!На 1 февруари 2017 година, завршува промотивниот период на слободно користење, без регистрација и без претплата, на содржините на „Мета“, кое беше воведено за да им овозможиме полесен пристап на корисниците до навремени и проверени вести. За начинот на пристап и за претплата, од 1 февруари 2017 година ќе информираме дополнително. При пренесувањето и преземањето на содржините од „Мета“, задолжително е атрибуирање и линкување.

СДСМ: Груевски е фатен во скандалозното прислушување и одговорност мора да има


Скопје, 20 јануари, 2017 - 13:46 (META) 

Криминалното раководство на ВМРО-ДПМНЕ мора да се помири со фактот дека правдата доаѓа по своето и дека одговорност за сите злодела врз граѓаните и врз државата ќе има, се вели во реакцијата на СДСМ, на соопштението на ВМРО-ДПМНЕ дека „ќе има правда и мир кога Заев ќе одговара на суд, а Јанева нема да го спасува.“

– Никола Груевски од позиција на поранешен премиер е фатен во безобразно измислување жолти комбиња, тактички опреми, клонирани станици, странски служби, само за да се обиде да се спаси себеси и својот братучед Сашо Мијалков за скандалот со нелегалното прислушување. Затоа на Груевски и на соработниците им пречи СЈО, формирано со потпис од Груевски на Договорот од Пржино и со гласови на пратениците на ВМРО-ДПМНЕ во парламентот – се вели во реакцијата на СДСМ.


УБК одбила да ги декласифицира тајните податоци во „Тврдина 2“


Скопје, 17 јануари, 2017 - 15:17 (META) 

Управата за безбедност и контраразузнавање (УБК) одбила да ги декласифицира класифицираните информации што Специјалното јавно обвинителство ги предлага како докази во судскиот процес за случајот „Тврдина 2“.

На барањето на СЈО, кое беше задолжено од судот да побара декласифицирање на информациите, од УБК образложиле дека декласификацијата на податоците би имала последици по безбедноста на државата и дека тие се од особено значење за оперативните работи на УБК.

Обвинителката од СЈО, Ленче Ристовска, на денешното рочиште, кое беше подготвително, а не главна расправа од судскиот процес, рече дека тие се согласуваат со ставот на УБК и дека Законот за кривична постапка и Законот за класифицирани информации дозволуваат тајни податоци да бидат употребени во судската постапка со тоа што ќе биде исклучена јавноста кога ќе се презентираат доказите.

Ристовска наведе дека ЗКП во ниту еден член не предвидува одбивање на докази затоа што тие се класифицирани.

На ова реагираше адвокатот на дел од обвинетите, Никола Додевски, кој истакна дека СЈО не постапило по задолженијата од судот за декласификација на податоците и наведе дека нивната употреба во судскиот процес би била незаконска. Тој наведе дека класифицираните податоци за да бидат употребени во постапката, претходно мора да бидат декласифицирани, бидејќи во спротивно судењето би се претворило во „приватен собир на иматели на безбедносни сертификати.

Додевски рече дека СЈО требало претходно да ги декласифицира информациите, а не избрзано да поднесува обвинителен предлог.

Тој побара од судот да ги одбие доказите на СЈО, односно тие да не се користат во текот на судењето.

Судијката Лидија Петровска по четиричасовна расправа донесе одлука СЈО уште еднаш да се обрати до Министерството за внатрешни работи и до Дирекцијата за безбедност на класифицирани информации и да побара мислење дали класифицираните информации можат да се користат како докази во судската постапка.

Претходно од МВР и од УБК, СЈО не добило дециден одговор за тоа дали може да ги користи тајните податоци во судска постапка.

Следното рочиште е закажано за 13 март, во 10 часот.


Новинарите отстранети од судењето „Тврдина 2“, се читаат класифицирани информации


Скопје, 17 јануари, 2017 - 11:58 (META) 

Судијката Лидија Петровска, која го води судењето за случајот „Тврдина 2“, ги отстрани новинарите од судницата за да може да биде прочитана содржината од дописот што СЈО го добило од МВР по барањето за декласификација и за користење класифицирани информации во судската постапка.

На судењето присутни се сите седум обвинети, односно поранешниот началник на петтата управа, Горан Грујовски, и уште шест лица, кои се товарат за уништување документација поврзана со системите од незаконското прислушување.

Обвинителката од СЈО, Ленче Ристовска, почна со читањето на дописот, на што забелешка имаше адвокатот на Грујовски, Никола Додевски, кој рече дека во дописот би можело да има класифицирани податоци и побара отстранување на јавноста од судницата.

На ова реагираше обвинителката Ристовска, која рече дека нема потреба од отстранување на новинарите, но судијката Петровска, и покрај тоа, постапи по забелешката на Додевски и ги замоли новинарите да ја напуштат судницата. Таа додаде дека судот зад затворени врати треба да утврди кој има безбедносен сертификат и кои податоци се класифицирани, а кои не се.

На реакција на новинарите да образложи врз основа на кој член од Законот за кривична постапка ја отстранува јавноста, Петровска рече дека тоа е регулирано во членот 347.

На снимателите и на фоторепортерите не им беше дозволено да ги снимаат и да ги фотографираат обвинителите, обвинетите и адвокатите.


ВМРО-ДПМНЕ следната недела ќе почне преговори со ДУИ за формирање влада


Скопје, 15 јануари, 2017 - 16:09 (META) 

ВМРО-ДПМНЕ очекува во текот на следната недела официјално да ги почне преговорите со ДУИ за состав на нова влада, а дали ќе успеат, ќе се знае на истекот од законскиот рок, односно 29 јануари, вели Антонио Милошоски од ВМРО-ДПМНЕ во интервју за телевизија „Канал 5“.

– Не планираме да формираме влада по секоја цена, особено не по цена на менување на Уставот за воведување двојазичност на територијата на државата, немаме мандат од нашите граѓани за тоа. СЈО во изминатиот период видовме колку е политизирано. Мандатот и надлежноста на СЈО ќе ги испочитуваме, но нема да влегуваме во политички инженеринг. Очекувавме дека спротивставените позиции по овие прашања со ДУИ може да претставуваат отежнувачки фактор во текот на разговорите за формирање влада – вели Милошоски.

Милошоски изрази зачудување што во изминатите две недели СДСМ немале став за платформата на албанските партии. Според Милошоски, тоа значи дека за нив сè е прифатливо само да дојдат на власт.


СЈО одзело документи за „Скопје 2014“ од Државен архив


Скопје, 14 јануари, 2017 - 10:44 (META) 

Специјалното обвинителство одзело документи од Државниот архив, во рамките на предистражна постапка, објави телевизија „Телма“.

Од СЈО не коментираат за каков тип документи се работи, ниту што е предмет на нивната предистражна постапка.

Директорот на архивот, Филип Петровски, изјави дека се работи за документи поврзани со проектот „Скопје 2014“.

И Петровски и од СЈО велат дека соработката била коректна и дека немало никакви проблеми, но директорот Петровски сепак смета дека обвинителството е автор на лажни информации кои се појавија на интернет дека имало инциденти во архивот меѓу него и обвинителите во кои била инволвирана и полиција и тврди дека не порталите, туку СЈО преку нив диригирало напади кон него денеска во јавноста.


Хојт Ји: Брзо формирање влада, партиите да ги почитуваат Уставот и СЈО


Вашингтон, 14 јануари, 2017 - 10:21 (META) 

Сега е важно политичките партии да преговараат, да најдат начин да формираат коалициона влада. Мошне е битно политичките лидери да работат што е можно побрзо и поефикасно и да постигнат договор, за ова да не биде предолг процес, вели заменикот помошник државен секретар за Европа и за Евроазија во Стејт департментот, Брајан Хојт Ји, во изјава за „Гласот на Америка“.

– САД, секако, го почитуваат суверенитетот на Македонија и можноста партиите да ја донесат таа одлука без мешање однадвор. Нашата улога во моментов е да набљудуваме, да понудиме совет за одредени принципи, како, на пример, сметаме дека е важно новата влада да ги поддржува меѓународните определби, вклучувајќи ги и одредбите од Договорот од Пржино, партиите да стават јасно на знаење дека се определени да го почитуваат Уставот на државата, човековите права, да ги почитуваат институциите на државата, вклучувајќи ги и новите институции, како Специјалното јавно обвинителство, да го почитуваат владеењето на правото и целите на граѓаните за интеграција во остатокот од Европа, да се приклучат во НАТО – вели Хојт Ји.

Заменикот помошник државен секретар за Европа и за Евроазија истакна дека верува дека политичките партии ќе се фокусираат на целите на граѓаните, а не на тесноградите политички интереси и дека ќе бидат во можност да постигнат договор за коалициона влада.

Хојт Ји не сакаше да ја коментира платформата на албанските партии, но ги повика лидерите на партиите да имаат на ум дека граѓаните сметаат на нив и ги поттикна побргу да донесат одлука за влада.


Март, април, мај или јуни: Кога точно им истекува мандатот на Јанева и на СЈО?


Скопје, 14 јануари, 2017 - 10:06 (META) 

Специјалната јавна обвинителка Катица Јанева и нејзиниот тим имаат уште околу шест месеци (значи до 4 јуни, односно 30 јуни!) за отворање истраги и за поднесување обвиненија за случаите што се поврзани и кои произлегуваат од „бомбите“ на СДСМ, односно од незаконското следење на комуникациите. Ова произлегува од актуелниот Закон за СЈО, во кој е определено дека СЈО има 18 месеци „од преземањето на предметите“ за отворање или затворање на истраги и на обвиненија. Имено, СЈО предметите и материјалите од Јавното обвинителство и од СДСМ ги презеде на два пати, на 4 декември 2015 година и на 30 декември 2015 година.

Дали ќе му биде продолжен мандатот на СЈО? Што ќе се случува со СЈО ако Груевски и Ахмети повторно формираат влада? Ќе значи ли тоа крај за СЈО? Тактизираат ли ВМРО-ДПМНЕ со рокот на СЈО за да се спасат нејзините функционери од понатамошни истраги против нив? Ова се дел од прашањата што произлегоа од постизборното лимбо, како последица на тесните резултати од изборите на 11 декември, а кои деновиве добија интензитет.

Продолжувањето на мандатот на СЈО е една од црвените линии кои ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ си ги поставија во пресрет на преговорите за новата влада, за чие формирање мандатот го доби лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски. Ставовите, односно црвените линии за СЈО на двете партии се дијаметрално спротивни и ја носат назнаката „за тоа не преговараме“.

ДУИ:

„Продолжување на мандатот на Специјалното јавно обвинителство за расветлување на сите сомнежи што произлегуваат од скандалот со прислушувањето, е цел која не може да биде предмет на преговарање“.

ВМРО-ДПМНЕ:

„Независно на исходот околу составувањето влада во следниот период, дали таа ќе се формира и кој ќе ја формира, ВМРО-ДПМНЕ нема да преговара и нема да дозволи продолжување на мандатот на Специјалното јавно обвинителство“. 

Од СЈО за „Мета“ неделава изјавија дека нема да ги коментираат „политичките“ изјави на Груевски и дека од новиот собраниски состав очекуваат „продолжување на мандатот и изгласување на законот за заштитени сведоци“.

На иста линија со ДУИ се и другите две партии од албанскиот блок, Движењето Беса и Алијанса за Албанците.

Реакција по ова прашање засега нема од СДСМ, кој периодов е невообичаено молчелив во однос на прашањата за состав на новата влада, можните коалиции и за СЈО. Од СДСМ во текот на предизборната кампања и по изборите беа категорични дека „по победата на изборите“, веднаш ќе биде продолжен мандатот на СЈО, а ќе бидат формирани и специјални судски одделенија за процесирање на предметите на Специјалното јавно обвинителство.

Во јавноста деновиве, но и претходно, има толкувања дека мандатот, односно рокот за истраги и за поднесување обвиненија, на СЈО му истекува за неполни два месеци, во март.

Еве што за тоа вели членот 22 од актуелниот Закон за СЈО:

„Јавниот обвинител кој раководи со јавното обвинителство, може да поднесе обвинение или да нареди запирање на истражна постапка во период не подолг од 18 месеци од денот на преземањето на предметите и на материјалите во негова надлежност“.

Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција и Основното јавно обвинителство на 4 декември 2015 година, на СЈО му предадоа 31 предмет од незаконското прислушување, а Јанева и нејзиниот тим добија и случаи од обвинителствата во Битола и во Куманово.

На 15 декември 2015 година, специјалната јавна обвинителка соопшти дека СЈО е надлежно и ќе работи по 34 предмети, вклучувајќи го и случајот „Пуч“. На 30 декември 2015 година, пак, лидерот на СДСМ, Зоран Заев, на СЈО му ги предаде сите материјали, снимки и транскрипти од „бомбите“.

Според ова, Јанева до почетокот, односно до крајот на јуни годинава има рок за истраги и за поднесување обвиненија. Во досегашниот период од една година, СЈО отвори девет истражни постапки и поднесе две обвиненија против стотина лица.

СЈО во овој период се соочи и со низа опструкции од другите државни институции, особено од Кривичниот суд во Скопје и од Јавното обвинителство.

Според ставот 3 од членот 1, Законот за СЈО ќе биде на сила пет години од усвојувањето од страна на Собранието и може да се продолжува еднаш годишно, со одлука донесена со двотретинско мнозинство од пратениците.


ЕУ очекува „брзо формирање на широка владина коалиција“ и поддршка за СЈО


Брисел, 9 јануари, 2017 - 19:12 (META) 

Брисел очекува брзо формирање на нова широка владина коалиција и целосно овозможување на сите услови за работа на СЈО, вели за „Мета“ портпаролката на Европската комисија, Маја Коцијанчич, по изјавата на лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, дека нема да се согласи на продолжување на мандатот на СЈО.

– Европската Унија се надева на брзо формирање на нова широка владина коалиција и ја очекува нејзината програма. Континуираната примена на сите делови од Договорот од Пржино и реформските приоритети се клучни во овој поглед. Специјалното јавно обвинителство е составен дел од Договорот од Пржино и мора да му се овозможат услови и да му се даде времето што му е потребно да ја заврши својата важна работа – вели Коцијанчич за „Мета“.

На прашањето што конкретно се мисли со терминот „широка владина коалиција“ (a new “broad-based” government) и кои сè партии би ја сочинувале, од Европската комсија не одговорија директно.

– Нема да шпекулираме со составот на новата влада. Ние очекуваме брзо формирање на нова влада со широка политичка поддршка, која ќе овозможи имплементирање на сите делови од Договорот од Пржино и на реформските приоритети – рече Коцијанчич.

Никола Груевски денеска од претседателот Ѓорге Иванов го доби мандатот за формирање влада.

Груевски во денешното интервју за дневниот весник „Дневник“ рече дека ВМРО-ДПМНЕ нема да се согласи на продолжување на рокот на СЈО и дека со пролонгирање на роковите за СЈО, со сигурност ќе се пролонгира кризата.

– Нема правни или суштински потреби за продолжување на тие 18 месеци на СЈО, туку има политички потреби на надворешни фактори заради остварување некои други нивни цели и интереси. Идејата за пролонгирање на 18-те месеци не потекнува од СЈО. Тоа го знам, не го претпоставувам. Од овие причини ние донесовме одлука дека ВМРО-ДПМНЕ нема да се согласи на продолжување на рокот на СЈО и тоа неколкупати го објавивме. Ниту, пак, оние две други барања поврзани со Законот за заштитните сведоци и со судско одделение за предметите на СЈО – рече Груевски.


Ахмети, Касами и Села усвоија заедничка платформа за учество во новата влада


Скопје, 7 јануари, 2017 - 14:15 (META) 

Претставниците на албанските политички партии во Македонија, ДУИ, Беса и Алијансата за Албанците денеска издадоа изјава со која ја промовираа „Заедничката платформа на албанските парламентарни партии во Македонија“.

Платформата се состои од седум главни точки кои се однесуваат на рамноправноста која е предвидена со Охридскиот договор и Уставот, на рамноправен економски и регионален развој, на зајакнување на владеењето на правото, на создавање дух на доверба во меѓуетничките односи, на решавање на спорот со името, на градење добрососедски односи и на брза интеграција во ЕУ и НАТО.

Во делот за целосна рамноправност, партиите бараат правилно спроведување на принципот на мултиетничноста во Уставот на РМ, поддржување на секаква правна и уставна иницијатива која jа зајакнува националната рамноправност за албанското население, употребата на албанскиот јазик во сите нивоа на власта.

„Уставот на Република Македонија треба да утврди дека македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и албанскиот јазик со неговото писмо се официјални јазици во Република Македонија“, стои во платформата и притоа се бара сеопфатна дебата за знамето, химната и државниот грб на Република Македонија со цел државните симболи да ја рефлектираат општествената мултиетничност и етничката рамноправност.

Партиите исто така бараат новиот состав на собранието да усвои на Резолуција со која се осудува геноцидот врз албанскиот народ во Македонија во периодот 1912-1956.

Албанските партии сметаат дека за да се постигне економска рамноправност, потребно е создавање на нов механизам, во форма на една државна комисија за финансирање на општините, како и создавање на министерство за политички систем и односи меѓу заедниците, кое ќе работи на заштита на правата на заедниците.

Во платформата се истакнува дека за зајакнување на владеењето на правото мора да се спроведат реформите предвидени во Договорот од Прижно препораките на Прибе, итните препораки на Европската комисија, препораките од пристапниот дијалог на високо ниво со ЕУ, но и без етнички и политички предрасуди да се поддржи работата на СЈО.

ДУИ, Беса и Алијанса за Албанците бараат Собранието да усвои заедничка и обврзувачка резолуција со која Владата ќе се обврзе активно да се вклучи во решавањето на спорот со името, а во работните групи за директни преговори со Грција да бидат вклучени и Албанци.

Партиите сметат дека со исполнувањето на нивните точки од платформата ќе се деблокира патот на Македонија кон целосна интеграција во НАТО и отворање на преговорите за членство во Европската Унија.


За што, според Уставот, е неопходно двотретинско мнозинство во Собранието


Скопје, 29 декември, 2016 - 10:25 (META) 

Актуелниот распоред на силите во Собранието на Република Македонија по предвремените парламентарни избори, на ниту една партија или коалиција, како и да биде скроена (освен ако влада не формираат сите партии), не ѝ овозможува двотретинско мнозинство во законодавниот дом.

Двотретинското мнозинство, односно 81 од вкупнот број пратеници, е неопходно во носењето на дел од одлуките и на законите во Собранието, како што е, на пример, која било интервенција во Законот за Специјалното јавно обвинителство. Мнозинство од 81 пратеник, исто така, бараат и дел од реформите, нотирани во извештајот на германскиот експерт Рајнхард Прибе.

На предвремените парламентарни избори, коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ освои 51 пратеничко место, коалицијата предводена од СДСМ – 49, ДУИ – 10, Движење Беса – 5, Алијанса за Албанците – 3 и ДПА – 2 пратенички места.

Во случај ВМРО-ДПМНЕ да направи коалиција со сите албански партии што обезбедија мандати во Собранието, вкупниот број на гласови со кои ќе може да располага во закодавниот дом би бил 71, додека ако СДСМ состави коалиција со сите албански партии во Собранието, би имал мнозинство од 69 пратеници.

Според Уставот, двотретинско мнозинство во Собранието е неоходно за овие одлуки и закони:

  • Одлука за менување на границата на Република Македонија;
  • Одземањето на мандатот го утврдува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. (Член 65: На пратеникот му престанува мандатот кога е осуден за кривично дело за кое е пропишана казна затвор во траење од најмалку пет години. На пратеникот може да му биде одземен мандатот кога е осуден за кривично или друго казниво дело што го прави недостоен за вршење на функцијата пратеник, како и за неоправдано отсуство од Собранието повеќе од шест месеци;
  • Утврдување на одговорност на претседателот на Републиката ( Член 87: Одговорност покренува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. За одговорноста на претседателот одлучува Уставниот суд со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број судии. Ако Уставниот суд утврди одговорност на претседателот на Републиката, функцијата му престанува по сила на Уставот;
  • Организацијата и работата на органите на државната управа се уредуваат со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Видовите, надлежноста, основањето, укинувањето, организацијата и составот на судовите, како и постапката пред нив, се уредуваат со закон, што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Надлежноста, основањето, укинувањето, организацијата и функционирањето на јавното обвинителство се уредува со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Локалната самоуправа се уредува со закон кој се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници, при што мора да има мнозинство гласови од вкупниот број пратеници кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство во Република Македонија;
  • Одбраната на Републиката се уредува со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Воена состојба прогласува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници по предлог од претседателот на Републиката, Владата или најмалку 30 пратеници;
  • Одлуката со која се утврдува постоењето на вонредна состојба се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници и има важност најмногу 30 дена;
  • Одлука за измена на Уставот донесува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници.

Според Законот за Специјалното јавно обвинителство, односно ставот 3 од членот 1, „овој закон ќе биде на сила пет години од усвојување од страна на Собранието и може да се продолжува за еднаш годишно со одлука донесена со двотретинско мнозинство од пратениците.

Членот 3 од Законот за СЈО вели дека „…Собранието ќе го утврди кандидатот за (специјален, н.з.) јавен обвинител со двотретинско мнозинство, вклучувајќи и мнозинство од гласовите на пратениците кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство и ќе го поднесе до Советот на јавни обвинители“.

Според членот 17, предлогот за престанок на функцијата јавен обвинител што раководи со СЈО го утврдува Собранието на Република Македонија, по претходна согласност на четирите политички партии со најголем број пратеници во Собранието на Република Македонија, со двотретинско мнозинство, вклучувајќи и мнозинство од гласовите на пратениците кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство. Предлогот Собранието потоа го доставува до Советот на јавни обвинители, кој го утврдува престанокот на функцијата. На јавниот обвинител кој раководи со СЈО, функцијата му престанува: по сопствено барање; ако трајно ја загуби способноста за вршење на функцијата јавен обвинител; ако е избран или именуван на друга функција; ако е осуден со правосилна судска одлука на казна затвор во траење од најмалку шест месеци или на пократка казна затвор или друга кривична санкција за кривино дело кое го прави недостоен за вршење на функцијата јавен обвинител.