Анита Ангеловска – Бежоска едногласно избрана за гувернерка на НБРМ


Скопје, 21 мај, 2018 - 13:46 (META) 

Од 81 пратеник што гласаа, сите беа за назначување на д-р Анита Ангеловска – Бежоска за нова гувернерка на Народна банка на Република Македонија. Таа веќе осум години беше вицегувернерка на НБРМ.

На денешната 46-та собраниска седница, координаторите на пратеничките групи на СДСМ и на ВМРО-ДПМНЕ, Томислав Тунтев и Драган Данев, со многу пофални зборови за Ангеловска-Бежоска, во расправата за изборот на нов гувернер рекоа дека ќе гласаат за предлогот на претседателот Ѓорге Иванов, бидјеќи кандидатката ги задоволува сите услови.

– Сакам да го истакнам ставот на ВМРО-ДПМНЕ, ние почитуваната госпоѓа ќе ја поддржиме и верувам дека ќе биде на ниво на задачите, имајќи предвид нејзините професионални карактеристики – рече Драган Данев во општата расправа.

Тунтев пак рече дека овој предлог е доказ „дека кога се имаат предвид аргументите, фактите и предлогот е даден врз основа на логично, трезвено и професионално размислување, може да биде прифатлив од страни кои претходно имале спротивставени ставови“.

– Д-р Анита Ангеловска – Бежоска е предлогот на претседателот Иванов, за кој и опозицијата и ние како мозинство, денеска имавме координација. Ова е доказ дека професионализмот, стручноста, треба да се критериуми по кои ќе се раководиме на вакви места да доѓаат луѓе кои тоа го заслужиле. Не партиски, не со сервилност кон која било политичка номенклатура – рече Тунтев.

Потоа Данев побара од Тунтев да објасни зошто претходно тој се спротивставил на реизборот на досегашниот гувернер Димитар Богов, кому мандатот му истече денеска. Тунтев не сакаше да одговори, велејќи дека тоа не е точка на дневен ред.

– Не е точка на дневен ред, и јас би сакал да ја испочитувам репутација на Богов. Ние како пратеници не добивме предлог Богов да биде гувернер, и сега не би сакал да ги изнесувам аргументите што ги искажав јас. Не е време ни место да зборуваме за неговата биографија – одговори Тунтев.

По него за збор се јави Даниела Рангелова од ВМРО-ДПМНЕ, која изрази задоволство што по петмина мажи, на чело на НБРМ доаѓа жена.


Од утре пластични банкноти од 10 и 50 денари, хартиените излегуваат од употреба


Скопје, 14 мај, 2018 - 11:37 (META) 

Народна банка на Република Македонија (НБРМ) соопшти дека утре, 15 мај, влегуваат во оптек првите полимерни пари, банкнотите од 10 и 50 денари. Истовремено со пуштањето во оптек на пластичните банкноти, се повлекуваат од употреба хартиените банкноти во вредност од 10 и 50 денари, односно со нив нема да може да се плаќа, ама ќе може бесплатно да се заменат во банките. Сите банкноти што нема да бидат заменети до 15 мај 2019 година во некоја банка, по тој датум ќе може да се заменуваат само во НБРМ.

При замената на старите хартиени банкноти, граѓаните може да добијат нови пластични банкноти или монети, односно метални пари, во износ од 10 и 50 денари.

Помеѓу досегашните и новите, полимерни, банкноти има многу мала разлика во дизајнот и таа е главно на помалиот „бел“ дел од банкнотата, каде новите пари имаат дополнителни елементи.

Материјалот на кој што се испечатени новите 10-денарки и 50-денарки е биаксијално ориентиран полипропилен, на нив нема воден печат, туку новите елементи, односно на банкнотата од 10 денари има стилизиран цртеж на паун, додека кај апоенот од 50 денари има приказ на гравура на рановизантиска монета.

Заштитниот конец кај полимерните пари се гледа како испрекината линија, со јасно испишан текст „НБРМ“. Како заштитни знаци, полимерните пари во апоенска вредност од 10 и 50 денари, меѓу другото, содржат и микротекст видлив само со лупа, двоен пасер и скриена слика, а ќе имаат и УВ-својства.

На новите банкноти од 10 и 50 денари има и ознаки од издигнати точки, за да може лицата со оштетен вид да ги распознаваат.

Од НБРМ велат дека новите пластични банкноти ќе имаат два или три пати подолг век на траење од досегашните хартиени.


Иванов и Заев се согласиле единствено дека НБРМ не смее да се остави без гувернер


Скопје, 7 мај, 2018 - 15:03 (META) 

Народната банка не смее да се остави без гувернер, бидејќи тоа би имало негативни импликации врз економијата на државата, се согласиле претседателот Ѓорге Иванов и премиерот Зоран Заев на денешната средба во вилата Водно која се одржа на барање на премиерот, а на која се разговараше за предлогот на Иванов за нов гувернер на НБРМ.

Иванов, како и на претходната средба одржана на 26 март оваа година, на премиерот Заев му ги образложил ставовите и аргументите, зошто смета дека досегашниот гувернер Димитар Богов најодговорно ќе ја извршува оваа значајна функција.

На денешната средба, претседателот Иванов го запознал премиерот Заев дека пред да ја донесе одлуката, имал и средби со други потенцијални кандидати за гувернерското место.

„И на тие средби, не беше посочена ниту една забелешка за работата на актуелниот гувернер, ниту за работата на НБРМ. Напротив, сите соговорници го потврдија ставот дека Богов е најдоброто решение, кое е потврдено и во извешатите на Европската комисија“, се вели во соопштението на Иванов.

На средбата се разговарало и за законската регулатива за именување на гувернер. Било констатирано дека, согласно член 49 од Закон за Народната банка, гувернерот го именува Собранието, на предлог на претседателот.

Согласно своите овластувања, претседателот Иванов на 27 април 2018 година предлогот го доставил до Собранието. Мандатот на Богов завршува на 21 мај.


Богов: Извозот е над очекуваното, рано е за прогнози за економскиот пораст


Скопје, 5 април, 2018 - 13:33 (META) 

Гувернерот на Народната банка, Димитар Богов изјави дека се уште е рано да се даваат прогнози за економскиот пораст годинава, но она што е над очекувањата, е порастот на извозот.

– Извозот во првите месеци од годината е одличен и над очекувањата. Во извозот најголемо учество имаат новите производствени капацитети во зоните, кои толку беа критикувани, и тоа, веројатно ќе има значаен придонес врз економскиот пораст годинава-  рече Богов.

Тој додаде дека банките го следат сигналот на Народна банка, која ја намали референтната каматна стапка, но исто така потенцираше дека врз кредитирањето влијаат повеќе фактори.

– Врз работата на банките влијаат повеќе фактори, тие водат сметка за општата политичка состојба како и општествената сентименталност. Побарувачката на кредити лани страдаше, инвеститорите немаа доверба поради политичката состојба. Ќе видиме дали ќе се врати довербата и дали приватниот сектор ќе инвестира – додаде Богов.

Гувернерот потенцираше дека со намалувањето на референтната каматна стапка, Народната банка ја релаксирала монетарната политика бидејќи движењата на девизниот пазар се добри, а инфлацијата е ниска.

Прашан за тоа, како членството на Македонија во НАТО ќе влијае на економијата, Богов рече дека тоа би ги намалило политичките ризици.

-Ако ги погледнете извештаите од минатите години на агенциите кои го мерат рејтингот, ќе се види дека, политичката нестабилност е константна. Во овој случај би се намалиле политичките ризици и би се креирале постабилни услови за економските субјекти – објасни Богов.

Во однос на информацијата во бугарските медиуми за повлекување на групацијата „Сосиете женерал“ од регионот, а во чија што сопственост е Охрдиска банка, Богов додаде дека нема да ја коментира оваа ценовно чувствителна информација.

– Банкарскиот сектор е стабилен, довербата е на високо ниво. Доколку дојде до промена на акционерската структура на банката, новата треба да биде квалитетна на исто ниво како и претходната. НБРМ го има последниот збор за крајниот купувач и ќе внимава на тоа – додава Богов.


Се одбележува Глобалната недела на парите, младите ќе учат да штедат


Скопје, 15 март, 2018 - 10:22 (META) 

Координациското тело на регулаторните институции за финансиска едукација ја одбележува Глобалната недела на парите од 12 до 18 март, а активностите ќе продолжат во текот на целиот месец.

Ова тело го сочинуваат Народна банка, Министерството за финансии, Агенцијата за супервизија на осигурувањето, МАПАС и Комисијата за хартии од вредност, кои во соработка со Бирото за развој на образованието и Сојузот на микрофинансиски организации ќе организираат посети од страна на повеќе основни и средни училишта од Скопје и од останатите градови, како и од руралните средини во просториите на петте регулатори.

„Веќе шест години по ред се организираат активности од овој вид, а целта е да се подигне нивото на финансиска писменост кај младото население. За време на посетите се изведуваат едукативни предавања на теми од областите на институциите што ги покриваат, односно од областите на парите, штедењето, тргувањето, банкарскиот сектор, инвестирањето, осигурувањето, пензискиот сектор и други теми поврзани со функционирањето на финансиските системи“, се вели во соопштението на Народна банка.

Глобалната недела на парите, во организација на Меѓународната организација за финансиска едукација на деца и млади (Child and Youth Finance International), ја подигнува свеста кај младите преку учење за тоа како функционираат парите, вклучувајќи го штедењето, вработувањето и претприемаштвото.

Целта е да ги поттикне младите да инвестираат во својата иднина, истакнувајќи ја важноста на раната финансиска едукација, со што ќе им помогне да станат свесни за своите финансиски права, ќе им ја олесни пристапноста до финансиските услуги и ќе ги развие нивните финансиски вештини.

Темата за оваа година на Глобалната недела на парите е „Парите имаат значење“, со намера младите луѓе да научат мудро да управуваат со парите што ги поседуваат и да штедат за својата иднина.


Куере: Треба да прескокнете некои фази и директно да одите на дигиталниот пазар


Скопје, 16 февруари, 2018 - 12:42 (META) 

Мора да создадете финансиско опкружување во кое може да застанете цврсто на нозе и да имате капацитет да ги издржите шоковите во глобалната економија. Тоа се прави со силна економија во однос на хартиите од вредност и тоа се покажа во последната година. Сакам да ја пофалам НБРМ која направи одлична работа. Оваа порака денеска ја испрати членот на Извршниот одбор на Европската централна банка (ЕЦБ), Беноа Kуере на денешната прес-конференција која што се одржа по првата сесија на Меѓународната конференција на високо ниво во организација на Народна банка.

Тој исто така кажа дека важно за државата е да се приближи кон нови технологии за да се натпреварува во ЕУ.

– Вашата земја може да спроведе активности за побрз развој на индустријата, односно да прескокнете некои фази кои ги поминале развиените земји и директно да се натпреварувате на дигиталниот пазар односно на дигиталната економија. За тоа треба да се изгради систем, односно капацитет на високото образование, обуки и да се надгради вашата инфраструктура, а тоа е вклучено и во Стратегијата на ЕУ за Западен Балкан. Пред сè фокусот е ставен на изградба и развој на регионалната инфраструктура на пристапните патишта. Ова е важно за глобално ниво, но и за регионот – изјави Kуере.

Во однос на зголемувањето на референтната каматна стапка од ЕЦБ, Куере рече дека очекува на долг рок таа да остане на исто ниво.

– Ние ги одредуваме каматните стапки соодветно со условите во регионот, а посебно во eврозоната. Нема да ги зголемиме каматните стапки пред следниот циклус. Треба да дискутираме дали ќе ги промениме или не, детално сега не можам да говорам околу тоа – вели Куере.

Темата на која што се дискутира на Конференцијата се промените кои што се случуваат во светот. Според Куере, економијата имаше пораст во еврозоната што имаше и позитивни ефекти и во Македонија односно доведе до пораст и затоа сега се расправа за нејзината одржливост.

Неговата оценка е дека со оваа Конференција, НБРМ и државата се ставени во центарот на глобалните економски дискусии.


НБРМ: Зголемено кредитирање на домаќинствата, а намалено на претпријатијата


Скопје, 22 август, 2017 - 11:52 (META) 

Кредитите на домаќинствата имаат месечен пораст од 0,8 проценти, а на годишно ниво 9,8 проценти покажуваат податоците на Народна банка. Притоа најголем дел од зголемувањето на кредитирањето се должи на порастот на денарските пласмани.

Од одобрените кредити, потрошувачките имаат месечен пораст од 1,1 процент, а станбените од 0,5 проценти. Годишниот пораст кај потрошувачките кредити е 12, а на станбените 13,7 проценти.

Кредитите на претпријатијата бележат намалување од 0,2 проценти како резултат на намалување на девизното кредитирање, кое, како што наведуваат од НБРМ, го надминува порастот на денарското кредитирање.


НБРМ: Инфлацијата се засилува, слаб пораст на економијата


Скопје, 12 јули, 2017 - 12:58 (META) 

Констатирано е одредено засилување на инфлацијата во јуни, ликвидноста на банките благо се зголемила, а економијата забележала слаб пораст. Износот на благајничките записи, пак, ќе се намали.

Тоа се главните сознанија од комисијата за оперативна монетарна политика на Народната банка на Република Македонија (НБРМ).

Во поглед на редовното преиспитување на ликвидноста на банките,  по зголемувањето на бројот на благајничките записи од почетокот на март до првата декада на јуни, е донесена одлука на денешната аукција на вакви записи да се понудат помалку записи од достасаниот износ.

По стагнацијата во првото тримесечје од годинава, констатирала комисијата, високофреквентните показатели покажале засилување на економијата во месеците од април до јуни, што се должи на порастот на индустриското производство и на порастот кај трговијата. Сепак, овој заклучок се темели на нецелосни податоци, се предупредува во соопштението од НБРМ.

Констатирано е и дека во јуни инфлацијата умерено се засилила во однос на предвидената стапка од 1,5 отсто, при што во првата половина од годинава цените просечно се зголемиле за 0,9 отсто. Цените на храната најмалку учествувале во тој пораст, односно тие или минимално се зголемиле или, пак, останале на исто ниво или се намалиле.

Значителна промена е забележана и кај вкупните депозити на месечна основа во јуни, наспроти нивното намалување во првите пет месеци од годинава.

Кредитната активност на банките во претходниот месец бележи пораст.


НБРМ ја намали проекцијата за пораст на БДП од 3,5 на 2,5 отсто


Скопје, 25 мај, 2017 - 13:16 (META) 

Наспроти октомвриската проекција на пораст на домашниот бруто-производ (БДП) за 2017 година од 3,5 отсто, во априлската проекција на Народна банка, порастот на БДП е намален за еден отсто, односно на 2,5 отсто.

Оваа корекција, според објаснувањето на НБРМ, е направена поради политичката криза, која што продолжи и на почетокот на 2017 година, иако при октомвриската прогноза се сметаше дека таа набргу ќе заврши.

– До крајот на годината очекуваме постепено разрешување на кризата, стабилизирање на амбиентот и исцрпување на неповолните ефекти – изјави гувернерот на Народна банка, Димитар Богов.

Гувернерот додаде дека последните три години иако имавме политичка влада, немавме политичка стабилност.

– Потребна ни е политичка стабилност и намалување на неизвесноста за поголем економски пораст – додаде Богов.

Во однос на формирањето на новата влада, тој додаде дека Народна банка секогаш имала конструктивен однос и монетарната политика ќе ја прилагоди на фискалната политика на новата влада, откако ќе биде објавена новата економска програма.

Главни фактори кои ќе влијаат на економскиот пораст во 2017 година ќе бидат извозот и личната потрошувачка, како и продолжување на циклусот на јавните капитални инвестиции и пораст на странските директни инвестиции.


Утре ќе се пуштат во оптек апоените од 200 и од 2.000 денари


Скопје, 14 декември, 2016 - 11:10 (META) 

Утре (15 декември), Народна банка ќе ги пушти во оптек двете нови книжни пари во апоени од 200 и од 2.000 денари, а ќе ја повлече банкнотата од 5.000 денари.

Воведувањето на двата нови апоени од 200 и од 2.000 денари, пак, е прва промена што се спроведува по период од 20 години.

„Ваквата одлука е донесена врз основа на истражувања и на анализи на сите постоечки фактори, при што се утврди дека постојат реални потреби за воведување на двата нови апоена. Воведувањето ќе овозможи зголемување на понудата на апоените што се на располагање при вршење готовински трансакции, а како секундарен ефект се очекува баланс на побарувачката за одредени деноминации“, соопшти неодамна НБРМ.

Во врска со повлекувањето на петилјадарката, од Народна банка објаснуваат дека нивната примена во секојдневните трансакции била незначителна, а од неа немале голема потреба ниту банките. Наместо низ годините во оптек да се зголемува количеството на овие банкноти, тоа постојано опаѓало.