Светска банка: Економијата во Македонија закрепнува, прогнозите се позитивни


Скопје, 11 април, 2018 - 12:02 (META) 

По минатогодишната стагнација на македонската економија, Светска банка за земјите од Западен Балкан за годинава предвидува раст од 3,2 проценти и 3,5 проценти во 2019 година.

Редовниот економски извештај за Западен Балкан покажува дека економиите на Македонија и Србија, влијаеле и на намалувањето на растот на економијата на Западен Балкан, од 3,1 процент во 2016 година на 2,4 проценти во 2017 година.

– Економското влијание на политичката криза во Македонија беше подолго од очекуваното. Растот забави на нула во 2017 година, заради големото намалување на инвестициите. Но, економијата веќе започнува да закрепнува во 2018 година, предводена од потрошувачката и закрепнувањето на инвестициите. Нашите прогнози се позитивни за блиска иднина – изјави директорот на Канцеларијата на Светска банка во Македонија, Марко Мантованели.

Градежната и преработувачката индустрија во првите три квартали лани забележале пад.

– Во четвртиот квартал лани имаме мало закрепнување на преработувачката индустрија, кое продложи и на почетокот на годината. Кај градежништвото нема јасна слика. По падот на активноста, имаме привремено пролонгирање на проектите во јавните инвестиции, бидејќи Владата го ревидира квалитетот. Во креирањето на 190.000 работни места на Балканот, Македонија учествува со 18.000. Така што и покрај стагнацијата на економијата, има позитивно поместување на пазарот на трудот. Мерките за вработување треба да бидат активни без фискални импликации како во минатото – рече економистот во канцеларијата на Светска банка во Македонија, Бојан Шимбов.

Тој додаде дека извозот растел побрзо од увозот, со што се придонело за намалување на трговскиот дефицит. Според Шимбов, позитивно е тоа што во него придонеле и домашните извозници, како резултат на закрепнувањето на економијата во Европа, која е наш најголем трговски партнер. Странските инвестиции лани имал мал пад, поради политичката криза и несигурноста.

Светска банка ја поздрави заложбата на владата за фискална консолидација со фискалната стратегија, а го нотираше и ланското намалување на јавниот долг, прв пат по 2008 година.

Од Светска банка препорачуваат зголемување на приходите и подобро менаџирање на расходната страна.

– Има простор за зголемување на приходната страна преку ефикасна наплата на даноците и зголемување на квантитетот на истите. Притоа, тие треба да бидат искористени за продуктивна цел, не на тековни трошоци и нетаргетирани социјални трошења како во минатото – додаде Шимбов.

Светска банка оценува дека потенцијалното членство во НАТО и преговорите со ЕУ, ќе бидат сидро за структурните реформи кои позитивно би влијаеле на економскиот раст, зголемување на сигурноста на странските и домашните инвеститори.

Во однос на емиграцијата на населението, податоците на Светска банка покажуваат дека 25 отсто се иселени, а пикот бил достигнат во 2015 година.

– Долго не е спроведен попис и точната бројка не може да се одреди. Извор на податоците се Обединетите нации и Виенскиот институт, со што проксимативно, бројката е 25 отсто од популацијата. Во 2015 година сме имале исторски максимум на иселување, споредено со 2000 година. Трендот на иселување на висококвалификувана работна сила продолжува – појасни Шимбов.

Од Светска банка ѝ препорачуваат на владата континуирани заложби за фискална консолидација, воведување на даночни реформи за мобилизирање на приходи, зајакнување на даночни проходи и ревидирање на даночните отстапки, рационализирање  и подобрување на квалитетот и ефикасноста на социјалните трошења, рационализација на субвенциите посебно во земјоделстовото, обезбедување на одржливост на пензискиот систем.


Предлог-законот за финансиска поддршка на инвестициите денеска на собраниска комисија


Скопје, 4 април, 2018 - 10:11 (META) 

Предлог-законот за финансиска поддршка на инвестициите денеска ќе се разгледува на седница на Комисијата за економски прашања на Собранието, која започнува во 13.30 часот.

Овој предлог-закон овозможува државна финансиска поддршка за нови инвестиции и нови подобро платени работни местa, технолошки развој и внесување на иновации на компаниите, со што ќе се зголеми конкурентноста на македонските компании, а целта е да се зголеми извозот и да се постигнат повисоки стапки на економски пораст.

„Со Законот се овозможува примена на мерките од првиот и вториот столб од Планот за економски пораст, усвоен од Владата во декември 2017 година.  Планот за економски пораст е креиран во соработка со Стопанските комори, академската заедница и невладиниот сектор, се организираа повеќе активности и јавни трибини на кои се дискутираше за мерките од планот, а Законот со кој се планира да се имплементират мерките беше јавно достапен на увид на целата јавност и преку Единствениот електронскиот национален регистар на прописи (ЕНЕР)“, информираат од Влада.


НБРМ: Економијата закрепна во последниот квартал од 2017 година


Скопје, 10 јануари, 2018 - 14:46 (META) 

По падот на економската активноста во првата половина на 2017 година, последното тримесечје покажува закрепнување на економијата, соопштуваат од Народна банка.

„На ваква констатација посочуваат податоците за активноста во индустријата и во трговијата, додека градежната активност продолжи да се намалува.Податоците за инфлацијата за 2017 година покажуваат просечен годишен пораст на ценовното ниво од 1,4 проценти, кој се должи на растот на базичната инфлација, а во мал дел и на енергетската компонента“, се додава во соопштението.

На годишна основа, депозити забележаа пораст од 5,7 проценти, а кредитирањето за 5,6 проценти.

Инфалцијата за 2018 година е проектирана на околу 2 проценти.


Азески: Не постои безболен премин од задолжена економија кон одржлив пораст


Скопје, 29 декември, 2017 - 11:06 (META) 

Планот за економски пораст преточен во неколку мерки, кој го промовираше Владата, генерално ги содржи насоките и барањата на деловната заедница за кои што Стопанската комора на Македонија, постојано имаше свои предлози и укажувања до креаторите на економската политика, вели претседателот на Стопанска комора на Македонија (СКМ), Бранко Азески во новогодошното интервју за СКМ.

„Мерките во Планот за економски пораст се креирани и координирани од докажани и потврдени бизнисмени во реалниот сектор, кои истовремено се и носители на највисоките политички функции во Владата. Клучната поента е дека Планот за економски пораст дефиниран преку три столба, има за цел остварување на поголем економски пораст преку поддршка на компании кои се во добра кондиција и истовремено може да испорачаат уште поголеми позитивни резултати – нови вработувања, нови инвестиции, зголемување на извозот, основни претпоставки за поголем економски пораст“, вели Азески.

Тој во интервјуто додава дека, македонската економија денес е зависна од увозот и од штедењето, со висока изложеност на надворешни фактори на ризик.

„Очекувавме дека приватниот сектор, во борбата за поголем профит, ќе оствари пораст на конкурентноста на македонското стопанство, пораст на продуктивноста, на производството, на извозот и со тоа ќе ги совладаме наследените структурни нерамнотежи на патот кон одржливиот развој. Но, тоа не се случи. Големите производни капацитети ги растуривме, а нови конкурентни на отворениот пазар не создадовме. Затоа денеска сме со многу понизок капацитет на приватниот сектор, со ниска основа на реалниот сектор, со преработувачка индустрија од само 12 отсто учество во домашниот бруто-производ (БДП)“, додава Азески.

Клучен предизвик за 2018 година, според Азески, е да се запрат негативните трендови, односно од бавење со услужни дејности главно за домашниот пазар, кон вистински инвестиции во производството во функција на пораст на конкурентноста, односно производството и извозот.

„Зголемувањето на конкурентноста на македонските компании, несомнено е главниот предизвик и приоритет на економската политика, при што порастот на конкурентноста на приватниот сектор треба да се бара во рамките на друг развоен модел на македонската економија. Иако сегашната Влада се стреми да создаде избалансирана економија, не постои лесен и безболен пат на премин од економија која е зависна од увоз и задолжување кон одржлив и инклузивен пораст“, објаснува Азески.


СДСМ: Ребалансот на буџетот ги пренасочува парите кај граѓаните


Скопје, 17 јули, 2017 - 16:08 (META) 

Не постои поголемо и поштетно задолжување од тоа што ВМРО-ДПМНЕ им го направи на граѓаните на Македонија за време на 11-годишното криминално владеење, се вели во реакцијата на СДСМ на соопштението на ВМРО-ДПМНЕ за ребалансот на буџетот.

Од владејачката партијата велат дека ВМРО-ДПМНЕ се задолжувала расипнички, тајно и нетранспарентно, а парите од скапите задолжувања ги трошела непродуктивно, за луксузирање и за криминално богатење на поединци.

„Таквиот расипнички однос на ВМРО-ДПМНЕ кон парите на граѓаните, резултираше со јавен долг од повеќе од 50 проценти од домашниот бруто-производ, со околу 500.000 осиромашени граѓани и повеќе од 180.000 граѓани кои живееа со само 40 денари дневно. Ребалансот на буџетот е првиот чекор кон поправање на економските штети предизвикани од криминалното владеење на ВМРО-ДПМНЕ и враќање на парите кај граѓаните. Преку ребалансот се решаваат долгогодишни проблеми на граѓаните, се намалуваат животните трошоци и се создаваат услови за придвижување на економијата и за севкупен економски пораст“, се вели во соопштението.


Владата го усвои ребалансот на буџетот, се очекува Собранието да го изгласа до Илинден


Скопје, 7 јули, 2017 - 17:41 (META) 

Влaдата на денешната седница го усвоила ребалансот на државниот буџет за 2017 година, кој ќе биде доставен во Собранието на Република Македонија, кое треба да го изгласа, соопшти денеска премиерот Зоран Заев.

Како што рече премиерот, ребалансот е резултат на сеопфатната и детална анализа на Министерството за финансии, а целта, истакна тој, е да се отстранат разликите меѓу она што е проектирано при носењето на буџетот со реалните можности и да се да се скратат непродуктивните трошоци.

Новиот ребаланс го проектира порастот на 2,2 отсто од БДП.

Со ребалансот вкупните приходи се намалени за 2 милијарди денари, односно од претходно проектираните 187 милијарди, сега изнесуваат 184,7 милијарди денари. Расходите претходно биле предвидени на 206,2 милијарди денари, а со овој ребаланс изнесуваат 203,3 милијарди денари.

– Проекцијата на претходната влада беше дека порастот ќе изнесува 3 отсто од БДП. Но, имајќи предвид дека порастот во првиот квартал изнесуваше нула отсто, нашите проекции се дека до крајот на годината ќе постигнеме пораст од 2,2 отсто – рече Заев.

Тој нагласи дека најголемо кратење на непродуктивни трошоци на владата е направено кај буџетот на премиерот, или ставката Влада на РМ.  Со кратењето од премиерскиот буџет ќе се добијат повеќе од 420 милиони денари, кои ќе се пренасочат. Таа сума во буџетот била планирана за кампањи, емитување и реемитување на рекламни спотови во странство, како и за одредени граѓански организации.

Со ребалансот, истакна Заев, се обезбедуваат пари за субвенционирање на минималната плата, која треба да изнесува 12.000 денари. Оваа мерка ќе почне од 1 септември, а со неа ќе бидат опфатени 70.000 граѓани. Владата ќе субвенционира 70 отсто од минималната плата.

– Трајно ќе се реши и проблемот на стечајните работници, кои со години протестираа. Станува збор за околу 3.000 лица, кои ќе стекнат право на месечен надомест – рече Заев, кој не кажа колку ќе изнесува овој месечен надомест, но посочи дека сумата ќе биде приближна до таа што ја бараат стечајните работници.

Тој најави дека со ребалансот е предвидено и субвенционирање на годишни одмори за работниците со најниски месечни примања, пред сè од кожарската и од текстилната индустрија.

Околу 500 милиони денари, односно 9 милиони евра, се предвидени за поддршка на нови вработувања за младите, на кои ќе им биде понудено или вработување и дошколување или пракса, додека 135 милиони денари ќе бидат за поддршка на мали и на средни претпријатија.

– Со тоа ќе ги изедначиме домашните со странските инвестиции и ќе отвориме можности за домашни гринфилд-инвестиции – додаде Заев.

Проектираниот буџетски дефицит е 2,9 отсто од БДП, што е намалување од претходно проектираниот, кој беше 3,3 отсто од БДП.

Приходите од даноци во буџетот за годинава биле предвидени да се остваруваат со стапка од 8,9 отсто, а сега Министерството за финансии ги поставува на, како што рече Заев, реални 6,7 отсто.

Заев очекува ребалансот на буџетот да биде донесен пред празникот 2 Август – Илинден, доколку расправата и процедурите во Собранието поминат како што е предвидено во деловникот.


Светска банка предвидува пораст на македонската економија за 2,8 проценти


Вашингтон, 5 јуни, 2017 - 11:03 (META) 

Според најновата прогноза на Светската банка, македонската економија годинава ќе има пораст од 2,8 проценти, следната 3,3 и во 2019 година – 3,8 проценти.

Во најновиот извештај на Светската банка за регионот, најголем пораст на економијата се предвидува за Косово со 3,9 проценти, Албанија се прогнозира дека ќе има економски пораст од 3,5 проценти, БИХ – 3,2 проценти, Црна Гора – 3,3 проценти, Србија – 3 проценти и Хрватска – 2,9 отсто.

Прогнозата на Светска банка е слична со априлската проекција на Народна банка, која ја ревидираше октомвриската проекција за порастот на домашниот бруто-производ (БДП) од 3,5 на 2,5 проценти.

Оваа корекција, според објаснувањето на НБРМ, беше направена поради политичката криза, која продолжи и на почетокот на 2017 година, иако при октомвриската прогноза се сметаше дека таа набргу ќе заврши.


НБРМ: Каматната стапка на благајничките записи останува 3,25 проценти


Скопје, 12 април, 2017 - 13:51 (META) 

Каматната стапка на благајничките записи се задржува на нивото од 3,25 проценти, во услови на сè уште присутни ризици од домашните политички случувања, информираат од Народна банка.

„Објавените податоци за порастот на домашниот бруто-производ (БДП) за 2016 година од 2,4 проценти беа во согласност со проекцијата на Народна банка од 2,3 проценти. За првиот квартал од годината се очекува задржување на позитивната динамика на пораст на БДП. Воедно, некои од показателите во економијата се движат во различни насоки, поради што се зголемува неизвесноста околу оцената за состојбата во првиот квартал од годината“, велат од Народна банка.

Мартовските податоци за движењето на цените во домашната економија покажуваат годишен пораст на инфлацијата од 0,6 отсто.


СДСМ: Власта лаже за БДП и за долгот, по критиките од Хан за штетите врз економијата


Скопје, 24 март, 2017 - 14:40 (META) 

„За кратко време ќе има ревизија на објавените податоци од страна на Министерството за финансии и од страна на Државниот завод за статистика, за сите економски показатели што се обидува да ги крие власта во заминување, во обид да ги покрие катастрофалните резултати во економијата“, се вели во соопштението на СДСМ.

Оттаму велат дека Министерството за финансии прикажува намалување на јавниот и на државниот долг во релативни бројки, повикувајки се на нереални податоци што очигледно вештачки ги конструира контролираниот Државен завод за статистика.

– Државниот завод за статистика ќе мора да објасни, како е можно во услови на реален економски пораст од 2,4 проценти и во услови на дефлација, да прикаже номинален пораст од 8,8 проценти на домашниот бруто-производ. Граѓаните на Македонија, стручната јавност и меѓународните финансиски институции мора да знаат како е можно бруто-инвестициите во 2016 година да бележат пад од 4,3 проценти, а номинално да се зголемуваат за речиси 20 проценти, повторно во услови на дефлација. Во последната објавена табела на Министерството за финансии, јавниот долг во апсолутен износ е непроменет и изнесува 4.711.000.000 евра – велат од СДСМ.

Оттаму велат дека станува збор за лаги на досегашната власт, по конкретните критики од еврокомесарот Хан дека последните неколку месеци ѝ наштетија на економијата на земјата, поради што е потребно да се одблокираат процесите и Македонија што побргу да ја добие новата реформска влада.


Не е проблем што се зголемува долгот, важно е како се трошат парите, велат експертите


Скопје, 11 ноември, 2016 - 11:11 (META) 

Транспарентност на власта, отчетност, подобрување на домашниот бруто-производ и подобра инфраструктура, побараа бизнисмените на денешната конференција „Што научивме од македонската економија, како понатаму“, организирана од магазинот „Економија и бизнис“, која се одржа во хотелот „Холидеј ин“.

Професорот Зоран Јовановски истакна дека целта на оваа конференција е да се постават црвени линии во однос на важните економски прашања, односно да се постигне консензус, без разлика на тоа која политичка партија е на власт.

– Мора да ги дефинираме црвените економски линии за кои ќе постои консензус на долг рок. Треба да знаеме какво општество сакаме и да ги дефинираме основните постулати во градење на економските политики – истакна Јовановски.

Професорката од „Американ колеџ“, Никица Мојсовска-Блажевски, истакна дека се потребни реформи во образованието кои ќе одговараат на технолошката револуција што се случува во модерните општества, за да се создаваат иновативни сектори.

– Шеесет и пет проценти од децата кои се запишуваат во основно училиште во иднина ќе работат на работни места кои во овој момент не постојат – изјави Мојосовска-Блажевски.

Маријан Петрески, професор, смета дека иднината на македонската економија е во поврзување на странските и на домашните компании. Според него, странските компании имаат висококвалитетен производствен процес, кадар од кој нашите компании можат да научат.

– Доколку нашите компании ги подобрат производствените капацитети и можат да одговорат на барањата на странските компании, тогаш во иднина тие би биле генератори на економскиот пораст наместо странските компании. Нема ништо лошо во нивното субвенционирање и привлекување, но сето тоа треба да биде транспарентно – изјави Петрески.

Во однос на задолжувањето, истакна дека нема ништо лошо во зголемувањето на долгот на државата, но важно е како тие пари се трошат. Според Петрески, потребен е консензус во однос на трошењето на тие пари, кои најмалку треба да бидат потрошени за непродуктивни работи.

На денешната конференција на која се направи пресек на македонската економија во изминатите 25 години и од која треба да произлезат насоките во кои таа ќе се развива, учествуваат и гуверенерот на Народна банка, Димитар Богов, шефот на Делегацијата на ЕУ во земјава, Самуел Жбогар, претседателот на Стопанската комора на Македонија, Бранко Азески, како и професори и експерти.