ЗНМ: Власта не го исполни ветувањето за укинување на платената пропаганда


Скопје, 12 ноември, 2018 - 15:56 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) денеска реагираше на последните измени и дополнувања на Изборниот законик (ИЗ), коишто по скратена постапка се предложени од власта и опозицијата во Собранието, а во кои не е предвидено и бришењето на спорниот член за финансирање на политичката пропаганда на партиите за време на изборна кампања.

„Разочарани сме што Владата не ги исполнува јавните ветувања пред македонската јавност и меѓународните партнери дека по референдумот ќе ја укине можноста јавни пари да се трошат за плаќање на политичка пропаганда во медиумите“, се вели во реакцијата од новинарското здружение.

ЗНМ потсетува дека на почетокот на септември годинава, Владата писмено одговори до платформата на Советот на Европа за промоција и заштита на новинарството и безбедноста на новинарите, која во август објави предупредување во врска со спорните измени на Изборниот законик. Владата притоа вети дека при наредните измени и дополнувања на Изборниот законик ќе ги земе предвид и укажувањата на новинарската заедница.

ЗНМ предупредува дека со ваквото решение, ќе продолжи практиката на контрола на власт врз медиумите.

„Ако остане решението со јавни пари да се финансира политичката пропаганда во приватните медиуми нема да прекинат старите клиентелистички односи меѓу политичките партии и медиумите. Преку ваквите коруптивни односи што претходната власт ги воспостави со владините реклами, власта ја купуваше наклонетоста на медиумите и ги претвори нив во инструмент за ширење политичка пропаганда“, вели ЗНМ.


Тажни вести за новинарите: Граѓаните малку им веруваат и сметаат дека не се независни


Скопје, 8 ноември, 2018 - 14:09 (META) 

Половина од анкетираните граѓани, или 50,4 проценти сметаат дека медиумите во Македонија се зависни, а само 15 отсто велат дека медиумите во земјава се независни, покажуваат резултатите од истражувањето на јавното мислење „Перцепции на граѓаните за медиумите и надворешната политика“, спроведено од ИПСОС Македонија, нарачано од Медиумската програма во Југоисточна Европа на Фондацијата „Конрад Аденауер“.

На прашањето колкава доверба имате во новинарите, во зависност од возрасната категорија на испитаниците, од 38 до 40 отсто од анкетираните одговориле дека имаат мала доверба или воопшто немаат доверба во новинарите. Само 14 проценти од испитаниците имаат голема доверба во работата на новинарите.

Граѓаните најчесто се информираат од телевизијата – 71 отсто, на второ место се социјалните мрежи – 46,9 проценти, од веб-страниците на јавните институции – 12,4, од радиото – 12, додека од печатените медиуми само 8,7 проценти.

Половина од анкетираните, 51,2 отсто, одговориле дека најмногу и веруваат на телевизијата како медиум, без одговор биле 28,1 отсто, на социјалните мрежи им веруваат 17,7 отсто, на веб-страниците на јавните институции 7 отсто, на содржините на радиото им веруваат 5,9 отсто, додека на печатените медиуми 4,6 проценти.

Иако телевизијата ужива голема доверба, 39 отсто од населението смета дека лажните вести и дезинформациите се дистрибуираат преку телевизијата, додека ова мислење е уште повисоко за социјалните мрежи, 44 отсто.

– Ова се тажни резултати за новинарството во Македонија. Истражувањето покажа дека има голем простор за подобрување во однос на независните медиуми, кои се централни точки во демократијата, меѓудругото и преку обуки и дообуки на новинарите – рече раководителот на Медиумската програма во Југоисточна Европа, Хендрик Зитих.

Извршниот директор на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) Драган Секуловски, рече дека овие резултати не се за изненадување, ја потврдуваат перцепцијата на медиумската заедница во Македонија и укажуваат на потребата за спроведување системски реформи на медиумите во Македонија како предуслов за создавање поповолна средина за работа на новинарите и медиумите.

– Власта треба да создаде амбиент во кој медиумите и новинарите ќе имаат услови да работат слободно, медиумите и новинарите треба да служат на граѓаните а не на властите, а пак граѓаните треба критички да ја набљудуваат работата на медиумите и кога истите се непрофесионални треба да реагираат – вели Секуловски.

Тој наведе неколку препораки за враќање на довербата кај новинарите, а тоа е да се каже стоп на насилството кон новинарите и практиката на неказнивост, реформи за подобрување на законската регулатива на МРТ и комерцијалните медиуми, промоција на професионалното новинарство, промоција на медиумската саморегулација и продолжување на соработката меѓу новинарите и граѓанскиот сектор со цел враќање на довербата.


„Кучињата се пуштени“: Новинарите во Србија предупредуваат на враќање на деведесетите


Белград, 1 ноември, 2018 - 16:06 (META) 

Насловната страница на новиот број на „Илустрована политика“ со написот „Кучињата се пуштени“ и уште неколку други текстови во кои се напаѓаат медиумите кои ја критикуваат актуелната српска власт предизвика бурни реакции од новинарските здруженија во Србија и во странство, кои предупредуваат дека станува збор за класичен повик за линч и враќање на деведесетите, а се огласи и амбасадата на САД во Србија.

После бурата во јавноста која траеше неколку дена, пишувањето на „Илустрована политика“ денеска го осуди и претседателот на Србија, Александар Вучиќ. На новинарско прашање тој рече дека „тоа не е јавен дискурс каков што сака Србија“ и изрази надеж дека нема да се повтори, бар не во медиумите во чие сопствеништво удел има и државата, но не пропушти прилика повторно да ги прозве медиумите кои се спомнуваат во спорниот текст и кои шефот на државата ги обвинува дека водат кампања против него.

Со насловна на која пишува „Кучињата се пуштени“ и фотографија од куче кое покажува заби и весници во заднината, „Илустрована политика“ објави и текст со наслов „Четири отсто од населението ја напаѓа државата преку медиумите кои не се грижат за тиражот туку за бакшиш“. Во текстот се напаѓаат медиумите кои, по оценка на авторот, ја омаловажуваат политиката на актуелната српска власт.

Посебно застрашувачко, новинарите и здруженијата го доживеаја фактот што станува збор за медиум во државна сопственост и што автор на текстот е Ѓорѓе Мартиќ кој беше уредник на „Политка експрес“, кога во екот на НАТО бомбардирањата, објавен е коментар за новинарот Славко Чурувија („Чурувија ги дочека бомбите“) кој беше убиен пет ден потоа.

„Текстот е опасен затоа што на новинарите им црта мета, затоа што државата останува нема на тоа, затоа што се гледа ракописот на деведесетите години“, оценува порталот „Инсајдер“.


РСС организира обука за медиумско известување за тероризам и екстремизам


Будва, 25 октомври, 2018 - 14:33 (META) 

Медиумско известување за терористички акти или акти на насилен екстремизам, е тема на работилница што започна денеска во Будва, Црна Гора, соопшти Регионалниот совет за соработка (РСС).

Повеќе новинари од медиуми од регионот на Западен Балкан, меѓу кои и од Македонија, учествуваат на работилницата што ја изведуваат регионални и меѓународни експерти од оваа област, вклучувајќи го и феноменот на социјалните медиуми и радикализацијата преку интернет.

– Тероризмот, според статистичките податоци претставува најсмртоносна закана во 21-от век, а медиумите често се во средиштето на ова прашање и често се споменуваат како „врзно ткиво“ за сензација и паника, бидејќи терористичките напади често се внимателно осмислени за да предизвикаат внимание на електронските медиуми и на светскиот печат – изјави Амер Капетановиќ, шеф на Политичкиот оддел на РСС, на отворањето на настанот.

Новинарите кои учествуваат на работилницата имаат сесии  „Улогата на медиумите во известување за тероризам“, „Социјалните медиуми и тероризмот, вклучувајќи ја и  радикализацијата на интернет: ново виртуелно бојно поле“, како и „Улогата на пристапот со кој е опфатено целото општество – (и) како да се изградат делотворни контрааргументи на радикализацијата и насилниот екстремизам“.

Настанот е во организација на Регионалниот совет за соработка (РСС), а домаќин е Министерството за внатрешни работи на Црна Гора.

РСС е оперативно тело на земјите членки на Процесот за соработка во Југоисточна Европа, чиј полноправен член и основач е и Република Македонија.


Обвинувања за „грчки платеници“ во Албанија, новинарите демантираат


Тирана, 24 октомври, 2018 - 14:14 (META) 

Неколку онлајн-медиуми предизвикаа контроверзи во Албанија, откако објавија список со наводни платеници кои добивале пари од грчката влада, главно за да се цензурираат и потиснуваат какви било пишувања за Чамите, односно етничките Албанци од северозападна Грција. Дел од прозваните, меѓу кои има и новинари и поранешни пратеници, веднаш ги демантираа ваквите тврдења, велејќи дека станува збор за груба клевета.

„Скандал: Список со имиња/портали, важни личности и албански политичари што земале евра од Грција“ беше насловот во еден портал, кој изнесе тврдења дека грчката влада наводно дала еден милион евра за да се заташка прашањето на Чамите. На списокот се имињата на еден професор, актер, еден поранешен парламентарец, претседателот на најголемата партија на Чамите во Албанија, Шпетим Идризи, но и познати новинари, како Мустафа Нано и Ени Васили.

Се тврди дека зеле хонорари во износ од 12.000 до 340.000 евра.

Статијата како извор го наведуваше грчкиот новински сајт „Елефтери ора“ .

Друг сајт излезе со тврдења дека парите стигнувале преку поглаварот на Албанската православна црква (АПЦ), Анастасиос Јанулатос“. Во оваа статија се тврдеше дека ваквите тврдења биле „демантирани пред еден месец, но времето ја потврдило нивната основаност“.

Ени Васили, една од новинарите посочени во статијата, на нејзиниот Фејсбук-профил ги отфрли наводите како дезинформација.

„До сите мои пријатели што ме прашуваат во доверба за овој лажен список: Нема никакви вистина во ова ниско озборување, чија цел е да се привлече вниманието на јавноста и таа да се заблуди, но исто така е далеку од вистинскиот список на имиња вклучени во овој случај“, напиша Васили, која вети дека темелно ќе испита кои се изворите на оваа вест.

Грчките медиуми, по оставката на Коѕиас и наводите за тамошни тајни фондови, паралелно со информациите за наводни „црни пари“ во Албанија, пишуваа, без конкретни докази, дека тајните фондови биле користени и за медиуми во Македонија.


ЗНМ: Измени на Кривичниот законик за поголема заштита на новинарите


Скопје, 19 октомври, 2018 - 14:40 (META) 

Претставници на Здружението на новинарите на Македонија учествувале на работната група за измени и дополнувања на Кривичниот законик, каде биле разгледани препораките на ЗНМ за измена на Кривичниот законик во делот на заштита на новинарите и медиумските работници при вршење на нивната професионална должност.

Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски побарал воведување на нови кривични дела во Кривичниот законик како што се „Спречување на новинарите во извршувањето на професионалните задачи“ и „Напад врз новинарите во извршувањето на професионалните обврски“ односно дополнување на постојните членови во законот кои се однесуваат на закани и физички напад вклучувајќи и убиство.

„Со овие предлог измени, секое лице кое ќе се закани или ќе нападне новинар, медиумски работник или нивно блиско лице поради извршување на професионални новинарски задачи ќе добие поголема казна од страна на судот. Освен ова, за дел од овие повреди на права во иднина обвинителството ќе презема мерки по службена должност наместо праксата на приватни тужби од страна на новинарите како што е тоа во моментов. Целта на овие измени на Кривичниот законик е да се воспостави поефикасен систем на заштита на новинарите, а во исто време да се одвратат потенцијалните напаѓачи во иднина“, информираат од ЗНМ.

Со предложените измени новинарските екипи ќе добијат зголемена заштита во извршувањето на професионалните обврски, нешто слично како и службените лица. Таквата заштита ќе биде во согласност со меѓународните и европските стандарди и практика на Европскиот суд за човекови права, а во нашиот локален контекст ваквата заштита е повеќе од потребна.

Работната група за измени на Кривичниот законик е во рамки на Министерството за правда и е предводена од академик Владо Камбовски. Во идниот период се очекува да има дополнителни средби на кои ќе усогласат измените и дополнувањата на овој закон.


ЗНМ, ССНМ и СЕММ ја информирале Владата за стандардизацијата на онлајн медиумите


Скопје, 15 октомври, 2018 - 15:54 (META) 

Министерот задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски, советникот за односи со јавност на премиерот, Марјан Забрчанец и портпаролот на Владата, Миле Бошњаковски одржаа работен состанок со претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, претседателот на Управниот одбор на Советот за етика на медиумите, Катерина Синадиновска и претседателот на Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници, Тамара Чаусидис, како претставници на трите медиумски организации кои ја водат иницијативата за создавање на минимум критериуми во насока на заштита и промоција на професијата во интернет медиумите.

„Претставниците на ЗНМ, ССНМ и СЕММ ги информираа претставниците на владата со основната идеја и потребата да се почитуваат основните принципи на новинарската професија во интернет-сферата. На работниот состанок медиумските организации исто така ги најавија следните активности поврзани со иницијативата, односно дополнително усогласување на критериуми и временски рок, со цел, сите засегнати страни кои работат на интернет-просторот во Македонија, да имаат период за прилагодување. Владата јасно укажува дека секогаш ќе биде партнер на медиумските организации во нивните активности кои се од исклучителна важност, како за медиумите и медиумските работници, така и за јавниот интерес на граѓаните на земјава“, се вели во соопштението на Владата.


Референдумот ќе го следат 383 домашни и 286 странски набљудувачи и 47 странски новинари


Скопје, 25 септември, 2018 - 13:47 (META) 

Референдумот на 30 септември ќе го следат 383 домашни и 286 странски набљудувачи, објави Државната изборна комисија на својата веб-страница.

Најмногу акредитирани домашни набљудувачи имаат Цивил – Центар за слобода – 282, Националниот ромски центар Куманово – 46 и Инклузива – 40. МОСТ ќе го следи референдумот со 12, а Здружението ЕДУЛСЈ со тројца набљудувачи.

Од странските набљудувачи најбројни се на ОБСЕ/ОДИХР – 188, на Амбасадата на САД – 35 и Мисијата на ОБСЕ во Скопје со 12 набљудувачи. Парламентарното собрание на Советот на Европа ќе го следи референдумот со осум набљудувачи, Амбасадата на Велика Британија со девет, амбасадите на Франција, Албанија и Унгарија со по шест, амбасадите на Турција и на Косово со по четири, Меѓународната фондација за изборни системи-ИФЕС и Комитетот за отворена демократија со по тројца набљудувачи, а двајца набљудувачи ќе има невладината организација The Earth Saviors Foundation.

Од ДИК информираат дека за следење на референдумот се акредитирани и 47 странски новинари.


Почнува судењето за крвавиот четврток, 28 лица се гонат за тероризам


Скопје, 22 август, 2018 - 9:36 (META) 

Поранешниот министер за внатрешни работи и директор на Бирото за јавна безбедност, Митко Чавков, четворица пратеници, оперскиот пејач Игор Дурловски, твитерџијата Богдан Илиевски, режисерот Борис Дамовски, актерот Владо Јовановски, Александар Василевски-Нинџа, денеска ќе седнат на обвинителна клупа, заедно со уште дваесетина други обвинети за крвавото насилство во Собранието на 27 април 2017 година, кога беа нападнати и тешко повредени пратеници, новинари и членови на обезбедувањето.

Процесот ќе го води судијката Добрила Кацарска, која досега закажа 37 последователни термини за главната расправа.

Обвинител ќе биде Вилма Русковска, од Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција.

Најголемиот дел од 32-та обвинети се товарат за  терористичко загрозување на уставниот поредок и безбедноста, а две лица за помагање. Во бегство единствено е Дејан Давидовски – Дешо.

Од обвинетите, 11 се во притвор, 13 се во куќен притвор, а осуммина имаат мерки за претпазливост и гаранции.


ЗНМ: Го злоупотребуваат референдумот за да ги вратат владините кампањи во медиумите


Скопје, 9 август, 2018 - 16:05 (META) 

Делегација на Здружението на новинарите на Македонија се сретнала со претставници на набљудувачката мисија на ОБСЕ/ОДИХР, со кои разговарале за измените на Изборниот законик и референдумот, кои имаат директно влијание врз работата на медиумите, информираат од ЗНМ.

Претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, истакнал дека власта и опозицијата го злоупотребуваат референдумот за да обезбедат финансирање на нивната политичка пропаганда за изборна кампања со јавни пари предизвикувајќи огромни штети врз слободата на медиумите и професионалното новинарство.

Селмани оценил дека „законското решение ги враќа на голема врата владините кампањи од времето на режимот на Груевски, кога со јавни пари власта спроведуваше медиумски кампањи за наводните успеси во работата.“

Тој смета дека „плаќање на политичка пропаганда во медиумите со пари на граѓаните ќе ги зајакне коруптивните врски на медиумите со партиите и ќе влијае на нивното известување за политичките процеси во земјата“. Според него, меѓународната заедница треба да направи притисок врз власта по одржувањето на референдумот, овие измени да се избришат од Изборниот законик.

За Селмани апсолутно е неприфатливо владини претставници да прават политички и финансиски притисок врз Македонската радио-телевизија во време кога декларативно се залагаат за реформа на јавниот сервис.

Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски, го критикувал однесувањето на Државна изборна комисија, која спротивно на добрите европски практики, се обидува да преземе надлежности од Агенцијата за медиуми со регистрација онлајн медиумите. Секуловски смета дека ДИК не може да го оценува известувањето на онлајн медиуми за референдумот и да ги казнува за наводно незибалансирано известување.