакцина.