Економските ефекти од НАТО не се мит, туку сурова реалност


Скопје, 30 декември, 2018 - 12:15 (META) 

Речиси е невозможно во земјава да се најде човек кој со факти ќе ги оспори економските придобивки од евро-атлантските интегративни процеси, а посебно од членството во НАТО. Регионалните искуства и истражувањата спроведени во балтичките и балканските земји кои станаа најнови членки на НАТО-алијансата неспорно укажуваат на значителен број краткорочни и долгорочни придобивки како што се пораст на бруто домашниот производ, зголемен прилив странски директни инвестиции, воведување стандарди кои придонесуваат кон подобрување на конкуретноста на компаниите и на квалитетот на живеење на граѓаните.

Гарантираната стабилност носи инвестиции

Статистичките податоци покажуваат дека по зачленувањето во НАТО во 2004 година економската активност во Естонија и Летонија, двете поранешни советски републики значително се зголемува. Во 2005 година стапката на пораст на БДП во Естонија се зголеми од 6,5 на 9,5 отсто, а во Летонија од 8,7 на 10,6 отсто. Освен порастот на БДП, зачленувањето во НАТО носи и пораст на странските инвестиции. Во Естонија, по зачленувањето во НАТО странските директни инвестиции се зголемија од 965,8 милиони евра на 3,1 милијарда евра. Слични трендови има и во Словенија, Бугарија, Хрватска, Албанија, како и во најновата членка на алијансата Црна Гора.

Од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора велат дека земјата станала полноправна членка на НАТО сојузот во јуни, 2017 година и дека за да се согледаат вкупните ефекти од интеграцијата е потребен подолг временски период од една година. Сепак, оттаму додаваат дека искуствата на останатите земји покажуваат дека интеграцијата во НАТО има позитивен ефект на странските директни инвестиции, бидејќи се потврда за политичка и економска стабилност, која е клучна за континуиран прилив инвестиции.

„Исто така, отворањето на пазарите на земјите од НАТО за претпријатијата од Црна Гора е значајно за подобрување на конкуретноста на црногорската економија. Имајќи предвид дека Црна Гора е туристичка дестинација се очекува НАТО интеграцијата да има позитивен ефект на прометот во туризмот“, велат од банката.

Оттаму укажуваат дека зачленувањето на Црна Гора во НАТО ја зацврсти намерата на странските инвеститори поинтензивно да продолжат со реализацијата на започнатите проекти.

„Ова го потврдуваат и податоците за вкупниот прилив странски директни инвестиции, кои во првите шест месеци од 2018 година изнесуваат 403,6 милиони евра или 47,1 отсто повеќе во однос на истиот период во 2017 година. Во анализираниот период, се забележува пораст на сопственички и должнички вложувања, 153,7 милиони евра се однесуваат на инвестиции во компании и банки, додека приливот по основ на вложување во недвижности изнесуваше 78 милиони евра. Приливот на СДИ во форма на меѓукомпаниски долг изнесуваше 165 милиони евра или 51,2 отсто повеќе во однос на истиот период претходната година. Кога зборуваме за структурата на инвеститорите во однос на земјата на потекло, најголем прилив на странски директни инвестиции во првите шест месеци од 2018 година е забележан од Италија (18 отсто од вкупниот прилив) Унгарија (13,6 отсто) Русија (7,8 отсто) и Турција (7,3 отсто)“,  велат од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора.

Конкуретноста уште поважна од инвестициите

Иако странските инвестиции се еден од главните двигатели на економскиот пораст многу поважен е пристапот до странските пазари и способноста на домашните компании да се натпреваруваат на отворениот пазар. Зачленувањето во ЕУ и НАТО носи и прифаќање нова регулатива, нови стандарди и вложување во образованието што е клучно за подобрување на конкуретноста на домашната економија која сега е на незавидно ниско ниво.

В.д. извршниот директор на Стопанската комора на Македонија, Билјана Пеева-Ѓуриќ смета дека од особена важност за македонската економија е како да се мотивираат домашните компании да работат на извозниот капацитет.

„Статистиката покажува дека од вкупно регистрираните правни лица во државата, само околу 6 отсто извезуваат. Од нив, 81 отсто се микро и мали компании, а 3,2 отсто се големи компании кои го креираат 80 отсто од вкупниот извоз во државата. Оттука, пораката дефинитивно треба да биде поддршка и стимулирање на извозната ориентираност преку пораст на конкурентноста и иновативноста на домашните компании што и сега се покажува како слабост на македонското стопанство“, вели Пеева-Ѓуриќ.

БДП по жител во новите членки на НАТО од регионот (во долари)

                                      2000 година   2004 година 2017 година

Словенија                  10.286            17.282           23.654

Романија                    1.670               3.541             10.757

Бугарија                     1.613                3.344             8.064

Хрватска                    4.970              14.142            13.138

Албанија                    1.127                4.130              4.582

Извор: ММФ


Растот на животниот стандард најбавен во Македонија и во Србија


Белград, 30 ноември, 2018 - 14:59 (META) 

Во изминатите пет години, вклучувајќи ја и оваа 2018, во Југоисточна и во Централна Европа најбавен раст на стандардот на граѓаните е забележан во Македонија и во Србија, пишува српскиот весник „Данас“.

Според податоците од октомврискиот Светски економски преглед на ММФ, во тој период Бруто домашниот производ (БДП) по жител измерен преку паритетот на куповната моќ, во Македонија пораснал за 15,2 отсто, во Србија за 19,2 отсто, а во сите други земји на Југоисточна и Централна Европа порастот изнесувал повеќе од 20 отсто.

Според стапките на раст на стандардот на граѓаните предничи Романија со зголемување на БДП за 31 отсто во изминатите пет години и за 46,5 отсто во последните седум години.

Растот на сите други земји освен Романија, Македонија и Србија изнесувал меѓу 22 и 24 отсто во последните пет години.


ЕУ и НАТО ќе го стресат пазарот на труд, но се голема шанса за работниците


Скопје, 12 септември, 2018 - 10:14 (META) 

Македонија се соочува со хроничен дефицит од одредени профили стручно квалификувани работници, а на тоа подолг период укажуваат стопанските комори во земјава. Најсвеж пример за тоа се транспортерите и стопанствениците од текстилната индустрија кои изминативе денови јавно се пожалија дека имаат недостиг од кадар и дека се потешко се наоѓаат работници од одредени струки. Извесно е дека овој проблем во иднина ќе се зголемува, а главна причина за тоа стратегиската определба на нашата земја за членство во Европската Унија за што на 30 септември ќе има изјаснување на граѓаните на референдум.

Доколку дојде до отварање на процесот на преговори и зачленување на Македонија во Европската Унија, тоа ќе значи и отворање на европскиот пазар на труд за работниците од нашата земја, што според регионалните искуства ќе придонесе за драстичен бран на иселувања на работници во некоја од европските земји.

EUmobile

Според податоците на „Еуростат“ во 2017 година повеќе од половина милион Бугари на возраст од 20 до 64 години живееле во некоја од земјите на ЕУ, а 70 отсто од нив работеле во државата каде што живеат. Официјалните податоци на Бугарскиот завод за статистика, покажуваат дека минатата година популацијата во Бугарија на возраст од 20-64 години изнесувала 4,5 милиони.

Од „Еуростат“ пресметале дека 12 отсто од лицата на оваа возраст се резиденти на некоја друга земја од ЕУ, што значи дека околу 550.000 Бугари живееле и работеле надвор од татковината. Во 2007 година само 5 отсто од Бугарите на оваа возраст живееле во ЕУ односно 220.000 лица. Податоците на „Еуростат“ откриваат дека убедлив рекордер во однос на иселувањата во земји од ЕУ е Романија, каде дури 19,7 отсто од населението на возраст од 20 до 64 години живее и работи во некоја од земјите од ЕУ.

Во Агенцијата за посредување при вработување во странство „Коузон“, која со децении работи на спојување на домашниот и странскиот пазар на труд велат дека во Македонија, посебно кај младите лица и сега постои огромен интерес за работа во странство.

Slobodnimesta

„Ние нудиме различни програми за сезонска и постојана работа насекаде во светот. Постои огромен интерес, а најдобар показател за тоа е што во моментов имаме над 1.000 студенти на работа во странство. Доколку дојде до отварање на европскиот пазар на труд за лица со македонски пасош очекуваме огромен бран иселувања бидејќи и досега многу наши сограѓани правеа сè што можат за да дојдат до бугарски пасош кој е своевидна виза за работа во ЕУ“, велат од „Коузон“.


EК ја повика Романија да го ревидира контроверзниот закон


Букурешт, 13 август, 2018 - 11:21 (META) 

Европската комесарка за правда, потрошувачи и полова еднаквост Вера Јoурова, во интервју за германскиот весник „Ди Велт“ ги повика романските власти да го ревидираат предлог-законот кој предизвика масовни протести против корупцијата во земјата.

Протестите продолжија мирно вчера, со околу 15.000 демонстранти на плоштадот „Викториеи“ во Букурешт. Протестите почнаа во петокот, кога ескалираа, и  при судирите на полицијата со дел од демонстрантите, беа употребени и водени топови и солзавец. Во судирите беа повредени 445 лица, од кои 30 полицајци.

На протестот во петокот дојдоа многу Романци иселени во Европа. Тој почна утрото, а се беше мирно до попладнето, кога почнаа првите судири, кои потоа ескалираа околу 21 часот.

Се протестира против власта, како и против судската реформа за која противниците велат дека е направена само за да ги заштити интересите на политичката елита, бидејќи, меѓу другото, ги декриминализира нарушувањата на законот од страна на политичарите.


Четири жртви во поплави во Романија


Букурешт, 2 јули, 2018 - 10:58 (META) 

Четири лица загинаа, а неколку стотици луѓе беа евакуирани поради обилните дождови што ја зафатија Романија во последниве денови.

Маж кој поминувал река на коњ и една жена се удавиле од надојдените води, исто како и маж што бил однесен од водата додека собирал зеленчук. Четвртата жртва настрадала при уривање куќа која била оштетена од дождот.

Во најтешко погодениот регион Ковасна, во централна Ромaнија, попуштил еден насип, а неколку села се целосно поплавени. Во целата земја настрадале околу сто села и неколку мостови а десетици куќи се урнати.


Ципрас: Ако Скопје направи отстапки, 2018 година би можела да биде позитивна


Белград, 9 декември, 2017 - 16:26 (META) 

Македонската влада треба да сопре со иредентизмот и со реторката за единствени потомци на Македонците, за да се направат суштински чекори и да се најде заемно прифатливо решение, порача грчкиот премиер Алексис Ципрас од Белград, велејќи дека ако се направат неопходните чекори, следната година може да донесе позитивен развој на прашањето за името.

Во Белград, по вториот состанок на четворката – Србија, Бугарија, Романија и Грција, на само два дена пред средбата на Нимиц со преговарачите на двете земји во Брисел, Ципрас напомена дека ако се преземат неопходните чекори и се прифати решение за името, тој ќе биде првиот што ќе се залага Грција да ја гарантира перспективата и безбедноста на Македонија, која ја нарече „соседната земја“.

– Можно е 2018 да е година во која би можеле да имаме позитивна разврска за долгогодишниот проблем, доколку новата влада на Скопје реши да направи суштински чекори напред, ако запре со, според моето мислење, непотребната реторика дека се единствените потомци на Македонците и на Александар Велики. Ако запре со иредентистичката реторика и во исто време прифати едно решение за името, заемно прифатено со соседите. Во оваа перспектива, секако, јас, ќе бидам првиот за Грција да ја гарантира развојната перспектива и безбедноста на оваа соседна земја – рече грчкиот премиер.

Теми на белградската средба беа бугарското претседателство со ЕУ како балканско претседателство, како и за оживување на Солунската агенда од 2003 година и за конкретни проекти, како што се енергетското и железничкото поврзување на балканските земји.


Борисов: Да се обединиме и да помогнеме во решавање на проблемот за името


Белград, 9 декември, 2017 - 15:39 (META) 

Прашањето за името меѓу Македонија и Грција мораме да го решиме. Мора да се обединиме и да ѝ помогнеме на Европската комисија да му помогне на Брисел да донесе правилни одлуки, а не да поставува некакви ултиматуми, истакна бугарскиот премиер Бојко Борисов денеска во Белград, по средбата со српскиот претседател Александар Вучиќ и со премиерите на Грција, Алексис Ципрас, и на Романија, Михај Тудосе.

Борисов посочил дека четирите застапени земји на денешната среддба се неразделно парче на Европа и дека треба се покаже на дело дека се научени лекциите.

– Балканот многу векови наназад генерирал само војни. Сега е клучен момент, многу од големите играчи во светот се заинтересирани за Балканот, а ние сакаме обединет Балкан, модерна инфраструктура, дигитална инфраструктура. Лидерите на Западен Балкан сознаваат дека доцнат со остварувањето на обврските и треба да се ангажираат. Продолжуваме, испраќаме кон нашите пријатели во Европа порака дека имаат еден мудар, сигурен Балкан, кој не генерира проблеми, туку ги почитува сите правила – рече Борисов.


Поради уцена притворен државниот секретар за транспорт на Романија


Букурешт, 14 ноември, 2017 - 10:08 (META) 

Обвинителите од Националната антикорупциска управа на Романија, вчера под обвинување за уцена го притворија Нинел Церцел, државен секретар во Министерството за транспорт на Романија.

Случајот на антикорупционерите е поврзан со  инцидент од 31 октомври годинава, кога во еден од вагоните на воз натоварен со амониум нитрат избил мал пожар, а Министерството за транспорт и националната компанија ЦФР Марфа не го третирале случајот како сериозен инцидент, велат обвинителите.

Следниот ден Церцел побарал од менаџерот на Центарот за транспорт за зоната Брашов да си даде оставка ако не сака да биде отпуштен, иако инцидентот со возот не се случил на територија под негова надлежност. Државниот секретар за транспорт на менаџерот му рекол и дека ако си даде оставка, нема да се поведе дисциплинска постапка против него, а ќе стане советник во Советот на општина Брашов и подоцна пак ќе добие работно место во компанијата ЦФР Марфа. Но, менаџерот не го прифатил тоа и пријавил.

Церцел сега е во 30-дневен притвор, а премиерот Михај Тудосе го разреши од функцијата.


Демонстранти фрлаа тоалетна хартија кон романската Влада


Букурешт, 9 ноември, 2017 - 13:01 (META) 

Околу 1.500 демонстранти синоќа фрлаа тоалетна хартија кон зградата на романската Влада, на протестот против итните мерки предложени од владата.

Дел од мерките е и владиниот предлог-закон со кој се предвидува во иднина министерот за правда да го именува јавниот обвинител, без можност претседателот на државата да влијае врз изборот. Според опозициските демонстранти, оваа одредба ќе доведе до потчинување на судството од страна на Владата. Протестот беше и против даночните измени што ги планира левичарската влада.

„Не сакаме да бидеме нација на крадци“, „Излезете од домовите“, „Срамно крвопролевање“ беа некои од паролите што можеа да се забележат на протестот. Тоа беше вториот протест на плоштадот „Викториеи“, откако претходниот, кој се одржа некаде околу пладне, беше помалкуброен.


Протести во Романија поради најавените правосудни закони


Букурешт, 6 ноември, 2017 - 9:56 (META) 

Повеќе од 7.000 граѓани на Романија синоќа излегоа на протест во Букурешт поради намерата на владата да усвои повеќе закони од областа на правосудството.

Опозицијата смета дека законите ќе ги ослабат напорите да се искорени корупцијата.
Демонстрантите се собраа пред зградата на Владата, носејќи романски знамиња и извикувајќи „демократија под опсада“ и дека владејачката Социјалдемократска партија е „црвена чума“.

Романските медиуми наведуваат дека демонстрантите носеле транспаренти на кои било испишано „Сакаме независно правосудство“, „Предвремени избори“, „Што чекате, нова диктатура?“.

Освен во Букурешт, протести се одржале и во осум други романски градови.

Странските амбасадори и ЕУ се противат на носењето на законите затоа што со нив се овозможува кривично осудувано лице да биде избрано за претседател на држава, а министерот за правда да ги именува врховните обвинители.