ДОМ: Да биде јасно, „законот за рударство“ важи и за Иловица


Скопје, 21 јануари, 2019 - 15:22 (META) 

„Ако сакате општа забрана за цијаниди и сулфурна киселина во сите процеси на детални геолошки истражувања, експлоатација и преработка на минерални суровини, веднаш ја поднесуваме старата верзија на законот, онаа што ја оспоривте како асоцијација, извршивте притисок врз институциите и го заглавивте законот цела година“, и порачуваат на Асоцијацијата за рударство двете пратенички на ДОМ, Маја Морачанин и Лилјана Поповска.

Повод за денешната реакција на ДОМ беше најавата на Асоцијацијата за рударство дека ќе бара преиспитување на уставноста на последните измени на законот за минерални суровини, оценувајќи ги како нелогични и неприменливи.

„Токму рудниците со отворен коп се најопасните што се користат за сиромашни површински руди во земји со ниски еколошки стандарди, или со огромни пусти површини, далеку од населени места“, се вели во соопштението потпишано од Морачанин и Поповска, во кое истакнуваат „Во Македонија таквите отровни инвестиции се непожелни“.

Пратеничките од ДОМ воедно им одговорија и на екологистите од Струмица, кои имаа дилеми околу истиот закон.

„Иловица е рудник во најава, на хартија, против чие отворање се бориме сите екологисти во Македонија и тука нема отстапување! Да биде јасно, законот важи и за Иловица.“


„Еуромакс Рисорсес“ ги претстави придобивките од рудникот Иловица


Струмица, 19 ноември, 2018 - 12:13 (META) 

Компанијата „Еуромакс Рисорсес“, концесионер на проектот Иловица – Штука, пред речиси 200 жители од општините Босилово и Ново Село ги претставила економските придобивки и мерките за заштита на животната средина и на здравјето на луѓето предвидени во проектот за рудникот Иловица-Штука.

Присутните, како што информираат од компанијата, биле заинтересирани за еколошките мерки што се предвидуваат со проектот, евентуалното влијание на рудникот и инфраструктурата врз селата, како и влијанието врз економијата.

„Уште еднаш сакам да истакнам дека одржуваме постојана комуникација со локалните власти, со надлежните институции и со Владата. Работиме на спроведување на сето она што беше договорено на последната заедничка средба во јули “, вели Варшан Гокул, извршен директор на „Еуромакс Рисорсес“.

Претставниците на компанијата повторно потенцирале дека цијанид и сулфурна киселина нема да се користат и уште еднаш ја презентирале улогата на независното тело за мониторинг кое ќе се организира во соработка со Владата.

Посебна презентација била посветена за начинот и типот на експлозивни материи кои ќе се користат во рудникот. Од „Еуромакс“ објасниле и дека ќе нема загадување на животната средина и на водата, дека ќе се контролира прашината на сите патишта, дека постојано ќе се контролира квалитетот на водата и воздухот, ќе се употреби соодветна гео-текстилна мембрана во хидројаловиштето, стабилноста на насипот и максималното реискористување на водата при флотацијата.

„Веќе имаме добиено над 1.000 апликации за работа, иако немаме отворен повик за вработување. Сакаме да бидеме долгорочен економски партнер на локалната заедница и бизнисите, во наредните 20 години локално ќе се трошат околу 74 милиони евра годишно. Ќе бидеме партнери на Владата и на општините преку плаќање на 24 милиони евра даноци годишно, од кои три милиони евра ќе се влеваат директно во локалните општини по основ за концесиски надоместок, што претставува 40 проценти зголемување на нивниот буџет. Подготвени сме да продолжиме со развој на проектот со поддршка и соработка со сите заинтересирани страни“, дополнува Гокул.


Во рудникот Алшар откриени нови видови бактерии и форми на живот


Скопје, 16 ноември, 2018 - 15:34 (META) 

Професорот по геологија Блажо Боев, најавува „напредни резултати кои укажуваат на тоа дека во рудникот Алшар можат да се појават форми на живот“, кои се значајни во поврзувањето на појавата на живот на планетата Земја.

Заедно со неговиот колегата Владимир Берманец од Хрватската академија на науките и уметностите, професор Боев веќе подолго време работи на длабински истражувања на Алшар, кои покажуваат, како што вели, на исти екстремни услови какви што постојат на дното на океаните. Истражувањата се однесуваат на тоа колку има живот во вакви екстремни услови.

– На Алшар откривме нови видови бактерии кои живеат само на арсенска подлога и тоа се најновите форми на живот откриени на Алшар. Тоа се најновите сознанија за Алшар како раритет во поглед на геологијата, минералогијата, а се надевам во генерациите кои доаѓаат и на утврдувањето на животот. Во минералите на арсен и на талиум кои ги има во изобилство, и баш во нив, таму кај што најмалку очекувавме дека внатре во секундарните минерали ќе најдеме нешто живо, меѓутоа, таму врие од живот – рече професор Боев на неговото пристапно предавање во Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ).

Според него, во триесетте години истражување на овој локалитет кој е тежок за работа и истражување, освен што се најдени значајни минерали како лорандитот, кој го има во голема концентрација, најголема во однос на други локалитети во светот, има еден многу позначаен елемент – големата концентрација на форми на живот во вакви екстремни услови.

По пристапното предавање беше промовирана и монографијата „Алшар – светско природно наследство“. Автори на монографијата, покрај проф. д-р Блажо Боев, се и професорите Глигор Јовановски, Трајче Стафилов, Петре Макрески, Владо Матевски и Иван Боев.


Жителите на Штука порачуваат: Ако го отворат рудникот Иловица, за нас тука нема живот


Струмица, 25 октомври, 2018 - 16:23 (META) 

Пладне е. Пред селскиот дуќан во Штука, под падините на Огражден, насобрани петнаесетина, главно средовечни и постари луѓе. Помладите се на работа, на училиште, ги има и доста на печалба. Ова е уште еден од собирите на кои главна, всушност единствена тема на муабет е рудникот Иловица, кој го носи името на соседното село, иако е целосно во атарот на село Штука, како што објаснуваат.

Населението се занимава со земјоделие, произведуваат тутун, велат, порано биле рекордери во квалитет на тутунот, пиперот, посебно феферонки, домати. Сиромаштија е, додаваат, денес тешко се обработува земјата, ако не собере печурки од планина за да ги продаде, човек нема пари да си ги заврши полските работи.

„Плодовите од планината, тутунот и градинарството, досега не прехрануваа бидејќи беа чисти, квалитетни и затоа барани. Ама со рудникот, кој ќе ги купува нашите производи во иднина?“, прашуваат жителите.

Со рудникот, за нас ќе биде пропаст!

Жителите не знаат точно кога првпат слушнале за рудникот, но знаат дека во нивниот крај од дамнешни времиња копале по злато, не успевајќи да го најдат. Едни велат пред десетина години имало најави по весници и телевизии дека во нивниот крај имало злато и на бакар и дека во иднина ќе се отвори некаков рудник, но ништо прецизно.

„Кога дојдоа од „Еуромакс Рисорсис“, ни кажуваа дека извадената руда по пруга ќе се носи во Бучим на обработка.Тоа не ни се виде толку опасно, а и ние тука немаме познавања од рударството и немавме забелешки. Потоа ни кажаа дека рудата ќе се носи со камиони во Бугарија. И тоа некако го проголтавме. Но, откако ги видовме студиите стана јасно дека рудата е на 600 метри длабочина, рудникот го планираат од кај Иловичка река, брана ќе се прави на Штучката река, а меѓу двете реки, на месноста Кравичево ќе биде фабриката за дробење, перење, чистење на рудата и дека на лице место ќе се прави рудниот концентрат кој понатаму ќе се носи надвор.

Ние имаме сознанија дека, освен бакар и злато, во рудата во одреден процент има и плутониум. Замислете што ќе значи за подземните води кога ќе почне дупчењето, минирањето, потресите, вадењето на рудата во која има и отрови и опасни елементи, и сето тоа ќе се испира тука. Велат, браната нема да дозволи тие води да дојдат до селото. Ние не сме учени ама имаме здрав разум-еднаш кога ќе ја отворат планината и ќе почнат да се таложат отровите, назад нема, ќе биде пропаст!“, раскажува Иљо Малинов, кого го уважуваат во овој крај како борец против отворањето на рудникот.

Селаните велат дека браната полна со отровен талог буквално ќе им биде над главите, на 500 метри од нивните куќи.

„Во светот многу пониски брани со рудна јаловина попуштале и предизвикувале ужасни катастофи, потопувајќи населби, убивајќи луѓе и уништувајќи се пред себе. Во 1934 година имало катастрофален порој во Штука со однесени куќи и жртви, селото уште ја памети таа трагедија. Ние две илјади жители тука, сме први на удар, под нас се селото Сушица со 2.000 жители и целото струмичко поле. Браната е закана за здравјето и за безбедноста, а каде се отровите во почвата и во водите, каде е прашината, бучавата, експлозиите, стотиците камиони кои деноноќно ќе возат низ селото? Нема живот за нас ако се отвори рудникот Иловица!“, во глас извикуваат селаните со кои разговаравме, во обид да објаснат колкава опасност е идната брана и јаловиштето.

Злато и отрови од земјината утроба

Откако дознавме што точно ќе се прави, не можеме да седиме мирни, велат тие, додавајќи дека и во Иловица се со истото мислење.

„Малкумина наседнаа на прикаските на „Еуромакс Рисорсис“ дека нема да се користи цијанид и сулфурна киселина и, бидејќи се надеваат на работа во рудникот, сега наоколу зборат дека треба да се отвори рудникот, ама тие се едно комбе луѓе, си ги знаеме кои се. Еве, ги чекаме тука, нека дојдат и нека кажат тие што имаат да кажат“, велат жителите.

Тие објаснуваат дека недалеку од планираната локација на рудникот се наоѓа месноста Ѓупка каде пред околу стотина години биле правени бушотини.

„И ден денес околу бушотините, нема живот, сета вегетација е уништена. Еден мештанин, тврдејќи дека земјата од бушотините може да биде корисна, ја посипал по својата нива, за да го уништи метилот. И денес на таа нива ни тревка не расте ниту пак стока поминува. Е, до толку е отровна почвата извадена од утробата на земјата!

Пред околу три години, дојдоа да направат бушотини во ридот каде што го спремаат рудникот. Извадената земја од бушотините стоеше расфрлана околу местото каде се работеше… заврна еден силен дожд, калта се разлеа наоколу и навлезе во акумулација од која се снабдува селото со вода за пиење. Кусо по дождот сите риби во акумулацијата беа мртви! Кога ги прашавме од Министерството од што умреа рибите, ни одговорија – немале кислород, мал бил водостојот па затоа се удавиле. Е, па, сега е уште помал водостојот, а на рибите ништо не им фали“, раскажуваат жителите за „Мета“.

Има ли поголем рудник за злато од оваа наша плодна почва?

Како друга опасност која што ја посочуваат е дека од акумулацијата сите жители пијат вода. Најмногу се секираат за децата.

„Или ние можеме и да изумреме, важно рудникот да го отворат!“ довикнува налутено еден од жителите.

„Никој не ни гарантира дека отровите нема да навлезат во подземните води од кои сега пиеме вода, со која ги наводнуваме нашите ниви, ја поиме стоката. Ако се загадат, ќе мора да си одиме сите одовде. Но, каде?“, прашува Атанас Иванов, придружуван на собирот од својот син, основец.

„Имам три сина, имам куќа, убав живот во селото, и нивната иднина ја гледав тука, во Штука. Но, ако се отвори рудникот, за нас тука ќе нема живот. Зарем да си ги трујам моите чеда?“, додава тој.

Аргир Георгиев вели дека произведува зелка и ги прашува тие кои одлучуваат за рудникот, дали има поголем рудник на злато од оваа плодна почва?

„Утре, кога со мојот камион ќе донесам зелка на пазар во Скопје, ќе ме прашаат муштериите од каде ми е стоката. Од кај рудникот Иловица? Не фала, ќе кажат. И како да им се лутам кога знам каков загадувач ќе биде рудникот. Има ли поголема вредност од здрава, чиста и квалитетна храна, по која отсекогаш не познавале нас од струмичките села? Зошто да се уништи нешто што со векови постоело и ќе постои, за нешто што ќе работи една-две децении и потоа ќе се затвори, оставајќи зад себе пустош?“, вели Георгиев.


Растат тензиите околу Иловица: Екологистите со ултиматум, Владата повикува на дијалог


Струмица, 9 октомври, 2018 - 16:25 (META) 

Целта на Владата, но и на сите засегнати страни е да се отстранат ризиците и стравовите поврзани со животната средина и здравјето на граѓаните. Потенцираме дека Владата на Република Македонија и натаму ќе се води и ќе работи врз основа на принципот владеење на правото и дека сите политики на Владата се во насока, пред се, на заштита на здравјето на граѓаните. Ова е ставот на Владата во врска со отвореното писмо што и го упатија вчера струмичките екологисти собрани околу иницијативата за забрана за отворање на рудникот за бакар и злато Иловица.

Писмото содржи ултиматум според кој, доколку Владата до својата наредна седница, закажана за 16 октомври не донесе одлука за одземање на лиценцата за работа на рудникот на концесионерот „Еуромакс Рисорсис“, тие ќе го повикаат народот сам да се заштити и сам да го реши проблемот.

„Повеќе не прифаќаме никакви одложувања или оправдувања“, истакнуваат во своето обраќање до јавноста и до Владата на премиерот Заев организациите „Здрава котлина“, „Еко долина“ и „Спас за Струмичка котлина – стоп за рудникот на смртта“.

Повикувајќи повторно на дијалог, од Владата потенцираат дека само преку искрен и отворен разговор на сите засегнати страни „ќе може да се стигне до решенија кои се конструктивни и ќе го унапредат регионот“.

Истовремено, од концесионерот „Еуромакс Рисорсис“ пристигна реакција на писмото на струмичките еколошки друштва во која се вели дека сите обвинувања изнесени кон проектот се паушални и не се поткрепени со факти бидејќи проектот за бакар „Иловица-Штука“ е целосно безбеден и се развива според највисоките стандарди за животна средина и во согласност со домашната регулатива.

„Проектот „Иловица-Штука“ ќе биде модерен рудник кој ќе отвори многу можности за вработување, поддршка на земјоделството и развој на локалната и националната економија“, се вели во реакцијата на компанијата.


Неисполнетите ветувања за рудниците – причина за слабата излезност во Босилово и Ново село?


Струмица, 1 октомври, 2018 - 15:34 (META) 

Општините Ново Село и Босилово се меѓу оние со најслаб процент на излезени гласачи – во Ново Село гласале само 16,97 отсто, а во Босилово – 24,80 проценти од гласачите, според првичните резултати од излезноста за вчерашниот референдум.

Претставниците на еколошките иницијативи сметаат дека ова е очекуван исход откако Владата со месеци го одложува решавањето на, за нив, исклучително сериозниот проблем со најавеното отворање на рудникот Иловица.

– Граѓаните испратија жешка порака до Владата дека не прифаќаат да бидат злоупотребувани со ветувања кои не се исполнуваат или да се манипулира со нив. Југоистокот ја казни и претходната влада за проблемот со рудниците, а Ново Село и Босилово јасно ставија до знаење дека по ниедна цена не сакаат рудник и му порачуваат на премиерот дека мора да си го исполни ветувањето за запирање на рудниците – вели Крум Велков, еколошки активист, во име на еко-иницијативата Зелена Котлина.

Според него нетрпението на граѓаните расте и, доколку пораката не биде примена на разумен начин, казната може да биде уште поголема.

Ново Село и Босилово, заедно со поширокиот струмички регион се сметаат за најзагрозени од отворањето на големиот рудник за бакар и злато Иловица. Граѓаните, кои изминатите години и преку локални референдуми против „рудниците на смртта“ им порачуваа на властите дека не сакаат потенцијални загадувачи во својата животна средина, му дадоа масовна поддршка на Социјалдемократскиот сојуз на локалните избори 2017 година, откако лидерот на СДСМ Зоран Заев во предизборието вети дека во југоисточна Македонија ќе „нема рудници“.

Иако беше најавено, Владата на премиерот Заев се уште не се изјаснила околу конечната судбина на рудникот Иловица.


Членството на СДСМ од Иловица се заканило со бојкот на референдумот заради рудникот


Гевгелија, 14 септември, 2018 - 13:20 (META) 

Еколошкото здружение „Здрава Котлина“ информираат дека општинската организација на СДСМ од Иловица и Штука одржале состанок со градоначалникот на Општина Босилово, Зоран Зимбаков на кој го критикувале, бидејќи го променил својот став во врска со отворањето на рудникот.

„Имено, во кампањата за локалните избори тој беше против рудникот, но подоцна се случи ретерирање, па така на консултативната средба со владата што ја имавме во јули, тој излезе со нејасен, двосмислен став, кој остави простор за многу сомнежи. Накусо, на завчерашниот состанок тој бил директно предупреден дека доколку не излезе јавно да се заложи против рудникот, членството масовно ќе ги искине партиските книшки. Тој се обидувал да се оправда, но на крајот морал да вети дека ќе излезе во јавноста“, се вели во соопштението на „Здрава Котлина“.

Членовите на СДСМ побарале тој итно да стапи во контакт со премиерот Зоран Заев и да му пренесе дека жителите на Иловица и Штука бараат тој да дојде и конечно да се изјасни дали ќе го сопре рудникот или не. Во спротивно, му било порачано дека никој нема да излезе на референдумот.

„Ние како еколошко здружение не навлегуваме во прашањето за референдумот, за тоа секој лично ќе си донесе одлука, но сметаме дека овој состанок и пораките што Штучани и Иловчани му ги испратија на премиерот Зоран Заев, на градоначалникот Зоран Зимбаков, но и на другите раководни партиски структури, се исклучително важни за претстојната разврска. Очекуваме дека партиските структури и од другите села, вклучително и од општините Струмица, Ново Село и Василево, ќе се солидаризираат против заедничката животна опасност и конечно ќе им дадат до знаење на раководствата дека немаат намера да бидат жртви на туѓи профитерски интереси и дека сите масовно ќе застанат во одбрана на Струмичката Котлина“, се вели во соопштението.


Рударите ќе се пензионираат на 50 години


Скопје, 11 септември, 2018 - 15:59 (META) 

Владата денеска усвоила измени на Законот за пензиско и инвалидско осигурување со кои се предвидува рударите да се пензионираат на старосна возраст од околу 50 години. Како што соопштија министрите за труд и социјална политика и за економија, Мила Царовска и Крешник Бектеши, измените наскоро ќе бидат доставени на гласање во Собранието, а ќе почнат да се применуваат од почетокот на идната година.

При пресметките за основа ќе се зема бенефицираниот стаж.

– Рударите ќе можат да остварат право на старосна пензија со навршување на 40 години пензиски стаж за мажи, односно 35 години пензиски стаж за жени. Тоа значи дека ако сега рудар се пензионира со навршени 58 години, со новото решение ќе се пензионира на околу 50 години – објасни Царовска на заедничката прес-конференција.


„Еуромакс ресорсис“: Иловица-Штука нема да користи цијанид, ќе има економски бенефит


Скопје, 9 август, 2018 - 14:50 (META) 

Проектот за бакар Иловица-Штука е целосно безбеден и се развива според највисоките стандарди за животна средина, според домашното и меѓународното законодавство, информираат од компанијата „Еуромакс ресорсис“.

Од таму додаваат дека „сите обвинувања кон проектот се изнесени на паушални основи и не се поткрепени со никакви факти.“

„Имајќи го предвид ставот на локалната заедница, менаџментот на компанијата донесе одлука да не го користи цијанидот во постапката, како и суфурната киселина. Тоа е јасна потврда дека определба на компанијата е проектот да се развива со поддршка на локалната заедница“, велат од компанијата.

Од таму додаваат дека рудникот ќе работи согласно еколошките стандарди, повисоки од оние утврдени од ЕУ, без никакво влијание врз земјоделството.

„Со отстранувањето на цијанидот од процесот за обработка на рудата, примарниот производ на проектот Иловица-Штука сега ќе биде бакар. Главниот процес на преработка на рудата е флотација, физички процес преку кој ќе се произведува бакарен концентрат и ќе биде транспортиран во топилница во Бугарија. Овој процес на флотација е сличен на сите постојни големи рудници за метали во Македонија и не вклучува хемиски реакции за растворање на рудата“, додаваат од компанијата.

Од „Еуромакс ресорсес“ потенцираат дека реализацијата на проектот за бакар Иловица-Штука ќе има голем економски бенефит за локалната и националната економија, односно, ќе се отворат 500 нови директни работни места и над 2700 индиректни вработувања во компаниите изведувачи.

На национално ниво проектот ќе учествува со со три процени од домашниот бруто-производ (БДП) и ќе обезбедува даночни приходи во висина од 24 милиони евра годишно.


„Еуромакс ресорсис“ очекува да продолжи со конструктивна соработка со Владата


Скопје, 16 април, 2018 - 10:10 (META) 

Инвестициската група „Галена“ која е подружница на реномираната канадска инвестициска група „Трафигура груп“ купила 20 отсто од акциите од „Еуромакс ресорсис“, информираат од компанијата.

Како што додаваат од таму, износот од инвестицијата  ќе се користи за континуиран развој на рудникот за злато и бакар Иловица-Штука и за општи корпоративни цели на компанијата.

„Со влезот на свеж капитал во „Еуромакс ресорсис“, компанијата која ја поседува концесијата за проектот за развој и злато Иловица–Штука, инвеститорите јасно порачуваат дека веруваат во добрата бизнис клима и потенцијалите за развој на Македонија, во интерес на локалното население, а согласно највисоките принципи за заштита на животната средина. Европската банка за обнова и развој (ЕБРД), продолжува да биде значаен акционер поседува над 19 отсто од проектот, а присуството на оваа реномирана институција дополнително гарантира почитување на високите стандарди за заштита на животната средина, согласно  македонската и  европската регулатива. ЕБРД ја покажува својата континуирана поддршка на овој преокт, докажувајќи го тоа со согласност за зголемувајќи го времето за враќање на заемот“ се вели во соопштението.

Од таму велат дека компанијата одлучила да се откаже од употребата на цијанид, употребувајќи модерна рударска технологија, а преку работата на рудникот ќе придонесе за развој на економијата што ќе резултира со раст на бруто домашниот производ од 3 отсто на годишно ниво.

„Еуромакс со нетрпение очекува да продолжи со конструктивна соработка со Владата со цел да се изнајде заемно прифатливо решение за сите отворени прашања во рамките на владеењето на правото за спроведување на овој проект, што ќе биде од голем национален интерес и значење за позитивниот економски развој на Македонија, истовремено обезбедувајќи стандарди над оние утврдени од ЕУ, одржлива заштита на животната средина, и што е најважно, заштита на јавното здравје на населението“, се додава во соопштението.