!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

ЗНМ во борба со лажните вести со етичкиот кодекс од 2001 година


Скопје, 3 октомври, 2017 - 13:51 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија испрати примероци од Kодексот на новинарите на Македонија до сите медиуми регистрирани во Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги.

„Етичкиот кодекс на ЗНМ беше усвоен во 2001 година и првпат беше дистрибуиран до сите медиуми во земјата. Поради неодамнешните случувања и претстојните локални избори, се појави потребата од негово повторно претставување.Како и во другите професии, така и во новинарството, етичките принципи се базираат на основните вредности на професијата и на стандардите на кои се придржува секој еден професионалец. Со почитување на овие 17 принципи и етички вредности, новинарите преземаат одговорност за информациите што ги пренесуваат, независно за кој медиум работат“, се вели во соопштението на ЗНМ.

Оттаму додаваат дека со промовирање на етичките стандарди при известувањето, придонесуваат во борбата со лажните вести и со медиумската пропаганда.

„Кодексот на новинарите на Македонија беше изработен на шест јазици (македонски, албански, турски, влашки, ромски и англиски), а ќе биде доставен до сите медиуми соодветно на јазикот на кој работат“, додаваат од ЗНМ.

Од Здружението велат дека оваа активност е во рамките на проектот „Мрежа на новинари за медиумските слободи“, кој е финансиран од Европската Унија.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ – Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Во Турција почна судењето на новинарите на кои им се заканува доживотна казна


Анкара, 18 септември, 2017 - 20:21 (META) 

Во Турција почна судењето на турските новинари и медиумски работници кои се обвинети дека го поддржуваат Фетулах Ѓулен.

На обвинетите, кои негираат дека се виновни, им се заканува доживотен затвор.

На списокот на обвинети има 31 новинар, односно медиумски работник, а им се суди поради нивната наводна поврзаност со неуспешниот обид за воен пуч во Турција мината година.

Меѓу обвинетите се и новинари и раководството на весникот „Заман“, кој државата ги затвори во јули минатата година.

Тие се осомничени за членство во вооружена терористичка организација и за обид за уривање на владата и на уставниот поредок.


Прибе за медиумите: Пазарот слаб, весниците во лоша состојба, новинарите во уште полоша


Брисел, 15 септември, 2017 - 15:38 (META) 

„Препораките за медиумите дадени во 2015 година се применети само во ограничен обем, а медиумите сè уште се соочуваат со голем дел од истите предизвици што влијаеја на медиумската сфера години наназад. Сè уште преовладува впечатокот дека медиумите се врзани со политиката или се инструменти на влијателни фигури“, се вели во делот за медиумите во вториот извештај на Прибе.

Потсетувајќи на статусот „неслободна“ земја во извештајот на „Фридом хаус“ за слободата на медиумите во 2017 година, извештајот на Прибе нагласува дека 130 телевизии и радија претежно се поделени според политички и етнички предзнаци, а медиумскиот пазар е слаб. Состојбата со весниците е лоша, со само пет дневни весници, што, се вели во извештајот, е потенцијална закана за слободните и плуралистичките медиуми, а економскиот притисок врз печатените медиуми се гледа низ пропаѓањето на „Медиа принт Македонија“.

„Особено лоша е состојбата на новинарите, а впечатокот е дека истражувачкото новинарство не се практикува како што би требало, и тоа поради страв, недостиг од ресурси и од новинарски вештини“, стои во извештајот на Прибе. Се нагласува дека истражувачкото новинарство не е приоритет, а се соочува со пречки од властите, што го намалува пристапот на јавноста до релевантни плуралистички и објективни информации.

„Тешко е да се дојде до информациите и до носителите на одлуките. Новинарите честопати не работат според етичките стандарди, што го нарушува кредибилитетот на професијата. Тоа дополнително се потврдува од обвинувањата за коруптивно однесување на некои новинари, како резултат на самоцензура или недостиг од нужните професионални вештини“, се вели во извештајот.

Како лоши се оценети работните услови на новинарите, со ниски плати и со краткорочни договори за работа, без безбедни работни места. Во однос на нападите врз новинари, се нагласува дека властите не ги бараат и не ги обвинуваат сторителите, оставајќи впечаток на неказнивост.

Според Прибе, дискусиите за медиумскиот сектор најчесто се оставени на новинарите и на граѓанскиот организации, а приватните медиуми и нивните сопственици не учествуваат во нив.

Акцент во извештајот се става на МРТ и се нагласува дека националниот радиодифузер е во криза и дека потребна е итна акција поради недостигот од средства, со што се загрозува независноста на куќата. Прибе посочува и дека јавноста нема доверба во МРТ поради нетранспарентност, неотчетност и слаб јавен ангажман, а препорачува обезбедување на неопходните средства за да може таа да функционира независно и  донесување законски измени или одлуки за да се надминат тие состојби.

 

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ – Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Хелсиншки комитет: Расизам и ксенофобија на прилепскиот базен „Маркови кули“


Скопје, 14 септември, 2017 - 15:43 (META) 

Повеќе од 400 лица од Прилеп и од Прилепско од 1 јули годинава на градскиот базен „Маркови кули“ во Прилеп се соочиле со расизам, односно не им било дозволено да го користат базенот поради бојата на кожата.

Според Хелсиншкиот комитет за човекови права (ХКЧП), до Комитетот и до здружението „Ромска солза“ од Прилеп, се обратиле повеќе од 400 лица од ромска етничка припадност, наведувајќи дека повеќепати во изминатиот месец и половина, биле спречени да го посетат Градскиот базен „Маркови кули“ во Прилеп.

„Во изминатите години никогаш не се случило ниту едно лице, од ниту една етничка припадност да биде вратено од градскиот базен и да не му се дозволи влез. Лицата кои ги пријавија овие случаи се на различна возраст и од различен пол и секој од нив поединечно го наведе своето искуство од обидот да го посети градскиот базен. Од изјавите може да се заклучи дека лицата се обиделе да влезат на базенот во различни денови, поединечно и во групи, со семејството, со пријатели од различна етничка припадност, еднаш или повеќепати. При обидот за влез во базенот лицата биле враќани од обезбедувањето, со образложение дека од оваа година, по налог на сопственикот на базенот, нема да се примаат Роми. На дел од нив им било кажано дека оваа одлука на сопственикот треба да ја пренесат и на другите Роми кои ги познаваат бидејќи нема да бидат примени ниту тие. Дел од нив кои пристигнувале на базенот со лица кои немаат темна боја на кожата, биле спречувани да влезат, додека нивните пријатели кои имале светла боја на кожата биле пуштани“, наведува ХКЧП во својот месечен извештај за човековите права во Република Македонија за август.

Во извештајот се споменува и одлуката на Народниот правобранител за поднесена претставка од Мрежата за заштита од дискриминација во врска со дискриминаторски содржини во учебникот „Граѓанско образование“ за осмо одделение, како и говор кој промовира и поттикнува омраза насочен кон бегалците и мигрантите кои како дел од светската бегалска криза, транзитираат низ Република Македонија, во врска со предложената стратегија за интеграција на бегалци и на странци во Република Македонија од страна на Министерството за труд и социјална политика, предвидена за 2017 – 2027 година.

Комитетот одбележува и насилство врз медиумски работници, односно напад на новинарската екипа на „Нова ТВ“, како и инцидентот со екипата на интернет-порталот „Курир.“

„Во првиот случај, при нападот на новинарската екипа на „Нова ТВ“, повторно се работи за таргетирање „политички непријателски“ медиум и пружање отпор кон новинарските работници кои работат во правец на информирање на јавноста. Во вториот случај се работи за отстранување на снимателот на „Курир“ за време на јавна седница на Државната изборна комисија. Покрај осудата за случајот на напад врз новинарската екипа на „Нова ТВ“ од страна на Здружението на новинари на Македонија, осуда и за овој и за инцидентот со снимателот на „Курир“ дојде и од Агенцијата за аудио и аудио-визуелни медиумски услуги (АВМУ)“, се вели во соопштението.


За да добијат бесплатни документи, новинарите треба да објаснат зошто ги бараат


Скопје, 13 септември, 2017 - 11:57 (META) 

Централниот регистар денеска информираше на кој начин новинарите може да го остварат своето право на бесплатен пристап до информации откако Владата на 26. седница донесе ваква одлука.

Во одлуката на Владата стои дека Централниот регистар и Агенцијата за катастар за недвижности треба во рок од 30 дена да им овозможат на новинарите бесплатен пристап до јавните исправи кои ги издаваат овие институции.

За новинарите е спорно тоа што во барањата треба да се наведе за какви истражувачки теми ќе се бараат документите.

„Пристапот ќе се овозможи на секој новинар кој ќе достави писмено барање со потпис и со печат од главниот уредник на медиумот во кој е вработен, со објаснување за какви истражувачи цели се бара јавната исправа“, стои во одлуката на Владата.

Директорката на Централниот регистар, Марија Бошковска-Јанковски, рече дека не знае зошто е потребно да се наведе ова објаснување од страна на новинарите и дека тоа било одлука на Владата.

– Ние, како институција, треба да се заштитиме и треба да знаеме за што се потребни тие информации – рече Бошковска-Јанковски.

Во одлуката на Владата се вели и дека Централниот регистар и Агенцијата за катастар на недвижности прецизно мора да назначат на видно и јавно место дека бараниот документ е во функција на истражувачка дејност и дека не треба да се злоупотребува за други цели.

Бошковска-Јанковски информираше дека новинарите имаат можност да добијат 2.000 информации по 80 проценти пониска цена од тарифникот на Централниот регистар.

Портпаролот на владата, Миле Бошњаковски во изјава за НОВА ТВ појасни дека новинарите нема да треба да ја кажат темата на која ќе работат, туку да дадат генерална насока за какво истражување се работи.

– Нема да ги следиме истражувањата на новинарите, ќе треба да дадете само генерална насока за документите кои ги барате – рече Бошњаковски.

 

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата „Отворено општество – Македонија“.


Новинарските здруженија бараат 30 милиони евра за МРТ од буџетот на државата


Скопје, 12 септември, 2017 - 16:32 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија, Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници и Советот за етика во медиумите на Македонија до Министерството за информатичко општество и администрација доставиле забелешки за нацрт-законот за изменување и за дополнување на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги.

Новинарските организации сметаат дека еден процент од буџетот на државата треба да се одвои за финансирање на МРТ, затоа што сметаат дека МРТ е недоволно опремена, нема дописничка мрежа, вработените имаат ниски плати, а потребен е нов искусен и квалитетен новинарски и друг креативен персонал.

Буџетот на државата за оваа, 2017 година, изнесува околу 3 милијарди евра, што значи дека за јавниот радиодифузен сервис, ако помине овој предлог, годишно би се издвојувале 30 милиони евра.

Според годишниот извештај, лани МРТ имала вкупни приходи од околу 19 милиони евра, од што околу 13 милиони, или 67 отсто, биле од радиодифузната такса.

Со измените на законот предвидено е вториот канал на МРТ да прерасне во посебен канал со 24 часовна програма на албански јазик, а програмата на останатите етнички заедници да се префрли на третиот канал. Сите овие обврски на МРТ бараат значително зголемување на средствата за нејзиното нормално функционирање како независен и професионален јавен сервис, кој ќе биде во служба на граѓаните.

Трите организации сметаат дека во листата на предлагачи треба да се прецизира дека Здружението на новинарите на Македонија предлага членови во Програмски совет на МРТ и Советот на Агенцијата. Со тоа ќе се обезбеди во овие тела членови да предлагаaт компетентни, кредибилни и независни организации, кои ги преставуваат интересите на новинарите.

Во забелешките се бара дополнително намалување на висината за надоместок за дозвола за телевизиско или радиоемитување, a Агенцијата за медиуми пред да поведе каква било прекршочна постапка, треба да ги опоменува јавно медиумите.

ЗНМ, ССНМ и СЕММ бараат и бришење на член 62-а и 62-б од законот, кои се однесуваат на политички плурализам во вести и дневно информативни програми во изборна кампања.

„Ние веруваме дека новинарските стандарди не можат да бидат објект на законска регулација, туку на саморегулација во медиумите. Ако етички новинарски стандарди се стават во закон, постои голема опасност тие да се злоупотребат за ограничување на слободата на говорот и на слободата на медиумите“, се вели во соопштението од ЗНМ.

Со предлогот измени на овој клучен закон, формално ќе биде исполнета една од таксативно набоените обврски во Планот на Владата 3-6-9, за првите три месеци од нејзината работа, но и од итните реформски приоритети во делот на медиумите.

 

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата „Отворено општество – Македонија“.


ССНМ: 45 проценти од македонските новинари примаат плата пониска од државниот просек


Скопје, 31 август, 2017 - 12:21 (META) 

Речиси 45 проценти од македонските новинари примаат плата пониска од државниот просек, кој изнесува 22.808 денари.

Ова го покажа новата анкета на Самостојниот синдикат на новинарите и на медиумските работници (ССНМ), спроведена во јули и во август годинава, користејќи го интернет-сервисот „Survey Monkey“.

„ССНМ консултираше 127 медиумски работници, од кои околу 80 отсто работат како новинари, а другите се уредници, фоторепортери, сниматели или други технички лица кои се ангажирани во медиумите. Кога процентите ќе се претворат во бројки, излегува дека точно 57 медиумски работници од вкупно 127 што ја пополниле анкетата на ССНМ земаат плата помала од 22.000 денари“, се вели во соопштението на ССНМ.

Во него се додава дека 85 проценти од луѓето во медиумскиот бизнис во Македонија со својата плата не ја поминуваат границата од 500 евра.

„И ако 45 проценти се под просекот, други 40 отсто од анкетираните новинари и медиумски работници, или вкупно 51 од испитаниците, имаат плата чиј износ се движи меѓу просечната и 30.000 денари. Ако се соберат овие два проценти излегува дека 85 отсто од луѓето во медиумскиот бизнис во Македонија со својата плата не ја пробиваат границата од 500 евра, односно само нивните примања не се доволни да се покрие потрошувачката кошница на едно четиричлено семејство, кое изнесува околу 32.000 денари и која ги покрива минималните потреби на една фамилија“, се додава во соопштението.

Од ССНМ велат дека „драматичната состојба, меѓу другото, е резултат и на децениската агонија на медиумите кои поранешната владејачка гарнитура на ВМРО-ДПМНЕ или ги контролираше или ги напаѓаше со сите расположливи средства“.

Анкетата покажала дека секој петти вработен во медиумите може да биде отпуштен во секој момент и дека генерално во медиумите околу 54 отсто од работниците немаат договор на неопределено време.

Испитувањето што го направи ССНМ ја открива и големата разлика меѓу новинарската и уредничката плата, особено во телевизиите. Новинарската плата се движи некаде околу просекот, помеѓу 19.000 и 24.000 денари, додека уредничкиот личен доход варира од 40.000 до 50.000 денари, со исклучок на таа на главен уредник која стигнува и до 120.000 денари.

Работната сила во медиумите главно ја сочинуваат новинари меѓу 30 и 50 години.


Турција издала налог за апсење на 35 новинари


Анкара, 10 август, 2017 - 10:36 (META) 

Турските власти денеска издадоа налог за апсење на 35 новинари и други медиумски работници поради сомневање дека се поврзани со имамот Фетулах Ѓулен, кој живее во егзил во САД.

Осомничените, наводно, користеле апликации за праќање кодирани пораки кои власта ги смета за средство за комуникација на приврзаниците на Ѓулен. Полицијата во моментов спроведува акции за апсење во Истанбул.

Анкара го обвинува Ѓулен дека стои зад неуспешниот воен пуч во Турција, извршен во јули минатата година. Повеќе од 50.000 луѓе се уапсени поради наводна вмешаност во пучот, а 110.000 лица се отпуштени од државните служби.

Ѓулен живее во прогон во САД, а Турција бара негова екстрадиција поради наводната вмешаност во пучот. Ѓулен ги отфрли ваквите обвинувања.


Полски новинари ја промовираат Македонија како туристичка дестинација


Скопје, 31 јули, 2017 - 11:37 (META) 

Петмина новинари од Полска ја посетија Македонија за да ги откријат убавините на земјата и да ја промовираат како туристичка дестинација помеѓу полските туристи.

Новинарите, кои во Македонија престојуваа од 17 до 22 јули на покана и во органазија на „ТАВ Македонија“, ги посетиле Скопскиот и Битолскиот Регион, како и Охрид.

– Имплементирајќи ја неодамнешната успешна маркетинг-активност со турските блогери за промоција на Македонија помеѓу турските граѓани, презедовме многу слична маркетинг-иницијатива, за да ја промовираме Македонија како интересна туристичка дестинација меѓу туристичките агенции и тур-оператори од Полска, како и самите патници од оваа земја – изјави генералениот директор на „ТАВ Македонија“, Алпер Ерсој.


Во Турција почна судењето на новинарите и на уредниците на „Џумхуријет“


Анкара, 24 јули, 2017 - 12:32 (META) 

Во Турција почна судењето на седумнаесетте уредници и новинари на опозицискиот весник „Џумхуријет“.

Осомничените беа уапсени во октомври минатата година, кога на сила беше вонредната состојба, воведена по обидот за државен удар, извршен на 15 јули 2016 година.

Новинарите кои денеска се појавија пред судот би можеле да бидат осудени на затворска казна во траење од седум до 43 години.

Во обвинението, претставено во април, новинарите се товарат за поддршка на терористички организации, односно за поддршка на движењето на Фетулах Ѓулен и на забранетата Работничка партија, но нема конкретни детали за обвиненијата, пренесува „Дојче веле“.

Според податоците на групата за слобода на медиумите П24, во Турција зад решетки се наоѓаат 166 новинари, а повеќето се уапсени за време на вонредната состојба.