ЗНМ бара судовите да применуваат, а не да толкуваат закони


Скопје, 5 јули, 2018 - 16:48 (META) 

Претседателот на Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Насер Селмани на средба со претседателот на Врховниот суд, Јово Вангеловски, побарал судот во најскоро време да ја разгледа иницијативата на Здружението, со која се бара Апелацискиот суд во Скопје да ги процесуира тужбите за клевета против онлајн медиуми согласно практиката на апелациските судови во Битола и Охрид.

Како што објави ПИНА во рамките на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“тужби во Основниот суд Скопје 2 Скопје за случаи за клевета и навреда во кои едната страна е новинар што работи во онлајн-медиум, се отфрлаат со образложение дека „порталот нема пасивна легитимација“ … Но, за други судови, како на пример во Охрид и Битола нема дилема дали порталите се медиуми или не, па тие постапуваат по тужбите.

Притоа, првиот човек на новинарското здружение порачал дека не е работа на судовите да го толкуваат Законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета, туку треба стриктно да го применуваат.

– Обидот на Апелациониот суд да лиценцира медиуми ја ограничува слободата на говорот и е спротивно на практиката на Европскиот суд за човекови права и слободи – рекол Селмани.

Вангеловски пак рекол дека барањето на ЗНМ е проследено до Граѓанскиот оддел при Врховниот суд, кој следната недела се очекува да се состане.


Новинарите се соочуваат со притисоци и по промената на власта


Скопје, 28 јуни, 2018 - 10:03 (META) 

Владата се пофали дека медиумските работници се ослободени од политички притисоци. Но поведението на дел од функционерите во власта и искуствата на новинарите во секојдневната работа се доказ дека ова сè уште не е точно. Закани, притисоци, навреди, влијанија – сите овие методи се уште се дел од секојдневието во медиумската сфера, говорат повеќе новинари за Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА).

Пишува: Кристина Озимец – ПИНА

Преписки, уцени, закани и навреди се дел од методите кои генералниот секретар на Владата, Драги Рашковски ги употребил во комуникацијата со тимот на новинари на емисијата „Проверено“, кога тие работеле на тема за непотизмот и вработувања на негови блиски, велат оттаму за ПИНА. Сашка Цветковска од Истражувачката репортерска лабораторија и емисијата „Проверено“ вели дека додека работеле на една од емисиите Рашковски „фрлал со дрвја и камења“ во мејлови, телефонски разговори и пораки врз една од новинарките во тимот бидејќи нему не му се допаѓало тоа што тие ќе пишуваат за непотизам во владата во случаите кога тој вработувал свои блиски членови на семејството.

„Тој, не само што не мисли дека направил нешто погрешно, туку се смета и за жртва. Но, оваа жртва не е обичен смртник, туку висок функционер во владата. И во преписките со нашата колешка ги употреби сите средства – уцени, закани, навреди. За разлика од него, пак, „Проверено“ правеше цела емисија за бизнисите во полето со одгледување марихуана на семејството на премериот Зоран Заев и немавме никакви проблеми, а Заев ни даде дури и интервју без никакви проблем, а немаше ниту договарање прашања. Се случува Заев да се извинува и за другите фунционери, а тие сами за себе никако. Тоа не смее да биде така, овде одговорноста не е колективна, туку индивидуална и мора да се форсира принципот на отчетност и одговорност. Функционери со такво поведение треба веднаш да си дадат оставка“, вели Цветковска.

За притисоците ПИНА го контактираше и генералниот секретар на Владата, Драги Рашковски и го прашавме дали се точни наводите дека се заканувал, како и дали жали за таквото поведение. Прашавме дали смета дека е соодветно за функционерите да им се закануваат на новинари, или пак да имаат обиди за влијанија и притисоци, какви последици остава тоа во целокупната атмосфера на слободата на медиумите и демократијата во земјата, но и дали доколку некој функционер се заканува на новинари треба да си поднесе оставка за ваквото поведение. Прашавме и дали тој има некаква одговорност за гореспоменатата ситуација и дали би си поднел оставка. Добивме краток одговор на смс, кој гласи: „ Одговорот на сите прашања е НЕ“.

Претставници од Владата неодамна се пофалија дека една од најпрепознаените промени во земјата всушност е ослободувањето на новинарите од политичките притисоци. Пристапот на новата Влада е многу потранспарентен од претходната власт, откако тие објавија бројни документи за јавноста, како на пример декласификацијата на договорите со странските инвеститори а овозможија и алатки за проверка на трошењата на јавните функционери. Како што ветија, го укинаа владиното рекламирање, кое беше посочувано како еден од главните извори на корупција во медиумската сфера што го користеше претходната власт за добивање на поддршка на своите политики од страна на тогашните провладини медиуми.

Се одржуваат редовни брифинзи со новинарите, на прес конференциите за разлика од претходните негативни искуства, сега може секој да постави прашање на било која тема, а не само за она што е дневна владина агенда. Се донесе одлука новинарите да имаат бесплатен пристап до услугите во Централен регистар и Катастарот за недвижности, иако за оваа мерка новинарите се уште имаат забелешки дека треба да се допрезицира и олесни пристапот кон услугите. Сè на сè, видливи се обидите од новата власт за релаксација на атмосферата за работа во медиумите, но преземеното е далеку од доволно.

„Ако поставиш прашање, нема интервју“

Случаите, како овој со Рашковски, како и други инциденти на кои се пожалија медиумските работници во изминатиот период, покажуваат дека и по промената на власта, новинарите се соочуваат со притисоци од функционерите. Неколку месеци претходно, новинарот Фуркан Салиу од „ТВ 21“ исто така обвини дека се соочил со притисоци од вработен во Министерството за надворешни работи и тоа на сред прес конференција, пред полна сала новинари и камермани.

Фуркан

„Ако поставиш прашање, никогаш нема да добиеш интервју“, беа зборовите за кои Салиу вели дека му ги упатил вработен во МНР, за време на пресот на министерот за надворешни работи, Никола Димитров и медијаторот Метју Нимиц. Салиу вели дека овој инцидент бил груб обид за замолчување на новинарите.

„Сега луѓе од Владата можеби не ти се јавуваат за да ти нарачаат прилог но, од друга страна, сите тие гласни чувари на јавното добро се вработени во Владата. Тие што реално имаат информации и влијание во општеството, а не се вработени во Владата се луѓе блиску до минатата владејачка гарнитура, па така ретко кој им верува. Актуелната власт е далеку потранспарентна, но се завршува тука. Еве, мене лично ми се заканија дека нема да добијам интервју ако поставам прашање, сето тоа е снимено, Министерството се извинува во име на вработениот, ама тој сè уште е вработен таму“, вели Салиу.

Според него, иако амбиентот за работа на новинарите генерално е подобар отколку со претходната власт, воопшто не верува дека новинарите се целосно ослободени од политички притисоци.

„Тоа во МНР беше првиот погруб обид да се замолчи новинар и се надевам ќе биде последен. Сепак ми се има случено и министер (сега веќе екс министер) да ми се јави и да ми забележи на прашање, да ме праша кој ме плаќа да поставувам такви прашања“, вели Салиу.

И Цветковска оценува дека неизбежен е впечатокот дека има подобрување во однос на комуникацијата со медиумите, но сепак далеку сме од суштински поместувања.

„Корупцијата во медиумите останува проблем, пропагандата останува не само инсталирана туку и добро прифатена алатка на оваа администрација. Неизбежен е впечатокот дека речиси и никој не се бави со суштинските проблеми во и онака девастираните медиуми, но затоа имаме инвазија од неразумно трошење ресурси во пропаганда од страна на владиниотт пи-ар. Најпосле, неизбежен е впечатокот дека „пи-ар“-от е попосветен да работи на креирање на перцепција дека нешто се прави отколку на реалната работа нешто да се промени. Сите оние камермани, фотографи, она агресивно сеприсуство на социјалните мрежи од страна на владините функционери не е добра работа.

Со обемната продукција на видео и фото материјали, и цели новинаррски текстови (како оној за матурата на премиерот) владата учествува дополнително во разнебитување на редакциите и свесно ја злоупотреба кревкоста на медиумите кои кубурат и со кадар и со ресурси и со стандарди за да наметне своја популистичка агенда, но и поради нив медиумите не се заинтересирани да вработуваат фоторепортери и сниматели бидејќи, нели, Владата тоа го прави“, вели Цветковска.

Функционерите се уште пречувствителни на критики

Премиерот Зоран Заев по промената на власта неколку пати порача јавно дека медиумите и новинарите треба да ја критикуваат работата на власта и будно да ги следат чекорите на функционерите. Меѓутоа одредени функционери како да не се согласуваат со оваа негова порака и со нивните реакции потсетуваат на реакциите на претходната власт, особено кога реагираат силно на критиките упатени до нив.

Тамара Чаусидис, претседателка на новинарскиот синдикат, за ПИНА вели дека во јавниот дискурс се забележуваат промени во однос на слободата на говор и постои своевидна релаксација во однос на темите особено ако се спореди со периодот на претходната гарнитура.

Тамара

„Институциите се трудат да бидат потранспарентни тоа е факт, помал е бројот на табу – теми, пропагандата е доброволна, а не наметната. Во однос на атмосферата во редакциите – нема многу големи промени. Луѓето и натаму се држат во економско – социјален грч со договори на определено време, закана од отпуштања, намалувања плати и слично. Единствено што сега не можеме за тоа директно да ја обвиниме власта, односно немаме докази за тоа“, вели Чаусидис.

За тоа дали во Синдикатот досега се пожалиле новинари на притисоци, влијанија или закани во работата по промената на власта, таа вели дека кога се говори за притисоци од власта многу важен дел од равенката е – интегритетот на медиумот и неговото раководство.

„Проблемот е што во првите ешалони на медиумите неретко се наоѓаат луѓе научени на подаништво, па често и доброволно, без некој тоа да им го бара претпоставуваат што власта (не)би сакала да чуе или прочита. Според нашите сознанија, таму каде раководството е со интегритет заканите и јавувањата останале само на тоа медиумите немале реперкусии. Кога станува збор за функционери, би ги издвоила имињата на вицепремиерот Кочо Анѓушев и генералниот секретар Драги Рашковски . Станува збор за притисоци од типот на јавувања, непримерени пораки и коментари кон новинари за поставени прашања, критички текстови, па дури и безазлени наслови кои некому му се чинат проблематични. Генерално имам впечаток дека власта е хиперсезибилна на критики. Многу се чувствителни, но тоа и не мора да биде така лошо додека резултира со подобрување на практиките. Она што јас би го издвоила се случаите на притисоци од бизнис моќници или луѓе кои се доживуваат како такви. Тоа е случајот со колешката Лупевска од „Телма“ и колегата Петрески од „Алсат М“. Овие два случаи кои станаа јавни го илустрираат односот кон новинарите и новинарските екипи кој мора под итно да се менува“, вели Чаусидис.

Разговаравме со уште неколку новинари кои работат во познати медиуми и телевизии, кои ни ги кажаа своите ставови за слободата на медиумите, но побараа да останат анонимни, што исто така е одреден показател за атмосферата во медиумите. Сите потенцираа дека медиумите и новинарите се уште не се ослободени од политички притисоци и влијанија. Еден од нив ги посочи и влијанијата врз уредниците од страна на власта кои можеби се во позавиен облик, но се забележуваат преку следење на етерот.

„Кога во рок од еден месец имате функционер кој и по неколку пати се појавува во ист медиум на емисии, за теми кои не секогаш се најактуелни, тоа говори за некаква поврзаност помеѓу уредникот и тоа лице,од една страна додека од друга страна пак имате медиуми кои никако не можат да дојдат до тој функционер и покрај бројните отворени покани кои ги добил“, вели новинар од една телевизија.

Новинарка во друг медиум, која до неодамна работела во позната телевизија исто така ги посочува врските на уредниците и други влијателни луѓе во медиумите со разни вработени во власта како проблематични.

„Во таа телевизија по промената на власта, дел од уредниците се обидуваат да ја искриват вистината и да ги креираат новинарските текстови, но тоа не сметам дека е последица на дејствувањето на власта, туку на личните интереси“, вели таа.

Според неа, во првите неколку месеци од доаѓање на власта, имало случаи кога неколкумина од поранешните новинари (сега вработени во пи-ер службата на Владата) се јавувале кај новинарите и со изговор дека „се колеги“ барале да не се објавува одредена информација. Таа вели дека откако увиделе дека тоа не поминува, престанале со таквите барања. Медиумите сè уште ги мачат проблемите со лошите услови за работа за новинарите и медиумските работници, ниските плати и слаби договори за работа, кои исто така влијаат на работата на независноста на новинарите и нивната слобода.

Влада: Никој нема право да им се заканува на медиумските работници

За коментар за притисоците од одредени функционери како и за тоа дали функционерите кои се закануваат на новинари или им вршат притисоци треба да имаат одговорност за своите постапки и да си дадат оставки, од Владата велат дека тие ги осудиле сите напади и сметаат дека никој нема право да им се заканува на медиумските работници и да ги попречува во извршување на нивната работа. Тие велат дека ги охрабруваат сите новинари кои се соочуваат со било каква форма на притисок истиот да го пријават до надлежните институции кои имаат обврска да делуваат.

„Владата смета дека никој нема право да се заканува и да врши притисок врз друг граѓанин на Македонија без разлика на професијата и работните обврски, како и без разлика на позицијата од која доаѓа некој. Одговорноста за начинот на однесување покрај законските регулативи е и од етички аспект имајќи ја предвид севкупната јавност како коректор на однесувањето на одредени поединци. Укажуваме дека одговорност секогаш ќе има во случаи на несоодветно насилничко однесување од било кој јавен функционер“, велат од Владата за ПИНА.

Реформите во медиумите се уште не се исполнети

Итните реформски приоритети во делот на медиумите посочени во извештајот на Рајнхарт Прибе од јуни 2015 година, се само делумно исполнети. Како главни приоритети тогаш беа посочени реформите во јавниот радиодифузен сервис, решавањето на владиното рекламирање, пречките во пристапот до информации, како и клеветата и навредата.

IZV

Последниот извештај на „Опсерваторијата на медиумските реформи“  констатираше дека и покрај заложбите на Владата да гради партнерство со асоцијациите и со граѓанскиот сектор во сферата на медиумите, таа сфера се уште не е ослободена од институционални или персонални влијанија поради бавноста со која Собранието ги носи потребните законски измени. Во врска со реформите на јавниот сервис беше донесена оценката „Започнато, но неисполнето“, за владиното рекламирање кое Владата го укина оценката е „Делумно исполнето“, поради тоа што не обезбеди детални објаснувања за низа специфики за обезбедување целосна транспарентност и отчетност, преку објава на правилници, процедури или протоколи. Истата оценка „Делумно исполнето“ е и за третиот столб од реформите во медиумската сфера – пристап до информации, поради непроменета состојба врзана за измени и дополнувања на Законот за пристап до информации од јавен карактер. Најлоша е оценката за клеветата и навредата како „Целосно неисполнето“, бидејќи извештајот констатира дека во оваа област нема никакви промени и поместувања во периодот на следење и известување: не преземена иницијатива за ревидирање на Законот за граѓанската одговорност за клевета и навреда и Владата не започнала координација со стручната јавност во оваа насока.

Во обновениот извештај на Прибе од 2017 година, повторно се даваат препораки за да се адресираат системските проблеми во медиумите. Нагласено е дека Владата треба да се погрижи медиумските реформи да бидат дел од целокупната стратегија, да бидат добро планирани, базирани на истражување како и кредибилни, навремени и транспарентни консултации со сите заинтересирани страни, јавни и приватни, без дискриминација и нивните придонеси да бидат земени сериозно во предвид.

„Истрагите за напади врз било кој новинар треба да бидат приоритет и да бидат направени брзо. За да се подобри улогата на медиумите во барањето одговорност од државата, истражувачкото новинарство треба да биде охрабрено и да се овозможено од јавните институции и медиумите. За да се подобри перформансот на МРТ потребни се: адекватни ресурси за зајакнување на нејзината независност, ефективни операции и менаџмент. Легислативните амандмани и политики треба да осигураат дека МРТ е целосно транспарентна и одговорна, дека се ангажира со сите релевантни засегнати страни активно и осигурува дека сите граѓани и покрај политичката опција, полот, возраста, инвалидитет, итн… веруваат дека МРТ е нивен јавен сервис а не инструмент на политичките партии или други“, се вели во извештајот.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


ЗНМ: Загрижува фактот што незадоволни граѓани револтот го истураат врз новинарите


Скопје, 18 јуни, 2018 - 16:29 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија остро ги осуди физичките напади на новинари и сниматели на протестот против договорот за името пред Собрание. Од таму велат дека загрижува фактот што незадоволните граѓани се уште нивниот револт го истураат врз новинарите и го повикаа МВР итно да ги идентификува напаѓачите и да ги изведе пред лицето на правдата.

Од Здружението го осудија приведувањето на новинарот на „Инфомакс“, Борислав Стоилковиќ, поради наводно одбивање да се легитимира и снимање во лице на припадниците на полицијата.

„Неразбирливо е тврдењето на МВР дека новинарот одбил да се легитимира кога од снимките додека е приведуван јасно се гледа неговата новинарска легитимација. Снимањето на полицајци на протести не може да биде основ за приведување на новинари затоа што таква забрана нема во ниту еден закон. Освен тоа, снимањето на однесувањето на полицијата на протести е од висок јавен интерес за да може да се регистрираат евентуалните злоупотреби“, велат од ЗНМ.

Истовремено, ЗНМ го осуди и однесувањето на новинарот Стоилковиќ, кој, како што велат од таму, наместо да известува од протестот станал директен учесник. ЗНМ преку соопштение до медиумите го потсетуваат Стоилковиќ дека говорот на омраза и повикување на насилство не се споиви со новинарската професија.


ААВМУ ги осудува нападите врз новинарите, но и непрофесионалноста на некој од нив


Скопје, 18 јуни, 2018 - 13:33 (META) 

Агенцијата за аудио и адудиовизуелни медиумски услуги ги осудува вчерашните напади врз медиумските работници, насилничко приведување на новинари, но и непрофесинално однесување на некои новинари, соопштуваат од ААВМУ.

Од таму додаваат дека „медиумските работници мора да бидат ослободени од секаков вид на притисоци и да им се овозможи непречено да ја вршат својата работа, особено кога станува збор за прашања од посебен јавен интерес.“

„Меѓутоа, истовремено, новинарите при известувањето мора да обезбедат професионална дистанца, непристрасно и избалансирано известување. Во овој контекст, Агенцијата апелира да не се применуваат облици на непримерна комуникација со јавноста, а уште помалку да се поттикнува насилство по која била основа“, се додава во соопштението.

Од ААВМУ потсетуваат дека само со професионално медиумско известување може да се покренат пошироки јавни дебати и да се придонесе за слободно создавање јавно мислење и критички ставови.


Селмани: Полицијата да научи дека новинарите не се непријатели


Скопје, 12 јуни, 2018 - 14:25 (META) 

Полицијата треба да научи дека новинарите, кои известуваат од протести не и се непријатели, туку исто така професионалци на службена должност, кои треба да се заштитат ако бидат нападнати од учесниците во протестот. Таа заштита ја заслужуваат согласно домашното и меѓународното право, порача претседателот на Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ), Насер Селмани, на работилницата во Скопје за подобрување на безбедноста на новинарите за време на критични настани, во организација на ЗНМ, МВР, со поддршка на ОБСЕ.

– Едногласни сме дека насилството врз медиумските работници е неприфатлива практика за една демократска земја. Како важен елемент во функционирање на демократските процеси тие имаат право да работат во амбиент без закани и притисоци. Нивната мисија за информирање на граѓаните и барање отченост од секоја влада нема да се исполни ако работат во услови на страв и несигурност – рече Селмани.

Работилницата е дел од напорите за подобрување на соработката меѓу новинарите и полицијата, откако МВР и ЗНМ во декември минатата година потпишаа меморандум за соработка.

Министерот за внатрешни работи, Оливер Спасовски, рече дека не смее да има толеранција за нападите врз новинарите.

– За жал во последните неколку години бевме сведоци на бројни напади и притисоци врз новинари. Нема никакво оправдување за ваквите напади. Ставот на владата е јасен и постојано го повторуваме – нула толеранција за каков било обид за загрозување на слободата на говорот и изразувањето – рече Спасовски.

Џеф Голдстајн, в.д. амбасадорот на ОБСЕ,  на отворањето на настанот рече дека насилството врз новинари не се само вербални и физички напади, туку и незаконски притворања, уништување имот, произволни рации во редакциите или во домот на новинарите, говорот на омраза, напади на социјалните мрежи и закани за сексуални напади врз новинарки.


Суд во Албанија пресуди во корист на новинари тужени од богат судија


Тирана, 1 јуни, 2018 - 17:11 (META) 

Суд во Тирана ги отфрли обвинувањата за „морална повреда“ на судијата на Апелацискиот суд, Ѓин Ѓони и неговата сопруга, кои ја тужеа БИРН Албанија и новинарите на оваа мрежа, јави БИРН.

По неколку одлагања, вчера судот во Тирана донесе ослободителна пресуда во процесот што судијата и неговата жена-бизнисменка го почнаа поради известувањето на БИРН за богатството на Ѓони.

Претседавачкиот судија Астрит Фаќоли при соопштувањето на одлуката рече дека упорното непојавување на Ѓин и неговата жена Елона Чауши во судот е „исмевање“ на судот. Процесот се развлече на 12 месеци и имаше 11 рочишта.  Апелацискиот судија и неговата жена не беа на изрекувањето на пресудата, со која покрај БИРН Албанија, од вина се ослободени и новинарите Бесар Ликмета и Александра Богдани.

Тужбата беше поднесена поради три статии објавени на „Reporter.al“ посветени на затворањето и на повторното отворање на истрагата на јавното обвинителство за Ѓони, откако Високиот инспекторат за анкетирање и ревизија на имот и за конфликт на интереси поднесе пријава за прикривање богатство, фалсификување официјални документи и перење пари.

Третата статија ги навела десетте најбогати судии во Албанија според анкетниот лист што го поднел Ѓони, кој исто така е член на Високиот правосуден совет. На тој список апелацискиот судија бил на првото место.

Со тужбата Ѓони и Чауши бараа надомест од 52.000 евра од тужената организација и нејзините новинари.


Спасовски: Не се расчистени 15 случаи на напади врз новинари


Скопје, 29 мај, 2018 - 16:07 (META) 

Петнаесет случаи за напади врз новинари сѐ уште не расчистени, соопшти министерот за внатрешни работи Оливер Спасовски денеска на прес-конференција во владата.

– Во последните неколку години имавме бројни напади на новинари. МВР направи анализа за да се утврди на кое ниво се истрагите досега. Се утврди дека во одредени постапки пропуштени се дејствија кои требало да бидат направени во краток рок, во некои постапки недостасуваат докази. Од 2013 до јуни 2017 до МВР се поднесени 47 пријави кои се однесуваат на физички напад на новинари или говор на омраза. Во Скопје се 29, во Охрид 14, две во Струмица, и во Штип и во Битола по еден – рече Спасовски.

Во периодот од 2017 до денес, до МВР се поднесени 12 пријави за напади врз новинари, од кои пет се во Охрид, четири се во Скопје, два во Велес и еден во Штип.

– Постапувано е во сите случаи и за две лица веќе се поднесени кривични пријави за сторени кривични дела насилство и загрозување на сигурноста, во три случаи се покренати прекршочни постапки против шест лица за констатирани три прекршоци – рече Спасовски.

Тој истакна дека сега заживува функционирањето на внатрешната контрола на МВР, која претходно прогледувала низ прсти.

– Апелирам до сите што доживеале објективен напад, како омаловажување или навреда да го пријават во полиција на 192 каде сѐ се снима и има траг. Не се пријавува на „Фејсбук“ – рече Спасовски.

Министерот за транспарентност, отчетност и комуникација, Роберт Поповски потенцираше дека ќе има нула толеранција за загрозување на слободата на изразување.

– Нула толеранција за каков било обид за загрозување на слободата на изразување. Секој напад врз медиумските претставници, физички или вербален, ќе биде најостро санкциониран – порача Поповски.


ЗНМ: Неодговорното однесување на некои судии е заобиколен обид за лиценцирање на медиуми и новинари


Скопје, 8 мај, 2018 - 12:57 (META) 

Здружението на новинари на Македонија е незадоволно од начинот како Граѓанскиот суд во Скопје и Апелацискиот суд во Скопје го применуваат Законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета, рече денеска на прес-конференција претседателот на ЗНМ, Насер Селмани.

Тој додаде дека „и покрај јасната одредба во законот, кој ја регулира одговорноста на електронските публикации, овие судови продолжуваат да ги одбиваат тужбите за клевета и навреда против онлајн медиумите со крајно несериозно и тенденциозно објаснување дека тие не биле медиуми, а луѓето што работат таму не биле новинари.“

– Ваквото паушално, неодговорно и непрофесионално однесување на одредени судии претставува заобиколен обид за лиценцирање на медиуми и новинари, која е крајно недемократска практика присутна во авторитарни земји. Потенцираме дека работа на судовите не е да ги толкуваат законите, туку доследно и неселективно да ги применуваат. Се сомневаме дека зад ваквата судска пракса на Граѓанскиот суд во Скопје и на Апелацискиот суд, има политичка позадина, која треба да ги дискредитира онлајн медиумите и да обезбеди лажно алиби на владата за да воведе нивна построга регулација, спротивно на европските стандарди за слобода на интернет – изјави Селмани.

Тој предупреди дека „обидите на одредени партиски кругови, кои бараат наводна законска регистрација на овие медиуми, е опасна политичка игра, која има за цел државата да ја контролира нивната медиумска содржина.“

– Освен тоа, намерата на судот е да ги спречи онлајн медиумите и новинарите кои работат таму да ги користат поволностите што ги нуди законот за граѓанска одговорност за клевета и навреда, како што е ограничувањето на надоместоците за нематеријална штета и основите за нивно исклучување од одговорност. Убедени сме дека ваквата чудна судска пракса, која за среќа ја нема и во другите апелациски судови во земјата, ја загрозува слободата на говорот и ја дискредитира новинарската професија и улогата на медиумите во едно демократско општество – додаде Селмани.

ЗНМ, од Врховниот суд бара во најкраток рок да постапи по барањето за усогласување на судската пракса, и во иднина, Граѓанскиот суд и Скопска Апелација да ги процесуираат предметите.

– Неделава ќе доставиме претставка и до Судскиот совет за сите судии што несоодветно и селективно го применуваат Законот, со цел, да утврди одговорност за таквото незаконско однесување. Ја повикуваме и меѓународната заедница, Европската Унија,  САД, ОБСЕ и Советот на Европа да ја споделат со овие судови нашата загриженост со цел да се спречи ваквиот атак против слободата на говорот, професионалните онлajн медиуми и обидот за нивно лиценцирање – рече Селмани.

На прашањето на „Мета“ од кога е забележана ваквата пракса од страна на судовите врз новинарите, Селмани појасни дека оваа појава ја имало и порано, но сметале дека во комуникација со нив преку состаноци, ќе ги убедат да ја променат или да ја усогласат судската пракса со останатите апелациски подрачја.

– Меѓутоа деновиве добивме една нова одлука на Апелацискиот суд, каде што не само што до сега правеа обид да ги дискредитираат онлајн медиумите, во оваа нова пресуда има полоша тенденција, луѓето кои работат во тие медиуми, ги третираат како не-новинари. Законот за граѓанска одговорност е многу јасен и тие треба тој закон да го применуваат. Затоа што, очигледно нивната намера е да создадат перцепција во јавноста дека овие медиуми работат надвор од законот, што не е точно – појасни Селмани.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


Поповски: По 10 години, конечно повеќе критички текстови од пофалби во медиумите


Скопје, 3 мај, 2018 - 13:36 (META) 

По 10 години има повеќе критички текстови отколку пофалби во медиумскиот простор, порача денеска министерот без ресор задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски, на редовната владина прес-конференција.

– Го одбележуваме овој ден на медиумите, во демократска, слободна и европски ориентирана Република Македонија. За прв пат, после 10 години, ќе има можеби повеќе критички текстови од пофалби, укажувања, сугерирања за медиумските слободи и права, како што секојдневно има изминативе 10-тина месеци, за секое прашање од важност и интерес за граѓаните. Денеска има гласност, наспроти молк – рече Поповски.

Тој констатираше дека „професионалните и независни медиуми се гласот на граѓаните во секоја демократска држава“.

– Оваа отворена и демократска Влада го слуша гласот на своите граѓани за да се подобрува во раководењето на државата и никогаш да не скршне од зацртаните приоритети. Затоа на врвот на политичката агенда на Владата е концептот на отворена влада, којшто подразбира демократизација на медиумскиот амбиент, односно поддршка на слободно и професионално новинарство, активна транспарентност и пристапност – рече Поповски.

Тој ја повика опозицијата да даде поддршка за Законот за аудио и аудиовизуелни медумски услуги со што би се отпочнале реформите во медиумската индустрија во Македонија. Истовремено, ги обвини пратениците од опозицијата кои претседаваат со Комисијата за транспорт и врски, дека на двапати без образложение ја одложиле седницата на која треба да се дискутира за Законот за АВМУ.

Министерот за комуникации, отчетност и транспарентност ги повика сопствениците на медиумите да ја подобрат положбата на новинарите, зголемувајќи ги платите и сигурноста на работните места.

– Сакам да ве уверам дека заедно со вас, од новинарската заедница, согласни сме, треба да се промени и економската ситуација на новинарите во Македонија и да се осигураат вашите
работни места и повисоки плати. Апелирамe кон сопствениците на медиумите да ги следат политиките на пораст на платите – рече Поповски.


ССНМ: Мора да се подобрат правата на новинарите заради доброто на професијата


Скопје, 3 мај, 2018 - 10:24 (META) 

По повод Светскиот ден на слободата на медиумите 3 Мај, Самостојниот синдикат на новинарите и медиумските работници на Македонија (ССНМ) порача дека е неопходна итна промена на приоритетите и фокусирање на работните и професионални права на новинарите и медиумските работници, како место од кое почнува, но и во кое може да заврши, искривоколчувањето на професијата.

ССНМ посочува на извештаите за слободата на медиумите подготвени од неколку меѓународни организации, во коишто се констатира дека новинарите и медиумските работници во Македонија се слабо платени и работат во несигурни услови.

„Впрочем податоците говорат сами за себе: платите во медиумите се под 300 евра, што е далеку под нивото на просечната плата во Македонија, но и под регионалниот просек. Дополнително повеќе од половината или околу 54 проценти од медиумските работници и новинари не се вработени постојано, односно немаат договори на неопределено време, а ситуацијата е особено драматична во дигиталната сфера каде неминовно се сели доскоро традиционалното печатено новинарство. Условите во кои работат новинарите, но и медиумските работници, директно се рефлектираат на квалитетот на медиумската содржина. Кредибилни медиуми кои инвестираат во идните генерации и кои му служат на јавниот интерес не се флоскула или некаков хир на новинарите, туку суштинска потреба на секоја земја која сака да се нарекува  демократска.  А тие не се можни доколку во нив работат економско уценети и исплашени луѓе“ порачува Самостојниот новинарски синдикат, истовремено нагласувајќи дека е крајно време прашањето за работните и професионални услови на новинарите и медиумските работници да биде во центарот на дебатата за тоа какви медиуми сакаме во Македонија.