Навредливите книги за Албанците не можат да се коригираат, ќе потикнеле „етнички тензии“


Скопје, 11 февруари, 2019 - 15:36 (META) 

Сé уште не е познато кога ќе се коригира делот со навреди кон Албанците во книгите по историја и географија, за втора година средно образование. Со користењето на овие книги, „Порталб.мк“ напиша, дека се прекршува Законот за основно и средно образование.

Но, според министерот за образование и наука, Арбер Адеми сега не е време да се направи корекција.

„Јас велам дека сега не е време, ниту постои атмосфера за да поттикнеме етнички тензии. Тоа се стари теми, и тоа стари рани од порано, од пред неколку години“, рече министерот Адеми за „Порталб.мк“.

Тој не дава гаранции дека ова ќе биде направено за време на ревидирањето на книгите во Мешовитата комисија Македонија – Грција – Бугарија, процес кој што веќе е во тек.

„Треба да се завршат некои процеси со нашите соседи, кога ќе имаме конечни резултати таму, и овде ќе го разгледаме ова прашање, а потоа ќе се донесе најсоодветното решение. Не можеме да го предвидиме исходот. Кога ќе имаме конечни резултати со нашите соседи, тогаш ќе видиме како ќе дејствуваме“, рече Адеми.

Инаку, спорната содржина на овие книги беше истакната во рамките на Форумот на балканските граѓански организации „Градење мостови помеѓу земјите од Западен Балкан“ што се одржа во октомври 2018 година.

По форумот „Порталб.мк“ го праша премиерот Зоран Заев, дали ќе побара од министерот за образование и наука да ги повлече книгите.

„Не ги знам деталите. Ќе разговарам со Адеми. Подетално ќе ви одговорам, дали е така како што велите, и доколку е така, ќе ви кажам кога ќе бидат повлечени, како ќе се повлечат и слично“, рече Заев во октомври 2018 година.

Тој посочи дека во буџетот за 2019 година се предвидени средства за коригирање на некои од школските учебници. Меѓутоа, меѓу нив не се навредливите учебници, туку учебници по предметот музика.

Учебниците по предметите географија и историја, препечатени во 2009 година, имаат политичка позадина, навредлива содржина и ја искривуваат историјата на државата и на етничките групи кои живеат во Македонија. Беше побарано да се изработи нова наставна програма, но дотогаш книгите треба да се отстранат од употреба. Книгата „Географија на Република Македонија“, за втора година средно образование, има седум контроверзни моменти од историјата на Македонија.

На страна број 99 се вели дека „Албанците биле Македонци, но во времето на османлиското владеење станале Албанци. Албанците од Македонија се потомци на Черкези, Роми и Турци“. Во многу делови од книгата, вклучувајќи ја и страна број 104, се вели дека „Албанците во Македонија се дојдени во различни временски периоди, почнувајќи од 1780 година“.

На страна 104 има заеднички точки со „Сердарот“ на Глигор Прличев, каде се вели дека „Албанците се доселиле во Македонија, малтретирајќи ги физички, крадејќи, киднапирајќи и убивајќи локални Македонци“. Пишува дека за ова на Албанците им помагала турската влада. На страна 103 „Албанија се претставува како окупатор на Западна Македонија“.

Грешки има и за потеклото на малцинствата, бидејќи таму се ставаат сите како дојденци, создавајќи впечаток дека во Македонија нема автохтони народи. Според Законот за учебници за основно и средно образование, член 14 наведува дека ако грешките се над 30 проценти, се подготвува нова наставна програма.Повлекување на учебникот побара и групата ученици на средното училиште „Зеф Љуш Марку“ во рамки на Унијата на ученици Албанци, но и покрај ветувањето на членовите Албанци во Министерството за образование и наука, книгата сè уште е во рацете на учениците.


Се менува Законот за учебници – авторските права ќе им се вратат на издавачките куќи


Скопје, 25 декември, 2018 - 12:53 (META) 

Авторските права за учебниците, нема повеќе да му припаѓаат на Министерството за образование и наука (МОН), туку тие ќе се вратат на издавачките куќи, како што беше во минатото. Тоа ќе придонесе да се избегнат многу сложени процедури кои досега одеа преку Министерството во процесот на подготовка и испорака на учебници, сметаат во Педагошката служба при МОН.

– Министерството нема да ја игра повеќе улогата на издавач. На тој начин ќе се разрешат повеќе проблеми. Обврска на издавачките куќи ќе биде изборот на автори кои ќе пишуваат учебници, тие ќе ја одредат висината на авторскиот хонорар, тие ќе се грижат за ангажирање лектори, рецензенти, илустратори. Секако, правилата ќе си важат, учебници ќе се прават согласно планот изготвен од надлежна институција. Ние ќе бидеме одобрувачи – вели Вања Велева, директорка на Педагошката служба при Министерството за образование и наука.

Ако се вратат авторските права на издавачите, постапката за избор на учебник ќе се упрости, односно ќе се избегнат процедури со јавни набавки кои сега го кочат процесот со подготовка и дистрибуција.


Триесет учебници чекаат печатење


Скопје, 20 декември, 2018 - 10:19 (META) 

Триесетина учебници по предмети од основното и средното стручно образование, треба да се испечатат и наскоро да им се поделат на учениците, информираат за „Мета“ во Педагошката служба при Министерството за образование и наука. Оттаму појаснуваат дека се работи за дополнување на тиражот поради недостиг на книги во училиштата.

– На почетокот на годината имавме проблем со доцнење на учебниците. Тоа што сè уште не е дистрибуирано, е заради тоа што сме во фаза на јавна набавка за печатење, на учебниците по општообразовни предмети кои веќе ги има во електронска форма. Се работи за дополна на тираж, односно учебниците постојат, но недостасуваат примероци. Се работи за учебници по околу 30 наставни предмети, ако се земе предвид фактот дека по девет се во една година – информира директорката Вања Велева.

Во Педагошката служба додаваат и дека во тек е подготовка на учебникот по општество за четврто одделение.

Инаку на почетокот на оваа учебна година, беа направени корекции на 22 учебници за основно и за средно образование: учебници по природни науки од 1 до 6 одделение,  математика од 1 до 9 одделение, биологија од 7 до 9, хемија 8 и 9 одделение, како и учебниците по физика за 8 и 9 одделение.


Наставните програми мора медиуски „да се описменат“


Скопје, 19 декември, 2018 - 12:00 (META) 

Крајно неопходно е да се ревидираат наставните програми и програмите за медиумска писменост во основното образование и да е внесат содржини за критичко оценување и анализирање на медиумските содржини, а посебно оние на коишто учениците се најмногу изложени – социјалните мрежи и медиумите. Основната медиумска писменост мора да биде предмет во сите одделенија – од градинка до завршните одделенија на основното образование, вклучувајќи ги сите три основни елементи на овој концепт – пристап, анализа и создавање медиумски содржини во сите можни форми, пренесува „КриТинг“.

Ваквите заклучоци беа наведени на завршната конференција на Високата школа за новинарство и односи со јавноста „Медиумската писменост во образованието – Предуслов за младинско учество во општествените и политичките процеси во Македонија“, која се одржа на 18 декември во Скопје, во рамките на трогодишната програма на Коалицијата за медиумска писменост.

Заклучоците се совпаѓаат со наодите на истражувањето „Основна медумска писменост во Македонија – Обиди за воспоставување основно образование“, коешто Високата школа го спроведе заедно со Бирото за развој на образованието. Констатацијата е дека во учебниците за  основно образование – на сите јазици на кои се пренесуваат овие лекции, се предава за стари медиумски содржини и тоа мора итно да се корегира.

Потребно е едуцирање на наставниците за основно медиумско образование, како и за современите дидактички алатки и предуслови за медиумска продукција (упатства, дообуки, медиуми), итн.

Бирото за развој на образованието треба да има поголемо учество во набљудувањето на спроведувањето на наставните програми, за да се увиди навреме потребата на наставниците и учениците, посебно за темите за унапредување на медиумската писменост на учениците. Дадена е и препорака за педагошките факултети да ги ревидираат наставните програми со современи содржини за медиумска писменост и за унапредување на способностите на наставниот кадар, како и за вклучување на стручни лица од новинарската фела и комуникациите.

На конференцијата учествуваа Лори Ласо од Хелсиншкиот институт за аудиовизуелни активности, која го презентираше финскиот модел за медиумско образование, како и Александар Кочиќ од единбуршкиот универзитет „Нејпиер“, кој го презентираше шкотското искуство за медиумско образование во средните училишта. Милица Пешиќ од Лондонскиот институт за медиумска разноликост (ИРМ) ја нагласи потребата од основно медиумско образование во граѓанските организации.

Околу 100 ученици, професори, на подлистокот „Медиум“ и на Коалицијата за медиумска писменост, како и преставници на Бирото за развој на образованието и на Министерството за образование и наука учествуваа на завршната конференција.

Трогодишниот проект беше спроведен од Високата Школа за новинарство и односи со јавност, од весникот „Нова Македонија и од ИРМ, со поддршка на ЕУ.


Заев: Не е исто дали ќе пишува „бугарски фашистички куршум“ или „фашистички куршум“


Скопје, 29 ноември, 2018 - 14:00 (META) 

На следната владина седница помеѓу владите на Македонија и Бугарија, која најверојатно ќе се одржи во декември, заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања, формирана согласно Договорот за пријателство, добрососедство и соработка, ќе реферира пред двете влади за прогресот и очекувањата, рече премиерот Зоран Заев како одговор на пратеничко прашање за промена на учебниците.

– Точно е дел од комисиите разговараат и за учебниците, но штом ќе има нешто договорено тоа ќе се сподели со јавноста. Во дел од учебниците пишува „бугарски фашистички куршум“ кој не е во согласност со пријателството. Она што ќе се одлучи со промена на учебниците ќе биде во духот на идно и трајно пријателство – рече Заев.

Пратеничката од ВМРО-ДПМНЕ, Благица Ласовска, праша што ќе се менува кога неспорен факт е дека Бугарите биле окупатори.

– Сите ние сме учеле дека Бугарите биле окупатори. Во Прилеп има музеј. Ќе го срушиме? Да не навлегуваме во нешто што е неспорен факт. Дали не е факт дека Бугарите биле окупатори? Што ќе менуваме – праша Ласовска.

Заев одговори дека историјата е таа и нема да се менува, туку ќе се менува нашето однесување.

-Не е исто дали ќе пишува „бугарски фашистички куршум“ или „фашистички куршум“. Може да избереме да бидеме скарани со соседите уште 100 години или да градиме пријателство без да ја менуваме историјата – рече Заев.


Е-дневникот „падна“, се бара фирма што ќе го поправи


Скопје, 28 ноември, 2018 - 10:22 (META) 

Оваа учебна година, електронскиот дневник не работи. Наставниците не можат да внесуваат податоци ниту оценки во него бидејќи страницата не е во функција.

– Засега пишуваме се` што е потребно само во пишаниот дневник. Чекаме насоки од администраторот кога да почнеме да внесуваме оцени и во електронска форма. Родителите на учениците сега не добиваат смс-пораки за изостаноците и оценките на нивните деца, бидејќи има некаков проблем во системот. Праксата покажа дека е-дневникот е добра алатка зашто родителите редовно добиваа информации за успехот на учениците – вели Драгица Поповска, одделенски наставник во основното училиште „Панајот Гиновски“ во Бутел.

Во Министерството за образование објаснуваат дека има технички проблеми кои се` уште се решаваат.

„Во моментов компанијата која е избрана преку спроведена јавна набавка за ажурирање и одржување на електронскиот дневник, работи на надминување на извесни технички предизвици и надградба на системот, но и на ажурирање на податоците. Така што, по завршувањето на предвидените активности и тестирање на платформата, наставниците ќе продолжат непречено да го користат електронскиот дневник. Тој задолжително се пополнува и ќе треба да се пополни, согласно актуелните законски прописи“, информираат од МОН.

Со тоа, додаваат од МОН, и родителите/старателите на учениците ќе продолжат да имаат брз и едноставен увид во оценките и поведението на своите деца.

На прашањето, до каде е најавената новина за кратење на купот административни обврски што ги имаат наставниците, од Министерството одговараат дека во оваа фаза е рано да се говори за тоа.

„Рано е да се зборува за конкретни одредби со кои се уредуваат одредени обврски на наставниците, а кои ќе бидат содржани во новите законски решенија кои ќе ја регулираат областа на основното и средното образование, бидејќи процесите на нивната изработка, односно формулирање (конкретно на Законот за основното образование) се се` уште во тек и се работи на утврдување на конечната верзија која ќе биде и понудена на јавна дискусија“, појаснуваат оттаму.

Електронскиот дневник беше воведен во февруари 2011 година. Сите наставници во државата имаат законска обврска редовно да го пополнуваат, исто како што го пополнуваат и пишаниот дневник. Овој проект имаше за цел да ја подобри комуникацијата меѓу наставниците и родителите, но праксата покажа дека системот често им тренира нерви на просветниците бидејќи „паѓаше“, со што им беше овозможено да го пополнуваат навремено. Проблемите беа изразени пред крај на учебна година, кога речиси 20.000 наставници во исто време пополнуваа конечни оценки на сите ученици во Е-дневникот.

  • Е-дневникот се пополнува од 2011 година.  
  • 17.997 наставници во основните и 7.420 наставници во средните училишта имаат законска обврска да го пополнуваат.
  • Родителите на 192.448 основци и на 71.458 средношколци добиваат смс-пораки за изостаноците и оценките. 
  • Е-дневник водат сите просветници во 993 основни и во 132 училишта за средно образование

Учебниците по математика за основно образование, проблем за наставниците и учениците


Штип, 15 ноември, 2018 - 16:06 (META) 

Учебници кои не даваат објаснување, со плитки и површни содржини се користат во наставата по матаматика во основното образование. Поради тоа, наставниците и учениците се соочуваат со проблеми при наставата, со што математиката станува непознаница, а на меѓународните тестирања, учениците добиваат слаби оценки.

Ова беше заедничката констатација на наставниците од денешната средба во Штип, на која беа претставени новите збирки по математика.

Група на наставници и професори по математика ги изработиле овие збирки, со цел олеснување при учењето математика. Овие збирки се од прво до деветто оделение, а при изработката, авторите се воделе според практичната потреба на учениците.

-Во учебникот за четврто одделение ставивме да се изучуваат равенки, што според наставната програма се дури во осмо одделение. Сметаме дека е предоцна во осмо да се изучуваат равенки- изјави провесорот Трајче Ѓеоргиевски, кој е дел од авторскиот тим.

Околу 600 наставници и професори денеска во Штип имаа прилика да ги погледнат новите збирки по математика. Според нив, актуелните учебници се со стеснети содржини, кои не нудат доволно објаснување, а понекогаш создаваат и забуна.

На ПИСА тестирањето, што го спроведува Меѓународната организација за соработка и развој – ОЕЦД, македонските 15-годишници на тестот по математичка писменост беа на дното на табелата, во групата на четири последни земји.

Оваа година ПИСА тестирањето беше спроведено во текот на април, во 60 земји од светот, меѓу кои и Македонија. Резултатите ќе бидат познати на крајот на 2019 година.


Солун или Тесалоники: Комисијата ќе користи меѓународни конвенции за топонимите


Скопје, 31 октомври, 2018 - 10:16 (META) 

Во однос на именувањето на населените места – топонимите (Тесалоники или Солун, Монастири или Битола…), ќе се користат меѓународините конвенции, кои за нас се доста поволни, вели за МИА Виктор Габер, кој го предводи македонскиот тим во заедничката интердисциплинарна комисија на Македонија и Грција, која, меѓу другото, според Договорот од Преспа, треба да дискутира и за учебниците и за топонимите.

Габер најавува дека првиот состанок на македонските експерти со грчките колеги треба да се одржи до крајот на неделава.

Меѓу проблематичните места во учебниците по историја, за кои ќе мора да се разговара, Габер го посочува и периодот на Втората светска војна и една деценија потоа.


Иванов: Договорот има за цел од нас да направи фуснота во нечија туѓа верзија на историјата


Охрид, 25 октомври, 2018 - 13:24 (META) 

Со Договорот од Преспа политичари, дипломати и бирократи ќе ги цензурираат учебниците што ги пишувате или од кои вие предавате, рече претседателот Ѓорге Иванов обраќајќи се пред професори и историчари на свеченото отворање на Првата национална конференција за византологија и медиевистика „Самуиловата држава – 1.000 години потоа (1018-2018)“.

-Во член 8, точка 5 е предвидено формирање на ‘Заеднички интердисциплинарен комитет на експерти за историски, археолошки и образовни прашања’. Иако тој комитет би требалo да го разгледува објективното научно толкување на историските настани, сепак, симптоматично е што тоа треба да го прави под надзор на министерствата за надворешни работи на двете држави. Авторите на текстот на Договорот од Преспа, кои и да се тие, покажуваат или елементарно непознавање на балканската историја или загрижувачка индиферентност кон сложените процеси на градење на балканските идентитети. Искрено, не знам која од овие две алтернативи е полоша – рече претседателот.

Иванов ги спореди предизвиците на Самуиловата држава со предизвиците на современата македонска држава.

-Тие предизвици се негирање, непризнавање, обиди за блокада, изолација и погрешно именување. Од нас зависи дали ќе ја зачуваме академската слобода или на идните генерации во наследство ќе им оставиме цензурирана и фалсификувана историја – вели Иванов.

Според Иванов, со договорот од Преспа се негира правото на самоопределување, се негира правото на слобода на мислење и изразување, гарантирани со Универзалната декларација за човекови права.

-Договорот од Преспа има за цел од нас да направи фуснота во нечија туѓа верзија на историјата, и со тоа да го затвори поглавјето за самоопределувањето на македонскиот народ и неговата суверена и независна Република Македонија – додаде тој.


Димитров: Не е разговарано за бришење на „Македонија“ во бугарските учебници


Софија, 12 октомври, 2018 - 15:52 (META) 

На втората седница на заедничката комисија на Бугарија и Македонија за образовни и историски прашања не се разговарало за отстранување на името „Македонија“ од учебниците во Бугарија, порача претседателот на Комисијата, Ангел Димитров, демантирајќи ја информацијата од една политичка партија, која се повика на македонски медиум, како „неточна интерпретација“.

На седницата се разговарало за учебниците во двете земји и за заедничките одбележувања на празници, но не се донесени конкретни решенија.

– Забелешките од страна на Бугарија за учебниците во Република Македонија се многу повеќе од нивните. Комисијата уште е во почетна фаза на работата. Слободно можам да кажам, и тоа е сосема коректно кон колегите од Скопје, дека не сме стигнале до ниту едно сериозно, крајно решение или до заклучување на темите кои сме ги разгледувале – рече професор Димитров за бугарското радио „Дарик“.

Тој појасни дека претставниците на двете страни во Комисијата се договориле да предложат заеднички датуми или настани коишто двете влади треба да ги одобрат за заедничко чествување во двете држави.
– Вклучително и датуми сврзани со Цар Самуил – објаснува Димитров.

Претседателот на заедничката комисија вели дека е планирана размена на дополнителни пишани белешки и дури потоа ќе може членовите да се произнесат за редица прашања.

Прашан како ги оценува колегите од македонска страна, професорот вели дека не е коректно да ги коментира колегите персонално, но смета дека од комисијата е нехомогена, од гледна точка на пристрасност и предрасуди. Сепак, сите се професионалци, вели тој.

– Задачата на комисијата е со размена на аргументи да се стигне до историската коректност – вели Димитров.