Тригодишнина од првата „бомба“: Разговорите кои ја потресоа и ја променија Македонија


Скопје, 9 февруари, 2018 - 14:01 (META) 

Со објавувањето на првиот комплет прислушувани разговори на 9 февруари 2015 година, по долго најавување во претходниот период, претседателот на тогаш опозициската партија СДСМ, Зоран Заев, предизвика лавина на настани и политички поместувања што после 11 години, минатата година ја симна од власта ВМРО-ДПМНЕ.

Додека уште траеше објавувањето на бомбите, СДСМ почна да поднесува кривични пријави против државни функционери почнувајќи од премиерот и претседател на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, и министри и функционери на партијата, како и против директори на јавни претпријатија.

  • Од 20 до 22 април, од 3 до 5 мај, од 17 до 20 мај, на 19 јуни 2015 година групата експерти предводена од поранешниот директор на Директоратот за Западен Балкан, Рајнхард Прибе, по теренските посети на земјата го објави својот прв извештај. 
  • На 19 мај преговорите помеѓу Груевски и Заев завршуваат со неуспех. Во текот на мај се одржани две неуспешни лидерски средби.
  • На 11 јуни 2015 година во Брисел се одржани неуспешни преговори за излез од политичката криза во земјата помеѓу еврокомесарот Јоханес Хан, амбасадорите на ЕУ и САД во Скопје, и лидерите на македонските партии.
  • На 2 јуни се одржува лидерската средба на Никола Груевски, Зоран Заев, Али Ахмети и Мендух Тачи во Пржино, при што е составен Договорот од Пржино.
  • На 15 јули со ставање потписи на протоколот се официјализира Договорот од Пржино. Потоа следуваат средби на работни групи на партиите кои ги договараат деталите за точките на договорот, под водство на белгискиот олеснувач Петер Ванхауте.
  • На 1 септември 2015 опозицијата предводена од СДСМ се врати во Собранието.
  • На 15 септември Собранието го донесе законот за Специјално јавно обвинителство. Истиот ден, Советот на јавните обвинители ја избра Катица Јанева за прв човек на новоформираната институција.
  • Во Владата на 11 ноември 2015 година влегуваат двајца министри од СДСМ и тројца заменици министри, кои се во неа до 18 мај 2016.
  • На 15 јануари 2016 година Никола Груевски поднесува оставка на премиерската функција. Таа е прифатена од Собранието на 18 јануари, а на неговото место како технички премиер застанува Емил Димитриев.
  • Кон средината на јануари 2016 година, во Пржино е одржана повторна средба помеѓу лидерите на четирите најголеми политички партии во Македонија, со посредство на еврокомесарот Јоханес Хан.
  • На 12 февруари 2016 година СЈО отвори истражна постапка за својот прв случај, под кодно име „Титаник“, за изборни нерегуларности.
  • На 12 април 2016 претседателот на државата, Ѓорге Иванов, прогласи амнестија. По протестите, на 27 мај претседателот ја повлече одлуката за помилување за 22 најекспонирани политичари, а на 6 јуни и сите преостанати одлуки за помилување.
  • Една година по првиот договор од Пржино, на 20 јули 2016 четирите политички партии одржаа втора средба, наречена Пржино 2.
  • На 2 септември 2016 година во техничката влада влегуваат повторно министри од опозицијата.
  • На 18 октомври 2016 година претседателот на Собранието Трајко Вељаноски распишува предвремени парламентарни избори.
  • Изборите се одржуваат на 11 декември 2016 година, по што лидерот на СДСМ, Зоран Заев, формира парламентарно мнозинство помеѓу партиите СДСМ, ДУИ, Беса и Алијанса за Албанците.
  • Претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, му го дава мандатот на Никола Груевски во јануари 2017 година, но тој долго време не успева да формира коалиција. Иванов одбива да го даде мандатот на Заев, но по долги притисоци тоа се случува на 17 мај 2017 година.
  • Вечерта пред полноќ на 31 мај 2017 година Собранието на Македонија со 62 гласа „за“ ја избра владата на Заев.
  • На 1 декември 2017 година Никола Груевски ја најавува и оставката на претседателското место во ВМРО-ДПМНЕ.
  • На 23 декември на партискиот конгрес во Валандово, Христијан Мицкоски е избран за нов претседател на ВМРО-ДПМНЕ.

Рејтингот на Трамп и на САД секаде паѓа, освен во Македонија, Израел, Либерија и Белорусија


Вашингтон, 23 јануари, 2018 - 17:16 (META) 

Една година од инаугурацијата на Доналд Трамп за нов аемрикански претседател, рејтингот на САД како светски лидер е опаднат во сите земји освен во четири, меѓу кои е и Македонија, пишува магазинот „Атлантик“ во текстот со наслов „Што имаат заедничко Израел, Либерија, Белорусија и Македонија?“

Истражувањето на рејтингот, на кој се повикува „Атлантик“ е спроведено од агенцијата „Галуп“ во 134 земји во 2017 година.

Причините зошто Македонија е во ова друштво, според магазинот, може да се лоцираат не во Белата куќа туку во Стејт департментот, поточно во улогата на заменик-помошникот државен секретар на САД за Европа и Евроазија, Хојт Ји во разрешувањето на политичката криза и изборот на новата влада на чело со Зоран Заев.

– Во Македонија, каде одобрувањето на водството на САД скокна 15 проценти по долгогодишно опаѓање, објаснувањето може да се најде не во Белата куќа, туку во Стејт департментот. Во мај, македонскиот претседател Ѓорге Иванов му го даде мандатот за формирање влада на лидерот на опозицијата Зоран Заев по повеќемесечно одбивање – одлука која следеше по инсистирањето на Хој Ји, заменик државен секретар назначен во времето на Обама“, пишува „Атлантик“.

Инаку, според текстот, зголемувањето на рејтингот во Израел се должи на одлуката на Трамп да го признае Ерусалим за главен град на земјата, во Либерија причините се во историскиот контекст, додека во Белорусија, според магазинот, тие најверојатно лежат во тоа што стилот на владеење на американскиот претседател, Белорусите го сметаат за сличен со оној на нивниот шеф на државата, Александар Лукашенко.

Според истражувањето, местото на САД како глобален лидер се повеќе го зазема Германија.


Ниту СДСМ, ниту ВМРО-ДПМНЕ не сакаат да ја коментираат изјавата на Груевски за оставка


Скопје, 1 декември, 2017 - 16:30 (META) 

И владејачкиот СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ не сакаат официјално да ја коментираат денешната изјава на претседателот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, дека е подготвен да си поднесе оставка од позицијата прв човек на најголемата опозициска партија.

Генералниот секретар на СДСМ, Александар Кирацовски, за „Мета“ изјави дека партијата нема да ја коментира најавата.

– Неумесно е за нас да се мешаме во внатрепартиските работи на ВМРО-ДПМНЕ – изјави Кирацовски.

„Мета“ разговараше и со генералниот секретар на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, кој рече дека партијата официјално нема никаков коментар за најавата од партискиот лидер и информираше дека деновиве ќе има официјално партиско соопштение на таа тема.


Во Каталонија затворени 15.000 работни места


Барселона, 3 ноември, 2017 - 10:40 (META) 

Во Каталонија во октомври, во екот на политичката криза околу прогласувањето на независноста на овој регион, затворени се 15.000 работни места, соопшти шпанското Министерството за вработување и социјална безбедност.

Политичката несигурност во Каталонија принудила 1.000 компании да ги преселат своите централи во други делови на Шпанија, од страв дека во случај на независност би можеле да останат надвор од заедничкиот европски пазар.

Каталонија е на прво место според бројот на загубени работни места во споредба со другите шпански региони.

Според податоците од централната влада во Мадрид, минатиот месец 58.000 лица во Шпанија останале без работа. Шпанија во моментов има 3,4 милиони невработени, што е најнизок степен во последните осум години.


Заев: Ги решивме отворените прашања со Вучиќ


Сараево, 24 јули, 2017 - 11:35 (META) 

Македонскиот премиер Зоран Заев во интервју за регионалната телевизија Н1  изјави дека ги решил сите отворени прашања што ги имал со претседателот на Србија, Александар Вучиќ, по неговата изјава за македонското сценарио кое може да се прелее во Србија, но и по информациите кои велат дека поранешен член на БИА беше во Собранието.

Заев вели дека Србија немала влијание или лоши намери.

– Се разбира, имаше коментари во претседателската кампања за македонско сценарио, но јас не навлегувам во тоа. Според сите извештаи, Македонија беше заробена држава, институциите не функционираа. Ние сите имавме работна вечера, лидерите на земјите од Западен Балкан. Исто така, беше претседателот на Србија, Александар Вучиќ, и тука си подадовме рака и продолживме напред. Исто така, беше премиерката Ана Брнабиќ, која отвори убава перспектива, што јас ја потврдив. Презедовме обврска која ја сакаат и нашите граѓани, а тоа е соработка и отворање нови перспективи за граѓаните на Македонија и Србија – вели Заев, одговарајќи на прашањето дали кризата во Македонија била вештачка, за да се прелее во други земји, како што тврдеше Вучиќ.

Тој вели дека политичарите треба да се борат за правата и на другите етнички заедници, а не само на својата. Вели дека за него доказ се лузните на неговото лице.

– Сите извлековме позитивни поуки од политичката криза во Македонија. Малку бевме изненадени и тоа е добро, за да работиме никогаш тоа да не се повтори ниту во Македонија ниту каде било во светот. Успеавме да тргнеме напред во унапредување на животот на сите граѓаните. Овие лузни на моето лице се затоа што сум Македонец кој се борел за подобрување на правата на другите, помалку бројните народи и за мултиетничко општество – вели Заев во интервјуто.


Руското МНР иронично му забележа на Столтенберг за изјавата по средбата со Заев


Москва, 15 јуни, 2017 - 16:42 (META) 

Портпаролката на руското министерство за надворешни работи, Марија Захарова, на денешниот брифинг за новинарите иронично ја искоментира изјавата на генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, по средбата со македонскиот премиер Зоран Заев, во понеделникот оваа недела во Брисел.

Захарова се осврна на изјавата на Столтенберг, во која тој рече дека секое мешање однадвор во внатрешните политички процеси на некоја земја е неприфатливо, додавајќи дека токму грубото мешање на Западот предизвикало длабока криза во Македонија.

– Посветивме внимание на изјавата на генералниот секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, од 12 јуни, околу исходот од средбата со премиерот на Република Македонија, Зоран Заев. Челникот на НАТО истакна дека секое мешање однадвор во внатрешните политички процеси е неприфатливо. Да зборуваме отворено, досега не сме слушнале генералниот секретар на НАТО, Jенс Столтенберг, толку остро да ги критикува Вашингтон, раковдството на Европската Унија, Берлин, Тирана, самиот себе и неговата организација. Токму грубото мешање на Западот предизвика длабока и долготрајна криза во Република Македонија. Оваа криза доведе до сериозна деградација на ситуацијата во оваа земја. Ѝ даваме целосна поддршка на оценката на Столтенберг. Би било убаво западните држави да почнат да ги користат ваквите ставови во практика – вели Захарова.

Инаку, премиерот Заев, во понеделникот беше во прва официјална посета на Брисел, каде покрај генералниот секретар на НАТО, имаше средби и со високата претставничка за надворешна политика и за безбедност на ЕУ, Федерика Могерини, еврокомесарот за проширување, Јоханес Хан, и со претседателот на Европскиот совет, Доналд Туск.


Тачи до Жбогар: Дијалогот да продолжи со посредство на меѓународната заедница


Скопје, 6 јуни, 2017 - 17:31 (META) 

Лидерот на ДПА, Мендух Тачи, и евроамбасадорот Самуел Жбогар денеска разговарале за актуелната политичка ситуација, како и за неопходните реформи што Македонија мора да ги спроведе на патот кон евроатланските интеграции, соопштија денеска од ДПА.

„Тачи го информираше амбасадорот на ЕУ за ставовите на ДПА околу политичката ситуација во земјата, како и за погледите на ДПА за решавање на внатрешните проблеми и за деблокирањето на интеграциските процеси, истакнувајќи дека единствен начин за напредок во решавањето на овие прашања е продолжувањето на политичкиот дијалог со посредство на меѓународната заедница“, се вели во соопштението.

Од партијата наведуваат дека нивниот лидер му соопштил на Жбогар дека новоизбраната влада треба сериозно да се посвети на своите ветувања во врска со системските реформи и со интеграциските процеси.

Соговорниците се согласија дека продолжувањето на политичкиот дијалог е од особено значење, особено за земјите аспиранти за членство во НАТО и во ЕУ.


Хронологија: Како се смени власта во Македонија


Скопје, 1 јуни, 2017 - 10:00 (META) 

Трите години политичка криза за граѓаните на Македонија беа тешки, исцрпувачки и стресни. Кризата не беше само политичка, таа премина и во економска, социјална, морална и етичка. Имаше серија протести и контрапротести, судења и контрасудења, истраги и контраистраги. Потпишан беше Договорот од Пржино, па потоа и Пржино 2. Имаше избори, но и одложени избори, се појавија прислушувани материјали, но и обвиненија дека тие се „лепени, сечени и монтирани“. Народот се подели на патриоти и на предавници – сето тоа филувано со меѓусебни обвинувања, лажни вести и со засилена пропаганда.

Промените почнаа со граѓанското будење што на улиците го пренесоа студентите кои организираа три масовни протести, а продолжија преку „бомбите“, формирањето на СЈО и неговите истраги кои ги презентираа трите обвинителки.

Аболицијата потпишана од претседателот Ѓорге Иванов доведе до три месеци секојдневни протести на кои се роди „Шарена револуција“. Предвремените парламентарни избори беа одложени двапати, а изборот за претседател на Собранието го следеше насилен упад во законодавниот дом, при што беа повредени неколку пратеници, граѓани и новинари. По серија посети на меѓународни посредници, Иванов сепак му го додели мандатот на Зоран Заев, а тоа доведе до избор на нова влада. По 11 години, претставниците на ВМРО-ДПМНЕ седнаа во опозициските клупи, а СДСМ стана власт на чело со премиерот Заев.


Лајчак: Новата влада да ги премости поделбите во македонското општество


Братислава, 29 мај, 2017 - 15:34 (META) 

Шефот на словачката дипломатија, Мирослав Лајчак, денеска изрази надеж дека со формирањето нова влада ќе се стави крај на политичката криза во Македонија и ќе почне да се работи на надминување на поделеноста на општеството.

– Се надевам дека формирањето влада и мандатот на Зоран Заев означува крај на политичката криза, која, за жал, влијаеше на политичките случувања во Македонија – вели Лајчак во интервју за „Европски Западен Балкан“, дадено за време на глобалниот безбедносен форум ГЛОБСЕК во Братислава.

Тој вели дека политичката криза придонела за поделби во општеството, а тоа е неопходно да се надмине за да може земјата да се врати на патот кон ЕУ и кон НАТО.

– Најпрво треба да биде направен обид да се обедини општеството, да се премостат разликите и да се надминат поделбите. Логична агенда или работа што може да помогне за остварување на тоа се евроатлантските интеграции. Сакаме да видиме враќање на нормалните демократски процеси во Македонија и рестартирање на заложбата за европска интеграција. Јас сум сигурен дека европското семејство ќе им помогне и ќе ги поддржи Македонците на овој пат – вели Лајчак.


ВМРО-ДПМНЕ: СДСМ и мнозинството еден месец ја блокираат локалната самоуправа


Скопје, 29 мај, 2017 - 9:44 (META) 

СДСМ и собраниското мнозинство имаат одговорност за одложувањето на локалните избори, со што се става под знак прашалник ефективното функционирање на локалната самоуправа, порача ВМРО-ДПМНЕ претпладнево преку соопштение.

Партијата вели дека и еден месец откако „СДС насилно изведе сценарио за избор на претседател на Собранието, флагрантно кршејќи го Уставот, низа закони и деловникот за работа на Собранието“, во законодавниот дом нема никаква активност „која би била барем обид за излез од кризата во државата“.

„Фактот дека и по еден месец од изборот на Талат Џафери за претседател на Собранието, во истото нема никаква активност и фактот дека СДС сè уште ги кочи клучните и неминовни процеси во државата, како одржувањето на редовните локални избори, покажува дека СДС, очигледно, со намера го изведе сценариото од 27 април, за дополнително продлабочување на кризата. Република Македонија и нејзините граѓани не треба да ја плаќаат сметката за антидржавното дејствување на СДС. Државата не смее да трпи, економијата не смее да стагнира, граѓаните сакаат да одат напред. СДС мора да овозможи одржување на локалните избори, а со нив и предвремени парламентарни избори, кои се вистинско долгорочно решение за државата“, стои во соопштението од ВМРО-ДПМНЕ.