„Репортери без граници“ со ново видео повикува на борба против лажните вести


Париз, 3 мај, 2018 - 11:09 (META) 

Одбележувајќи го 3 Мај, Светскиот ден на слободата на медиумите, меѓународната организација „Репортери без граници“ почна нова кампања со видео за борба против лажните вести, под етикетата #FightFakeNews.

Во видеото се споредува штетата што на луѓето ја нанесуваат фалсификуваните фармацевтски и индустриски производи со политичките штети што произлегуваат од лажните вести и информации.

„За разлика од ваквите фалсификати, чиешто влијание врз здравјето и средината е видливо и мерливо, „лажните вести“ ги подриваат темелите на демократијата на уште перфиден начин“, порача организацијата.


„Репортери без граници“: Омразата кон новинарството е закана за демократијата


Париз, 25 април, 2018 - 10:20 (META) 

Македонија, според Индексот на слобода на медиумите во светот за 2018 година на „Репортери без граници“ се наоѓа на 109. место, што е скок за две позиции од минатата година, кога била на 111. место.

Според извештајот насловен „Омразата кон новинарството е закана за демократијата“, во светот расте анимозитетот кон новинарите и непријателското расположение кон медиумите, поттикнато од политичките водачи и стремежите на авторитарните режими да го наметнат својот став за новинарството.

„Климата на омраза станува повидлива во Индексот, кој го одредува нивото на медиумските слободи во 180 земји во светот. Непријателскиот став на политичките водачи кон медиумите повеќе не е ограничен само на авторитарните земји, како Турција (која паднала за две места и е на 157 место) и Египет (на 161), каде „медијафобијата“ е толку присутна што новинарите рутински се обвинуваат за тероризам и сите тие што не покажуваат лојалност, се туркаат во затвор без процедура“, велат од „Репортери без граници“.

Во краткиот опис, за Македонија се вели дека систематските напади на медиумските слободи биле трајна одлика на деценијата на владеење на Никола Груевски и на неговата партија ВМРО-ДПМНЕ.

„Груевски воспостави ниво на контрола над медиумите каква што немаше на друго место на Балканот, а многу водечки опозициски медиуми престанаа да функционираат. Во моментот јавниот радиодифузер уште му служи на ВМРО. Падот на „режимот“ на Груевски доведе до благо намалување на владината контрола врз медиумите, но се уште е прерано да се има сигурноста дека владата сака да создаде трајно подобрување на ситуацијата. Немаше значителна промена на економската ситуација на новинарите во Македонија, коишто обично се многу слабо платени и немаат гаранции за работното место“, се вели во извештајот на „Репортери без граници“.

Токму во Европа, каде што слободата на медиумите е најгарантирана, се случило најголемото влошување на регионалниот индикатор во однос на претходната година. Четири од земјите што за една година забележале најголем пад се од Европа. Малта паднала за 18 позиции на 65. место, Чешка, паднала за 11 позиции на 34. место, Србија со пад од 10 места и сега е на 76-то место, како и Словачка со пад од 10 позиции, на 27-то место.

„Бавната ерозија на европскиот модел продолжува“, се вели во извештајот.

Од балканските земји, најдобро позициониран е Кипар на 25. место, Словенија е на 32-то, Хрватска на 69-то, Романија е на 44-то, Грција на 74-то, по неа се Албанија (75), Србија (76), Северен Кипар (77) и Косово (78), додека Бугарија е на 111. место, а Турција на 157 позиција.

Мапата на светот дадена во Индексот е дополнително поцрнета, затоа што ситуацијата во 21 земја е дефинирана како „многу сериозна“, што претставува нов рекорд.

Под администрацијата на Доналд Трамп, САД падна за две позиции и се рангира на 45. место. Трамп смета дека новинарите се „непријатели на народот“, квалификација која му се припишува на Сталин, истакнува „Репортери без граници“.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


СДСМ: Затворањето на „Утрински“ е доказ дека сме на дното по слободата на медиумите


Скопје, 26 април, 2017 - 15:34 (META) 

„Најавеното затворање на „Утрински весник“ е уште еден доказ дека Македонија е на дното на Балканот по медиумски слободи и укажува зошто се неопходни демократски промени и конечна заштита на слободата и на професионалното работење на новинарите и на медиумите“, се вели во реакцијата на СДСМ на најавата дека в сабота (29 април) ќе излезе последниот број од овој дневен весник.

Во него се додава дека „неспособноста на Никола Груевски и на ВМРО-ДПМНЕ да се соочат со своите слабости и неприфаќањето на ниту една конструктивна критика, резултираше со невидени притисоци кон медиумите, новинарите и кон сопствениците“.

„Заканите, тужбите, апсењата, затворањата и насилната реторика кон одредени новинари и цели медиуми од страна на власта во заминување, ја турна Македонија на дното на Европа по медиумски слободи. Затоа Македонија и во последниот извештај на „Репортери без граници“ е рангирана како последна на Балканот. Затворањето на „Утрински весник“ дополнително ќе го намали рекордно нискиот рејтинг на Македонија по слобода на медиумите“, се вели во реакцијата на СДСМ.

Оттаму велат дека „ударите врз професионалното новинарство и притисоците врз нив мора да завршат“.


„Репортери без граници“: На 111. место, Македонија е „лошото момче на Балканот“


Париз, 26 април, 2017 - 9:56 (META) 

Најновиот извештај на „Репортери без граници“ ја рангира Македонија на 111. место според индексот на слобода и земјата ја нарекува „лошото момче на Балканот“.

Според „Репортери без граници“, слободата на медиумите е намалена во целиот регион, но ерозијата на владеењето на правото е највидлива во Македонија.

Оттаму нагласуваат дека клевета била отстранета од кривичниот законик во 2012 година, но дека обвиненијата се замениле со приватни тужби, со можност за тешки парични казни и за затворски казни за новинарите и за сопствениците на медиумите.

„Имаше многу извештаи за закани, насилство, малтретирање и за заплашување на новинарите за време на политичките демонстрации во 2016 година, но само неколку од одговорните беа гонети. Политичката нестабилност влијае на работата на новинарите и притисокот од владејачката партија ги натера некои од медиумите самите да се цензурираат“, се вели во најновиот извештај.

Македонија со 111. место е последна од сите земји во регионот. Србија е на 66. место, Босна и Херцеговина на 65. место, Хрватска на 74. позиција, Албанија на 76. место, Косово на 82. место, Грција на 88. позиција и Бугарија на 109. место.

На прво место според индексот на слобода е Норвешка, на второ  Шведска, на трето – Финска, на четврто – Данска, на петтото место е Холандија, а потоа следуваат Костарика, Швајцарија, Јамајка, Белгија и Исланд.


Рекорден број новинари во затвор, предничи Турција


Париз, 13 декември, 2016 - 19:46 (META) 

Бројот на новинари кои се затворени, кои се држат како заложници или кои се водат како исчезнати е во драматичен пораст, покажуваат извештаите на Комитетот за заштита на новинарите (ЦПЈ) и на „Репортери без граници“.

Според податоците на ЦПЈ, низ светот во затвор има 259 новинари. Во тоа води Турција, која зад решетки држи 81 новинар кои се соочуваат со обвиненија за антидржавни активности.

Податоците на „Репортери без граници“, пак, велат дека вкупно 348 новинари во моментов се наоѓаат во затвор, што е за шест отсто повеќе отколку минатата година. Бројот на професионални новинари кои се затворени во Труција се зголемил за 22 отсто.

Повеќе од стотина турски новинари се изведени пред суд под обвинение за „навредување на претседателот“ или „тероризам“. Некои од нив се осудени без никакви обвиненија.

– Прогонот на новинари во светот бележи шокантна стапка на пораст. Во Европа, во лов на вештерки, повеќе од десетина новинари се затворени, а Турција стана најголем светски затвор за новинари и за медиумската професија. Во рок од една година, режимот на Ердоган во целост го уништи целокупниот медиумски плурализам, додека Европската Унија не кажа буквално ни збор – вели директорот на „Репортери без граници“, Кристоф Делор.

Овој попис се однесува само на новинарите кои се во државни затвори и не ги вклучува оние новинари кои се исчезнати или се држат во притвор од некои антидржавни групи.

„Репортери без граници“ наведуваа дека 52 новинари во моментов се држат како заложници. Сирија и Ирак се меѓу најопасните земји, во кои Исламска држава држи 21 новинар како заложник.


Македонија на 118. место според „Репортери без граници“


Њујорк, 20 април, 2016 - 11:31 (META) 

Македонија годинава се најде на 118. место на ранг-листата на „Репортери без граници“. Во годишниот извештај објавен денеска, организацијата нотира дека слободата на медиумите во светот е во голем и загрижувачки пад поради притисокот на властите и на корпорациите.

Состојбата на слободата на медиумите е деградирана во сите региони во светот во 2015 година, особено во Северна и во Јужна Америка, кои првпат се зад Африка во годишната класификација на организацијата.

Според „Репортери без граници“, голем број светски лидери шират параноја меѓу новинарите и преземаат остри мерки против медиумите, а известувањето за настаните од приватните медиумски компании сè повеќе е определено од корпоративните интереси.

Како основни причини за тоа, од организацијата, меѓу другото, ги наведуваат зголемените авторитарни тенденции во земјите како Турција и Египет, поголемата контрола на владите врз државните медиуми, дури и во некои европски земји, како што е Полска, и сè потешката безбедносна ситуација во повеќе земји, меѓу кои Либија и Бурунди или, пак, целосен хаос во некои од нив, како Јемен.

„Опстанокот на независното известување е сè понеизвесен, како во државните, така и во приватните медиуми поради заканите од идеологиите, особено верските, кои се непријателски настроени кон медиумските слободи“, нагласуваат од „Репортери без граници“.

Организацијата истакнува дека во светот олигарсите ги купуваат медиумите и вршат дополнителен притисок, покрај тој што веќе го спроведуваат владите.

Индексот на слободата на медиумите во 180 држави, кој се објавува од 2002 година досега, е поврзан со серија одвоени показатели: плурализмот, независноста на медиумите, автоцензурата, законите, транспарентноста, опкружувањето и друго.

– Сите показатели бележат влошување. Многу државни органи се обидуваат да ја вратат контролата врз медумите во соодветната земја, стравувајќи од премногу отворена јавна дебата – изјави Кристоф Делоар, генерален секретар на „Репортери без граници“.

Финска го задржува првото место според индексот на медумска слобода шеста година по ред, а по неа се Холандија и Норвешка.

Иако Европа останува зона каде медиумите се најслободни, некои земји, како, на пример, Полска, бележат драстично влошување во оваа сфера, бидејќи властите ја зајакнале контролата врз медиумите (Полска е на 47. место, за разлика од лани кога беше на 18. позиција).

Во Унгарија, владата исто така се обидува да ја ограничи слободата на медиумите, според извештајот.

Во Франција (која паднала за седум места од лани и сега е на 45. позиција) голем број бизнисмени со интереси надвор од медиумската сфера поседуваат значително мнозинство во приватните медиуми на национално ниво.

Новинарите на Блискиот Исток и во Африка се жртви на тероризам, вооружени конфликти и на закани од властите. Во Латинска Америка работата на новинарите е ограничена од организираниот криминал, насилството и од корупцијата, а новинарите во САД биле подложувани на кибер-следење.

Според извештајот, слободата на медиумите бележи пад и во демократските земји во Источна Азија, како Јапонија и Јужна Кореја, а во Кина, според извештајот, „Комунистичката партија го зајакнала притисокот до нови нивоа“.

Во постсоветските територии слободата сериозно се влошува и многу земји го следат примерот на Русија, каде критичарите на владата се подложени на истраги.

Исклучок е Украина, каде се забележува подобрување, благодарение на намалувањето на насилството во источниот дел на земјата и спроведувањето на одредени реформи.


„Репортери без граници“: Помалку уапсени новинари, но повеќе киднапирани во 2015 година


Париз, 15 декември, 2015 - 12:24 (META) 

Во 2015 година во светот се уапсени помалку новинари во споредба со претходната година, но бројот на новинари кои биле киднапирани е значително зголемен, објави денеска организацијата „Репортери без граници“ во најновиот годишен извештај.

Бројот на новинари што биле уапсени во 2015 година опадна за 14 отсто во споредба со 2014 година, односно на вкупно 153, соопштија од „Репортери без граници“, наведувајќи дека по тоа прашање Кина е „најголем светски затвор за новинари“.

По Кина, по бројот на уапсени новинари следуваат Египет, Иран и Еритреја. Во текот на оваа година, киднапирани биле вкупно 54 новинари, што е за 35 отсто повеќе отколку лани, а Сирија е земјата во која биле киднапирани најмногу репортери, вкупно 25.

Исламска држава во заробеништво во Сирија и во Ирак држи 18 новинари.

– Во некои конфликтни зони се развила вистинска индустрија за киднапирање – изјави генералниот секретар на „Репортери без граници“, Кристоф Делоар.

Тој укажа на Јемен како најнова проблематична земја по тоа прашање, бидејќи во текот на 2015 година биле киндапирани 33 новинари, а само двајца во текот на 2014 година.