Банките уриваат рекорди во издавање станбени кредити


Скопје, 4 декември, 2018 - 9:56 (META) 

Станбеното кредитирање во изминатите неколку години e најбрзорастечкиот сегмент од кредитното портфолио на банките. Од Народната банка информираат дека годишните стапки на пораст на станбените кредити, кои се движат околу 15 отсто, се значително над просечниот пораст на вкупните кредити на домаќинства, каде годишната стапка на пораст е околу 10 отсто.

Според последните податоци, станбените кредити претставуваат 29,4 отсто од вкупните кредити на физички лица (за споредба, пред пет години, ова учество изнесуваше 24,8 отсто).

На нашето прашање дали има простор за понатамошен пораст на станбените кредити, со оглед на тоа што на пазарот има голем број непродадени станови, а истовремено има семејства кои сè уште не можат да си дозволат купување стан, од Народна банка велат дека треба да се има предвид дека банките при одлучувањето за своите кредитни политики се водат и од ризикот.

„Иако вообичаено станбените кредити се сметаат за помалку ризичен кредитен производ, сепак, и тие носат ризици за банките, поврзани со животниот циклус на овие производи, кој е прилично долг и со тоа создава поголема неизвесност за банките (и со тоа и поголем ризик) околу редовноста во сервисирањето на обврските од страна на клиентите, но и околу вредноста и наплатата на обезбедувањето“, велат од Народната банка.


Народна банка и ЕЦБ склучија меморандум за соработка во сферата на супервизијата


Скопје, 4 декември, 2018 - 9:55 (META) 

Народната банка на Република Македонија (НБРМ) и Европската централна банка (ЕЦБ) склучија меморандум за соработка во сферата на супервизијата.

Од Народна банка велат дека соработката дефинирана со овој меморандум е од суштинско значење за натамошното унапредување на интегритетот, стабилноста и ефикасноста во работењето на банките.

„Согласно со неговите одредби, соработката меѓу двете институции ќе биде насочена кон обезбедување ефективна размена на супервизорски информации, имајќи ја предвид домашната и меѓународната регулатива, вклучително и Основните принципи за ефикасна банкарска супервизија донесени од Базелскиот комитет. Спроведувањето на неговите одредби ќе биде многу значајно и за остварувањето на определбата на НБРМ за постојано развивање на супервизијата во Република Македонија според најновите европски и меѓународни стандарди и препораки“, се вели во соопштението на НБРМ.

Во него се додава дека со иницирањето на овој многу значаен стратегиски документ, ЕЦБ ја вброи НБРМ меѓу централнобанкарските институции кои што ги смета за свои стратешки партнери во процесот на унапредување на супервизијата, а со тоа и во јакнењето на банкарските системи во Европа.


Под хипотека се 120.000 станови во Македонија, од нив половината се во Скопје (инфографик)


Скопје, 29 ноември, 2018 - 14:33 (META) 

На огромен број граѓани во нашата земја поголемиот дел од животот им поминува во исплаќање рати од долгорочни станбени кредити, кои по правило имаат променливи каматни стапки што многу често доведува до финансиски колапс на семејните буџети и кратење на основните трошоци како храна и облека само за да се исплатат долговите кон банките.

Податоците од Регистарот за цени и закупнини на Агенцијата за катастар на недвижности за периодот јули-септември 2018 година покажуваат дека од вкупно 1.064.562 станови во Македонија дури 119.628 или 11,2 отсто се под хипотека. Речиси половина од вкупниот број станови кои се дадени под хипотека се во Скопје односно од вкупно 309.900 евидентирани станови под хипотека се 55.821 стан.

Во земјава во континуитет има експанзија во изградбата на нови станови и затоа логично е да се очекува во иднина оваа бројка само да се зголемува, што во зависност од кредитните услови може да доведе до понатамошно финансиско ицрпување на семејствата кои ќе се одлучат да го решат станбеното прашање преку подигање кредити.

Во Македонија во моментов стапките на станбените кредити се релативно ниски односно според тврдењата на монетарните власти на историски најниско ниво. Сепак, во последната Анкета за кредитна активност на Народната банка може да се забележи мало заострување кај провизиите на станбените кредити.

На прашањето до Народната банка на  што се должи зголемувањето на провизиите оттаму велат дека провизиите за станбените кредити се опфатени во едно од прашањата кое се однесува на перцепциите на банките за влијанието на поединечните услови за одобрување станбени кредити.

„Одговорите на банките на ова прашање во делот на провизиите укажуваат дека овој фактор генерално делува кон олеснување на кредитните услови, како збирен резултат од поединечните одговори на банките. Во одредени квартали се забележува привремена промена на перцепцијата на банките, во насока на одредено заострување кај провизиите. Таков е случајот и кај последната Анкета за кредитна активност, каде што се забележува мало нето-заострување кај провизиите, наспроти нето-олеснувањето во претходниот период. Ова се мали промени, а подеталната анализа на одговорите покажува дека и понатаму најголем дел од банките (околу 87 отсто) не упатуваат на промена кај провизиите во однос на претходниот период“, велат од НБРМ.

На нашето прашање дали постои можност Народната банка преку монетарни мерки односно намалување на каматите на благајничките записи под 1 отсто да придонесе кон намалување на каматите на станбените кредити со што на граѓаните кои се обидуваат да го решат станбеното прашање ќе им овозможи „полесно да дишат“, од НБРМ велат дека од почетокот на годината во два наврати изврши намалување на основната каматна стапка со што таа се сведе на досега историски најниско ниво од 2,75 отсто.

Отаму додаваат дека тековно, трендовите се поволни, а евентуална дополнителна монетарна реакција како и нејзиниот интензитет ќе зависи од нивното задржување и во следниот период, како и од промените во домашниот и надворешниот амбиент.


НБРМ објави едукативна игра за финансиско едуцирање на младата популација


Скопје, 15 ноември, 2018 - 11:36 (META) 

Народната банка на Македонија ја објави првата едукативна игра за финансиско едуцирање на младата популација со наслов „Заработете и штедете“, која што е достапна за слободно преземање од интернет-страницата на централната банка, како апликација.

„Играта „Заработете и штедете“ е замислена, преку забава, да предизвика поголем интерес кај младата популација за штедењето и финансиите и со тоа да го збогати нивното знаење од оваа област. Таа е избрана на конкурсот за изработка на едукативна игра којшто НБРМ го распиша во февруари годинава. Нејзин автор е Маријан Зиновски, студент на Факултетот за информатички и комуникациски технологии при Универзитетот „Св. Климент Охридски“ – Битола“, информираат од Народна банка.

НБРМ верува дека играта ќе ја оствари целта за која што е создадена, да придонесе кон повисоко ниво на финансиска писменост кај децата и младите.

„Централната банка и натаму ќе се обидува преку креативни и иновативни пристапи и решенија да вложува во финансиската едукација во Македонија“, се додава во соопштението.


Народна банка ја задржува каматната стапка на благајничките записи на 2,75 проценти


Скопје, 14 ноември, 2018 - 11:24 (META) 

Комитетот за оперативна монетарна политика на Народна банка, на последната редовна седница донел одлука да ја задржи каматната стапка на благајничките записи на нивото од 2,75 проценти, информираат од таму.

„По олабавувањето на монетарната политика во август 2018 година, Комитетот на ноемвриската седница оцени дека тековната монетарна поставеност е соодветна, при што одлучи да ја задржи каматната стапка на благајничките записи на нивото од 2,75 проценти. На седницата, исто така, беше одлучено на аукцијата на 14 ноември понудата на благајнички записи да се задржи на нивото од 25.000 милиони денари“, се вели во соопштението на НБРМ.

Движењата во економијата, додаваат од Народна банка, се слични како во вториот квартал од годината.

„На ваквиот заклучок посочуваат податоците за растот на индустријата и трговијата, при сè уште негативни остварувања кај градежната активност. Првичните монетарни податоци за октомври покажуваат солиден месечен прираст на вкупните депозити во банкарскиот систем. Позитивните придвижувања во најголем дел се одраз на растот на корпоративните депозити, а позитивен, но помал придонес има и штедењето на домаќинствата. Во октомври продолжи месечниот раст на кредитите, но со поумерено темпо, при што најголем дел од растот произлегува од кредитирањето на домаќинствата“, се додава во соопштението.


ВМРО-ДПМНЕ: Намалениот проектиран раст се должи на лошата економска политика на Владата


Скопје, 2 ноември, 2018 - 15:51 (META) 

Економијата бележи пад за над 30 проценти, Народна банка го намали проектираниот раст на економијата од 3,2 на 2,3 проценти, изјави денеска на прес-конференција портпаролот на ВМРО-ДПМНЕ, Димче Арсовски.

Тој додаде дека ова е доказ за лошата економска политика на Владата.

– Почитуваната гувернерка на НБРМ образложувајќи го извештајот за макроекономските проекции за  период од 2018 – 2021 потенцира дека и така минималниот раст кој можеби ќе биде возможен до крајот на годината е благодарение на извозот од фирмите и инвестициите во слободните економски зони. Дополнително нивото на раст е катастрофално ниско и од ниското ниво на реализација на капиталните инвестиции кои за три четвртина од годината изнесуваат само една четвртина од годишно предвидените, ова е жално – рече Арсовски.

Тој додаде дека и покрај огромното задолжување, нема ниту раст ниту инвестиции.

– Никој не знае на што се потрошени близу 400 милиони евра нето задолжувања, во време кога проектираниот раст на економијата изнесува 2,3 проценти. Каде ли завршиле милионите со кои што не задолжи оваа власт? Граѓаните тонат во сиромаштија и се повеќе се зголемува бројката на сиромашни во Македонија – дополни Арсовски.


НБРМ: Пораст на кредитирањето на фирмите и на домаќинствата


Скопје, 25 октомври, 2018 - 13:46 (META) 

Во второто тримесечје од годинава банкарскиот систем ја задржа и ја зацврсти својата стабилност, информираат од Народна банка по усвојување на Извештајот за ризиците во банкарскиот систем во Република Македонија во вториот квартал од 2018 година.

„Истовремено, при разгледувањето на Извештајот беше нагласено дека, забрза растот на активностите на банкарскиот систем, а профитабилноста забележа натамошно подобрување. По остварениот сезонски пад во првото тримесечје од годината, во вториот квартал од 2018 година, во услови на натамошно умерено олеснување на кредитните услови, кредитната активност на банкарскиот сектор оствари квартален раст од 2,7 проценти. Поголем придонес кон растот на активноста на кредитниот пазар имаше секторот домаќинства, но и кредитирањето на корпоративниот сектор беше исто така солидно и имаше значителен придонес кон кварталната промена на кредитната активност“, се вели во соопштението на Народна банка.

Во него се додава дека кварталниот пораст на нефункционалните кредити на домаќинствата се забрза до нивото од три проценти, за што најголем придонес дадоа потрошувачките кредити одобрени на подолги рокови.

„Поради солидниот раст на кредитната активност на банките, учеството на нефункционалните во вкупните кредити во второто тримесечје од годината не се промени во однос на претходниот квартал и изнесува 5,1 проценти“, се вели во соопштението.


Народна банка домаќин на семинар за справување со нефункционалните кредити


Скопје, 19 октомври, 2018 - 11:08 (META) 

Народната банка е домаќин на семинар организиран од страна на Европскиот банкарски орган и  Европската банка за обнова и развој на тема: „Справување со нефункционалните кредити во ЕУ: регулаторни и супервизорски активности“.

Имајќи го предвид негативното влијание кое што го имаат нефункционалните кредити врз работењето на банките во меѓународни рамки, на семинарот ќе бидат презентирани најзначајните активности преземени во рамките на ЕУ за решавање на нефункционалните кредити.

„Покрај ова, на семинарот ќе бидат презентирани и искуствата на неколку земји од регионот во решавањето на нефункционалните кредити. Преку размената на искуствата и согледувањата стекнати во процесот на решавање на нефункционалните кредити, ќе се овозможи натамошно зајакнување на овој процес во одделните земји, но и усогласен пристап во идните активности коишто треба да се преземат заради натамошно справување со проблемите предизвикани од поголемото присуство на нефункционални кредити“, се вели во соопштението на Народна банка.

На почетокот на семинарот, воведно обраќање имаше и гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска – Бежоска, која посочи на тоа дека и по десет години од почетокот на глобалната криза, проблемот на нефункционалните кредити се уште има големо значење во глобални рамки.

Таа потенцираше дека правилното справување со овој проблем и развивањето на механизми за превенција се исклучително важни за непречено функционирање и раст на активноста на банките.

Меѓудругото, таа се осврна и на македонското искуство, потенцирајќи го релативно пониското ниво на нефункционални пласмани во однос на регионот.

На семинарот ќе присуствуваат претставници на регулаторните и супервизорските органи од Албанија, Словенија, Косово, Босна и Херцеговина, Србија, Република Српска и Македонија.


НБРМ: Банкарскиот систем стабилен и профитабилен


Скопје, 27 септември, 2018 - 13:38 (META) 

Во првиот квартал дојде до значително подобрување на показателите преку кои се следи банкарскиот систем, меѓу другото и како резултат на стабилизацијата на очекувањата во домашното опкружување, велат од Народна банка.

„Вкупната актива на банкарскиот систем забележа пораст од 3,9 милиона денари или 0,9 проценти. Овој раст се должеше на поголемата склоност на банките за кредитирање на домаќинствата, во споредба со корпоративното кредитирање кое што се намали што освен на сезонските фактори се должеше и на еднократната наплата на побарувања. Во април и мај 2018 година, стапката на раст на корпоративните кредити повторно беше позитивна. На годишна основа, заклучно со првиот квартал, растот на кредитите кон домаќинствата е многу посолиден од тој кон корпоративниот сектор, односно 9,8 проценти и 2,6 проценти соодветно, вредности што го следат трендот од претходните години“, велат од Народна банка.

Од таму додаваат дека историски најниската и непроменета стапка на нефункционални кредити на домаќинствата од 2,4 проценти меѓу другото се должи и на солидниот раст на кредитите кон овој сектор.

„Профитабилноста во првиот квартал беше висока. Стапките на поврат на просечната актива и просечниот капитал и резерви достигнаа историски највисоки нивоа, од 3,1 проценти и 28 проценти, но треба да се напомене дека еднократна наплата на побарувања од страна на повеќе банки е главната причина за овој резултат. Со изолирање на овој ефект, кој што имаше најголемо влијание врз добивката во првиот квартал од 2018 година, профитабилноста на банкарскиот систем би била вообичаена и би се задржала речиси на исто ниво како во првиот квартал од 2017 година“, се додава во соопштението.


НБРМ: Не постојат причини да се отвораат дебати за евентуална девалвација на денарот


Скопје, 26 септември, 2018 - 10:40 (META) 

Народната банка, како институција надлежна за конципирање и спроведување на монетарната политика, цврсто стои на ставот околу оптималноста на постојниот режим на девизниот курс, се вели во реакцијата на НБРМ на изјавата на претседателот на Советот на странски инвеститори, Штефан Петер дека ако државата остане надвор од ЕУ, тоа би можело да значи девалвација на денарот.

„Стабилноста на домашната валута е клучното сидро за одржување и на ценовната и на финансиската стабилност. Не постојат причини, ниту пак каква било потреба да се отвораат дебати за евентуална девалвација на денарот. Во економијата не постојат нерамнотежи кои што би можеле да создаваат притисок врз домашната валута, ниту пак има индиции за отстапувања на курсот од неговото оптимално ниво. Од голема важност е тоа што оваа година екстерната позиција на економијата е исклучително поволна и силна, а Народната банка интервенира со висок нето-откуп на девизи, што дополнително ги зајакнува девизните резерви кои на континуирана основа се одржуваат на високо ниво и создава простор да се реагира на евентуални притисоци и да се одржува силен капацитет за одржување на стабилноста на домашната валута. Оттука, сметаме дека тековниот контекст во државата воопшто не треба да се поврзува со стабилноста на домашната валута, ниту на домашниот банкарски систем. И едниот и другиот сегмент се исклучително здрави и отпорни, и не постојат рационални причини за разнишување на довербата и на тековно позитивните очекувања“, се вели во соопштението на Народна банка.