МРД на расчекор меѓу амбисот и сериозен играч во емитување дигитални канали


Скопје, 28 декември, 2017 - 14:20 (META) 

Македонската радиодифузија (МРД), во изминатите години фукционирала со помалку од предвидените средства, поради ненаплатена радиодифузна такса, што довело до криза кога се во прашање поголемите инвестиции. Од друга, страна познавачите на оваа област се убедени дека МРД, за која сега ќе се одвојуваат средства директно од Буџетот, има доволни капацитети да емитува повеќе од трите канали на Македонската радио-телевизија. Така ќе се придонесе за намалување на цените за пренос на дигиталниот сигнал на националните телевизии кој сега ги емитува приватен оператор

Милена Атанасоска-Манасиева – ПИНА

Македонската радиодифузија (МРД), институцијата одговорна за пренос на сигналот на програмите на „Македонската радио- телевизија“ во некои од изминатите четири години, функционирала со безмалку половина од средствата кои требало да ги добива од радиодифузната такса. И сегашниот и поранешниот директор на оваа институција за ПИНА ги потврдија овие информациии и ни изјавија дека не можеле да планираат никакви инвестиции, бидејќи не ни знале колку средства ќе се префрлат на сметката на МРД. Од друга страна, пак велат дека ако државата има стратегија за нивен развој, би можеле, покрај пренос на каналите на МРТ, да понудат популарни цени за пренос и на националните телевизии. Предлагаат телевизиите тие средства да ги вложат во поквалитетна програма.

Ненаплатени 6 милиони евра од радиодифузна такса

Според податоците кои ги добивме, во 2013 година од планираните 4,5 милиони евра по основ на наплата на радиодифузна такса, добиле само 2 милиони евра. Лани пак, очекувале 3,3 милиони евра, а добиле 2,6. Тие моментално имаат ненаплатени средства од радиодифузна такса во износ од околу 6 милиони евра. Но МРД е и на листата на должници на УЈП со долг од речиси половина милион евра.

Како оваа државна институција функционирала во изминатите години, со кои проблеми се соочувале и каков е резултатот од нивното „преживување“?

– Кога не можеш да ги планираш средствата, односно не знаеш со колку пари ќе функционираш во тековната година не можеш да планираш напредок за компанијата. Резултат на ова е релативно стар возен парк, постари антенски столбови, едноставно немаше за капитални инвестиции, туку само за тековно одржување – вели директорот Абдула Бајрами.

Иако добиле наменски средства од Влада за спроведување на дигитализацијата, а добивале и од изнајмување, сепак немало за доопремување.

Бајрами потенцира дека со новиот начин на финансирање, односно процент од државниот Буџет, барем ќе знаат колку пари им следуваат. Со измените во Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги МРТ, МРД и ААВМУ ќе делат 0,7 отсто од вкупниот државен Буџет, односно на МРД и припаѓаат 19.5 проценти.

– Она што ни треба во иднина е да се насочиме кон вложување во инфраструктурата, санација и реконструкција на антенските столбови, патиштата, вложување во возила. Нашите објекти се на највисоките точки во државата, потребни се возила, опрема. Имаме столбови стари и по 40 години. За капитални проекти ќе треба дополнителни наменски средства – вели Бајрами.

Операторите сигналот го земаат директно од МРТ

Сигналот на програмите на „Македонската радио –телевизија“ оди преку МРД и приватните оператори би требало оттаму да го земаат. Но, речиси сите го земаат директно од МРТ, со што практично се намалува улогата на оваа институција.

–  За жал МРД изумира, токму поради тоа што приватните оператори не го земаат сигналот за програмите на МРТ оттаму – вели професорот Марио Макрадули од Факултетот за електротехника и информациски технологии.

Објаснува дека МРД работи само со она што се зрачи во слободен простор, односно фаќање сигнал само со антена.

–  Таа сега постои само за максимално покривање на целата територија со сигнал. На провајдерите не им се исплати да вложат опрема за некое планиско село во кое ќе имаат само два корисника. За таквите региони, далечни, рурални, излолирани, се очекува со антена сигнал да добијат од МРД. Во урбаните средини речиси и да нема такви корисници. Но реално бројот на корисници е веројатно обратнопропорционален од територијата. Има огромна територија и малку реални корисници– вели Макрадули.

Тој објаснува дека во Германија е донесен закон со кој се вели дека дистрибуција на телевизиски сигнали преку антенски системи нема да се градат и да се инвестира како за нови објекти.

– Ниедно мало дете кое ќе биде корисник во следните 10 години не е научено да чека половина час, да му дојде саканата емисија. Тоа сака веднаш да гледа.  Затоа концептот на антенски систем исчезнува – вели тој.

Потврда дека приватните оператори сигналот го земаат директно од МРТ добивме и оттаму.

Цане Петрушевски, раководител на секторот за ТВ-техника во телевизијата, вели дека сигналот од кај нив, оди во МРД, а оттаму треба да биде преземен од операторите.

– Но, сигналот повеќето од операторите го земаат директно од МРТ, а не преку МРД. Побараа сигнал од нас директно да добиваат, и бидејќи немаше законска пречка, го добија.  Бидејќи МРД практично не ја услужува цела територија на некој начин е во опасност, но без неа пак нема да има телевизија во секое село во земјава каде приватните оператори не нудат услуги – објаснува Петрушевски.

Тој сепак потенцира дека улогата на МРД може да замре ако не се трансформираат или ако не им се овозможи да излезат на пазарот и да ги земат и другите мултиплекси со што може да ги зрачат и другите национални телевизии.

Не е логично да не снема, ние даваме услуги на цела териоторија

Директорот на МРД, Бајрами објаснува дека сигналот преку нив се фаќа со обична антена и е дигитален, а на приватните оди преку кабел.

-Тие не даваат услуги на цела територија, а ние да. Јас тврдам дека квалитетот на нашиот сигнал е најдобар. Во еден канал од осум мегахерци пуштаме три канали, три ХД три стандардни. Еден приватен оператор на пример, во истиот простор пакува повеќе канали и тоа се одразува на квалитетот – вели Бајрами.

Тој е сигурен во тоа дека оваа компанија не може да ја снема бидејќи без нив нема да бидат услужени сите граѓани, а преку нив се обезбедува и аналоген сигнал за радијата.

– Не е логично нас да не снема. Операторите се комерцијални, кога сакаат може да исклучат некоја телевизија. Тие сигурно нема да вложат ресурси за тројца жители во некое село во планина. Тоа е нашата задача, сите да добијат МРТ. Друга работа е што телевизијата може да ја стават на канал со слаб проток, па да има неквалитетна слика –вели Бајрами.

Дали приватните оператори смеат да го земаат сигналот директно од МРТ или мора да одат преку МРД, прашавме во Агенцијата за електронски комуникации. Оттаму ни одговорија дека во Законот за електронски комуникации не е дефинирано како операторите треба да го земаат сигналот од Јавниот сервис.

Во Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги во член 108 само е предвидено што да се прави доколку поради технички проблеми МРД не е во можност да ги пренесе програмските сервиси на МРТ. Во тој случај истите може да ги пренесува друг оператор на јавна комуникациска мрежа врз основа на претходно склучен договор со МРТ по спроведена постапка на јавна набавка во согласност со закон.

Националните телевизии плаќаат премногу, пазарот е монополизиран

Познавачите на оваа област се убедени дека МРД, за која сега ќе се одвојуваат средства директно од Буџетот, има доволни капацитети да емитува повеќе од три канали. Така ќе се придонесе за намалување на цените за пренос на дигиталниот сигнал од приватниот оператор и многу поповолни услови за националните телевизии. Универзитетскиот професор Сефер Тахири, кој е добар познавач на радиодифузната дејност објаснува дека од јуни 2013 година имаме монопол поддржан од поранешната влада во процесот на дигитализацијата односно компанијата „ Оне – Телекомуникациски услуги ДОО Скопје“.

– Тие го добија тендерот за дигитално емитување на терестеријалните телевизии во Македонија. Бидејќи се работи за монопол на оваа компанија, цените кои ги плаќаат националните и регионалните телевизии се превисоки. Фактот што „Оне-Вип“ има монопол значи во секој момент може да ја зголеми цената за пренесување на комерцијалните телевизии. Секако дека оваа сфера треба да се демонополизира – смета Тахири.

Според, него токму Македонската радиодифузија која е државно претпријатие може да биде еден од понудувачите на услугите за дигитално емитување, бидејќи сега нејзините капацитети се искористуваат само за да ги емитуваат каналите на јавниот сервис.

– Овозможување на пренос на телевизиите преку МРД со оптимални цени ќе значи и намалување на цените за пренос на дигиталниот сигнал, а од друга страна МРД ќе обезбеди целосна покриеност со сигнал на територијата на државата. Има многу рурални средини што немаат покриеност со сигналот и каналите кои се бесплатни во етерот не може да се следат и граѓаните принудно се решаваат на приклучување на кабелските оператори – смета Тахири.

Оваа одлука, според него Владата треба да ја разгледа како опција, бидејќи медиумите средствата кои не би се наплаќале би ги користеле за развој на технологијата и за подобрување на квалитетет на програмата.

– Технологијата на МРД секако дека е застарена бидејќи во овие години не е вложено за нејзин развој. Сепак ако му се дадат повеќе можности за да нуди услуги, може да се развие како јавно претпријатие. Секако во буџетот дека треба да се предвидат повеќе средства за нејзина финансиска одржливост, се со цел ако му се дава моќ за пренесување на дигиталниот сигнал, да биде во тренд со современите текови и на граѓаните да им обезбеди квалитетен сигнал – смета Тахири.

И поранешниот директор на МРД, сегашен пратеник во Собранието, Костадин Ацевски вели дека оваа институција има можност и ресурси да ги пренесува и другите национални телевизии.

– Капацитетите може да се прошират и за повеќе специјализирани канали на МРТ. Но, за нас би било добро да ги пренесуваме сите национали телевизии, само мало проширување би требало, но ако државата има национална стратегија. Тоа може да биде на некој начин инвестиција на државата за развој на медиумите. За нив може да се обезбеди на пример и популарна цена – вели Ацевски.

Го спровеле „Компјутер за секое дете“, а не добиле денар

Македонската радиодифузија не функционирала само со ненаплатени средства од радиодифузна такса, тие имале проблеми и со наплата, а работеле и за ништо.

– Малкумина знаат дека преку нас помина проектот „Компјутер за секое дете“ за основните училишта. Средствата се префрлија кај нас, ние бевме изведувачи, бевме техничка поддршка. Нашиот кадар работеше, а денар не земавме за тоа, барем да останеше нешто за едно возило, или барем амортизацијата да ја платевме – ни вели поранешниот директор Ацевски.

Имале проблем и со наплата за услугите кои ги нуделе на комерцијалните радија за сигналот.

– „Радио Слободна Македонија“ не плаќаше од своето основање, па имавме една вонсудска спогодба после која платија. Но, повторно не плаќаа, па пак одевме со спогодба, па дури пред извесен период го платија долгот целосно. Другите радија редовно плаќаат и мора да напоменам дека цените се симболични – вели директорот Бајрами.

За лошата слика на МРТ виновни се провајдерите

Сте забележале ли дека сликата на каналите на „Македонската радио-телевизија“ или било кој друг канал не е иста кај вас и соседите? Дали тревата на фудбалскиот натпревар на вашиот омилен тим изгледа како тепих, или како размачкана зелена површина? Ова е така бидејќи операторот што ве опслужува, во мал простор става премногу канали, па им се намалува квалитетот.

Професорот Макрадули вели дека дигитализацијата овозможува во ист фреквентен простор да се вметнат повеќе телевизиски сигнали. Обично се осум, ако се работи за стандардно ниво на квалитет. Ако се работи за високо ниво на квалитет- ХД, тогаш бројот на програмски сервиси ќе зависи од квалитетот што сака да го даде провајдерот.

– Може да се спакува само еден, два. Но, ако се спакуваат повеќе, квалитетот опаѓа. Провајдерите нудат пакети со различен број на канали, но за да сместат повеќе канали сликата ја прават погруба. За сметка на тоа во ист простор сместуваат 100 канали. На голем дел од корисниците повеќе им е важно колкав број на канали ќе добијат, а не каква слика гледаат – вели Макадули.

Затоа, тој смета дека треба да постои поголема заштита на корисниците, да се прават мерења на квалитетот на дистрибуцијата на сликата до крајниот корисник бидејќи според него, очигледно е дека некои провајдери немаат техничка опрема која влијае на квалитетот на сликата.

– МРТ може да излезе со прекрасна слика, но ако е спакувана во обичен весник и дополнително ја згужвате, кога ќе ја донесете кај крајниот корисник нема да биде квалитетна. Дали вие сакате 100 канали или сакате 30, ама со врвен квалитет? Тоа е муабетот – вели Макрадули.

Петрушевски, пак кој работи токму во техничкот дел на МРТ вели дека тие произведуваат совршена слика.

– Треба да ги обвините операторите, ако МРТ има неквалитетна слика. Ние даваме совршена слика и ако сигналот директно го земаат од МРД таа ќе биде подобра. Мал број од операторите всушност во пакетите нудат слика на МРТ со висока резолуција – вели Петрушевски.

– Ретко кој знае која е Македонска радиодифузија, па кога ќе кажам каде работам, повеќето ми коментираат: „А да, вие сте одговорни за радиодифузната такса“ – ни вели една вработена, додека излегуваме од МРД, што покажува дека оваа институција е буквално невидлива за граѓаните.

Но, оваа навидум невидлива институција, ако добро се реформира и се вложи во неа, може многу да им помогне на електронските медиуми, посебно локалните телевизии да ги намалат трошоците со што ќе се создадат услови за вложување во подобра програма и истражувачко новинарство.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Советот за етика во медиумите утврди дека МТВ2 „позајмила“ текст од „Порталб“


Скопје, 30 ноември, 2017 - 16:26 (META) 

Извршната канцеларија на Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ) оцени дека вториот канал на „Македонска телевизија“ ги повредил авторските права на порталот „Порталб“, преземајќи негов текст без притоа да го посочи изворот.

Одлуката е објавена денеска на веб-страницата на СЕММ.

Пред еден месец, жалба до СЕММ поднел новинарот Суад Бајрами, наведувајќи дека телевизискиот прилог со наслов „ИЈЗ за водата во Тетово: Не се препорачува за пиење, ги чекаме анализите“ (Uji në Tetovë, IShP: Nuk e rekomandojmë për pije, i presim analizat), емитуван во програмата на албански јазик на вториот канал на МТВ, ги повредува авторските права, односно претставува преземање на текстот на „Порталб“ „ИЈЗ – Тетово: Водата за пиење не е забранета, но не ја препорачуваме“ (Tetovë, ISHP: Nuk është i ndaluar përdorimi i ujit të pijshëm, por nuk ua rekomandojmë), без да се наведе изворот на информацијата.

Како што информираше извршната канцеларија на СЕММ, по примањето на жалбата се обратиле до уредничкиот колегиум на вториот канал на „Македонска телевизија“ и побарале изјаснување. Одговорот што го добиле бил дека од интервјуто со вработен во институцијата што го направил Суад Бајрами се цитира само еден мал дел во веста од 40 секунди, како одговор од институцијата, која е отворена за сите новинари.

„Затоа нема нарушување на никакво авторско право, бидејќи разликата меѓу интервју и вест е огромна“, се вели во одговорот од вториот канал на јавниот радиодифузен сервис.

Сепак, Комисијата за жалби при СЕММ ја оценува жалбата на Бајрами како основана. Во образложението на ваквата одлука се вели дека во оспорениот текст има елементи на плагијаторство, бидејќи членовите на комисијата за жалби утврдиле дека два пасуса од текстот на „Порталб“ се целосно преземени во прилогот на вториот канал на МТВ и со тоа е прекршен членот 12 од Кодексот на новинарите на Македонија, во кој се вели дека плагијаторството е неприфатливо и дека цитатите не смеат да се користат без да се нагласи изворот или авторот.


МТВ дише на стари апарати, има слаб видеосигнал, а за второ аудио нема абер


Скопје, 30 ноември, 2017 - 14:07 (META) 

Македонската радиотелевизија (МТВ) наместо да изгради мост на зближување, подигна јазични ѕидови помеѓу гледачите, кои засега се високи колку и самиот објект на телевизијата.

Милена Атанасоска-Манасиева – ПИНА

Програмите што на МТВ ги емитуваат албанската, турската, влашката и другите заедници во земјава, не стигаат до целата публика бидејќи и пет години по дигитализацијата, националниот сервис не обезбеди можност за повеќе аудиосигнали, како и за титлување на други јазици.

Дебатната емисија „Аргумент“, образовни, информативни, документарни, како и забавни содржини што ги продуцира албанската редакција, можат да ги гледаат и да ги разберат само тие што го зборуваат албанскиот јазик. Втор аудиосигнал, односно избор на јазик на кој може да се следи програмата, има само за собраниските седници, а според нашите соговорници, токму ова би ги отворило програмите на МТВ за целата публика.

– Најмногу би сакала сите да видат и да разберат што работиме ние, тоа секако може да се реши со титлови или со втор аудиосигнал по примерот на Собранискиот канал, но засега, иако има техничка можност, недостига кадар за да се изведе сето тоа. И јас, на пример, како уредник на втор канал, не можам да разберам што има на програмите на турската етничка заедница – вели Мигена Горенца, одговорен уредник на вториот програмски сервис на МТВ.

Таа за ПИНА изјави дека вториот канал се соочува со недостиг од кадар, а има и апсурдна ситуација – во систематизацијата не им е предвиден преведувач на македонски јазик.

– Многупати досега сум сакала да поканам гостин Македонец во дебатните или забавните емисии, но немаме преведувач, треба да го платам од свој џеб – вели таа.

Една од суштинските задачи на јавниот сервис, според препораките на Советот на Европа, е исто така да ја зајакне кохезијата во општеството, објаснува Насер Селмани, претседател на Здружението на новинари.

– МРТ мора да најде начин програмите на заедниците да се преведат на македонски јазик затоа што тоа ќе помогне за меѓусебно познавање и разбирање – смета Селмани.

За него како новинар е несфатливо што редакциите на МРТ следат исти настани со повеќе новинари. Доволно е да има еден новинар и камера.

– Новинарот од која било редакција прави прилог и истиот може да се емитува од сите редакции. Ако некоја редакција сака настанот да го третира од поинаков агол, тогаш тоа може да го прави затоа што сите располагаат со бруто-материјалот од настанот – вели Селмани.

МРТ кубури со млад кадар

„Само небото е граница“ е максимата што најдобро ги опишува можностите на дигитализацијата. Повеќе аудиосигнали за корисникот да може да избере јазик на кој ќе ја следи програмата, повеќе титлови, специјализирани канали, телетекст, се само дел од нив. МРТ не искористува ништо, како времето да застанало за неа. Зошто се случува ова ако се знае дека државата обезбеди околу 10 милиони евра за процесот на дигитализација? Дали само кристално чистата слика, која и не стига до сите корисници, ќе ни остане единствената придобивка?

Цане Петрушевски, раководител на секторот за ТВ-техника во МРТ, вели дека во последните пет години имале голема инвестиција кога опремата стара 30 години ја замениле со најсовремена. Но, последиците од невложувањето претходно, не може лесно да се отстранат.

– Тоа што ние го направивме со опремата би го опишал вака: Немавме ниту долна облека, си купивме, но машната, костумот треба да се докупат за да може целосно да одговориме на задачата. Ни требаат млади луѓе. Имаме технички можности за графика која би изгледала светски, но тоа на екран не се гледа, затоа што треба млади луѓе, кои размислуваат на тој начин. Треба нови свежи идеи – смета Петрушевски.

И тој се согласува со ставот дека МРТ не ги искористува сите можности на дигитализацијата. Вели дека нема пречка да се направи паралелен аудиосигнал и на други јазици, треба да се дополни нешто во техника, но многу повеќе ќе треба да се вложи во човечки ресурси.

– Тоа значи преведувачи, луѓе од техника, некој што ќе го контролира целиот процес – вели тој.

Петрушевски нагласува дека дигитализацијата дава можности за отварање на нови специјализирани канали, нешто што недостига во јавниот сервис. Ни објасни дека сега нема каде да ги сместат содржините за спорт и за забава, бидејќи првиот канал има задача да емитува програми со кои приватните телевизии не се занимаваат, како тие за различни возрасти, културна програма, образовна програма…

– И кога ќе се случи некое светско првенство во спорт или Олимпијада , ние нема каде да емитуваме програма. Нас ни треба канал за спорт и за забава и логично е тој да биде барем двојазичен. Кога има важен спортски натпревар оди и на прв и на втор канал истата снимка, зашто нема два аудиосигнали – вели тој.

Џонатан Стоунмен, медиумски експерт и поранешен долгогодишен новинар на „Би-би-си“, на тркалезна маса организирана од ОБСЕ, исто така ја истакна  потребата од титлување на програмите на другите јазици на МТВ. Според него, со ова ќе се олесни запознавањето на различните јазични заедници за да може да дојде до поголемо зближување.

Петрушевски, пак, додава дека иако изгледа дека во телевизијата врие од кадар, тоа во реалноста не е така.

– Многу луѓе и си отидоа. Имаме само две репортажни возила и едно помало, но немаме луѓе за да работат. Имаме три подвижни студија, но во најдобар случај имаме 10 настани во неделата. Можеме многу повеќе, но немаме луѓе за преноси во живо. Броени ни се позициите, а некои се и празни – вели тој.

Според извештаите за работата на МТВ, заклучно со 2016 година, таму се вработени 864 луѓе од кои 46,4 отсто се со средно образование. Директорот на ЗНМ, Драган Секуловски, коментира дека криза во МТВ нема само со пари, туку и со вработените.

– Половина од вработените се со средно образование, немаат нови вработувања, а просечна возраст на кадарот е 58 години, особено во радиото – вели Секуловски.

Потребни се специјализирани канали

Токму потребата за отворање на специјализирани канали ја нагласи и професорката Снежана Трпевска од Институтот за комуникациски студии. Таа објаснува дека мрежите со кои управува Македонската радио-дифузија се веќе дигитализирани, а тоа за МРТ е огромна можност да ги исполни подобро своите функции на јавен сервис.

– Тоа значи дека сега може да емитува повеќе програмски сервиси за да ја исполни својата обврска да емитува разновидни програми за различни делови на публиката – вели таа.

Според неа, процесот на дигитализација заостанува поради тоа што МРТ со години се бореше финансиски да опстане. Ова и води до прашањето дали МРТ има ресурси (финансиски, кадровски, продукциски) да емитува повеќе програмски сервиси на дигитализираните мрежи.

– Ако се сеќавате, МРТ пред повеќе години имаше на македонски јазик два канали. За да ја исполни својата функција на јавен сервис (на македонски јазик) потребно е да се врати поранешниот втор сервис на МРТ што ѝ беше земен кога се отвори Собранискиот канал. Првиот сервис треба да си биде наменет за информативната функција (вести, актуелни информативни, документарни и специјализирани програми), а вториот за спорт, филмови, забавни содржини за млади – вели Трпевска.

Марио Макрадули, професор на Факултетот за електротехника и информатички технологии (ФЕИТ), смета дека МТВ има техничка можност за повеќе аудиосигнали, но недостига кадар, ресурси.

–  Дигиталната телевизија секако ја нуди таа можност, четири тонски сигнали во еден момент може да се пренесат. Дигиталниот сигнал по природа на нештата дозволува и повеќе титлови, но тоа бара големи човечки ресурси и, секако, уште нешто да се дополни од технички аспект – смета Макрадули.

Но, тој е скептичен како би се одвивал процесот на преведување.

– Тешко е да се следи дали секој преведувач превел точно во реално време или направил некоја белја. Комплексно и рискантно е, постои голема можност за човечки грешки. Преводот ни „кашла“ во Собрание, па затоа сум скептик за ова да се постигне – вели Макрадули.

МТВ  уште од јуни требало да емитува програма на албански јазик 24 часа

Малото семејство што ги работи програмите на другите етнички заедници сместено во јавниот радиодифузен сервис, допрва ќе се соочува со проблеми бидејќи во иднина ќе треба да обезбеди програма на албански јазик 24 часа, како и нов канал за другите националности. Всушност, тие законски и се обврзани од јуни да го прават тоа, но емитуваат програма само 16 часа.

– Точно е тоа дека треба 24 часа да емитуваме програма на албански јазик. Но, каде да ги ставиме емисиите на другите заедници? Истово ме прашаа на состанок во програмскиот совет. Им одговорив дека не можам на улица да ги исфрлам другите редакции. Каде ќе се пушта програмата на турски, влашки, бошњачки, српски, кои сега одат на вториот канал. Зарем јас треба да им кажам – вели Горенца.

Со измените во Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, донесен од претходната влада, МРТ треба да обезбеди и еден телевизиски програмски сервис на јазикот што го зборуваат најмалку 20 проценти од граѓаните кој е различен од македонскиот јазик, кои ќе емитуваат програма 24 часа секој ден во неделата, како и телевизиски програмски сервис кој ќе емитува програма на јазиците на другите немнозински заедници. Оваа Влада, која го подготвува новиот закон, го прецизира овој член. Министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, најави отворање на четврти канал.

Ги прашавме и дали МТВ е обврзана да емитува програма 24 часа на албански јазик. Ни одговорија дека тој член нема да се менува, но прецизираа дека МТВ нема да има обврска да емитува нова, сопствена продукција на албански јазик 24 часа.

–  За динамиката на известување, односно дали се запазени предвидените начела на известување, обврска на ААВМУ е да врши надзор – ни одговорија од кабинетот на Манчевски.

Вториот канал бара барем уште 90 нови вработувања

Уредничката на вториот канал на МТВ ни објасни дека веднаш по донесувањето на измените за емитување на 24 часа програма на албански јазик во јуни, испратиле извештај  до Владата за состојбата со кадар и со техника, како и за сè што треба да им се обезбеди за да ја остварат програмата.

– Во тој извештај, правен пред да знаеме дека ќе има и четврти канал, напишавме дека ни се потребни барем уште 90 нови вработувања. Сега МТВ веројатно ќе треба да прави нова процена бидејќи од нас се бара многу повеќе – вели Горенца.

Таа објаснува дека телевизијата има само две големи студија за снимање, па буквално се борат  за термини.

– Сите сакаме ударни термини за дебатните емисии, за утринските програми, а што ќе биде кога ќе се отвори и четврти канал? Како ќе работиме ако не се вложи во дополнителна опрема, не само во кадар – прашува таа.

Во албанската редакција има 52 вработени, а ако утринската во МТВ1 се прави со шест новинари, тука се работи со двајца хонорарци.

– Тоа само по себе говори за состојбата со кадарот. Кога целосно ќе треба да покриеме еден канал, ќе ни треба многу повеќе од тоа што го имаме во моментов – вели Горенца.

Според извештаите за работата на телевизијата, на крајот на 2016 година таму работеле 624 Македонци, 156 Албанци, 32 Турци. За разлика од претходната година, има за четириесетина вработени помалку.

Селмани: МТВ е пациент во кома

Македонската телевизија има долг, поголем од нејзиниот буџет за 2018 година и тој изнесува повеќе од 20 милиони евра. Новото финансирање на јавниот сервис ( 0,7 проценти од државниот буџет) нема да му донесе повеќе пари од досега. Напротив, ќе има помалку ако се знае дека МРТ во последните години располагала со буџет од 21 до 19 милиони евра. Министерот Манчевски за ПИНА изјави дека 0,7 проценти од државниот буџет ќе значат дека МРТ ќе добие повеќе од 19 милиони евра. Но, според Законот, од овој колач за телевизијата ќе останат 74,5 отсто, бидејќи остатокот оди за Македонската радиодифузија и за ААВМУ. Во превод, за телевизијата ќе има 14,4  милиони евра. Дали ова е доволно за покривање на трошоците, дополнително и на долговите, за отварање нов четврти канал и за 24-часовна програма на албански јазик?

– Во никој случај не е доволно – вели уредничката Горенца.

Со неа се согласува и Насер Селмани, кој објаснува дека со новото законско решение има назадување околу моделот за финансирање на МРТ. ЗНМ смета дека МТВ треба да се финансира со 1 процент од буџетот и дека следната година ќе има пет милиони евра помалку отколку годинава.

– Замислете со пет милиони евра помал буџет, МРТ треба да ги исполни сите стари обврски и дополнително да отвори два нови канала, едниот со програма на албански јазик 24 часа, а другиот наменет за програмата на помалите етнички заедници.  Јасно е дека МТВ не е подготвена ни кадровски, ниту технички да одговори на новите предизвици – вели Селмани.

Тој претпоставува дека програмата на заедниците ќе биде неквалитетна и веројатно просторот ќе го пополнат со репризирање стара програма.

Селмани открива дека програмскиот совет на МРТ месецов усвоил предлог-план за имплементација за вториот канал на албански јазик, за кој предвиделе околу два милиони евра. Ако за четвртиот канал за помалите заедници се потроши уште најмалку еден милион евра, МРТ ќе ја почне 2018 година со 12 милиони евра, смета Селмани.

Од кабинетот на министерот Манчевски ни потврдија дека нема дополнителни средства за четвртиот канал.

– Средствата и за овој канал се обезбедени од буџетот, како дел од 0,7 отсто што ќе се одвојуваат од буџетот и ќе се префрлаат на сметката на МРТВ – ни изјавија од кабинетот на Манчевски.

Селмани е сигурен дека МРТ никако нема да ги исполнува обврските.

– Ќе продолжи да биде како еден пациент кој дише со помош на апарати. Владата сака да ја игра улогата на докторот, кој практично одлучува дали пациентот ќе продолжи да дише или ќе го заврши животот. Со овој несериозен и неискрен пристап на Владата, МРТ никогаш нема да прерасне во сериозен јавен сервис на граѓаните, туку ќе постои колку да се рече дека имаме јавен сервис затоа што мора да го имаме поради Европската Унија – вели Селмани.

Во последниот извештај на Прибе, покрај забелешките за реформите во МТВ,  исто така констатирано е дека медиумскиот пејзаж во земјава се карактеризира со голем број актери, со 130 радио и телевизиски канали, но и дека медиумите претежно се делат по политички и по етнички линии.

– Какво ни е општеството, такви ни се и медиумите. Поделени сме комплетно како општество по етничка линија, така е и со медиумите. Не знаеме што ни се случува едни на други, одиме на исти настани, секој од свој агол ја тера приказната. Јавниот сервис има шанса да го промени тоа, но Владата треба да покаже волја, пред сè да ни се овозможат услови за работа – вели уредничката Горенца.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


МТВ ѝ порача на ААВМУ: Известуваме повеќе за ВМРО-ДПМНЕ оти имаа реакции за отчетите


Скопје, 3 октомври, 2017 - 16:33 (META) 

Првиот канал на МТВ денеска реагираше на забелешките на Агенцијата за аудио и аудио-визуелни медиумски услуги (ААВМУ) во извештајот од надзорот на медиумското известување во периодот од 16 до 24 септември 2017 година, дека МТВ1 не ја следела одредбата за избалансираност во известувањето за активностите на политичките партии од опозицијата што се претставени во Собранието.

Од првиот канал на МТВ реагираат велејќи дека од почетокот на кампањата известуваат според правилата за медиумско покривање на изборите и според законите, а дисбалансот за кој се зборува во извештајот на ААВМУ е поради времето што го отстапила на ставовите на најголемата опозициска партија за работата на Владата.

„Во извештајот на ААВМУ, и во делот на застапеноста на субјектите во претежно информативните жанрови и во директните обраќања на субјектите, Владата е најзастапена и следствено на тоа отстапено е соодветно време за опозицијата. Во овој контекст, треба да се има и предвид дека во надгледуваниот период имаше отчети на министрите за сработеното во првите сто дена на кои реагираа претставници на опозицијата. Поради тоа што, освен избалансираност, се бара и објективност во информирањето, МТВ1 ги почитува и повисоките законски акти, како што е Законот за аудио и аудио-визуелни медиумски услуги, кој бара објективност, навременост и точност, а го почитува и највискиот правен акт, Уставот, кој забранува цензура“, се вели во реакцијата од МТВ 1.

 

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ – Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Ратајкоски: МТВ ќе го казни вработениот што згрешил објавувајќи владини реклами


Скопје, 12 септември, 2016 - 15:20 (META) 

МТВ ја увидела грешката и ќе го санкционира вработениот што ја направил грешката со објавувањето на владини реклами, вели Диме Ратајкоски, главен и одговорен уредник на Првиот програмски сервис на Македонската телевизија. Тој за „Мета“ вели дека по добиените насоки од Агенцијата за аудио и аудиовизелни медиумски услуги на 2 септември 2016 година, МТВ ги отстранила сите реклами финансирани од Влада на Република Македонија.

– Првиот програмски сервис на МТВ на 5 септември 2016 година направи детален увид во програмата и го констатираше прекршокот на ад хок телото како точен – вели Ратајкоски.

Тој вели дека се работи за емитување на две владини реклами, „Македонија вработува“ и „Истражи ја Македонија“, емитувани пред третиот телевизиски дневник на 4 септември 2016 година.

– Станува збор за грешка од небрежност и покрај писмената и усна наредба дадена во режија. Водичот на програма, на своја рака, од незнаење и неиформираност од колегите, ненамерно (според изјавите на водичот на програма), го има сторено прекршокот. Во согласност со актите за дисциплински мерки во МРТ, сите вработени што ќе направат каков било прекршок, ќе бидат соодветно санкционирани. Напоменуваме дека по известувањето на Агенцијата за аудио и аудиовизелни медиумски услуги, МРТ ги отстрани сите владини реклами, а во меѓувреме направивме уште една проверка на сите програмски и рекламни форшпани за да не се случи истата грешка – вели Ратајкоски.

Ад хок телото за следење на медиумите во предизборниот период, во петокот (9 септември 2016 г.) ја донесе својата прва одлука, односно поднесе предлог за изрекување прекршочна казна за Првиот програмски сервис на Македонската радиотелевизија (МРТ 1), поради емитување владини реклами.

„Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, по поднесениот предлог од Привремената комисија за следење на медиумското претставување, поднесе барање за поведување прекршочна постапка во која судот ќе изрече прекршочна санкција – опомена против Првиот телевизиски програмски сервис на Македонската радиотелевизија. Прекршувањето се состои во тоа што на програмата на МРТ 1, во периодот од 2 до 5 септември 2016 година, спротивно на член 75-д, став 4 од Изборниот законик, се емитувани реклами финансирани од буџетот на Република Македонија“, стои во соопштението од Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги.

Според политичкиот договор на четирите партии од 2 септември 2016 година, до завршување на изборниот процес одговорен уредник на информативното издание на МТВ е Санта Аргирова. Нејзината надлежност е во правилно и етичко известување во информативните емисии (ТВ-дневниците и вестите). Диме Ратајкоски, пак, е главен и одговорен уредник на Првиот програмски сервис на Македонската телевизија, што подразбира дека е надлежен и за другите содржни, како и за рекламите.

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев во таканаречената „бомба“ број 24 објави прислушувани разговори помеѓу поранешната министерка за внатрешни работи, Гордана Јанкулоска, и поранешниот премиер Никола Груевски и неговиот тогашен шеф на кабинет, Мартин Протоѓер.


Лидерска средба денеска во 13 часот


Скопје, 31 август, 2016 - 9:04 (META) 

Лидерска средба, на која треба да се направи пресек дали има услови за одржување избори и што од договорот од 20 јули е досега спроведено, би требало да се одржи денеска во 13 часот, дознава „Мета“ од извори од СДСМ.

Политичките партии потписнички на Договорот од Пржино не ги исполнија сите рокови предвидени со договорот што го постигнаа на 20 јули, пред одржувањето на лидерската средба на која треба да се одреди датумот за одржување на предвремените парламентарни избори.

Договорот заглави кај формирањето на ад хок телото за регулација на медиумите во предизборниот период, чие комплетирање требаше да заврши пред седум дена, односно на 24 август. Четворицата претставници на двете партии веќе неколку дена не можат да постигнат консензус за избор на петтиот член, кој треба да биде Албанец.

Ако на денешната средба лидерите утврдат дека има услови за избори, СДСМ ќе треба да го каже името на новиот главен уредник на информативната програма на МТВ.


МТВ објави оглас за уредник на информативната програма


Скопје, 28 јануари, 2016 - 11:17 (META) 

Македонската радио-телевизија денеска објави оглас за уредник на информативната програма на првиот програмски сервис.

Како главни услови за ова работно место се посочуваат: високо образование, пет години работно искуство во новинарството, активно служење со еден светски јазик, самостојно работење со компјутерски програми потребни за извршување на задачите на тоа работно место и аудио-визуелни способности.

Основната плата што ќе ја добива идниот уредник е 27.804 денари.

Ова место е испразнето откако Горан Петрески замина во дневниот весник „Вест“ на местото главен уредник.


Гарет за медиумските реформи: На чело на „Би-Би-Си“ се луѓе што ги оставаат политичките ставови дома


Скопје, 27 јануари, 2016 - 13:14 (META) 

Во „Би-Би-Си“ на чело се луѓе што се одбрани според вештините и стручноста и од нив бараме да ги остават политичките ставови дома, вели британскиот амбасадор Чарлс Гарет, како коментар на предлогот на ВМРО-ДПМНЕ во Македонската радиотелевизија да има два уредника, еден од власта, еден од опозицијата.

– Во британскиот јавен сервис „Би-Би-Си“ и во другите јавни институции поставуваме луѓе според вештините што ги поседуваат и стручноста што ја имаат. Од нив бараме да ги остават политичките ставови дома. Но, тука останува на работните групи на политичките партии тоа да го решат и да утврдат тоа што мислат дека е најсоодветно за сите прашања што ги дискутираат – рече Гарет на јавната презентација на документот „Етички и професионални принципи на МРТ за медиумско покривање на изборните процеси“.

Директорот на МРТВ, Марјан Цветковски, рече дека не сака да коментира партиски ставови и дека МРТВ ќе излезе со став откако ќе заврши процеост.

– Откако се почнати преговорите за медиумите, не коментирам никакви партиски ставови. Сeпак, тоа е одлука на политичките партии да искреираат решенија што ќе бидат имплементирани во МРТВ, а друго е прашањето дали тие се во согласност со европските стандарди или не. Да почекаме да заврши тој процес, па на крај ние како МРТВ ќе дадеме став за конечното решение што ќе биде донесено – рече Цветковски.


За медиумите, сè уште далеку од договор и од решение – утре „нов“ краен рок?


Скопје, 19 ноември, 2015 - 11:59 (META) 

Утре е последен ден до кога треба да финализираат преговорите за медиумската сфера на работните групи потписнички на Договорот од Пржино. Според информациите што доаѓаат од преговарачките тимови, тие сè уште се далеку од договор и од решение за клучните работи кои се интерес на разговорите.

Неофицијално се дознава дека договорот за владините реклами ќе оди најтешко. СДСМ смета дека владините реклами до изборите треба да запрат како на јавниот сервис така и на комерцијалните телевизии.

Власта, пак, не се согласува со тоа и се залага тоа да биде ограничено само на „Македонската радио-телевизија“, но не и на приватните телевизии, весниците и на порталите.

Сè уште е далеку од решение и прашањето поврзано со улогата на МРТВ и промените што треба да се случат во информативната редакција и во првиот програмски сервис.

Се разговара и за начинот на финансирање на МРТВ и за тоа дали тоа да биде како досега, со радиодифузна такса, или, пак, да се обезбеди посебна ставка во буџетот.

До утре партиите треба да го договорат законот за медиуми, како и измените во Агенцијата за медиуми и во Македонската информативна агенција (МИА).

Претходно, претставници на медиумите и на новинарските здруженија во Клубот на пратеници имаа средба со белгискиот олеснувач Питер Ванхауте, на која го информирале за реформите што треба да се направат за да се подобри состојбата со медиумите.

Како што веќе објави „Мета“, МРТВ го прекина објавувањето владини реклами и кампањи финансирани од буџетот на Република Македонија.

Според наши извори, вработените на МТВ пред неколку дена добиле наредба да не пуштаат владини реклами во временските интервали што досега биле предвидени за тоа.

Оваа одлука на МТВ стигнува по соопштението на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиуми објавено вчера, во кое таа ги известува медиумите дека од 10 ноември 2015 година стапи на сила законот за изменување и за дополнување на Изборниот законик.


МТВ од денеска нема да емитува владини реклами


Скопје, 13 ноември, 2015 - 16:25 (META) 

„Македонската радио-телевизија“ го прекинува објавувањето владини реклами и кампањи финансирани од буџетот на Република Македонија, дознава „Мета“.

Според наши извори, вработените на МТВ пред еден час добиле наредба да не пуштаат владини реклами во временските интервали што досега биле предвидени за тоа.

Оваа одлука на МТВ стигнува по соопштението на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиуми објавено вчера, во кое таа ги известува медиумите дека од 10 ноември 2015 година стапи на сила законот за изменување и за дополнување на Изборниот законик.

Во член 83 од законот за изменување и за дополнување на Изборниот законик, договорен меѓу партиите потписнички на Договорот од Пржино и изгласан во понеделникот се вели:

Од денот на влегувањето во сила на овој Законик до денот на одржување на предвремените избори за пратеници, кои ќе се одржат на 24 април 2016 година, радиодифузерите, печатените медиуми и електронските медиуми (интернет-порталите) не смеат да емитуваат, односно да објавуваат реклами финансирани од буџетот на Република Македонија, од буџетите на општините и на градот Скопје и на сите други лица на кои со закон им е доверено вршење јавни овластувања.

Иако законот стапи на сила на 10 ноември, до денеска (13 ноември) јавниот радиодифузен сервис не го почитуваше член 83 и три дена објавуваше реклами финансирани од буџетот на Република Македонија.