Новиот клинички центар во Ѓорче Петров може да биде готов за четири години


Скопје, 9 февруари, 2019 - 15:06 (META) 

Новиот клинички центар, кој ќе се гради во Ѓорче Петров, би можело да биде готов за четири години, информира на денешниот брифинг со новинарите министерот за здравство, Венко Филипче.

– Иницијативата за локацијата во Ѓорче Петров ја даде пратеникот Илија Димовски. Општината достави елаборат, врз основа на што Владата одлучи дека таму ќе се гради. За два месеци ќе биде готов урбанистичкиот план. Во меѓувреме, се советувавме и разговаравме со три компании, едната од Германија, од Австрија и САД, кои имаат изградено над 800 болници во Европа и светот. Разговаравме да добиеме грант од австриска влада, германска влада, со цел да добиеме на време. Изградбата, според физибилити студијата, ќе чини до 480 милиони евра – информира министерот.

Локацијата во Ѓорче Петров е државно земјоделско земјиште. Министерот рече дека
стариот клинички центар ќе продолжи да опслужува пациенти.


ЕК: Новинарите да работат непречено, сите злоупотреби да се истражат


Брисел, 7 февруари, 2019 - 12:18 (META) 

Портпаролката на Европската комисија, Маја Коцијанчич, ги потсетува сите политички актери во Македонија дека слободата на медиумите и новинарите е од посебна важност за ЕУ, јави дописничката на МИА од Брисел.

Европската Комисија, преку портпаролката Маја Коцијанчич, реагираше на изјавите на вицепремиерот Бујар Османи и на соопштение на Министерството за здравство. Во двата случаи се формулирани закани за „правни последици“ кон медиуми за начинот на известување. Европската Комисија, која редовно ги следи настаните во земјата во пресрет на одлуката за старт на преговори со Македонија, потсетува дека ЕУ „и дава посебна важност на слободата на медиумите“.

-Нашиот извештај во 2018 истакна дека иако постои подобрување на медиумската клима, нулта толеранција треба да има за физичко и вербално вознемирување, како и закани кон новинарите – вели Коцијанчич

Таа додаде дека за Европската Унија е многу важно новинарите да можат да си ја извршуваат задачата во атмосфера која им овозможува да работат.

Портпаролката на ЕК за МИА исто така додаде дека Унијата очекува сите наводи за можна злоупотреба на јавни фондови да бидат предмет на истрага од страна на надлежните тела.


Медиумите, Владата и граѓанскиот сектор се обединија против говорот на омраза


Скопје, 30 јануари, 2019 - 16:31 (META) 

Претставниците на медиумските здруженија и новинарите, Владата, државните органи за заштита на човековите права, невладините организации, образовните и истражувачките субјекти од областа на медиумите и заштита на слободата на изразување и човековите права, денеска ја потпишаа декларацијата за борба против говорот на омраза во медиумите и на Интернет.

Од денеска пак, борбата против говорот на омраза ќе биде на еден организиран начин, односно од мрежата која е формирана со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје и од Советот за Етика на Медиумите на Македонија (СЕММ), известува „Порталб.мк“.

„Денеска е врвот на заложбите против говорот на омраза во медиумите. Во текот на 2018 година Европската комисија подвлече дека, законската рамка за ова прашање во Македонија е во ред но не се спроведува, особено во медиумите, и на Интернетот каде не се почитува новинарската етика. Мисијата на ОБСЕ е да се поддржи Охридскиот договор чија што цел е рамноправноста. Сигурен сум дека оваа мрежа ќе доведе до намалување на говорот на омраза, ќе ги анализира причините за настанување на говорот на омраза и за криминалот од омраза“, рече амбасадорот на ОБСЕ во Скопје, Клеменс Која.

Директорот на СЕММ, Марина Тунева изјави дека идејата на формирање на една ваква мрежа им дошла како резултат на жалбите кои ги примиле во врска со непочитување на новинарската етика од страна на медиумите.

„Говорот на омраза во медиумите предизвика штета во општеството, ова го потврдуваат и жалбите кои се поднесени во СЕММ, каде што во текот на минатата година 23,7 проценти од нив се однесувале на говорот на омраза и дискриминација“, изјави Тунева.

Претседателот на Комисијата за жалби на СЕММ, Мирче Адамчевски изјави дека врз основа на жалбите кои им пристигнале во врска со говорот на омраза и дискриминација во медиумите, може да се заклучи дека голема улога во распространувањето на говорот на омраза има политиката.

„Политиката влијае на зголемувањето или намалувањето на ширењето на говорот на омраза и ова го докажуваат и податоци од жалбите кои ни се доставени. На пример, во текот на 2017 година од сите жалби 13 проценти од нив се однесувале на говорот на омраза, а во 2018 година имало пораст за 10 проценти односно 23 проценти. Што повеќе политиката создава поларизирања и поделби, толку повеќе се шири говорот на омраза“, рече Адамчевски.

Претседателката на Управниот одбор на СЕММ, Катарина Синадиновска порача дека говорот на омраза не треба само да се препознае, туку и да са казнува, но првин треба да се обучиме со цел истото да се спречи.

Од влегувањето во сила на новите измени и дополнувања на Кривичниот законик за говор на омраза, односно од февруари 2014 година, Кривичниот суд Скопје осудил само две лица парично за говор на омраза. Бројот на казни е многу мал, споредено со бројот на пријави во дигиталната платформа „Пријави и спротивстави се на говорот на омраза“ каде за истиот период се регистрирани 341 случаи, а полицијата има поднесено кривични пријави за 24 случаи.

Потписници на декларицијата  против говорот на омраза во медиумите и интернетот се: Министерството за внатрешни работи, Министерството за информатичко општество и администрација, Кабинетот на министерот без ресор задолжен за комуникации, отчет и транспарентност, Народниот правобранител, Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, Академијата за судии и јавни обвинители, Здружението на новинари на Македонија, Независен Сојуз на новинари на Македонија, Фондацијата „Метаморфозис“, Институтот за комуникациски студии, Македонскиот институт за медиуми, Центарот за развој на медиуми, Хелсиншки комитет, Коалицијата „Маргини“, Институтот за истражување на општествениот развој и Центарот за интеркултурен дијалог. Мрежата е отворена за заинтересираните страни кои сакаат да се придружат.

 


ЗНМ: Османи, евроинтегративецот, само декларативно се залага за слобода на духот


Скопје, 30 јануари, 2019 - 10:53 (META) 

Одговарајќи на забелешките на министерот Роберт Поповски, но пред сè на вчерашниот настап на вицепремиерот Бујар Османи, кој се закани со тужби на медиуми поради пишувањата за скандалот со непрефрлање пари од ПИОМ на сметките на осигурениците во вториот пензиски столб, Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) порача дека министрите треба да се воздржат од такви настапи кои може да се сфатат како закани или етикетирање на медиумите.

„ЗНМ смета дека јавните функционери, особено министрите, треба да се воздржат од изјави кои што на кој било кој начин може да се сфатат како закани или како етикетирање на медиумите. Приниципиелно, таков начин на комуникација не може да влијае на професионализацијата на медиумите. Вицепремиерот Бујар Османи говорејќи за скандалот во ПИОМ се закани со тужби до сите медиуми кои овој скандал го поврзуваат со функционери на ДУИ. Напоменуваме дека работа на медиумите е да истражуваат и изразуваат сомневања за сите функционери, без разлика од која партија доаѓаат, а владините претставници, во случајов Вицепремиерот кој е задолжен за евроинтеграциите, треба да се воздржат од закани со тужби во духот на слободниот говор за кој декларативно се залагаат“, порача новинарската организација реагирајќи на настапот на Бујар Османи.

Според ЗНМ, евентуалните недоразбирања треба да се решаваат по пат на транспарентност и отвореност, а не со закани за тужење.

Според новинарскиот еснаф, и министерот задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски се огрешува кон медиумите и новинарите, етикетирајќи медиумски куќи.

„Во контекст на изјавата на министерот Роберт Поповски каде се сугерира дека во ТВ Алфа има влијание на структури од претходната власт, пак, сметаме дека коментари со кои на политичка основа се етикетираат медиуми, не придонесуваат за подобар медиумски амбиент и европски вредности. Професионализацијата на медиумите, вклучително и на оние кои со години ги кршеа или ги кршат професионалните стандарди е долг процес во кој се бара конечно и целосно одлепување на сите политички влијанија во медиумите, во насока на стандардизирање на етичките и морални принципи на новинарството, а во тој процес сите општествени чинители, вклучително и членовите на Владата треба да бидат повнимателни“, вели ЗНМ.

Истовремено, организацијата ги повика медиумите да ги почитуваат етичките и професионалните стандари.

„Потсетуваме дека телата за саморегулација и јавноста може да ценат за професионалноста или непрофесионалноста на медиумите и начинот на кој тие работат и известуваат. Сите граѓани, а меѓу нив и функционерите и министрите, ги охрабруваме, преку овие тела да овозможат подигање на стандардите на медиумите, бидејќи кршењето на тие стандарди не е во ничиј интерес, а најмалку во полза на довербата во медиумите“, порачува Здружението на новинарите на Македонија.


Новинари најавија тужба против државата за „крвавиот четврток“


Скопје, 28 декември, 2018 - 16:16 (META) 

Најмалку 15 новинари, кои известуваа од македонското Собрание при насилниот упад и дивеењето на 27 април, најавија дека ќе поднесат тужба против Република Македонија за надомест на штета.

Како што велат Горан Трпеноски, Душица Мрѓа и Боби Христов, иницијатори на тужбата, ќе биде тужена државата според членот 166 од Законот за облигационите односи – „Одговорност поради терористички акти, јавни демонстрации и манифестации“. Иницијаторите истовремено порачаа дека тужбата може да биде проширена со барање за одговорност на поединци, кои со преземање или непреземање дејства придонеле за настанатата ситуација.

Мрѓа, Христов и Трпеноски најавија дека постапката е отворена за сите колеги што известуваа од Собранието – новинари, фоторепортери и сниматели и ги повикаа сите оштетени медиумски работници да им се приклучуваат.

– Освен новинарите кои известуваа од прес-салата, треба да се вклучат и оние кои известуваа надвор од Собранието. Разговарано е и со вработени во Собранието кои сакаат да се вклучат во иницијативата. Се надевам дека новинарите и снимателите ќе соберат храброст да ја тужиме државата, бидејќи ние таму бевме на работно место и нашето известување, мислам дека допринесе и да нема потешки последици. Нашето присуство придонесе ситуацијата да заврши, како што заврши – вели Трпеноски.


ССНМ потсетува дека работодавачите имаат обврска да исплатат К-15


Скопје, 26 декември, 2018 - 12:29 (META) 

Работодавачите имаат обврска да им исплатат регрес за годишен одмор, познат како К-15, на сите вработени во медиумите, потсетуваат од Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници.

„Оваа обврска на работодавачите произлегува од колективниот договор за приватниот сектор од 2015 година и изнесува минимум 9.610 денари. Регресот за годишен одмор им следува на сите вработени кои работеле најмалку шест месеци во календарската година што изминува, а доколку не се исплати работодавачите може да добијат парична или затворска казна“, нагласуваат од ССНМ.

Посочуваат дека работодавачот во зависност од економско-финансиската состојба во медиумот може да утврди пониска сум за исплата на регресот за годишен одмор, но тоа не може да го стори без претходно да се консултира и да добие согласност од синдикатот на ниво на гранка.

„Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници има информации дека дел од медиумите во Македонија се уште не го исплатиле регресот за годишен одмор и затоа апелира до новинарите и медиумските работници да се информираат со случувањата во врска со регресот за годишен одмор во нивната фирма и во случај да наидат на проблеми да го контактираат синдикатот за помош“, апелираат од ССНМ.


Tелефонската линија 0800-11-011 за помош при напад на новинари ќе биде отворена 24/7


Скопје, 21 декември, 2018 - 14:14 (META) 

Мисијата на ОБСЕ во Скопје во партнерство со Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ) денеска во Скопје на прес-конференција ја промовираше бесплатната телефонска линија 0800-11-011 за помош на новинари во случај на закани, напади и насилство кон новинарите.

Бесплатната телефонска линија ќе функционира 24/7 и ќе овозможи помош и поддршка на новинарите и медиумските работници во случај на заплашувања, закани, вербални или физички напади, онлајн вознемирување, родово насилство, уцени и останато загрозување на безбедноста.

Телефонскиот оператор ќе ги советува новинарите и медиумските работници како да постапат во одредени специфични ситуации преку информирање за механизмите на делување кои им се на располагање.

„Нападот врз новинарот е напад врз демократијата. Заканите и заплашувањата често доведуваат до самоцензура, го ограничуваат просторот за проток на идеи и мислења.ОБСЕ со својот сеопфатен пристап кон безбедноста, работи на обезбедување услови медиумите да работат слободно и новинарите да можат непречено и безбедно да ја вршат својата работа – без страв од заплашување или закани“, рече  заменикот шеф на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Џеф Голдстајн.

В.д. претседателот на ССНМ, Ѕвездан Георгиевски, додаде дека квалитетно новинарство не е можно без постоење услови за безбедна работа на новинарите и медиумските работници.

„Клучно е на нашите колеги да им овозможиме помош кога ќе се соочат со кој било вид на насилство“, рече Георгиевски.

За време на прес-конференцијата, Мисијата донираше елеци и заштитни капи за репортери членови на Здружението на новинари (ЗНМ).


„Е-општество“: Медиумската писменост е неопходна за здрава демократија


Скопје, 11 декември, 2018 - 13:55 (META) 

Потребна е поголема медиумска писменост која ќе доведе до транспарентни и отчетни институции, е заклучокот од Конференцијата „е-Општество“ која Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ ја организира по 14 пат, а оваа година е на тема „медиумски писмени граѓани за отчетни институции“.

И на оваа конференција ќе се обидеме да се фокусираме на влијанието на новите технологии врз работата на институциите и ќе се обидеме да најдеме решенија за предизвиците и проблемите со кои се соочуваат институциите и граѓаните. Самата дигитализацијата не е решение за проблемот, но мора да ја поттикнеме културата на отворено демократско општество”, рече директорот на „Метаморфозис“, Бардил Јашари.

Директорката на Фондацијата Отворено општество – Македонија, Фани Каранфилова Пановска, смета дека реформите во медиумите се случуваат, но со забавено темпо. Според неа, младите немаат многу вештини и не знаат како да ги верификуваат податоците и информациите до кои што доаѓаат.

Таа наведе истражување кое што го направила Фондацијата Отворено општество од Софија за медиумска писменост во 2018 година во кое се рангирани земјите од ЕУ и пет земји од Западен Балкан. На листата Македонија се наоѓа на последното, 35 место.

Министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, вели дека многу е полесно да се донесат услугите до граѓаните отколку граѓаните до услугите и институциите.

– Дигитализацијата ќе го намали влијанието на човековиот фактор, а со тоа, да бидеме искрени, ќе се намали и корупцијата. Свесни сме дека довербата на граѓаните во институциите е ниска, на ова мора постојано да работиме. Стекнување на доверба не е лесно, затоа транспарентноста и отчетноста не се само мерки кои мора да ги штиклираме туку мора вистински да ги подобриме, а со тоа ќе ги намалиме и лажните вести. Не се плашиме од критика, таа не мобилизира и не прави подобри и ја мотивирам да ја има понатака – вели Манчевски.

Медиумската писменост е за препознавање вистински и лажни вести, но е и за одговорна дебата и за плурализам во мислења, смета амбасадорот на ЕУ во Македонија, Самуел Жбогар.

– Лажните вести станаа дел од нашата дигитална интеракција. Со медиумската писменост се создава средина за контрола на државните институции и таа е неопходна состојка на здрава демократија. Ако нема медиумски писмени граѓани, институциите ќе бидат помалку отчетни и транспарентни – рече Жбогар.

Медиумската писменост бара плодна почва во општеството, а тоа е невозможно кога медиумите се уцените и потчинети, вели министерот задолжен за транспарентност, отчетност и комуникација, Роберт Поповски.

– Убеден сум дека со создавањето плодна почва придонесува отворениот и професионалниот однос на владата кон медиумите. Оваа влада слуша критика, ја анализира критиката и ја формулира својата политика според интересите на граѓаните – потенцира Поповски.

Главниот и одговорен уредник на „Мета“, Зоран Андоновски, вели дека во однос на реформите во медиумите заклучокот е дека нешто е почнато, но е застанато.

– Направен е обид да се донесат новите закони, но тие се заглавени во Собранието. Индикативен податок е дека до Комисијата за информации од јавен карактер има 520 жалби за недозволен пристап до информации. Во однос на навредата и клеветата, судството се уште не се снаоѓа во овој дел, нема јасна дистинкција што е медиум, постојат збунувачки пресуди – вели Андоновски.

Состојбата во МРТ останува лоша и се доведува до прашање нејзиното функционирање и улогата што ја има во општеството, оценува Зоран Трајчевски, директорот на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги

– Само економско силни и независни медиуми може да ги издржат притисоците од центрите на моќ. Законските измени не смеат да преставуваат упад во медиумските слободи. Само слободни медиуми можат да ја играат својата улога во општеството за граѓаните да можат да оформат свое мислење – категоричен е Трајчевски.

Македонија е се уште на дното во европски и светски рамки во однос на слобода на изразување и медиумска независност, вели Драган Секуловски, од Здружението на новинари на Македонија.

– Според „Фридом хаус“, Македонија е неслободна земја и после две години откако имаме нова власт и тоа е факт. Заклучоците треба да ги мотивираат сите дека е потребни промени, не само за да се промени имиџот во светот туку затоа што граѓаните заслужуваат да бидат информирани, а не манипулирани. Без системски реформи не може медиумите вистински да си ја вршат својата работа а со тоа ќе им биде скратено правото на граѓаните вистински да се информираат- додаде Секуловски.

Тој информираше дека трендот на напади на новинари се намалил од 18 во 2017 година на 6 оваа година и предупреди дека говорот на омраза што се случува во медиумите може да прерасне во дела од омраза.

Според програмскиот директор на „Метаморфозис”, Филип Стојановски,  со професионални и објективни информации ќе дојде до намалување бројот на лажни вести, кои се чести во македонските медиуми.

– Концептот на медиумската писменост не е да се реши само проблемот на медиумската писменост, туку ни требаат пристапи во многу нивоа, почнувајќи од објективното и професионално новинарското известување. Со објективно и професионално известување на новинарите би се намалиле лажните вести, кои ги има многу во Македонија – рече Стојановски.

Според Весна Никодиновска од Македонскиот институт за медиуми целта на медиумите е да се учат луѓето како да размислуваат со своја глава, и да ги проверуваат фактите што ќе ги најдат онлајн.

Сите улесници се согласија дека медиумската писменост е потребна за да биде дел од образовниот процес во Македонија.


ЗНМ: Медиумските реформи да се вратат во „планот 18“


Скопје, 3 декември, 2018 - 16:48 (META) 

Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ)  протестира што, како што порачаа,  владата ги избришала медиумските реформи од „планот 18“ за приоритетни реформи.

„Објаснувањето на владата дека медиумските реформи ги нема во реформскиот план затоа што измените и дополнувањата на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги поминале владина процедура е апсолутно неприфатливо. Усвојувањето на законот за АВМУ во Собранието е заедничка обврска на владата и на парламентарното мнозинство“, се вели во соопштението од новинарското здружение.

ЗНМ порачува дека борбата против неказнивоста на насилството против новинари останала само на политичка волја и на изразена намера.

„Ја потсетуваме владата дека нејзината политичка волја да се бори против политиката на неказнивост на насилството врз новинари не е остварена. Од 59 напади на новинари во изминатите пет години само во два случаи напаѓачите се казнети додека останатите се неистражени, или половично истражени“, се вели во соопштението.


ЗНМ: Власта не го исполни ветувањето за укинување на платената пропаганда


Скопје, 12 ноември, 2018 - 15:56 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) денеска реагираше на последните измени и дополнувања на Изборниот законик (ИЗ), коишто по скратена постапка се предложени од власта и опозицијата во Собранието, а во кои не е предвидено и бришењето на спорниот член за финансирање на политичката пропаганда на партиите за време на изборна кампања.

„Разочарани сме што Владата не ги исполнува јавните ветувања пред македонската јавност и меѓународните партнери дека по референдумот ќе ја укине можноста јавни пари да се трошат за плаќање на политичка пропаганда во медиумите“, се вели во реакцијата од новинарското здружение.

ЗНМ потсетува дека на почетокот на септември годинава, Владата писмено одговори до платформата на Советот на Европа за промоција и заштита на новинарството и безбедноста на новинарите, која во август објави предупредување во врска со спорните измени на Изборниот законик. Владата притоа вети дека при наредните измени и дополнувања на Изборниот законик ќе ги земе предвид и укажувањата на новинарската заедница.

ЗНМ предупредува дека со ваквото решение, ќе продолжи практиката на контрола на власт врз медиумите.

„Ако остане решението со јавни пари да се финансира политичката пропаганда во приватните медиуми нема да прекинат старите клиентелистички односи меѓу политичките партии и медиумите. Преку ваквите коруптивни односи што претходната власт ги воспостави со владините реклами, власта ја купуваше наклонетоста на медиумите и ги претвори нив во инструмент за ширење политичка пропаганда“, вели ЗНМ.