Бегството на Груевски во Унгарија предизвика наплив од дезинформации


Скопје, 20 ноември, 2018 - 13:05 (META) 

Преку објавувањето непотврдени, непроверени и неточни информации за летот на поранешниот македонски премиер Никола Груевски до Унгарија за да избега од отслужување двегодишна затворска казна, многу балкански медиуми помогнаа да се создаде состојба на конфузија и недоверба меѓу општата јавност, пишува „Глобал војсис“ додавајќи дека главниот извор на конфузијата беше повторното објавување написи од страна на македонски, унгарски, српски и албански медиуми без никаква основна новинарска верификација.

Според „Балкан инсајт“, веќе е познато дека Груевски нелегално преминал од Македонија во Албанија а потоа со дипломатски возила кои биле управувани од лица од унгарските амбасади во Црна Гора и Србија бил транспортиран до Унгарија преку истите земји.

Лет со непостоечка авиокомпанија?

Една од највлијателните информации дојде од поранешниот реномиран српски весник „Политика“, кој на 15 ноември објави напис во кој се вели дека Груевски „побегнал“ со лет на унгарската авиокомпанија „Малев“од главниот град на Албанија, Тирана до Будимпешта. Написот на „Политика“ вешто ја изостави Србија од описот на рутата која ја имал бегалецот, што ѝ одговара на српската влада која е тесно поврзана со македонските и унгарските популисти инволвирани во операцијата.

Многу балкански медиуми ја објавија сторијата без никакви интервенции и само некои од нив се одлучија за еден исклучителен чекор – да ги оценат и разоткријат информациите во самата сторија. На пример, македонската новинска агенција „Мета“ укажа на фактот дека унгарската авиокомпанија „Малев“ ја прекина својата дејност во 2012.

Српскиот портал за проверка на факти од медиумите „Раскринкавање.рс“ дополнително го разоткри написот на „Политика“ со тоа што извести дека единствениот лет од Тирана до Будимпешта со која било авиокомпанија на 13 ноември бил доцна вечерта а авиокомпанијата била нискобуџетната „Виз ер“. Околу 13:10 истиот ден, Груевски на својот профил на „Фејсбук“ објави дека е веќе во Будимпешта, така што невозможно е да бил на летот на „Виз ер“ или кој било друг лет од Тирана.

Написот за кој станува збор беше отстранет од веб-локацијата на „Политика“ и тоа без објаснување. Меѓутоа, македонскиот портал „Со критичко мислење до граѓани со медиумска умешност – Критинк“ зачува слика од страницата како дел од нивната проверка на факти. Покрај анализата на информациите во сторијата, „Критинк“ укажува дека анонимниот автор на неточниот напис не се повикал на ниту еден извор за да ги поткрепи своите тврдења.

За ниедна информација во написот, или за ниедно тврдење нема наведено од каде тие потекнуваат и кој ги дал информациите. Нема ни повикување на анонимни извори – било официјални или неофицијални, што, исто така, дополнително го зголемува сомневањето дека она што е објавено е, всушност, невистина.

Дали Груевски избегал преправен во жена?

Уште една популарна неточна информација беше изјавата која беше нашироко споделувана дека Груевски преминал граници облечен во женска облека. Оваа изјава предизвика создавање голем број мемеа, најверојатно како против одговор на користењето мизогинија и хомофобија како оружје од страна на неговиот режим како и анти-ЛГБТИ пропагандата за да се стекне поддршка.

Изворот на оваа изјава беше интервјуто со познатиот македонски професор по право Владо Камбовски од 14 ноември за реномираниот „СДК.мк“. Во време кога сите детали околу инцидентот беа сѐ уште непознати, Камбовски шпекулираше дека сѐ е можно, па дури и нешто нечуено како мачо конзервативниот политичар облечен во женска облека за да побегне од законот.

Големиот херој и патриот Никола Груевски, кој можеби и во женски алишта се скри и побегна од Македонија, стори двоен прекршок покрај кривичното дело за кое е осуден на двегодишна затворска казна која требаше да ја издржува… Тој со бегството си ја зацементира вината.

Некои унгарски медиуми буквално ја сфатија оваа забелешка која беше истресена од ракав и објавија статии со сензационалистички наслови во кои се тврди дека Груевски навистина ги поминал границите облечен како жена и го цитираа „СКД.мк“ како извор на информацијата.

За работите да станат уште покомплицирани, некои македонски медиуми ги засилија дезинформациите од овие извори со наслови како „Унгарски медиуми: Груевски ја преминал границата облечен во женска облека“. Овие медиуми толку многу се потпреа на овие извори од трета рака што дури и не сфатија дека гласините всушност доаѓаат од нивната земја.

Режимот на Груевски беше на власт во Македонија од 2006 до 2017 и за тоа време инвестираше многу во пропаганда и дезинформации. Голем дел од таа инфраструктура, вклучително и некои од неговите медиумски сојузници, сѐ уште постои и продолжува да манипулира со информациите кои честопати прераснуваат во сензационализам и неточност како што патуваат преку границите во регионот.

Новинарите и проектите за проверка на факти можеби работат макотрпно за да ги разоткријат, но напливот од неточни изјави и контраизјави во рамки на општата медиумска сфера врши ерозија на довербата во новинарството, кое претставува столб на демократијата за јавноста, со што ја турка во уште подлабока политичка апатија.

*„Глобал војсис“ е меѓународна и мултилингвална заедница на блогери, новинари, преведувачи, академици и активисти за човекови права.


„Политика“: Груевски ги раскарува Америка и Русија


Белград, 19 ноември, 2018 - 13:32 (META) 

Додека официјално се тврди дека избеганиот поранешен македонски премиер Никола Груевски е во Будимпешта, во некои инаписи се шпекулира и дека отпатувал во Русија или во Турција, пишува денеска српскиот провладин дневен весник „Политика“. Во написот се потенцира дека и Русија и Турција одржуваат дипломатски односи со Скопје, но се судираат околу прозападната политика што ја спроведува премиерот Зоран Заев.

Под наслов „Груевски ги раскарува Америка и Русија“, најстариот дневен весник во Србија пишува дека „Русија никако не го прифаќа приклучувањето на Македонија во НАТО, а Турција не се слага што Македонија потклекнала пред грчкото барање за промена на името на државата“. „Политика“ оценува и дека на Заев ќе му бидат потребни „многу, не само политички, туку и правни докази, за на народот и на меѓународната јавност, посебно на Исток, да им објасни дека Груевски не е политичка жртва на ,црвеното американско владеење во Скопје’, како што тврди ВМРО-ДПМНЕ, туку дека избегал кога требало да оди в затвор“.

„Заев моментално е единствениот оптимист дека Груевски ќе биде вратен во Македонија. Останува отворено прашањето, ако навистина е во Русија, како Заев ќе го добие, а ако е во Будимпешта, тогаш премиерот Виктор Орбан сосема сигурно е во политички незгодна ситуација во однос на русија, а правно и политички во однос на ЕУ“, заклучува „Политика“.

Наспроти пишувањата на овој весник, Груевски беше правосилно осуден на затворска казна од две години во судскиот процес „Тенк“. Рочиштата беа отворени за јавноста и медиумите известуваа за нивниот тек.

На пресудата неговите адвокати се жалеа, но безуспешно, бидејќи Апелацискиот суд ја потврди пресудата. Потоа кога беше издадено решението за да се јави в затвор, Груевски поднесе барање да му се одложи почетокот на издржувањето на казната, но и тоа му беше одбиено. Потоа Груевски исчезна.


Белград без официјална реакција за „случајот Груевски“


Белград, 16 ноември, 2018 - 11:43 (META) 

Поголемиот дел медиуми во Србија денеска ги пренесуваат информациите од министерствата за внатрешни работи на Албанија и Црна Гора дека поранешниот македонски премиер Никола Груевски избегал од Македонија преку Албанија и Црна Гора во автомобил на амбасадата на Унгарија во Тирана, и тоа два дена пред за него да биде распишана потерница.

Но српската власт сè уште не се огласила за „Случајот Груевски“.

Министерството за внатрешни работи на Србија за регионалната телевизија „Н1“ претходно објасни дека Груевски нема српски пасош, ниту државјанство. Но, одговор на прашањето дали Груевски на пат кон Унгарија поминал и на територијата на Србија уште не стаса.

Провладиниот српски весник „Политика“ вчера на насловната страница објави текст потпишан од редакцијата кој, без да наведува извори, изнесе повеќе тврдења за бегството на Груевски, меѓу кои и неточното, дека Груевски од Тирана одлетал за Будимпешта. Но албанската полиција вчера соопшти дека Груевски во неделата, два дена пред за него да биде распишана меѓународна потерница, ја напуштил Албанија на граничниот премин „Хани и Хоти“ кон Црна Гора.


Груевски побегнал преку Албанија, тврди белградска „Политика“


Белград, 15 ноември, 2018 - 10:19 (META) 

Српскиот весник „Политика“, познат како активен поддржувач на власта во Србија, објави дека според нивните информации, поранешниот македонски премиер Никола Груевски во Будимпешта побегнал преку Тирана.

Во денешното издание на насловната страница на весникот е објавен текст потпишан како „редакциски“ во кој се тврди дека Груевски со лажен пасош ноќе ја минал македонско-албанската граница и стасал во амбасадата на Унгарија во Тирана, од каде со првиот лет на унгарската компанија „Малев“, отпатувал за Будимпешта. Иако „Политика“ пишува дека летал со „Малев“, тоа е невозможно, бидејќи компанијата згасна во 2012 година.

Наводно цело време имал шапка и очила за сонце, кои не ги симнал во текот на летот.

Што се однесува до шпекулациите дека Груевски избегал од Македонија со лажен бугарски пасош,  кои се раширија вчера во унгарските медиуми, бугарското Министерство за правда денеска соопшти дека Никола Груевски не е бугарски државјанин и не му е издаден бугарски пасош. Како што пренесува дописникот на „Мета“ од Софија, тоа го потврдиле и Агенцијата за национална сигурност.


Даути: Политичката стабилност е клучнa за зголемување на ивестициите низ ТИР-зоните


Тетово, 17 октомври, 2018 - 13:06 (META) 

Министерот без ресор задолжен за странски инвестиции Бардиљ Даути, денеска оствари средба со дел од раководството на Технолошко индустриската развојна зона (ТИРЗ) во Тетово. Целта на посетата беше запознавање со работата и состојбата во зоната.

Даути потенцираше дека политичката стабилност е клучен показател за зголемување на инвестиции низ ТИР-зоните во Македонија.

-Како Влада, интензивно работиме за надминување на лошата политичка атмосфера што постои во моментот околу решавањето на проблемот со името. Колку побрзо се надмине оваа состојба, толку попозитивно ќе има влијание за нови инвестиции не само за ТИРЗ Тетово, туку и воопшто во Македонија – истакна Даути.

Директорот на ТИРЗ Тетово пак, Арбен Халили информираше дека компанијата „Лас плекс“ е нова инвестиција во зоната која ќе работи со изработка на стакло. Халили рече дека на средбата со Даути го информирал за досегашната работа на ТИР-зоната и отвореноста кон странски и домашни инвестиции. На средбата заклучиле дека потребна е рамномерна распределба на инвеститорите низ зоните во Македонија, за сите региони да имаат можност за развој и вработувања.


За белградска „Политика“ Мицкоски е пантомимичар, а Иванов херој


Белград, 10 октомври, 2018 - 10:26 (META) 

Под насловот „Референдумски ајвар“, провладиниот српски  весник „Политика“ во вторникот излезе со коментар во кој оценува дека „наместо витешки да признаат дека референдумот пропаднал, европските, американските и НАТО функционерите го прогласиле за победа, што дополнително ги распали политичките страсти“.

„Лицемерието на западните владејачки политички елити и обидот за прекројување на волјата на граѓаните на Македонија коишто не се согласија да станат северни јужњаци, релативизирањето на резултатите на референдумот којшто лаконски беше оценет за консултативен, со дипломатски притисоци промената на името да се протурка во парламентот, само ќе го засили отпорот на Македонците“, пишува Александар Апостоловски во коментарот на „Политика“.

Апостоловски е соработник на порталите „Србин.инфо“ и „Академик.мк“.

Во коментарот се оценува дека „македонското гласачко тело е поделено на две длабоко завојувани страни, коишто пролеаја крв во Собранието, додека во позадина Албанците спокојно порачуваат, седејќи во Тиранската платформа, дека тие се единствените искрени американски сојузници“.

Терминот „Тиранска платформа“ главно беше наратив на ВМРО-ДПМНЕ за законот за јазиците.

Овој референдум Македонците го одлучија со молчење, се наведува во коментарот и се додава дека дури и новиот претседател на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, во кампањата се однесувал како пантомимичар, за разлика од претседателот Ѓорге Иванов, којшто, „кога остана осамен, не се скри во својата резиденција, туку од говорницата на Генералното Собрание на ОН ги критикуваше САД, ЕУ и НАТО, повикувајќи ги граѓаните да го бојкотираат референдумот“.

„Многумина ќе речат дека Македонците не ја искористија историската шанса експресно да влеззат во НАТО и да почнат преговори со ЕУ по 27 години. Можеби балканската ирационалносто повторно го победи прагматизмот“, се заклучува во текстот.


Анѓушев: Нема политичка криза по референдумот


Белград, 2 октомври, 2018 - 10:10 (META) 

Вицепремиерот за економски прашања, Кочо Анѓушев за време на Самит 100 во Белград, изјавил дека после референдумот на кој не излегле доволно гласачи, не очекува политичка криза во државата, јавува дописничката на „Мета“ од Белград.

„Мислам дека 600.000 гласови „за“ е сосема јасен доказ за поддршката од страна на граѓаните. По референдумот се можни две сценарија. Првиот е да имаме доволен број на гласови во Парламентот за да се изгласаат уставни промени, за што би требало да гласаат и претставниците на опозицијата. Друго решение се брзи избори“, изјавил Анѓушев на маргините на Самитот во Белград.

Во обраќањето на учесниците на Самитот, Анѓушев рекол дека регионот мора да направи заеднички проекти и дека ја зајакнува соработката, а државите и политиката треба да обезбедат поддршка за тоа.

Централна тема на дводневниот Самит 100 на кои се собраа бизнис-луѓето и политичарите на Југоисточна Европа е дигитална трансформација и како регионот да ја искористи четвртата индустриска револуција.


Груевски: Власта води политичка хајка, нема да се појавам во суд


Скопје, 4 септември, 2018 - 15:45 (META) 

Поранешниот премиер и лидер на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски денеска на прес-конференција во Собранието најави дека утре нема да се појави во Апелацискиот суд, а на седницата за „Тенк“ нема да присуствуваат ниту неговите адвокати зашто, како што рече, и онака одлуката е политички веќе донесена.

Груевски обвини дека власта води политичка хајка против него, а судиите се професионални, но работат под притисок.

– Ниту јас, ниту моите адвокти нема да се појавиме утре на седница. И нивното присуството во Апелација не може ништо да промени. Никакви правни аргументи не се доволни на однапред политички договорена пресуда и однапред донесена политичка одлука. Ако судиите се толку исплашени и подлегнале на политичка нарачка, ете им можност без мене да донесат каква сакаат пресуда. Ниту едно незаконско ставање во затвор нема да ги избрише од меморијата на граѓаните делата кои сум ги направил за оваа држава и овој народ, за бранењето на државните интереси – рече Груевски.

Тој додаде дека нему не му суди судот, туку политиката.

– Судството ме товари зашто бев водач на ВМРО-ДПМНЕ и зашто на некого му пречам. Судиите се професионални и стручни, но работат под голем притисок, а некои се блиски и до Зоран Заев – додаде Груевски и се пожали и дека во петокот му бил закажан термин за седница кога сите негови адвокати учествувале на рочиште за настаните во Собранието на 27 април, а тој сам во Апелација поминал 11 часа.

Во однос на документите објавени од „Викиликс“ во кои се тврди дека тој се согласил за промена на името во Република Северна Македонија, Груевски ги оцени како „јалови обиди на власта“ и „глупости“.

– Ова се јалови обиди на власта, и веројатно ќе има уште многу вакви. Тие се сега во кампања и ќе се изнаслушаме разни глупости. Јасно е зошто сум во суд и зошто ми се случува овој класичен политички прогон и тортура. Ако се согласев со Грците друга ќе беше песната, ја сум човек со принципи и достоинство – додаде Груевски.


Начинот на финансирање на општините на дневен ред на 80. седница на Влада


Скопје, 17 јули, 2018 - 9:38 (META) 

Редовната 80. седница на Владата почна во 9.30 часот, а на дневен ред меѓудругото, е информацијата за активностите за редефинирање на начинот и утврдување на критериумите за наменските и финансирање на надлежностите за општините.

На предлог на министерството за труд и социјална политика, Владата ќе ги разгледува предлог – уредбата за методологијата за утврдување на критериумите за распределба на блок-дотации за јавните установи за деца – детски градинки по општини за 2019 година.

Дел од расправата на утрешната седница ќе биде посветена на информацијата за финансирање на изградбата на фотонапонска електрана со инсталирана моќност од 10 мегават часови во кругот на РЕК Осломеј.

На редовната седница министрите ќе дебатираат и за предлог – законот за изменување и дополнување на Законот за судска служба.


Светска банка: Економијата во Македонија закрепнува, прогнозите се позитивни


Скопје, 11 април, 2018 - 12:02 (META) 

По минатогодишната стагнација на македонската економија, Светска банка за земјите од Западен Балкан за годинава предвидува раст од 3,2 проценти и 3,5 проценти во 2019 година.

Редовниот економски извештај за Западен Балкан покажува дека економиите на Македонија и Србија, влијаеле и на намалувањето на растот на економијата на Западен Балкан, од 3,1 процент во 2016 година на 2,4 проценти во 2017 година.

– Економското влијание на политичката криза во Македонија беше подолго од очекуваното. Растот забави на нула во 2017 година, заради големото намалување на инвестициите. Но, економијата веќе започнува да закрепнува во 2018 година, предводена од потрошувачката и закрепнувањето на инвестициите. Нашите прогнози се позитивни за блиска иднина – изјави директорот на Канцеларијата на Светска банка во Македонија, Марко Мантованели.

Градежната и преработувачката индустрија во првите три квартали лани забележале пад.

– Во четвртиот квартал лани имаме мало закрепнување на преработувачката индустрија, кое продложи и на почетокот на годината. Кај градежништвото нема јасна слика. По падот на активноста, имаме привремено пролонгирање на проектите во јавните инвестиции, бидејќи Владата го ревидира квалитетот. Во креирањето на 190.000 работни места на Балканот, Македонија учествува со 18.000. Така што и покрај стагнацијата на економијата, има позитивно поместување на пазарот на трудот. Мерките за вработување треба да бидат активни без фискални импликации како во минатото – рече економистот во канцеларијата на Светска банка во Македонија, Бојан Шимбов.

Тој додаде дека извозот растел побрзо од увозот, со што се придонело за намалување на трговскиот дефицит. Според Шимбов, позитивно е тоа што во него придонеле и домашните извозници, како резултат на закрепнувањето на економијата во Европа, која е наш најголем трговски партнер. Странските инвестиции лани имал мал пад, поради политичката криза и несигурноста.

Светска банка ја поздрави заложбата на владата за фискална консолидација со фискалната стратегија, а го нотираше и ланското намалување на јавниот долг, прв пат по 2008 година.

Од Светска банка препорачуваат зголемување на приходите и подобро менаџирање на расходната страна.

– Има простор за зголемување на приходната страна преку ефикасна наплата на даноците и зголемување на квантитетот на истите. Притоа, тие треба да бидат искористени за продуктивна цел, не на тековни трошоци и нетаргетирани социјални трошења како во минатото – додаде Шимбов.

Светска банка оценува дека потенцијалното членство во НАТО и преговорите со ЕУ, ќе бидат сидро за структурните реформи кои позитивно би влијаеле на економскиот раст, зголемување на сигурноста на странските и домашните инвеститори.

Во однос на емиграцијата на населението, податоците на Светска банка покажуваат дека 25 отсто се иселени, а пикот бил достигнат во 2015 година.

– Долго не е спроведен попис и точната бројка не може да се одреди. Извор на податоците се Обединетите нации и Виенскиот институт, со што проксимативно, бројката е 25 отсто од популацијата. Во 2015 година сме имале исторски максимум на иселување, споредено со 2000 година. Трендот на иселување на висококвалификувана работна сила продолжува – појасни Шимбов.

Од Светска банка ѝ препорачуваат на владата континуирани заложби за фискална консолидација, воведување на даночни реформи за мобилизирање на приходи, зајакнување на даночни проходи и ревидирање на даночните отстапки, рационализирање  и подобрување на квалитетот и ефикасноста на социјалните трошења, рационализација на субвенциите посебно во земјоделстовото, обезбедување на одржливост на пензискиот систем.