Истражувањe: Антикорупцијата и компромисите – невозможна мисија


Скопје, 18 февруари, 2019 - 11:13 (META) 

Изградба на целосен систем за интегритет на централно и локално ниво; заострување на прекршочната политика во основниот антикорупциски закон и дополнување на постојниот закон за заштита на укажувачите се само дел од препораките кои произлегоа како заклучоци во истражувањето што го спроведе Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ на тема Антикорупција и борба со организиран криминал.

Оваа област можеби е клучна за владеењето на правото во една држава и ги допира буквално сите власти и институциите што произлегуваат од нив, а со тоа ги допира сите граѓани кои постепено ја губат довербата во државата во која живеат доколку гледаат дека нема промени и искрена желба да се стави крај на лошите практики.

Насловот на изданието „Антикорупцијата и компромисите – невозможна мисија“ призлегува од состојбата што е констатирана при проверката на индикаторите кои покажуваат до каде сме стигнале на ова поле. Имено, и покрај силната декларативна заложба за бескомпромисна борба, секојдневието во политиката покажува дека креаторите на клучните закони и практики се подготвени на компромис поради ова или она, па во последен момент се носат непринципиелни одлуки од извршната или законодавната власт, која пак, влијае понатаму и врз правосудството.

Со такви компромиси во последен момент, каква што беше на пример амнестијата, или пак, амандманските промени во главниот антикорупциски закон, кои одат на ублажување на одредбите што се клучни за една силна антикорупциска комисија, борбата со корупцијата или организираниот криминал стануваат невозможни мисии.

Целосниот документ можете да го преземете од следниот линк.


Германија го потпиша Протоколот за прием на Македонија во НАТО


Берлин, 31 јануари, 2019 - 11:54 (META) 

Сојузната Влада се согласи да го потпишe Протоколот на Северно-атлантскиот договор за пристапот на Република Северна Македонија, соопштуваат од германската амбасада.

„Ние сме убедени дека пристапот на Северна Македонија кон НАТО ќе претставува придонес за безбедноста и стабилноста не само во евроатлантскиот простор и нема да ја зајакне само трансатлантската заедница, туку тој ќе биде важен импулс за понатамошно стабилизирање на Западен Балкан. Значи, тоа навистина е добра вест за Европа и за трансатлантската алијанса“, изјави портпаролот на германската влада Штефан Зајберт.

Според Зајберт, пристапот кон НАТО ќе влезе во сила откако сите држави-членки на НАТО поединечно ќе ја достават информацијата дека го ратификувале пристапниот Протокол.

„За таа цел, во Германија потребен е Закон за договор. Сојузната Влада ќе се залага за брзо донесување на овој Закон за договор. Од моментот кога пристапниот Протокол ќе биде потпишан во Брисел, Северна Македонија ќе има статус на набљудувач во Алијансата“, додаде тој.

Зајберт појаснил дека Европскиот совет најрано во јуни 2019 година ќе одлучи дали со Северна Македонија ќе бидат почнати преговорите за пристап кон ЕУ, при што основен критериум за позитивната одлука е напредок во врска со видливи и одржливи реформи, борбата против организираниот криминал и корупција.


Даниелсон: Фокусот да се насочи кон реформите, а не кон предвремени избори


Скопје, 29 јануари, 2019 - 16:58 (META) 

Кристијан Даниелсон, директорот на Директоратот за соседство и преговори за проширување на Европската комисија, на денешната прес-конференција во ЕУ Инфо центарот порача дека фокусот треба да насочи на реформите во пресрет на јуни кога Советот на ЕУ ќе одлучува за отворање на пристапните преговори, а дека предвремените избори ќе го одземат тој фокус и потребната енергија.

– Фокусот треба да биде на испорачување резултати. Таму треба да бидат насочени напорите. Веруваме дека предвремените избори ќе го одземат тој фокус и нема да бидете во можност да ја дадете потребната енергија се со цел да се адресираат останатите отворени прашања. Тука зборуваме за реформите во судството, борбата со корупцијата и организираниот криминал, реформата на безбедносните служби и функционирањето на јавната администрација – истакна Даниелсон.

Според него не станува збор само за законодавството, туку треба да се види и имплементацијата односно спроведувањето на законите.

Нагласи дека извештајот за земјата веќе се пишува и оти ЕК останува силно посветена да ги поддржи напорите за испорачување на реформите.

– Започнавме со подготвителната работа на извештајот и одблизу го мониторираме процесот кој ќе биде постигнат во сите сфери и области. Можам да ве уверувам дека ние ќе продолжиме да ги поддржуваме овие напори со сите средства кои ги имаме, тука зборуваме за техничка експертиза но и со важната финансиска помош која се обезбедува од ЕУ. Нашата определба е да ве поддржуваме во исполнувањето на оваа стратешка цел, токму поради следните чекори ќе бидат многу важни на патот за почнување на пристапните преговори – рече Даниелсон.


Се укинува електронското полагање на правосудниот испит


Скопје, 21 јануари, 2019 - 13:34 (META) 

Министерство за правда подготвува предлог-закон за изменување на законот за правосудниот испит за да го усогласи со насоките содржани во Стратегијата за реформа на правосудниот сектор во однос на укинување на електронското полагање на стручните испити.

„Основна цел на законот е воведување на усмено и писмено полагање на правосудниот испит пред стручна комисија, врз основа на мерливи и објективни критериуми за проценка на знаењето на кандидатите“, се вели во образложението објавено на Единствениот национален електронски регистар на прописи (ЕНЕР).


Истражување: Нема реформа на правосудството без политичка волја


Скопје, 14 јануари, 2019 - 14:57 (META) 

Мора да има политичка волја за реформи во правосудството и цврсто опстојување на имплементацијата на законските реформи, со што ќе се демонстрира дека политичката елита цврсто стои зад принципот на поделба на власта во земјата.

Ова е најважната препорака од истражувањето на Фондацијата „Метаморфозис“, во рамките на регионален проект за оцена на исполнувањето на политичките критериуми за пристапување на земјите од Западен Балкан кон Европската унија.

Ова второ по ред истражување од големиот проект беше посветено на реформите во правосудството и како тие би можеле да се подобрат. Главниот заклучок наведен погоре произлегува од општо констатираниот факт на експертите, дека и најдобриот закон може да биде потиснат од носителите на политичката или од други центри на моќ.

Препораките произлезени од истражувањето се следни:

  • Континуирано изразување на силна политичка волја за промени во законите што ќе гарантираат независност, непристрасност и ефикасност на правосудниот систем, но и доследна имплементација на законските решенија без обиди за злоупотреби;
  • Обезбедување цврсти законски инструменти и нивна имплементација со кои ќе се спречи политичката корупција во Јавното обвинителство;
  • Обезбедување континуитет на автономноста на Специјалното јавно обвинителство;
  • Обезбедување силни законски инструменти и политичка волја за нивна имплементација за да се спречи политичката корупција во основните судови и фактичката корупција, за која, за дел од нашите експерти, нема дилема дека постои кај апелациските судови;
  • Промена на законската рамка за темелна проверка на вистинитоста на анкетните листови на судиите и обвинителите и нејзино доследно спроведување;
  • Задржување на концептот за именување судија или обвинител само преку Академијата за судии и јавни обвинители, како најмалку штетен модел од другите што се во опција, преку интерни именувања, преку Собрание, итн.;
  • Натамошна професионализација на судиите и јавните обвинители преку континуиран систем на обуки и образование;
  • Унапредување на Информациско-комуникациските технологии во правосудството, обединување на информацискиот систем на судството со обвинителството и централните регистри и други дигитални бази на податоци, унапредување на функционалноста на е-судството, што подразбира и поголеми вложувања на државата и во судството и во обвинителството, зголемена транспарентност при објавувањето и достапноста на судските одлуки и на записниците од рочиштата;
  • Промена на законските решенија за помилување и нивна доследна имплементација, со цел, амнестиите или аболициите да не се злоупотребуваат во мерка што ќе го загрози интегритетот на правосудството или на важењето на принципот на еднаквост на законите за сите и на владеење на правото;
  • Промена на мрежата на судството и преиспитување на потребата од постоење на Вишиот управен суд;
  • Отворена јавна расправа за влијанието на меѓуетничките (кадровски) политики врз судството, кои штетно влијаат врз правната држава.

Истражувањето е второ од петте што се планирани во рамките на регионалниот проект „Западен Балкан и процесот на пристапување во ЕУ: Примена на политичките критериуми“, што го води Центарот за демократска транзиција од Подгорица, Црна Гора.

Следните истражувања ќе се однесуваат на реформите во борбата против оргaнизираниот криминaл и корупцијата, на реформата во медиумскиот сектор и на реформата во јавната администрација.

Целосното истражување можете да го погледнете на следниот линк.

Проектот е подржан од Амбасадата на Кралството Норвешка во Белград, и од Балканскиот фонд за демократија, проект на Германскиот Маршалов фонд на САД.


Со најавената реформа Спасовски му препушта дел од ингеренциите на Николовски


Скопје, 14 јануари, 2019 - 14:00 (META) 

Со најавената реформа на безбедносно-разунавачкиот систем во Македонија голем дел од надлежностите на министерот за внатрешни работи (во моментов  Оливер Спасовски ) преоѓаат во рацете на директорот на новоформираната Агенција за внатрешно разузнавање со чие основање ќе се укине постоењето на Управата за безбедност и контраразузнавање (сега директор е Горан Николовски).

На Единствениот национален регистар на прописи на Република Македонија се објавени повеќе нацрт закони кои се однесуваат на оваа реформа меѓу кои се предлог законот за Агенција за внатрешно разузнавање, предлог закон за изменување на законот за следење на комуникациите, предлог закон за изменување на законот за внатрешни работи и предлог законот за изменување на законот за странци.

Според предложената регулатива, новата Агенција за внатрешно разузнавање би требало да почне да функционира од јуни, 2019 година, а се основа „заради заштита на националната безбедност на државата,  независноста, суверенитетот, уставното уредување, основните слободи и права на човекот и граѓанинот гарантирани со Уставот на Република Македонија, како и други работи од интерес на националната безбедност на државата“.

Таа ќе се основа како самостоен орган на државната управа со статус на правно лице. Се предвидува директорот на Агенцијата да го именува и разрешува Владата на Република Македонија на предлог на претседателот на Владата на Република Македонија.

Мандатот на директорот изнесува пет години со право на повторен избор за уште еден мандат. Владата на Република Македонија ќе го именува директорот во периодот од 20 мај до 1 јуни 2019 година.

Со измените на законот за следење на комуникациите овластувањата кои произлегуваат за министерот за внатрешни работи, а се однесуваат на барањето за издавање наредба за спроведување на мерките за следење на комуникациите кои се однесуваат на заштита на интересите на безбедноста и одбраната на државата се пренесуваат на директорот на Агенцијата за внатрешно разузнавање.

Според предлог законот за изменување на законот за странци, Министерството за надворешни работи по поднесено барање за издавање виза ќе обезбедува претходна согласност од Агенцијата за внатрешно разузнавање, во случаи кога постои сомневање дека странецот претставува опасност за јавниот ред и поредок и националната безбедност на Република Македонија.


ЗНМ: Добро е медиумските реформи да мрднат од мртва точка, законот сè уште има нејаснотии


Скопје, 28 декември, 2018 - 12:02 (META) 

Здружението на новинари на Македонија го поздравува договорот меѓу власта и опозицијата за донесување на измените и дополнувањата на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, кој ќе придонесе за создавање подобри услови за работа на радиодифузерите во Македонија.

„Новиот модел на избор на управните органи и системот на финансирање на Македонската радио телевизија и на медиумскиот регулатор ќе го намали политичкото влијание врз овие клучни институциите во медиумскиот сектор и придонесува кон нивна поголема независност ипрофесионалност. Укинувањето на владиното субвенционирање за домашната продукција во националните приватни телевизии и намалувањето на квотите за домашна продукција за радиодифузерите ќе придонесе да се прекинат клиентелистичките врски меѓу медиумите и власта и да се спречи евентуална можност за влијание врз уредувачка политика на медиумите“, се вели во соопштението на ЗНМ.

Со новите измени казните за медиумите се намалуваат и стануваат делумно пропорционални, а освен тоа се намалува и надоместокот за дозволата за сите радиодифузери.

Со ова се намалува можноста регулаторот, односно судот да ги користи непропорционалните казни како средство за притисок врз медиумите, а намалувањето на надоместокот ќе ја олесни финансиската кондиција на медиумите.

„Покрај позитивните измени на законот, кои во изминатиот период беа усогласени со новинарската и медиумската заедница, загрижени сме околу содржината на членот 102 од законот, со кој се однесува на забраната за рекламирање со јавни пари. Наместо јасна одредба со која ќе се забрани трошење јавни пари во медиумите во овој член се вели дека „институциите нема да предвидат средства во буџетите за трошење во медиумите“. Предупредуваме дека ваквата двосмислена одредба може да се злоупотребува во иднина, институциите да не предвидат средства за медиумите во нивните буџети, но можат да ги пренаменат од други ставки, со цел да ги вложат во разни медиуми. Овој закон е само почеток на долго најавуваните реформи во медиумскиот сектор, но само доколку се имплементира на соодветен начин и се отстранат некои двосмислени членови. Очекуваме и други битни законски решенија, за кои е веќе укажано од новинарската и медиумска заедница наскоро да бидат донесени“, велат од ЗНМ.


Тевдовски: Значаен прогрес во реформата на јавните финансии


Скопје, 20 декември, 2018 - 12:31 (META) 

Направен е значаен прогрес во реформата на јавните финансии. Законските решенија предвидени со Програмата за реформи во управувањето со јавните финансии (ПФМ) се или подготвени или во финална фаза на подготовка, додека истовремено се работи на оперативата и јакнење на капацитетите на институциите.

Ова беше истакнато денеска на третиот ПФМ дијалог кој се одржа во Министерство за финансии, на кој присуствуваа министерот за финансии Драган Тевдовски, амбасадорот на ЕУ во Македонија Самуел Жбогар, министерот за информатичко општество и администрација Дамјан Манчевески, претставници од институциите, од невладиниот сектор и експертската јавност.

-Во 2018 година бевме фокусирани на подобрување на легислативата во повеќе клучни области, како планирање и буџетирање, јавни набавки јавна внатрешна финансиска контрола, управување со јавен долг и финансиска контрола во јавниот сектор – рече министерот за финансии Тевдовски.

Министерот посочи дека за новиот Закон за буџети има подготвено работна верзија и дека во текот на следната година истиот ќе се најде во собраниска процедура. Со тоа ќе се направат значајни измени во носењето на буџетот, односно ќе се воведе среднорочно буџетирање.

Тој посочи и дека во тек е подготовката на новиот Закон за јавна внатрешна финансиска контрола, кој исто така се очекува да влезе во собраниска процедура следната година. Новите закони за јавни набавки и јавен долг се веќе подготвени. Првиот е веќе во собраниска процедура, додека вториот закон е објавен на ЕНЕР. Министерот Тевдовски истакна дека како дел од сеопфатната реформа на јавните финансии се и континуираните мерки за зголемување на транспарентноста.

-Направена е веб-платформа за „Граѓански буџет“ на која беа поставени ребалансот на буџетот за 2018 и предлог-буџетот за 2019 година. Исто така во процес е и креирањето на платформата „Open finance” со која јавноста ќе има увид во исплатите од Трезорот во реално време – рече Тевдовски.

Амбасадорот на ЕУ во земјава Самуел Жбогар истакна дека спроведувањето на Програмата за управување со јавните финансии е од исклучително значење. Тој посочи дека има напредок, особено во делот на фискалната транспарентност.

ПФМ е прва сеопфатна програма за реформи во јавните финансии.  Таа има за цел да го зајакне системот на јавни финансии и да ја подобри ефикасноста и ефективноста на јавните трошења. Оваа Програма е подготвена врз основа на интензивна соработка на релевантните национални институции, со поддршка од Делегацијата на ЕУ и експертска помош од СИГМА, при што земени се предвид препораките од извештаи за оценка на состојбите во областа на управување со јавни финансии: PEFA, WB PFM Review, SIGMA Baseline Assessment.


Заев – Туск: Ако се продолжи со ова темпо, ќе се надомести изгубеното време за ЕУ-интеграција


Брисел, 19 декември, 2018 - 17:10 (META) 

Премиерот Зоран Заев, придружуван од министерот за надворешни работи, Никола Димитров ја започна работната посета на Брисел со средба со претседателот на Европскиот совет, Доналд Туск.

На средбата било констатирано дека определбата за решавање на крупните политички прашања со соседите и носењето на реформите во клучните области правосудството, безбедносните служби, јавната администрација, медиумите, борбата против корупцијата, ја поставиле Македонија на вистинскиот пат во европските интеграции.

„Пораката е дека ако Македонија продолжи со ова темпо, ако се реализира Договорот од Преспа и ако има имплементација на клучните реформски приоритети, може да надомести дел од изгубеното време во интеграцискиот процес и со право да се надева на почеток на преговорите во јуни 2019 година“, информираат од Владата.

Заев на средбата со Туск информирал дека државата напорно работи за целосно исполнување на Договорот од Преспа и очекува еднакво залагање и кај Грција.

„Очекуваме, со двотретинска поддршка во Парламентот, до крајот на јануари 2019 година, да имаме усвоени уставни амандмани, што ќе го заокружат процесот кај нас и ќе овозможат Грција да го започне процесот на ратификација на Договорот од Преспа и на усвојување на протоколот за пристапување кон НАТО. Процесот на зачленување во НАТО е наш фокус во 2019 година. Исто така напорно работиме на клучните реформски приоритети, што излегоа како порака од Европскиот совет во јуни 2018, како услов за ефективен почеток на преговорите за членство во ЕУ, во јуни 2019 година. Знаеме дека имплементација е важна во процесот и правиме се да ја осигураме, посебно во делот на владеењето на правото“, изјавил Заев.

Заев, работната посета на Брисел ја продолжува со работен ручек на лидерите на државите од Западен Балкан, со високата претставничка за надворешна и безбедносна политика на ЕУ, Федерика Могерини.


Големата реформа на безбедносно-разузнавачкиот систем ќе ги „поткачи“ и странците


Скопје, 11 декември, 2018 - 16:47 (META) 

Министерството за внатрешни работи (МВР) подготвува нови и менува повеќе постоечки закони во насока на реформирање на безбедносно-разузнавачкиот систем во Македонија. На Единствениот национален електронски регистар на прописи е објавена подготовка на повеќе прописи, а меѓу другите и на предлог за изменување на законот за странци со цел, како што се вели, усогласување со предложените закони во врска со реформата во безбедносно-раузнавачкиот систем.

Истовремено, се подготвува нов закон за Агенција за внатрешно разузнавање.

„Со усвојување на предложениот закон ќе се овозможи реформирање на Управата за безбедност и контраразузнавање односно основање на Агенција за внатрешно разузнавање, со цел воспоставување на моделот на реформа на безбедносно-разузнавачкиот систем во Република Македонија“, се вели во образложението објавено на ЕНЕР.

МВР подготвува и предлог на закон за изменување на Законот за следење на комуникациите, за кој се вели дека е дел од сетот прописи предвиден во рамки на активностите за реформа на безбедносно-разузнавачкиот систем во Република Македонија.

Во фаза на подготовка е и законот за внатрешни работи, а се подготвува и нов предлог на Закон за координација на безбедносно-разузнавачката заедница во Република Македонија.

Реформите на безбедносно-разузнавачкиот систем почнаа со формирањето на новата Оперативно-техничка агенција (ОТА) која треба да биде гаранција за спречување на злоупотребата на системите на следење на комуникациите, а која веќе почна со работа.