Јавна дебата: Власта за бенефитите, екологистите за штетите од гасоводот на Водно


Скопје, 3 септември, 2018 - 17:20 (META) 

Веројатно не е најдобрата можна траса за изведување на гасоводот, но сепак сметаме дека кога ќе се земат предвид сите околности, сите мерки кои се преземаат за да бидат минимизирани штетите по шумскиот фонд на Водно, како и огромната материјална штета која би била предизвикана од промената на трасата, таа е далеку подобар избор од сите алтернативни траси на гасоводот кон Тетово и Гостивар.

Ова беше дел од заклучокот кој го изнесе директорот на Македонски енергетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи, на денешната јавна дебата за гасоводот преку Водно што ја организираше скопскиот градоначалник Петре Шилегов и на која, освен Реџепи од името на Владата присуствуваа и министрите за транспорт и врски и за економија, Ѓорѓи Сугарески и Крешник Бектеши и заменик министерот за животна средина Јани Макрадули, како една од засегнатите страни во случајот, како и претставниците на граѓанската иницијатива „Го сакам Водно“, кои протестираат против изградбата на трасата на гасоводот низ парк-шумата Водно, како втора засегната страна.

Владините претставници изнесоа бројни аргументи за тоа дека штетата од изведбата на гасоводот преку сртот на Водно е далеку помала од бенефитите кои ќе ги донесе гасификацијата на полошкиот регион, за кој е наменет гасоводот од овој дел од гасоводната мрежа.

Реџепи истакна дека е прифатено и реализирано барањето на екологистите за корекција на трасата со цел да се намали делот кој оди низ шумски појас и дека е предвидено десеткратно надоместување на исечената шума, која, според зборовите на Реџепи, ќе опфати само 0,07 проценти од сегашната дрвна маса на парк-шумата Водно, но и дека, во случај да дојде до промена на сегашната траса би се нанела штета од 9,7 милиони евра и пролонгирање на изградбата на гасоводот за најмалку 5 години.

Реџепи најави и дека со ЕБРД се веќе договорени условите под кои ќе се финансира гасоводната дистрибутивна мрежа, која сега недостасува за да се користи гасот како енергенс во земјава, што беше и еден од главните контра-аргументи на екологистите откако власта ги критикуваше дека со блокадата на изградбата на гасоводот преку Водно ја попречуваат гасификацијата во Тетово и Гостивар.

Јани Макрадули обелодени дека Водно всушност во моментов воопшто не е заштитено подрачје.

– За жал со промена на Законот за заштита на природата некој што имал обврска да направи ревалоризација за заштитата на Водно тоа не го направил па Министерството за екологија не ја прогласил парк шумата Водно за заштитено подрачје – рече Макрадули, истакнувајќи дека допрва треба да се донесе Законот за заштита на Водно и потоа ќе се донесе одлука кој ќе управува со тоа заштитено подрачје и ќе се дефинираат правила за постапување на тоа заштитено подрачје.

Претставниците на „Го сакам Водно“ повеќепати истакнаа дека се апсолутно за гасификација на земјата, но дека сметаат дека имаат силни аргументи трасата на гасоводот да не оди преку Водно. Според нив, има премногу неправилности во изборот на трасата како и во реализацијата на проектот и затоа граѓаните не треба да остамат рамнодушни пред уништувањето на Водно чиешто зеленило го пречистува воздухот на Скопје и на скопјани.

– Ние бараме ревизија на проектот и предлагаме трасата да оди од Арачиново до Жеден, да се направи од северната страна на Скопје. Или од Скопска Црна Гора да се спушти по земјоделско земјиште или патишта каде заштитеното подрачје е потесно, помало. Нам ни фалат девет метри квадратни повеќе зеленило по жител во Скопје. Според пописот од 2002 година кога Скопје броел 550.000 жители Водно задоволувало 46 отсто од потребите. Сега бројот на жители расте а Водно се намалува – рече Андреја Јанков од „Го сакам Водно“.

Татјана Стојановска од истата иницијатива праша зошто власта дозволува после толку време Водно да нема заштитен статус и зошто сега дозволува изградба на објекти кои утре, откако ќе биде заштитено, нема да биде дозволено да се градат.

– Штетата врз Водно ќе беше далеку поголема доколку не го креневме гласот против и не го донесовме вицепремиерот Анѓушев на лице место. Кој гарантира дека отсега ќе се запазуваат сите стандарди кога на терен видовме дека тие не се почитуваат – прашаа од „Спас за Водно“.

На дебатата присуствуваа и претставници на тетовски еколошки друштва, чиишто изнесени аргументи беа во полза на изградбата на гасоводната траса преку Водно.

– Штетата која сега ја трпи полошкиот регион од загадувањето со еколошки штетни енергенси, како и од дивата сеча на шумите на Шар планина и на Сува гора за огревно дрво, повеќекратно ја надминува штетата која ќе им биде нанесена на шумите на Водно – рече Хисен Џемаили од тетовското еколошко здружение „Скардус“.

Скопскиот градоначалник Шилегов најави продолжение на дијалогот со граѓанските здруженија во рамките на Министерството за животна средина.

foto brit emb foto uk gov Овој текст е подготвен во рамките на проектот „Поддршка на демократските вредности и промени во општеството преку новинарството“ финансистан од Владата на Обединетото Кралство, со поддршка на Британската амбасада во Скопје. Мислењата и ставовите наведени во оваа содржина не ги одразуваат секогаш мислењата и ставовите на Британската амбасада/Британската Влада.

Јавна дебата за изградба на гасоводот на Водно денеска во Град Скопје


Скопје, 3 септември, 2018 - 9:46 (META) 

Град Скопје денеска во 13 часот организира јавна дебата за изградбата на гасоводот на Водно на која ќе присуствуваат претставници на надлежните државни органи, како и граѓански здруженија и активисти кои се против изградбата на гасоводот на Водно.

Во петокот, сите градежни активности за изградба на гасоводот се прекинати до завршување на процесот на дијалог и дебата.

– Изградбата на гасоводот на Водно предизвикува загриженост и реакции во јавноста. Пред почетокот на градежните активности претходеа интензивни разговори со активистите и со загрижените граѓани и се бараа заеднички алтернативни компромисни решенија. Токму како резултат на овие разговори успеавме да се избориме за намалување на ширината на трасата на гасоводот од 25 на 10 метри и измени на трасата во еден дел од четири километри. Но, и покрај тоа, очигледно е дека во јавноста сè уште постои загриженост за ваквата траса и за изградбата на гасоводот – изјави Шилегов.

Од иницијативата „Го сакам Водно“ пак велат дека присуството на трибината во Град Скопје, под изменети услови, нема да биде замена за дебатата што ја бараат на една од националните телевизии.

– Со оглед дека парк-шумата Водно се наоѓа под надлежност и управување на Град Скопје и со оглед дека од таму е издадено Решение за сеча за изградба на гасоводот, не можеме да го прифатиме градоначалникот Шилегов за модератор на дебатата, бидејќи со таков акт веќе одбрал страна, и веќе не е непристрасен – велат од оваа иницијатива.


ВМРО-ДПМНЕ: СДСМ, Владата и Шилегов лажат-сушат


Скопје, 22 август, 2018 - 12:34 (META) 

Никаде во светот прво не се сече шума, а дури потоа да се бара решение. СДСМ, Шилегов и владата не само што лажат туку и сушат, реагираше ВМРО-ДПМНЕ на денешната прес-конференција во Владата на која скопскиот градоначалник Петре Шилегов, министерот за транспорт и врски Горан Сугарески, заменик-министерот за животна средина Јани Макрадули и директорот на АД Македонски енергетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи, објавија дека продолжува изградбата на гасоводот на Водно по нова и стеснета траса.

Опозициската партија вели дека напразно се фалбите за заштита на шумата, кога таа е веќе исечена.

„Откако ја исекоа шумата на Водно за поставување на трасата на гасоводот се решија дека треба да ја спасуваат. СДСМ ветуваше живот и воздух за сите, а сега гледаме како се сечат повеќедецениските дрва. Штетата е направена. Ништо и никој нема да може да ги врати дрвата што ги исекоа. Ако се неспособни и ако не знаат како треба да работи и да се справат со проблемите треба да си поднесат оставка“, се вели во реакцијата од ВМРО-ДПМНЕ.


Трасата на гасоводот на Водно останува, но изменета и скратена


Скопје, 22 август, 2018 - 11:10 (META) 

Во соработката со екологистите постигнавме компромис за максимално да ги намалиме штетите на животната средина од изградбата на магистралниот гасовод на Водно, трасата е скратена и со тоа за 70 отсто се намалува опфатот на природата што ќе биде засегната, а појасот по кој ќе се гради е намален од 25 на 10 метри и за тоа ќе се исечат 2 хектари, оносно онолку дрва колку што во еден дел се трошат за загревање во Скопје, порачаа на прес-конференција во Владата денеска скопскиот градоначалник Петре Шилегов, министерот за транспорт и врски Горан Сугарески, заменик-министерот за животна средина Јани Макрадули и директорот на АД Македонски енергетски ресурси (МЕР), Бајрам Реџепи.

На прес-конференцијата беше посочено дека поради повеќе причини е невозможно да се напушти трасата преку Водно, а за возврат на тоа, гасоводот да оди од северната страна на Водно, односно делумно по Скопска Црна Гора.

Макрадули на почетокот на прес-конференцијата, истакнувајќи ги придобивките од користењето на гас како енергенс за затоплување во светски рамки, рече дека овој гасовод и севкупната гасификација ќе придонесат многу за поздрава животна средина не само во Скопје, туку и во Тетово и Гостивар.

– Министерството за животна средина не го дава Водно за стихијно градење, туку за плански стратешки проект како што е гасификацијата. Анализите од Европа покажуваат дека со користење гас, ПМ честичките во воздухот се намалиле за 31%. Во Скопје, доколку не промениме ништо, честичките ПМ 10 и ПМ 2,5 во 2023 година ќе се зголемат за 31% во однос на 2015. А ако преземеме мерки, како што е гасификацијата, ќе се намалат за 70% – рече тој, посочувајќи дека е направена студија и дека министерството постојано ќе ги следи градежните активности.

За изменетиот проект по кој ќе продолжи изградбата на гасоводот, министерот за транспорт и врски, Горан Сугарески, порача дека Владата го слушнала гласот на екологистите и затоа се направени промени, кои ќе значат многу за природата.

– И ние не го даваме Водно, тоа е заедничко богатство и нема да дозволиме на кој било начин да ја загрозиме животната средина и да наштетиме на природата. Го слушнавме вашиот глас, гласот на граѓаните и екологистите, и направивиме промени на проектната документација. МЕР изработи нова траса со која се намали опфатот на дрвна маса што ќе треба да се исече – од 3.000 кубни метри на 1.400 кубни метри. Трасата се намалува од 25 на 10 метри широчина, и со тоа ќе бидат засегнати само 0,07% од вкупната шума на Водно – рече Сугарески.

Бајрам Реџепи, директорот на МЕР известувајќи за трите гасоводни делници, рече дека од Штип до Неготино, потег долг 36 километри се завршени 90 отсто од градежните работи и се очекува да завршат до крајот на годинава, а на гасоводните делници  Неготино – Битола (92 километри) и Скопје – Тетово – Гостивар (76 километри + 10 километри за кракот за Тетово) се завршени 25 отсто од работите и се очекува да бидат пуштени во функција во 2020 година.

– Низ Водно ќе минат 9 километри, ќе се вгради подземна гасоводна цевка, потоа теренот ќе се враќа во првобитна положба, ќе се прави рекултивација и по неколку месеци нема да се познава каде е копано. МЕР веќе плати на Град Скопје за рекултивацијата – рече Бајрами, појаснувајќи дека ако се послуша барањето на екологистите на гасоводот, работите ќе се одложат за цели пет години.

– Барањето на невладините е бескомпромисно и тие бараат траса на Скопска Црна Гора. Тоа во оваа фаза е невозможно. Тоа нема да биде подобро решение од еколошки аспект од сегашното, оти и таму ќе се сече повеќе шума, ќе поминува низ ерозивен терен, што не е препорачливо за гасовод. Исто така, ќе треба да минува низ густо населени места и да се вкрстува со главниот извор на водоснабдување на Скопје, што е недозволиво – рече директорот на МЕР.

Скопскиот градоначалник Петре Шилегов порача дека Скопје не е изолиран остров и „затоа немаме право да стоиме на патот на гасификација на Тетово, Гостивар и Кичево.

– Но Скопје не може да биде жртва, затоа во преговори со Влада обезбедивме Скопје да добие  од МЕР 43 милиони денари за рекултивација на теренот на Водно. Потоа, пошумување на Скопска Црна Гора со еден милион евра од Министерството за одбрана за да спречиме нови поплави и да ја подобриме животната средина. Добивме и владина поддршка за зелени коридори по реките Лепенец и Серава, како и пари за заштита на Водно и кањонот Матка. Обезбедивме и мерка да се постават филтри на оџаците на пет големи институции во Скопје – се пофали Шилегов.

Тој рече дека ова е првпат „некој да чепка на Водно, а да се обезбеди ревитализација потоа“ и повтори дека трасата е скратена за 4 километри, а широчината од 25 на 10 метри.

– Ова е доказ дека кога има одговорна власт што ги слуша граѓаните е можна промена. Да потсетам, трасата е проектирана во 2015 година, а градежна дозвола е издадена во декември 2016 година, во претходната власт – рече Шилегов.


Од утре „9-ка“ на нова траса поради изградбата на подземната сообраќајница под Јужен булевар


Скопје, 21 август, 2018 - 11:12 (META) 

Од утре во следните шест години, поради изградбата на подземната сообраќајница зад ТЦ „Рамстор“ и Стара железничка станица, односно под Јужен булевар, автобусите на линијата „9“ ќе сообраќаат по нова траса, извести Јавното сообраќајно претпријатие (ЈСП) Скопје.
Изградбата ќе ја изведува компанијата „Лимак“, која го гради деловно-станбениот комплекс долж улицата Јордан Мијалков.

Автобусите кои од Клинички центар одат кон Скопје Север отсега нема да се вклучуваат од улицата Јордан Мијалков во Јужен булевар туку ќе продолжуваат право сè до Урбан парк близу подвозникот, каде ќе вртат лево по сервисна уличка меѓу паркот и подвозникот и оттука ќе се вклучуваат на Јужен булевар и ќе продолжат по редовната траса.

Автобуската постојка што сега е на Јужен булевар кај Катната гаража „Македонска фаланга“ ќе се премести на улицата Јордан Мијалков и ќе биде поставена пред дирекцијата на „Македонски железници“.


Активистите бараат Владата јавно да ја објави одлуката за гасоводот да поминува низ Водно


Скопје, 27 јули, 2018 - 10:24 (META) 

По повод вчерашната изјава на директорот на МЕР, Бајрам Реџепи во која се вели дека Владата одлучила гасоводната делница Скопје – Тетово – Гостивар да продолжи да се гради по истата траса низ парк шума Водно, со неколку измени и мерки, активистите за заштита на Водно очекуваат јавен одговор од Владата со објавување на нејзината одлука гасоводот да помине низ парк шума Водно, донесена на владина седница.

„Последниот официјален став на Владата познат на јавноста е од 27 март каде го задолжи Министерството за транспорт и врски, Градот Скопје и МЕР да најдат заедничко прифатливо решение во однос на изградбата на магистрален гасовод Делница 5 Скопје – Тетово – Гостивар кај потегот на Водно“, велат иницијаторите за заштита на Водно.

Директорот на Македонски енергетски ресурси (МЕР) Бајрам Реџепи во интервју за МИА рече дека Владата одлучила неколкукратно да ја компензира исечената шума со пошумување на овој предел и да се врати во првобитна состојба за неколку месеци.

Граѓанските активисти и вицепремиерот Кочо Анѓушев го поминаа делот на Водно за да го уверат каква шума и природа ќе се уништи и на таа средба, од МЕР ја соопштија новата траса.

Но, ставот на активистите е дека гасовод низ Водно не треба да поминува бидејќи парк-шумата Водно има заштитен статус кој Собранието на град Скопје го има донесено во 1976, а е потврдено во 1991.


Владата останува на ставот гасоводот да се гради низ Водно


Скопје, 26 јули, 2018 - 9:39 (META) 

Владата одлучи гасоводната делница Скопје – Тетово – Гостивар, што е предвидено да заврши до Охрид, да продолжи да се гради по истата рута, но со неколку измени и мерки, најави директорот на Македонски енергетски ресурси (МЕР) Бајрам Реџепи во интервју за МИА.

– Се предвидува да се намали ширината на работниот појас од 25 на 10 метри и да се измени трасата на самиот врв на Водно каде е високостеблестата шума. Новопредложената траса ќе биде покрај една постоечка патека и постоечки пат, само се предвидува да се прошири од лева и десна страна по неколку метри и со тоа уште повеќе ќе се избегне сечењето на шумата на Водно, која според анализите на јавното претпријатие Паркови и зеленило Скопје изнесува околу 1.400 метри кубни сеча на дрва –  вели Реџепи.

Измените на трасата, додава, се направени после преговорите со граѓанските организации кои се противат на изградба на гасоводот низ парк шумата Водно, а Владата одлучи неколкукратно да ја компензира исечената шума со пошумување на овој предел и да се врати во првобитна состојба за неколку месеци.

– Трасата од оваа делница се гради на јужната страна на Водно, која во поголемиот дел не е пошумена. Од Сопиште оди кон врвот на Водно, цело време по јужната страна, и се спушта кон Матка. Придобивките ќе бидат повеќекратни. Ќе се пошумува многу поголема површина отколку што ќе се сече, ќе биде многу убава и рамна патека што ќе се користи за пешачење, а појасот што ќе се направи ќе служи и како препрека во случај на пожари – потенцира Реџепи.

Граѓанските активисти и вицепремиерот Кочо Анѓушев го поминаа делот на Водно за да го уверат каква шума и природа ќе се уништи и на таа средба, од МЕР ја соопштија новата траса.

Но, ставот на активистите е дека гасовод низ Водно не треба да поминува бидејќи парк-шумата Водно има заштитен статус кој Собранието на град Скопје го има донесено во 1976, а е потврдено во 1991.

„Ова претставува регистрирано природно наследство кое според Меѓународниот сојуз за заштита на природата и природните богатства (IUCN) има меѓународен статус: трета категорија и режим на заштита. Овој режим на заштита забранува сеча, поткастрување, кршење, насилно оштетување на дрвја, стебла, корења, гранки; менување на растителни услови, како отстранување на земја; градење на поголеми постојани објекти или градби на подрачјето на непосредниот растителен реон. Парк-шумата Водно е дом на глобално и европски загрозени видови, значајни ретки и ендемски видови, на ретки или засегнати типови на живеалишта“, велат активистите.


Анѓушев и граѓаните ќе ја разгледуваат трасата на гасоводот низ парк-шума Водно


Скопје, 7 јуни, 2018 - 9:44 (META) 

На повик на вицепремиерот Кочо Анѓушев, вчера, претставници од граѓански инцијативи се сретнаа со него, заедно со директорот на МЕР, Бајрам Реџепи, градоначалникот на Град Скопје, Петре Шилегов и шефот на неговиот кабинет, Никола Наумоски, во просториите на Владата.

„Некој го довел во заблуда вицепремиерот дека се работи за шума од 600 метри до максимален потег од еден километар која би се исекла при изградба на гасоводот на Водно. Податоците на граѓанските иницијативи и теренското разгледување на трасата предводено од изведувачот „Рапид Билд“ укажуваат на сосема друга, далеку подраматична состојба за степенот на уништување на шумите и биодиверзитетот кој би настанал при изградбата на гасоводот во парк-шума Водно“, се вели во соопштението на граѓанската иницијатива „Го сакам Водно“.

Во него се додава дека вицепремиерот Анѓушев иницира да се оди заедно по трасата на Водно за да се направи увид на штетата која би настанала. Терминот ќе се утврдува понатаму.

Граѓанските иницијативи остануваат на ставот дека се против изградбата на гасовод низ парк-шумата Водно. Една од причините како што велат, е што парк-шума Водно е заштитено подрачје, дом на загрозени, ретки и ендемични видови.

Од таму велат дека имајќи предвид дека постои алтернативно решение кое поминува од северната страна на Скопје и кое било разгледувано во 4 од можните 5 варијанти на оваа траса, штетите нанесени на парк-шума Водно се неоправдани.

Вицепремиерот Кочо Анѓушев, пак, на прес-конференција рече дека ако се промени трасата на гасоводот од Водно, изградбата ќе се одложи до пет години и треба да се вложат сите средства уништувањето на зеленилото да се сведе на минимум, а потоа сè што ќе биде уништено да се санира и да се надомести со ново зеленило.


Анѓушев: Промената на трасата на гасоводот од Водно ќе ја одложи изградбата за пет години


Скопје, 29 мај, 2018 - 16:46 (META) 

Вицепремиерот за економски прашања, Кочо Анѓушев смета дека, ако се промени трасата на гасоводот од Водно, изградбата ќе се одложи до пет години. Затоа, како што одговори на новинарско прашање, треба да се вложат сите средства уништувањето на зеленилото да се сведе на минимум, а потоа сè што ќе биде уништено да се санира и да се надомести со ново зеленило.

– Со интервенции во самата траса на градење е направено да се минимизира уништувањето на шумата Водно и ќе биде минимизирано оштетувањето, а Владата ќе биде ригорозна во компензација на се што ќе биде уништено. Јас лично ќе бидам поборник на тоа, за секое исечено дрво, да се засадат најмалку десет, и мислам дека решението треба да го бараме во тој правец. При секој инфраструктурен проект се што ќе биде уништено во животната средина треба биде многукратно надополнето од инвеститорите во тој процес – рече Анѓушев.

Тој додаде дека и да се промени трасата на гасоводот, повторно ќе има ситуација во која ќе треба да се уништи дел од некоја природна убавина, бидејќи нема градење на каков било инфраструктурен проект, кој нема да влијае на животната средина.

Вчера, граѓанските иницијативи за спас на Водно соопштија дека постои алтернативно решение за изградба на гасоводот кое поминува од северната страна на Скопје и затоа сметаат дека штетите нанесени на парк-шумата Водно се неоправдани.


Граѓанските иницијативи велат дека има алтернативна траса за гасоводот на Водно


Скопје, 28 мај, 2018 - 10:58 (META) 

По средбата со надлежните институции, граѓанските иницијативи остануваат на ставот дека се против изградбата на гасовод низ парк-шумата Водно.

Една од причините како што велат, е што парк-шума Водно е заштитено подрачје, дом на загрозени, ретки и ендемични видови.

„Парк-шума Водно има заштитен статус кој Собранието на Град Скопје го има донесено во 1976, а потврдено во 1991. Претставува регистрирано природно наследство кое според Меѓународниот сојуз за заштита на природата и природните богатства (IUCN) има меѓународен статус. Режимот на заштита забранува сеча, поткастрување, кршење, насилно оштетување на дрвја, стебла, корења, гранки; менување на растителни услови, како отстранување на земја; градење на поголеми постојани објекти или градби на подрачјето на непосредниот растителен реон“, се вели во соопштението.

Во него се додава дека трасата на гасоводот, 11 км по Водно, би поминала низ над 4 километри високостеблеста шума, дел низ т.н. нискостеблеста шума, би ги уништила живеалиштата на зачајни видови.

„Гасоводот на териоторијата на парк-шума Водно започнува од јужната страна од село Сопиште, при што преку срт оди кон врвот на Водно, па паралелно со пешачката патека кон бункерите, цело време низ шума, по што повторно преку шума оди до Бел Камен, од каде се спушта према с. Шишево. Ова претставува една од поомилените рекреативни зони на скопјани, особено по изградбата на жичарата, а посебно популарна од отпочнување на градежните работи на кулата на АЕК, поради која постителите веќе го избегнуваат врвот Крстовар. Со изведба на трасата, наместо шума тука би се појавил соголен срт“, се додава во соопштението.

Од граѓанските иницијативи велат дека имајќи предвид дека постои алтернативно решение кое поминува од северната страна на Скопје и кое било разгледувано во 4 од можните 5 варијанти на оваа траса, штетите нанесени на парк-шума Водно се неоправдани.

„Доколку се продолжи со работење на трасата низ парк-шума Водно, даваме до знаење дека ние граѓаните ќе се бориме со сите расположиви средства против. Се надеваме дека МЕР, Владата, ќе одобри алтернативна траса, со што парк-шума Водно ќе остане заштитена, а магистралинот гасовод Скопје-Тетово-Гостивар ќе се изгради“, додаваат од таму.