!На 1 февруари 2017 година, заврши промотивниот период на слободно користење на содржините на „Мета“. Во периодот што претстои го воведуваме новиот систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително

Столтенберг: Собрани се потписи, очекувам властите да го исполнат следниот чекор


Монс, 26 февруари, 2017 - 18:19 (META) 

„По еден обид да се формира влада, а во согласност со барањата утврдени од страна на претседателот, сега се собрани доволно потписи од пратениците. Очекувам властите во Скопје да го исполнат следниот чекор во демократскиот процес“, вели во пишаната изјава генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, а по повод политичките случувања во државата.

Тој ги повикува сите страни на воздржаност во изјавите и во дејствата и да донесуваат одлуки во корист на граѓаните.

– На самитот во Варшава во јули 2016 година, НАТО ги повика сите политички лидери во поранешната југословенска Република Македонија целосно да ги имплементираат своите обврски според Договорот од Пржино, како рамка за одржливо решение на политичката криза. Изборите во декември од страна на меѓународните набљудувачи беа дефинирани како суштински чекор во решавање на кризата. Изборите беа оценети како добро организирани и без поголеми инциденти. НАТО останува посветен на членството на ПЈРМ во Алијансата, во согласност со одлуката донесена на Самитот во Букурешт во 2008 година и сојузничките изјави дадени на следните самити на НАТО – вели Столтенберг.

Вчера и еврокомесарот за проширување и за соседска политика, Јоханес Хан, изјави дека откако се собраа доволно потписи, очекува претседателот да го даде мандатот за формирање нова влада.


Заев: По 11 години режим, ќе формираме демократска и реформска влада


Скопје, 25 февруари, 2017 - 15:55 (META) 

„Чест е моја и на СДСМ, што по речиси 11 години режим, добиваме можност да ја формираме новата демократска влада на Македонија. Нашите цврсти определби се тоа да биде реформска влада на која, приоритет број еден се интересите на граѓаните на Македонија“, вели претседателот на СДСМ, Зоран Заев, откако централниот одбор на партијата го утврди неговиот избор за мандатар за состав на новата влада.

Тој додаде дека „следува период во кој ќе се посветат на поставување на квалитетна владина програма, што ќе ја реализираат одговорни политичари, кои ќе водат реални политики, така како што избраа граѓаните на Македонија“.

– Се определивме за квалитетен живот на сите граѓани, во едно праведно и правично општество за сите. Сè што правевме досега, во оваа фаза на обезбедување на парламентарното мнозинство, беше водејќи се исклучиво од тој интерес на граѓаните, согласно Уставот на Македонија – рече Заев пред членовите на централниот одбор.

Заев ги информирал членовите на ЦО на СДСМ, пратениците, претседателите на општинските организации, градоначалниците од редовите на СДСМ присутни на состанокот, за текот и за содржината на разговорите со политички партии кои имаат добиено мандати во Собранието на Македонија.


Шилегов: Груевски креира криза за да се спаси од нормално судење и од затвор


Скопје, 16 февруари, 2017 - 16:21 (META) 

Во оваа фаза зборуваме за мандат за состав на Влада. Ниту зборуваме за содржина, ниту зборуваме за форма и вид на Владата, и дали ќе се постигне таков договор, вели портпаролот на СДСМ Петре Шилегов на новинарско прашање дали СДСМ добиле нацрт-закон за употреба на јазиците од страна на албанските партии.

Прашан дали ако ВМРО-ДПМНЕ биде во опозиција од СДСМ очекуваат да направи некој инцидент или немири во државата, Шилегов рече дека Македонија е мирна, стабилна и демократска држава.

– Суштината на кризата во којашто се наоѓа Република Македонија е паѓањето на власта која е исклучиво криминална и криминогена. Длабоко во оваа криза што ВМРО-ДПМНЕ сака да ја прикаже како не знам каква криза и заговор за целиот свет против Македонија, лежи обидот на Никола Груевски и криминалното раководство да се спасат од сопствената иднина којашто очигледно во услови на нормални судења ќе биде во затворските институции во Република Македонија – рече Шилегов.

Тој додаде дека не очекува реакции од Антикорупциската комисија за хипотеката на зградата на ВМРО-ДПМНЕ затоа што, како што кажа, регулаторните тела се целосно партиски поклопени.

– На сите овие скандали што се јавија за носителите на високи државни функции во Република Македонија во изминатиов период Антикорупциската комисија остана нема, дури вие новинарите не смеевте да поставите прашања за Никола Груевски, така што и небитно е на крајот на денот дали Антикорупциска комисија ќе покрене постапка – додаде Шилегов.


Туфегџиќ, Богоевски и Пендарвски не се независни пратеници, обвини ВМРО-ДПМНЕ


Скопје, 16 февруари, 2017 - 15:06 (META) 

Последната лага на СДСМ и СОРОС е наводната независна пратеничка група во Собранието, а во неа се Ивана Туфегџиќ, Павле Богоевски и Стево Пендаровски, послушници на аболираниот криминалец Зоран Заев, изјави денеска на прес-конференција Крсте Јовановски од ВМРО-ДПМНЕ.

– Истата оваа група таканаречени независни пратеници, пред неколку месеци на јавноста и продаваа приказна дека се граѓански активисти, а рака под рака со СДСМ и аболираниот криминалец Зоран Заев организираа протести, сквернавеа историја, споменици на дејци и нанесуваа штета на објекти низ центарот на градот. За каков независен пратеник се смета Ивана Туфегџиќ која уплати 118 илјади денари во касата на СДСМ, Павле Богоевски кој уплати 184 илјади и Стево Пендаровски кога беше носител на листа и партиски кандидат на СДСМ за претседател на државата – праша Јовановски.

Според Јовановски, тие се само партиски послушници и лични слуги на Заев кои беспоговорно ќе гласаат за сите негови анти државни и деструктивни идеи.


Кривични пријави од СДСМ за Димитриев, Попоски, Тодоров и за Канческа-Милевска


Скопје, 3 февруари, 2017 - 14:30 (META) 

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија ќе поднесе кривични пријави против премиерот во оставка, Емил Димитриев, и против министрите во оставка Никола Попоски, Никола Тодоров и Елизабета Канческа-Милевска поради прекршување на Изборниот законик.

Кривичните пријави, како што соопшти денеска портпаролот на СДСМ, Петре Шилегов, ги поднесуваат бидејќи премиерот и тројцата министри во моментов истовремено ја извршуваат и функцијата пратеник во Собранието и функцијата министер.

– Во Изборниот законик јасно е наведено дека функцијата пратеник е неспоива со функцијата министер и дека со денот на верификација на мандатот за пратеник, функцијата министер им престанува по сила на закон. Во ваков случај, министерствата не остануваат без раководно лице, бидејќи должноста на министерот ја презема заменик-министерот – изјави Шилегов на прес-конференција.

Тој додаде дека „наведените членови на ВМРО-ДПМНЕ смислено и во континуитет од денот на верификација на мандатите за пратеници во Собранието на РМ, парарелно ја вршат и функцијата министер“ и „со таквото однесување ја злоупотребуваат својата службена положба и овластување“.

– СДСМ како одговорна партија, која се грижи за доследно спроведување на законите во РМ, поднесува соодветни кривични пријави против наведените лица и очекуваме брза и ефикасна реакција од надлежното обвинителство – рече Шилегов.


Турскиот парламент ги одобри уставните реформи за зголемување на власта на Ердоган


Анкара, 21 јануари, 2017 - 10:47 (META) 

Турскиот парламент ги одобри измените на уставот на земјата што предвидуваат зголемување на овластувањата на претседателот Реџеп Таип Ердоган, соопштил парламентот.

Со ова, како што јавуваат светските агенции, е отворен патот за одржување на референдум во Турција на кој граѓаните на земјата ќе треба да се изјаснат за промените, кои на Ердоган, покрај поголеми овластувања, ќе му овозможат да остане претседател на земјата до 2029 година. Се очекува референдумот да биде спроведен напролет.

За измени на уставот гласале 339 пратеници во турскиот парламент.

Парламентот на Турција брои 550 пратеници, а за усвојување беше неопходно најмалку 330 пратеници да ги поддржат уставните реформи.


Тројца пратеници во Албанија може да останат без мандати поради криминални досиеја


Тирана, 20 јануари, 2017 - 20:15 (META) 

Основното јавно обвинителство на Албанија ги испитува досиејата на тројца пратеници и на еден градоначалник, во согласност со Законот за декриминализација, со кој се забранува лица со криминално досие да бидат вршители на јавни функции, јавува дописничката на „Мета“ од Тирана.

Имено, обвинителството го истражува минатото на пратеници од Демократската партија, Социјалното движење за интеграција и од Партијата за правда, интеграција и единство.

Обвинителството, официјално одбило да коментира во врска со истрагата која се врши за овие лица.

Според законот за декриминализација, обвинителите добиваат анонимни дојави од граѓани кои знаат нешто за минатото на функционерите, а кое се коси со законите.


Мандатари и број на пратеници во независна Македонија – историски и графички преглед


Скопје, 10 јануари, 2017 - 15:53 (META) 

Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, вчера од претседателот на државата, Ѓорге Иванов, го доби петтиот по ред мандат за составување влада со парламентарна бројност од 51 пратеник во законодавниот дом. Ова нема да е првпат мандатот за формирање влада да го добие кандидат на партија која на избори освоила најголем број пратенички места, а нема мнозинство од вкупниот број на пратеници во Собранието, односно минимум 61.

Груевски првиот премиерски мандат го доби по парламентарните избори во 2006 година, кога ВМРО-ДПМНЕ освои 45 пратенички места, а СДСМ  32 пратеника. Тогашниот претседател на државата, Бранко Црвенковски, му го довери мандатот на Груевски, кој формираше влада, коалицирајќи со ДПА, која имаше 11 пратеници, со НСДП на Тито Петковски (седум пратеници) и со ДОМ на Лилјана Поповска (еден пратеник). Иако не влегоа во владина коалиција, за тогашната влада на Груевски гласаа и шесттемина пратеници на ВМРО – Народна партија на претходниот лидер на ДПМНЕ, Љубчо Георгиевски.

Вака изгледал распоредот на силите во Собранието на Република Македонија во секој од шесте изборни циклуси за пратеници во Собранието, од 2002 до 2016 година.

partii broj na mandati po godini

Избори 1990 година

На овие избори, кои беа спроведени според мнозински модел и во два круга, најмногу гласови освои ВМРО-ДПМНЕ – 38, Сојузот на комунисти на Македонија – Партија за демократска преобразба (СКМ-ПДП) или денешен СДСМ – 31, ПДП од албанскиот политички блок освои 17, Сојуз на реформски сили – 11 и Социјалистичката партија на Македонија – 4 пратеници.

Тогашниот претседател на државата, Киро Глигоров, мандатот за состав на влада прво му го даде на Љубчо Георгиевски, како лидер на најбројната партија во Собранието (со 38 пратеници), но тој го одби и го врати мандатот. Глигоров потоа мандатот за состав на влада му го  даде на Петар Гошев од СДСМ (со 31 пратеник), кој откако не успеа да формира влада, го врати мандатот, па претседателот, иако тоа не беше уредено со Уставот и со закон, му го даде на Црвековски, кој стана премиер на првата политичка влада на Македонија.

Избори 1994 година

Коалицијата Сојуз за Македонија предводена од СДСМ на овие избори освои досега недостигнати 87 пратеници, а ВМРО-ДПМНЕ и Демократската партија го бојкотираа вториот круг од изборите и не влегоа во Собранието, поради, како што тврдеа, сериозни нарушувања на изборниот процес. На изборите во 1994 година Партија за демократски просперитет во Македонија освои 10 пратенички места, Народна демократска партија – 4, Либерална партија – 5, а во собраниските клупи седнаа и 7 независни кандидати.

Претседателот Киро Глигоров мандатот за состав на влада му го даде на Бранко Црвенковски.

Избори 1998 година

ВМРО-ДПМНЕ на чело со тогашниот лидер Љубчо Георгиевски освои најголем број пратенички места во Собранието – 49, СДСМ (Бранко Црвенковски) – 27, Партија за демократски просперитет ПДП – 14, Демократска алтернатива на Васил Тупурковски – 13, ДПА (лидер Арбен Џафери) – 11, Либерално-демокрастка партија – 4, Социјалистичка партија на Македонија – 1, Сојуз на Ромите од Македонија – 1. Мандатот го доби Љубчо Георгиевски кој формираше влада во коалиција со Демократска алтернатива и ДПА.

Претседателот Киро Глигоров мандадот за формирање Влада му го даде на Љубчо Георгиевски.

Избори 2002 година*.

СДСМ со Бранко Црвековски како лидер освои 60 пратенички мандати, ВМРО-ДПМНЕ (со Љубчо Георгиевски) – 33, ДУИ (први избори) – 16 пратеници, ДПА (Арбен Џафери) – 7 пратеници, ПДП – 2, НДП – 1, СПМ – 1. Влада формираше СДСМ, со ЛДП (која беше дел од предизборната коалиција предводена од СДСМ) и со ДУИ.

Претседателот Борис Трајковски мандатот за состав на влада му го даде на Бранко Црвенковски.

*По трагичната авионска несреќа и смртта на претседателот Трајковски, нов шеф на државата стана
 лидерот на СДСМ - Бранко Црвенковски, кој премиерската функција му ја препушти на Хари Костов, 
кој пак по 5 месеци се повлече од функцијата и лидер на СДСМ и премиер стана Владо Бучковски.

Избори 2006 година

На овие избори ВМРО-ДПМНЕ на чело со новиот лидер, Никола Груевски, (Груевски стана лидер на партијата во 2003 година) освои 45 пратенички мандати, СДСМ со Владо Бучковски како претседател на партијата освои 32 пратенички места, ДУИ – 17, ДПА (со Арбен Џафери) – 11, НСДП (Тито Петковски) – 7, ВМРО-НП (на чело со Љубчо Георгиевски) – 6, Демократска обнова на Македонија (ДОМ) – 1, Партија за европска иднина (ПЕИ) – 1.

Претседателот Бранко Црвенковски мандадот за формирање влада му го даде на Никола Груевски.

Избори 2008 година (предвремени)

ВМРО-ДПМНЕ на овие избори освои 63 пратеници (досега нивен најдобар резултат), СДСМ предводен од Радмила Шекеринска како претседател на партијата доби 27 пратеници, ДУИ – 18, ДПА со Мендух Тачи како партиски лидер – 11, ПЕИ – 1. Груевски повторно стана премиер, а наместо ДПА, првпат во владина коалиција со ВМРО-ДПМНЕ влезе ДУИ, по т.н. Мајски договор меѓу Груевски и Али Ахмети, според кој победничките партии од македонскиот и од албанскиот блок ја формираат владината коалиција.

Претседателот Бранко Црвенковски мандатот за состав на влада му го даде на Никола Груевски.

Избори 2011 година (предвремени) 

ВМРО-ДПМНЕ на изборите на 5 јуни 2011 година освои 56 пратеници, СДСМ повторно со Црвенковски како лидер – 42, ДУИ – 15, ДПА – 8, Национална демократска преродба (НДП) на Руфи Османи – 2 пратеника. Влада формираа ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ, а мандатар, а потоа премиер по третпат стана Груевски.

Претседателот Ѓорге Иванов мандатот за состав на влада му го даде на Никола Груевски.

Избори 2014 година (предвремени) 

На овие избори ВМРО-ДПМНЕ освои 61 пратеник, СДСМ со Зоран Заев како лидер доби 34 пратеници, ДУИ – 19, ДПА – 7, ГРОМ – 1, НДП – 1. Влада формираа ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ, а СДСМ и нивните коалициони партнери го бојкотираа новото Собрание и дејствуваа вонпарламентарно, поради, како што соопшти тогаш Заев, изборни манипулации и нерегуларности, односно кражба на изборите од страна на владејачката партија.

Претседателот Ѓорге Иванов мандатот за состав на влада му го даде на Груевски.

Избори 2016 година (предвремени) 

Најнеизвесните избори досега на кои ВМРО-ДПМНЕ освои 51 пратеничко место, СДСМ – 49, ДУИ – 10, Движење Беса – 5, Алијанса за Албанците – 3, ДПА – 2.

Претседателот Ѓорге Иванов мандатот за состав на влада му го даде на Никола Груевски.


Уште само три работни дена за договор за нова влада и премиер


Скопје, 3 јануари, 2017 - 10:58 (META) 

На претседателот на државата, Ѓорге Иванов, му преостануваат шест дена да го додели мандатот на „кандидатот на партијата или партиите што имаат мнозинство во Собранието“ за формирање на нова владина коалиција по предвремените парламентарни избори одржани на 11 декември.

Од овие шест дена за преговори, три дена се работни, а три дена се неработни, меѓу кои се и два празници за православните граѓани. В петок, на 6 јануари, е Бадник, а следниот ден е Божиќ, што значи партиите имаат три ефективни дена да се договорат кои партии ќе влезат во новата владина коалиција.

Имајќи предвид дека Бадник и Божиќ се големи православни празници, малку е веројатно дека токму овие два дена Собранието би избирало претседател и дека Иванов в сабота или недела би го доделил мандатот за премиер.

Иако ниту една од партиите не сака официјално да каже, неофицијално за коалиција од минимум 61 пратеник има повеќе комбинации на маса, па така сè уште е неизвесно кој ќе ја формира новата влада.

Конститутивната седница на Собранието беше одржана на 30 декември минатата година, па оттогаш почнаа да течат 10 дена предвидени со Уставот во кој претседателот на државата го доделува мандатот за формирање влада.

На првата седница на новото Собрание, како трета точка на дневен ред беше ставен изборот на претседател на Собранието, но со оглед на тоа дека политичките партиите сè уште преговараат кој ќе ја формира владината коалиција, изборот за спикер на Собранието, за кој е потребно мнозинство од 61 пратеник, беше оставен за по новогодишните празници.

Крајниот рок во кој Иванов треба да го додели мандатот за формирање нова влада е понеделник, 9 јануари.

– Постои Устав во кој се одредени роковите и треба да ги почитуваме тие рокови. Јас сум обврзан, според Уставот, по конституирањето на Собранието, во рок од десет дена да го доделам мандатот на тие што ќе формираат мнозинска коалиција – рече Иванов.

На предвремените парламентарни избори ВМРО-ДПМНЕ освои 51 пратеничко место, СДСМ – 49 мандати, ДУИ – 10, движењето Беса – 5, Алијанса на Албанците – 3 и ДПА има 2 мандати.


За што, според Уставот, е неопходно двотретинско мнозинство во Собранието


Скопје, 29 декември, 2016 - 10:25 (META) 

Актуелниот распоред на силите во Собранието на Република Македонија по предвремените парламентарни избори, на ниту една партија или коалиција, како и да биде скроена (освен ако влада не формираат сите партии), не ѝ овозможува двотретинско мнозинство во законодавниот дом.

Двотретинското мнозинство, односно 81 од вкупнот број пратеници, е неопходно во носењето на дел од одлуките и на законите во Собранието, како што е, на пример, која било интервенција во Законот за Специјалното јавно обвинителство. Мнозинство од 81 пратеник, исто така, бараат и дел од реформите, нотирани во извештајот на германскиот експерт Рајнхард Прибе.

На предвремените парламентарни избори, коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ освои 51 пратеничко место, коалицијата предводена од СДСМ – 49, ДУИ – 10, Движење Беса – 5, Алијанса за Албанците – 3 и ДПА – 2 пратенички места.

Во случај ВМРО-ДПМНЕ да направи коалиција со сите албански партии што обезбедија мандати во Собранието, вкупниот број на гласови со кои ќе може да располага во закодавниот дом би бил 71, додека ако СДСМ состави коалиција со сите албански партии во Собранието, би имал мнозинство од 69 пратеници.

Според Уставот, двотретинско мнозинство во Собранието е неоходно за овие одлуки и закони:

  • Одлука за менување на границата на Република Македонија;
  • Одземањето на мандатот го утврдува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. (Член 65: На пратеникот му престанува мандатот кога е осуден за кривично дело за кое е пропишана казна затвор во траење од најмалку пет години. На пратеникот може да му биде одземен мандатот кога е осуден за кривично или друго казниво дело што го прави недостоен за вршење на функцијата пратеник, како и за неоправдано отсуство од Собранието повеќе од шест месеци;
  • Утврдување на одговорност на претседателот на Републиката ( Член 87: Одговорност покренува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. За одговорноста на претседателот одлучува Уставниот суд со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број судии. Ако Уставниот суд утврди одговорност на претседателот на Републиката, функцијата му престанува по сила на Уставот;
  • Организацијата и работата на органите на државната управа се уредуваат со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Видовите, надлежноста, основањето, укинувањето, организацијата и составот на судовите, како и постапката пред нив, се уредуваат со закон, што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Надлежноста, основањето, укинувањето, организацијата и функционирањето на јавното обвинителство се уредува со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Локалната самоуправа се уредува со закон кој се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници, при што мора да има мнозинство гласови од вкупниот број пратеници кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство во Република Македонија;
  • Одбраната на Републиката се уредува со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Воена состојба прогласува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници по предлог од претседателот на Републиката, Владата или најмалку 30 пратеници;
  • Одлуката со која се утврдува постоењето на вонредна состојба се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници и има важност најмногу 30 дена;
  • Одлука за измена на Уставот донесува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници.

Според Законот за Специјалното јавно обвинителство, односно ставот 3 од членот 1, „овој закон ќе биде на сила пет години од усвојување од страна на Собранието и може да се продолжува за еднаш годишно со одлука донесена со двотретинско мнозинство од пратениците.

Членот 3 од Законот за СЈО вели дека „…Собранието ќе го утврди кандидатот за (специјален, н.з.) јавен обвинител со двотретинско мнозинство, вклучувајќи и мнозинство од гласовите на пратениците кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство и ќе го поднесе до Советот на јавни обвинители“.

Според членот 17, предлогот за престанок на функцијата јавен обвинител што раководи со СЈО го утврдува Собранието на Република Македонија, по претходна согласност на четирите политички партии со најголем број пратеници во Собранието на Република Македонија, со двотретинско мнозинство, вклучувајќи и мнозинство од гласовите на пратениците кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство. Предлогот Собранието потоа го доставува до Советот на јавни обвинители, кој го утврдува престанокот на функцијата. На јавниот обвинител кој раководи со СЈО, функцијата му престанува: по сопствено барање; ако трајно ја загуби способноста за вршење на функцијата јавен обвинител; ако е избран или именуван на друга функција; ако е осуден со правосилна судска одлука на казна затвор во траење од најмалку шест месеци или на пократка казна затвор или друга кривична санкција за кривино дело кое го прави недостоен за вршење на функцијата јавен обвинител.