Сипаниците може да го одложат почетокот на второто полугодие


Скопје, 11 јануари, 2019 - 14:34 (META) 

Министерството за образование и наука ја следи ситуацијата со епидемијата од сипаници, во координација е со министерствата за здравство и за труд и социјална политика и врз основа на состојбата на терен, ќе одлучи за евентуално одложување на второто полугодие, кое по правило треба да започне на 21 јануари, изјави денеска министерот за образование Арбер Адеми.

Во МОН потсетуваат дека согласно Законот за основно образование, при запишувањето на детето во прво одделение родителот е должен да достави потврда за примените задолжителни вакцини за детето, издадена од надлежна здравствена установа.

– Според тоа што ќе го имаме на терен, ќе преземеме мерки во пресрет на второто полугодие. Ќе биде преземено тоа што е неопходно од наша страна како надлежна институција. Треба да водиме грижа и за следење на воспитно-образовниот процес во основно и за вакцинацијата на нашите деца. И во постојниот закон е предвидено дека при упис на децата во основно, нивните родителите треба да докажат дека биле вакцинирани – рече Адеми.

Членот во законот со кој се предвидува задолжително приложување потврда за примени вакцини, го има и во новиот Закон за основно образование кој е во фаза на изработка, а ќе биде ставен и на јавна консултација.


Се менува Законот за учебници – авторските права ќе им се вратат на издавачките куќи


Скопје, 25 декември, 2018 - 12:53 (META) 

Авторските права за учебниците, нема повеќе да му припаѓаат на Министерството за образование и наука (МОН), туку тие ќе се вратат на издавачките куќи, како што беше во минатото. Тоа ќе придонесе да се избегнат многу сложени процедури кои досега одеа преку Министерството во процесот на подготовка и испорака на учебници, сметаат во Педагошката служба при МОН.

– Министерството нема да ја игра повеќе улогата на издавач. На тој начин ќе се разрешат повеќе проблеми. Обврска на издавачките куќи ќе биде изборот на автори кои ќе пишуваат учебници, тие ќе ја одредат висината на авторскиот хонорар, тие ќе се грижат за ангажирање лектори, рецензенти, илустратори. Секако, правилата ќе си важат, учебници ќе се прават согласно планот изготвен од надлежна институција. Ние ќе бидеме одобрувачи – вели Вања Велева, директорка на Педагошката служба при Министерството за образование и наука.

Ако се вратат авторските права на издавачите, постапката за избор на учебник ќе се упрости, односно ќе се избегнат процедури со јавни набавки кои сега го кочат процесот со подготовка и дистрибуција.


Министерството за образование ги забрани екскурзиите кај депонијата со линдан


Скопје, 20 декември, 2018 - 15:04 (META) 

Министерството за животна средина и просторно планирање испратило допис до Министерството за образование и наука да не се организираат екскурзии во Пеленица, Драчево, местото за кое „Мета“ пишуваше дека има сомневање дека се наоѓа необележана депонија со канцерогениот линдан кој потекнува од фабриката ОХИС.

„Во Министерството за образование и наука, стигна допис од МЖСПП по кое ќе постапиме, односно ќе им наложиме на општините како основачи на училиштата, таму да не се одржуваат екскурзии“, велат од МОН за „Мета“.

Министерството за животна средина, вети дека до крајот на годината ќе го огради просторот во Драчево за кој постојат сомневања дека се наоѓа дивата депонија со 8.000 тони токсичен линдан.

Државната секретарка во МЖСПП, Ана Петровска, во разговор за „Мета“ рече дека ќе биде испратено укажување до Министерството за образование и наука во Пеленица да не се организираат ученички екскурзии додека не се утврди опасноста.

-Алармирано е и до владата и до нас како Министерство и во овој момент ќе се преземе акција согласно член 42 од законот за отпад кој што не овластува нас како надлежен орган, пред да се докаже опасноста, бидејќи уште не е докажана, а за да ја докажеме ќе ни треба и време и ресурси, барем да го оградиме просторот за кој што се претпоставува дека е локација. Таа е во ненаселен простор, но е близу некој манастир, каде што деца одат на екскурзија. Со други зборови, ние како орган, до крајот на годината, имаме обврска да го оградиме тој простор и да поставиме одредена табла – рече Петровска.

Линданот на оваа локација потекнува од фабриката ОХИС и таму го фрлале работници пред да се направат големата и малата депонија на територијата на фабриката каде што се проценува дека има помеѓу 40-50.000 тони контаминирана почва со линдан.


Државата бара институција што по четврти пат ќе ги рангира македонските универзитети


Скопје, 12 декември, 2018 - 16:54 (META) 

Министерството за образование и наука започнало постапка за избор на институција која по четврти пат ќе ги рангира македонските државни и приватни универзитети, информираат оттаму за „Мета“.

Новина е тоа што, согласно новиот Закон за високо образование, наместо на секои две, високообразовните институции ќе се рангираат на секоја трета година. Националната ранг-листа на универзитети, се прави за да придонесе за транспарентноста, квалитетот и ефикасноста на македонските образовни институции.

Одговорните во МОН велат дека преку јавна набавка, ќе се избере институција што ќе го врши рангирањето. Изминативе години, беа направени вкупно три ранг-листи, кои ги изготви Центарот за светска класа универзитети при шангајскиот универзитет „Џио Тонг“, кој исто така, рангира универзитети и на светско ниво.

– Со донесувањето на новиот Закон за високо образование, за развивање и одржување на квалитетот на високото образование, на секои три години задолжително се спроведува рангирање на сите универзитети, запишани во регистарот на високообразовни установи. Исто така, за развивање и одржување на квалитетот на високото образование, покрај рангирањето на универзитетите, на секои три години задолжително се спроведува и посебно рангирање на сите самостојни научни установи кои вршат високообразовна дејност, согласност со Закон за високо образование – велат во министерството.

Новото рангирање ќе се спроведе според критериуми кои ќе се определат со Правилникот за критериумите на рангирање на универзитетите, кој е во фаза на донесување (односно е во процес на усогласување со Секретаријат на законодавство) согласно условите кои ќе се допрецизираат во јавната набавка. Во МОН информираат дека институцијата која ќе го врши рангирањето ќе се определува со објавување на јавна набавка.

Првата ранг-листа со македонски универзитети беше објавена во 2012 година, кога министер беше Панче Кралев и таа не` чинеше 100.000 евра. Беа земени предвид 19 индикатори за академски перформанси и конкурентност, покривајќи ги главните аспекти на мисијата на високообразовните институции како што се наставата, истражувањето и социјалните услуги.

На таа листа, на прво место беше Универзитетот „Св. Кирил и Методиј”, на второ – Универзитетот на Југоисточна Европа, па Универзитетот „Гоце Делчев” од Штип, Универзитетот Св. „Климент Охридски” од Битола и Универзитетот за информатички науки и технологии, „Св. Апостол Павле” од Охрид. На последното рангирање, кое беше направено за академската 2015/2016 година, на прво место повторно е „Св. Кирил и Методиј“, а на последно – Меѓународниот славјански институт во Свети Николе.

Инаку, на светско ниво, на светските рангирања нема ниту еден македонски универзитет меѓу првите 1.000 најдобри во светот. Меѓу нив не е ниту нашиот најдобар универзитет, „Св. Кирил и Методиј”.


Изградбата и реновирањето на училиштата е во надлежност на МОН, вели Елези


Скопје, 3 декември, 2018 - 10:12 (META) 

Во врска со училиштата во кои недостасува простор, и некои други каде што е потребно вработување нови наставници, од Министерството за финансии прстот го насочуваат кон Министерството за образование и наука и велат дека ова министерство во својот буџет мора да испланира средства за инвестиции во училиштата, известува Порталб.мк.

Заменик-министерката за финансии Ширете Елези вели дека училиштата и општините со комплетирана документација треба да конкурираат со своите проекти во МОН и тој сектор треба да распредели пари од буџетот врз основа на потребата за реновирање и изградба на основни и средни училишта во земјата.

– Се одобрува буџет за реконструкции и инвестиции во училиштата и Министерството за образование и наука треба да ги распредели потребните средства за работи како што е реконструкцијата на основните, средните училишта, изградбата на нови училишта и т.н. Ние го распределуваме буџетот што е определен за МОН, а тие се одговорни за планот и програмата. Потоа, општините конкурираат во МОН со различни проекти, се разбира со комплетирана документација, со детална и проектна дозвола итн. А потоа започнува реализацијата. Ова е целосно децентрализирано на ниво на МОН, кое треба да ги обезбеди средствата – изјави Елези.

Што се однесува до процедурата за вработување, Елези додаде дека одобрението се издава од Министерството за финансии.

– Бидејќи се работи за нови вработувања, тоа има фискална импликација и сите се обраќаат до Министерството за финансии, при што ние вршиме проверка на рамките на дотациите и ги одобруваме истите – објаснува Елези.

Инаку, основните училишта „Петар Здравковски – Пенко“ и „Исмаил Ќемали“ се соочуваат со недостиг на простор, така што во едното училиште речиси сите паралели го надминуваат максималниот број дозволен со закон, додека во другото, учениците од прво одделение учат во просториите на една градина.

Од МОН за училиштето „Исмаил Ќемали“, рекоа дека се информирани, но не прецизираа кога тоа ќе се реши проблемот, а што се однесува до училиштето „Петар Здравковски – Пенко“, рекоа дека барањето за проширување на сегашниот објект сè уште не е поднесено во овој оддел од општината Бутел, под чија надлежност спаѓа ова училиште.

Инаку, согласно законот на Министерството за образование и наука, минималниот број ученици во еден клас е 24, а максималниот 34, но паралелки може да се формираат и со помал број ученици доколку се исполнат условите.


Министерството за финансии даде согласност за нова паралелка во ОУ „Имри Елези“”


Скопје, 26 ноември, 2018 - 9:59 (META) 

По веста објавена за преоптовареноста со ученици во основното училиште „Имри Елези“ во скопската населба Дижонска, каде во три паралелки од прво одделение учат 108 ученици, со што се прекршува законот за образование, Министерството за финансии извести дека е дадена согласност за отворање нова паралелка и решавање на овој проблем.

Заменик-министерката за финансии, Ширете Елези, за „Порталб.мк изјави дека барањето на Министерството за образование и наука е прифатено и е дадена согласност за вработување на еден наставник во ова училиште.

– Според редовната процедура, општината бара од Министерството за образование и наука (МОН) вработување на наставник, а овој сектор прави анализа дали барањето е издржано и дали ги исполнува условите за да се реализира, како што беше случајот со основното училиште „Имри Елези“, бидејќи имам слушнато дека таму има многу ученици, и барањето беше проследено до Министерството за финансии, а ние го одобривме и издадовме согласност да се изврши вработување и отворање нова паралелка – изјави Елези.

Таа додаде дека сега процедурите продолжуваат во МОН, општината и самото училиште.

– Сега процедурите ги продолжува МОН, што значи дека ќе прати одговор до Град Скопје, а од таму во општина Чаир, бидејќи таму се наоѓа на училиштето, а потоа во училиштето, за да се направи избор на наставникот – додаде Елези.

Инаку, во Имри Елези“ оваа година се запишани 108 првооделенци поделени во три паралелки, и во сите три беше надминат максималниот број од 34 ученици во една паралелка, со што беше прекршен законот за образование, и за ситуација беа запознаени и во МОН.


„Три едукации и две наредби за отстранување на неусогласености“ по контролата на АХВ во школите


Скопје, 23 ноември, 2018 - 10:16 (META) 

Иако државата преку Министерството за образование и наука, минатата година најавуваше дека ќе започнат засилени контроли од неколку институции на оброците што ги добиваат учениците во училишните мензи, засега нема ништо од тоа. По низата реакции на родители преку социјалните мрежи, дека во храната децата наоѓале парчиња пластика, остатоци од зеленчуков отпад, како и тоа дека немало крем во кифлите со крем, или пак, пецивата имале помала грамажа од пропишаната, поранешната министерка за образование и наука Рената Дескоска, најавуваше дека целиот процес ќе се надгледува интерресорски, преку неколку државни институции – Министерството за образование и наука (МОН), Министерството за здравство, односно Институтот за јавно здравје, Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ), како и Државниот пазарен инспекторат.

Од почетокот на учебната година, контроли во училишните мензи спровеле само инспекторите од АХВ, кои констатирале ситни неправилности.

– Агенцијата за храна и ветеринарство не е надлежна за вршење на контрола на нормативите кои се пропишани за исхрана во училиштата за кои се надлежни локалните самоуправи, Министерството за образование и Пазарната инспекција. Инспекциските служби на Агенцијата ја контролираат безбедноста на производите, хигиенските услови при подготвувањето и послужувањето на храната во градинките и училиштата, како и здравствената состојба на лицата кои манипулираат со храната. Контроли се вршат и на објектите од каде се добавува храната, исклучиво од аспект на безбедност – информира Велика Атанасова од АХВ.

Таа додава дека во септември и октомври, инспекторите од Агенцијата спровеле 54 контроли во училиштата каде има организирана исхрана на деца, а со контролите констатирани биле „мали неусогласености“ со прописите кои се однесуваат на безбедноста на храната за што се изречени мерки „три едукации и две наредби за отстранување на неусогласености“ (неофарбани ѕидови во мензите, незаверени санитарни книшки).

Министерството за образование и наука годинава во мај усвои нов правилник за исхрана, во кој се пропишани стандардите за исхрана и за оброците во основните училишта. Засега од МОН нема најави дека ќе има интерресорски контроли на храната. Министерот Арбер Адеми не е достапен да информира дали се планира да се направи нешто во однос на овој дел.

Додека беше прв човек во МОН, Дескоска изјавуваше дека биснис-интересите на градоначалниците и добавувачите на храна, не смеат да бидат пред здравјето на децата.


Државата подготвува нов проект „Компјутер за секое дете“ и дигитализирање на наставата


Скопје, 21 ноември, 2018 - 16:15 (META) 

Министерството за образование подготвува наследник на проектот „Компјутер за секое дете“. Ова за „Мета“ го најавува заменик-министерот за образование и наука, Петар Атанасов кој вели дека наставната програма неопходно е да се дигитализира, со што ќе им се овозможи на учениците да се образоваат од современи помагала.

– Тоа е една голема промена која ќе мора да се случи. Конкретни податоци немам во овој момент кога би се набавувале нови компјутери за учениците, но ќе работиме на тоа да ја дигитализираме наставата. Тоа подразбира обезбедување повеќе ресурси, опремување на училиштата за дигитализација и овозможување на алатки за да можат да учат од модерни помагала. Исто како минатата влада, имаме желба да го реализираме овој процес, кој не може да се заврши за кусо време – вели Атанасов.

Во моментов, учениците во државата или воопшто не користат компјутери додека се на училиште, или пак, го користат она што остана функционално од опремата набавена со проектот „Компјутер за секое дете“.

Во недостиг на опрема за реализација на часовите на компјутер и реализација на часовите по информатика, во многу училишта се води политика на „бринг јор оун дивајс“ (bring your own device), па децата си носат од дома лаптоп, смартфон или таблет.

Како што ни изјави Томе Спировски, директор на Државниот просветен инспекторат, само една третина од компјутерите се исправни и се користат во наставата, затоа што другите или се значително оштетени или се сосема надвор од функција.

Компјутерите од проектот „Компјутер за секое дете“ беа набавени во 2007 година. Овој проект беше жестоко критикуван од тогашната опозиција дека е неуспешен и дека е проект за перење пари.

Никогаш не беше обелоденето колку  точно пари ја чинеше државата овој проект.


Екстерното се укина, државното никако да почне


Скопје, 16 ноември, 2018 - 9:24 (META) 

На почетокот на оваа учебна година, заменик-министерот за образование и наука Петар Атанасов најави дека државата ќе спроведе тестирање на државно ниво кое треба да ги замени екстерните тестови.

Првото тримесечие од оваа учебна година измина, а сè уште е неизвесно од кога би почнало да се спроведува ова тестирање.

Министерот Арбер Адеми досега не ја информирал подетално јавноста во врска со оваа новина, а не одговара ниту на нашите телефонски повици.

За „Мета“, Атанасов вели дека има волја и кај странците и кај одговорните во Државниот испитен центар (ДИЦ) ова тестирање да се реализира.

– ДИЦ е расположен да понуди и има капацитет, да работи на идејата „Национално тестирање“ бидејќи тие ја работат и матурата, а и странци се заинтересирани да ни помогнат. Во моментов тие анализираат, се бараат одговори зошто имаме слаби резултати на ПИСА и на другите меѓународни тестови. Тешко е да се одговори кога ќе започне да се спроведува. Треба да се има предвид дека сите масовни тестирања се прескапи и пресложени – вели Атанасов.

Во овој момент нема тестирања во образованието освен државната матура и влезни тестови во некои училишта што се полагаат при упис.

– ДИЦ треба да предложи, и ние како министерство, со закон треба заеднички да го спроведеме националното тестирање. Јас сметам дека не смее тоа да се реализира секоја година и не смее да се спроведува секаде. И се разбира, тоа треба да постои за потребите на политиките на министерството, а не да влијаат резултатите на успехот на учениците – додава тој.

Атанасов во септември првично изјави дека се планира учениците да бидат тестирани двапати во текот на основното образование. Еднаш во четврто одделение, а вторпат во деветто одделение. Ваков модел се спроведува во Словенија.

Во Македонија до минатата година имаше екстерно тестирање, кое поранешната министерка за образование и наука Рената Дескоска го укина. Сите оценки беа впишувани во свидетелствата, дури и единиците, кои исто како и другите оценки влегуваа во просечниот успех.


За в година се подготвуваат нови програми и нови учебници по информатика


Скопје, 17 септември, 2018 - 13:23 (META) 

Седмоодделенците во Македонија, на часовите по информатика користат учебник издаден во 2009 година. Учебникот е комплетно нефункционален затоа што содржината не кореспондира со она што го налагаат современите текови во таа област.

По пишувањето на „Мета“ дека и средношколците учат програмирање со учебник од 2010 година, во Министерството за образование и наука со одговор дека се подготвува нова програма и нов учебник дури следната година.

„Учебникот по предметот информатика за седмо одделение кој се користи во моментов е издаден во 2009 година. Бирото за развој на образованието најави и ќе изготви нов наставен план и нова наставна програма кои ќе се применуваат од следната учебна 2019/2020 година. Врз основа на новата наставна програма, Педагошката служба ќе изготви и нов учебник. Исто така и по предметот програмирање во средното образование, ќе биде изготвен нов учебник откако Центарот за стручно образование и обука ќе изготви и ќе биде усвоен нов наставен план и програма“, велат од МОН.

Во средните стручни училишта проблемот со недостиг, но и со неквалитетно напишани учебници е најизразен. Стручното образование секоја година запишува далеку помал број ученици споредено со гимназиите, а малиот тираж, како што велат од министерството, не е доволна мотивација за професорите да напишат учебници. Таму се учи од стари учебници, а само еден од проблемите е тоа што не се учи програмирање од помагало старо осум години, зашто за тој период многу работи во дигиталните технологии се напреднати.

И во основното и во средното образование се` уште се чека да стасаат учебници кои се нарачани. Учебник по информатика нема ниту за шесто одделение, иако има нова наставна програма.

Заменик-министерот Петар Атанасов за „Мета“ неодамна изјави дека ќе бара начини да ги мотивира професорите во средното стручно образование да пишуваат учебници, за да нема недостиг од помагала како што има сега.