Бугарски и српски медиуми предвреме ѝ го сменија името на Македонија


Скопје, 14 јануари, 2019 - 14:20 (META) 

Известувајќи во саботата и вчера за гласањето во македонското Собрание со кое се прифатија четирите уставни амандммани, со што, меѓудругото, македонските пратеници ја прифатија промената на името на Република Македонија, голем број медиуми и некои новински агенции во соседните Бугарија и Србија, пишуваа во насловите и во дел од текстовите дека Македонија од петокот вечерта и официјално е преименувана, односно го носи името – Северна Македонија. Истите констатации – дека Македонија веќе носи ново име – се среќаваат и во голем дел од текстовите што се однесуваат на реакциите на водечките фигури од Македонија, Грција, ЕУ и НАТО.

Но, како што е познато од Уставниот закон, кој исто така беше изгласан, како и од Преспанскиот договор, амандманите ќе стапат на сила и новото име на Македонија ќе стане официјално име на државата откако во грчкиот парламент ќе биде ратификуван Договорот од Преспа, со што тој ќе стане официјален, а потоа за тоа ќе биде известена Организацијата на обединетите нации (ООН).

Српскиот и бугарскиот медиумски пазар во деновите на викендот изобилуваа со наслови од типот „Од вчера Северна Македонија“ или „Нашиот сосед стана Северна Македонија“. Еден српски медиум дури направи невидена рокада во насловот, па новото име го напиша како „Северна Република Македонија“.

Дел од медиумите во Србија и Бугарија и во насловите и во текстовите соодветно информираа уште од изгласувањето на уставните промени и напоменуваа дека македонскиот парламент го прифатил новото име или дека се изгласани уставните амандмани со кои ќе сеќе смени името, и објаснуваа дека името на земјата ќе биде сменето откако Грција, односно тамошниот парламент ќе го ратификува договорот од Преспа и тој ќе стапи на сила.


Воскреснувајќи го т.н. „Крвав Божик“ од 1945 г. во Македонија, бугарските медиуми го воскреснуваат националистичкиот мит


Скопје, 10 јануари, 2019 - 11:00 (META) 

Голем број бугарски медиуми во понеделникот, на денот на одбележувањето на Божик во Македонија излегоа со потсетување на, како што велат, „Крвавиот Божик“ од 7 јануари 1945 година, кога на територијата на сегашна Република Македонија, а тогашна Демократска Федерална Македонија, биле убиени „1.200 Бугари“.

За илустрација ќе го земеме текстот објавен од faktor.bg, каде покрај ова тврдење се зборува за многу поголема бројка убиени Бугари во периодот што следува:

На 7 јануари 1945 година, по наредба на крвавиот диктатор Тито, кој е Хрват по потекло, и список, составен од Лазар Колишевски, во Вардарска Македонија се убиени без суд и пресуда, 1.200 Бугари. Целта била да се избрише бугарското самосознание и да се забрза процесот на македонизација на населението. Само во првиот ден на Коледа – 7 јануари (во Македонија Коледа се нарекува Божик и се чествува според јулијанскиот календар) во Скопје се убиени 63 луѓе, во Велес – 54, во Куманово – 48, во Битола – 36, во Штип – 77, во Прилеп – 35, крај селото Владимирово, Беровско – 330 луѓе, а телата на убиените во Велес за закопани зад црквата „Свети Спас“ и кај Пуста Кула.

Во „Фактор.бг“ се наведува и дека „во следните неколку седмици во Охридско и Преспанско биле убивани цели семејства, по што телата им биле фрлани во Охридско Езеро и Преспанско Езеро или по падините на планината Галичица кај селото Отешево“:

Утврдено е убивањето на над 23.000 што се изјасниле како Бугари, а други 130.000 Бугари биле иселени, прогонети или испраќани во концентрациониот логор „Голи Оток“ или затворот „Идризово“.

Иако е несомнено дека некои од убиените, затвораните и прогонетите се чуствувале како Бугари, во отсуството на некаква документација што би ја потврдила толку големата бројка убиени во период од само неколку дена или седмици (на пример, во Владимирово и ден-денес никој не зборува ниту за 30, а камоли 300 убиени во само еден ден). Интересно е што во таа бројка што ја изнесуваат бугарските медиуми се внесени и офицери и војници што одбиле да одат на Сремскиот фронт бидејќи сакале да одат да го освојуваат Солун. Иако за речиси сите од нив биле изречени смртни пресуди, но тие не биле убиени, туку смртните пресуди биле потоа поништени.

Дополнително, од она што го утврди македонската историографија, но и искази за медиумите  давани по настапувањето на плурализмот на некои од затвораните, голем број од убиваните и затвораните биле цврсти заговорници на идејата за независна и голема Македонија, а голем број биле и помагачи на партизанското движење, како што е случајот со убиениот велешки лекар Богдан Поп Ѓорчев.

Несомнено е и дека, како што утврди македонската историографија по падот на социјализмот во 1991 година, дека голем број од убиваните и прогонуваните биле идеолошки противници на новата власт, односно биле само антикомунисти, а нивните имоти и богатства веднаш по егзекуциите и интернациите биле доделувани на новото раководство, што создава доволно сомнеж дека станувало збор за најгруба злоупотреба на власт и убивање преку набедување само заради лесно стекнување туѓ тешко спечален имот.

Дополнително, претседателот на двете заседанија на АСНОМ и прв претседател на Народното собрание на Македонија, Методија Андонов – Ченто, бил прогонуван и затворен но поради македонски национализам и идеи за независна Македонија. Нешто за што бил затворан и во Кралството СХС и при бугарската окупација.

Дополнително, како што несомнено потврдуваат и голем број од преживеаните затвореници од средината на 20. век во Идризово и интернираните во Голи Оток, нивни „цимери“ покрај неколкумина Бугари по убедување, биле голем број  комунисти по убедување, но поддржувачи на резолуцијата на Информбирото за Југославија во 1948 година, со кои тогашната власт безмилосно се пресметува.


ЗНМ: Добро е медиумските реформи да мрднат од мртва точка, законот сè уште има нејаснотии


Скопје, 28 декември, 2018 - 12:02 (META) 

Здружението на новинари на Македонија го поздравува договорот меѓу власта и опозицијата за донесување на измените и дополнувањата на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, кој ќе придонесе за создавање подобри услови за работа на радиодифузерите во Македонија.

„Новиот модел на избор на управните органи и системот на финансирање на Македонската радио телевизија и на медиумскиот регулатор ќе го намали политичкото влијание врз овие клучни институциите во медиумскиот сектор и придонесува кон нивна поголема независност ипрофесионалност. Укинувањето на владиното субвенционирање за домашната продукција во националните приватни телевизии и намалувањето на квотите за домашна продукција за радиодифузерите ќе придонесе да се прекинат клиентелистичките врски меѓу медиумите и власта и да се спречи евентуална можност за влијание врз уредувачка политика на медиумите“, се вели во соопштението на ЗНМ.

Со новите измени казните за медиумите се намалуваат и стануваат делумно пропорционални, а освен тоа се намалува и надоместокот за дозволата за сите радиодифузери.

Со ова се намалува можноста регулаторот, односно судот да ги користи непропорционалните казни како средство за притисок врз медиумите, а намалувањето на надоместокот ќе ја олесни финансиската кондиција на медиумите.

„Покрај позитивните измени на законот, кои во изминатиот период беа усогласени со новинарската и медиумската заедница, загрижени сме околу содржината на членот 102 од законот, со кој се однесува на забраната за рекламирање со јавни пари. Наместо јасна одредба со која ќе се забрани трошење јавни пари во медиумите во овој член се вели дека „институциите нема да предвидат средства во буџетите за трошење во медиумите“. Предупредуваме дека ваквата двосмислена одредба може да се злоупотребува во иднина, институциите да не предвидат средства за медиумите во нивните буџети, но можат да ги пренаменат од други ставки, со цел да ги вложат во разни медиуми. Овој закон е само почеток на долго најавуваните реформи во медиумскиот сектор, но само доколку се имплементира на соодветен начин и се отстранат некои двосмислени членови. Очекуваме и други битни законски решенија, за кои е веќе укажано од новинарската и медиумска заедница наскоро да бидат донесени“, велат од ЗНМ.


ССНМ потсетува дека работодавачите имаат обврска да исплатат К-15


Скопје, 26 декември, 2018 - 12:29 (META) 

Работодавачите имаат обврска да им исплатат регрес за годишен одмор, познат како К-15, на сите вработени во медиумите, потсетуваат од Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници.

„Оваа обврска на работодавачите произлегува од колективниот договор за приватниот сектор од 2015 година и изнесува минимум 9.610 денари. Регресот за годишен одмор им следува на сите вработени кои работеле најмалку шест месеци во календарската година што изминува, а доколку не се исплати работодавачите може да добијат парична или затворска казна“, нагласуваат од ССНМ.

Посочуваат дека работодавачот во зависност од економско-финансиската состојба во медиумот може да утврди пониска сум за исплата на регресот за годишен одмор, но тоа не може да го стори без претходно да се консултира и да добие согласност од синдикатот на ниво на гранка.

„Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници има информации дека дел од медиумите во Македонија се уште не го исплатиле регресот за годишен одмор и затоа апелира до новинарите и медиумските работници да се информираат со случувањата во врска со регресот за годишен одмор во нивната фирма и во случај да наидат на проблеми да го контактираат синдикатот за помош“, апелираат од ССНМ.


Наставните програми мора медиуски „да се описменат“


Скопје, 19 декември, 2018 - 12:00 (META) 

Крајно неопходно е да се ревидираат наставните програми и програмите за медиумска писменост во основното образование и да е внесат содржини за критичко оценување и анализирање на медиумските содржини, а посебно оние на коишто учениците се најмногу изложени – социјалните мрежи и медиумите. Основната медиумска писменост мора да биде предмет во сите одделенија – од градинка до завршните одделенија на основното образование, вклучувајќи ги сите три основни елементи на овој концепт – пристап, анализа и создавање медиумски содржини во сите можни форми, пренесува „КриТинг“.

Ваквите заклучоци беа наведени на завршната конференција на Високата школа за новинарство и односи со јавноста „Медиумската писменост во образованието – Предуслов за младинско учество во општествените и политичките процеси во Македонија“, која се одржа на 18 декември во Скопје, во рамките на трогодишната програма на Коалицијата за медиумска писменост.

Заклучоците се совпаѓаат со наодите на истражувањето „Основна медумска писменост во Македонија – Обиди за воспоставување основно образование“, коешто Високата школа го спроведе заедно со Бирото за развој на образованието. Констатацијата е дека во учебниците за  основно образование – на сите јазици на кои се пренесуваат овие лекции, се предава за стари медиумски содржини и тоа мора итно да се корегира.

Потребно е едуцирање на наставниците за основно медиумско образование, како и за современите дидактички алатки и предуслови за медиумска продукција (упатства, дообуки, медиуми), итн.

Бирото за развој на образованието треба да има поголемо учество во набљудувањето на спроведувањето на наставните програми, за да се увиди навреме потребата на наставниците и учениците, посебно за темите за унапредување на медиумската писменост на учениците. Дадена е и препорака за педагошките факултети да ги ревидираат наставните програми со современи содржини за медиумска писменост и за унапредување на способностите на наставниот кадар, како и за вклучување на стручни лица од новинарската фела и комуникациите.

На конференцијата учествуваа Лори Ласо од Хелсиншкиот институт за аудиовизуелни активности, која го презентираше финскиот модел за медиумско образование, како и Александар Кочиќ од единбуршкиот универзитет „Нејпиер“, кој го презентираше шкотското искуство за медиумско образование во средните училишта. Милица Пешиќ од Лондонскиот институт за медиумска разноликост (ИРМ) ја нагласи потребата од основно медиумско образование во граѓанските организации.

Околу 100 ученици, професори, на подлистокот „Медиум“ и на Коалицијата за медиумска писменост, како и преставници на Бирото за развој на образованието и на Министерството за образование и наука учествуваа на завршната конференција.

Трогодишниот проект беше спроведен од Високата Школа за новинарство и односи со јавност, од весникот „Нова Македонија и од ИРМ, со поддршка на ЕУ.


„Е-општество“: Медиумската писменост е неопходна за здрава демократија


Скопје, 11 декември, 2018 - 13:55 (META) 

Потребна е поголема медиумска писменост која ќе доведе до транспарентни и отчетни институции, е заклучокот од Конференцијата „е-Општество“ која Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ ја организира по 14 пат, а оваа година е на тема „медиумски писмени граѓани за отчетни институции“.

И на оваа конференција ќе се обидеме да се фокусираме на влијанието на новите технологии врз работата на институциите и ќе се обидеме да најдеме решенија за предизвиците и проблемите со кои се соочуваат институциите и граѓаните. Самата дигитализацијата не е решение за проблемот, но мора да ја поттикнеме културата на отворено демократско општество”, рече директорот на „Метаморфозис“, Бардил Јашари.

Директорката на Фондацијата Отворено општество – Македонија, Фани Каранфилова Пановска, смета дека реформите во медиумите се случуваат, но со забавено темпо. Според неа, младите немаат многу вештини и не знаат како да ги верификуваат податоците и информациите до кои што доаѓаат.

Таа наведе истражување кое што го направила Фондацијата Отворено општество од Софија за медиумска писменост во 2018 година во кое се рангирани земјите од ЕУ и пет земји од Западен Балкан. На листата Македонија се наоѓа на последното, 35 место.

Министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, вели дека многу е полесно да се донесат услугите до граѓаните отколку граѓаните до услугите и институциите.

– Дигитализацијата ќе го намали влијанието на човековиот фактор, а со тоа, да бидеме искрени, ќе се намали и корупцијата. Свесни сме дека довербата на граѓаните во институциите е ниска, на ова мора постојано да работиме. Стекнување на доверба не е лесно, затоа транспарентноста и отчетноста не се само мерки кои мора да ги штиклираме туку мора вистински да ги подобриме, а со тоа ќе ги намалиме и лажните вести. Не се плашиме од критика, таа не мобилизира и не прави подобри и ја мотивирам да ја има понатака – вели Манчевски.

Медиумската писменост е за препознавање вистински и лажни вести, но е и за одговорна дебата и за плурализам во мислења, смета амбасадорот на ЕУ во Македонија, Самуел Жбогар.

– Лажните вести станаа дел од нашата дигитална интеракција. Со медиумската писменост се создава средина за контрола на државните институции и таа е неопходна состојка на здрава демократија. Ако нема медиумски писмени граѓани, институциите ќе бидат помалку отчетни и транспарентни – рече Жбогар.

Медиумската писменост бара плодна почва во општеството, а тоа е невозможно кога медиумите се уцените и потчинети, вели министерот задолжен за транспарентност, отчетност и комуникација, Роберт Поповски.

– Убеден сум дека со создавањето плодна почва придонесува отворениот и професионалниот однос на владата кон медиумите. Оваа влада слуша критика, ја анализира критиката и ја формулира својата политика според интересите на граѓаните – потенцира Поповски.

Главниот и одговорен уредник на „Мета“, Зоран Андоновски, вели дека во однос на реформите во медиумите заклучокот е дека нешто е почнато, но е застанато.

– Направен е обид да се донесат новите закони, но тие се заглавени во Собранието. Индикативен податок е дека до Комисијата за информации од јавен карактер има 520 жалби за недозволен пристап до информации. Во однос на навредата и клеветата, судството се уште не се снаоѓа во овој дел, нема јасна дистинкција што е медиум, постојат збунувачки пресуди – вели Андоновски.

Состојбата во МРТ останува лоша и се доведува до прашање нејзиното функционирање и улогата што ја има во општеството, оценува Зоран Трајчевски, директорот на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги

– Само економско силни и независни медиуми може да ги издржат притисоците од центрите на моќ. Законските измени не смеат да преставуваат упад во медиумските слободи. Само слободни медиуми можат да ја играат својата улога во општеството за граѓаните да можат да оформат свое мислење – категоричен е Трајчевски.

Македонија е се уште на дното во европски и светски рамки во однос на слобода на изразување и медиумска независност, вели Драган Секуловски, од Здружението на новинари на Македонија.

– Според „Фридом хаус“, Македонија е неслободна земја и после две години откако имаме нова власт и тоа е факт. Заклучоците треба да ги мотивираат сите дека е потребни промени, не само за да се промени имиџот во светот туку затоа што граѓаните заслужуваат да бидат информирани, а не манипулирани. Без системски реформи не може медиумите вистински да си ја вршат својата работа а со тоа ќе им биде скратено правото на граѓаните вистински да се информираат- додаде Секуловски.

Тој информираше дека трендот на напади на новинари се намалил од 18 во 2017 година на 6 оваа година и предупреди дека говорот на омраза што се случува во медиумите може да прерасне во дела од омраза.

Според програмскиот директор на „Метаморфозис”, Филип Стојановски,  со професионални и објективни информации ќе дојде до намалување бројот на лажни вести, кои се чести во македонските медиуми.

– Концептот на медиумската писменост не е да се реши само проблемот на медиумската писменост, туку ни требаат пристапи во многу нивоа, почнувајќи од објективното и професионално новинарското известување. Со објективно и професионално известување на новинарите би се намалиле лажните вести, кои ги има многу во Македонија – рече Стојановски.

Според Весна Никодиновска од Македонскиот институт за медиуми целта на медиумите е да се учат луѓето како да размислуваат со своја глава, и да ги проверуваат фактите што ќе ги најдат онлајн.

Сите улесници се согласија дека медиумската писменост е потребна за да биде дел од образовниот процес во Македонија.


ЗНМ: Медиумските реформи да се вратат во „планот 18“


Скопје, 3 декември, 2018 - 16:48 (META) 

Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ)  протестира што, како што порачаа,  владата ги избришала медиумските реформи од „планот 18“ за приоритетни реформи.

„Објаснувањето на владата дека медиумските реформи ги нема во реформскиот план затоа што измените и дополнувањата на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги поминале владина процедура е апсолутно неприфатливо. Усвојувањето на законот за АВМУ во Собранието е заедничка обврска на владата и на парламентарното мнозинство“, се вели во соопштението од новинарското здружение.

ЗНМ порачува дека борбата против неказнивоста на насилството против новинари останала само на политичка волја и на изразена намера.

„Ја потсетуваме владата дека нејзината политичка волја да се бори против политиката на неказнивост на насилството врз новинари не е остварена. Од 59 напади на новинари во изминатите пет години само во два случаи напаѓачите се казнети додека останатите се неистражени, или половично истражени“, се вели во соопштението.


Објавен финалниот извештај за медиумските реформи


Скопје, 22 ноември, 2018 - 10:11 (META) 

Фондацијата Метаморфозис во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“ кој се однесува на исполнетоста на Итните реформски приоритети (ИРП) за слободата на изразувањето го објави финалниот извештај кој сумарно ги презентира генералните резултати од набљудувањето, во периодот од 1 јули 2017 до 30 септември 2018 година.

Во извештајот, во однос на исполнувањето на реформите, предмет на следење беа четирите столба: jавен радиодифузен сервис, владино рекламирање, пристап до информации од јавен карактер и клевета и навреда.

Во краткото извршно резиме се наведуваат следните констатации:

  • Јавен радиодифузен сервис – новото буџетско финансирање на МРТ покажа дека е на пониско ниво од претходно и оти нема да ги задоволи потребите за нормално функционирање на јавниот сервис. Затоа во јули 2018 година со ребаланс на буџетот Собранието додели дополнителни 3 милиони евра за тековната година. Започнатите промени во медиумската легислатива не добија своја завршница во Собранието. Во законодавниот дом сè уште не се изгласани потребните измени на предметниот закон. Програмскиот совет на МРТ, во чиј состав има членови кои се поранешни носители на јавни функции, го реизбраа актуелниот директор на МРТ. Програмските сервиси на телевизијата се во истиот формат и покрај законската обврска за четврт ТВ-канал. Не се забележани никакви реформски зафати за унапредување на работата и на квалитетот на програмската/содржинската понуда во јавниот сервис.
  • Владино рекламирање – иако се укинати владините реклами на домашните медиуми, Владата не обезбеди детални објаснувања за низа специфики за обезбедување целосна транспарентност и отчетност, преку објава на правилници, процедури или протоколи. Дополнително во Членот 102 од Предлог-законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги е оставена можноста за рекламирање на Владата, владините институции и другите јавни претпријатија.
  • Пристап до информации – Покрај мерките за отворање на јавните бази за новинарите, донесени од Владата, некои министерства отворија онлајн-пристап за пошироката јавност до податоци за трошењата, тендерските договори и набавките. Останува непроменета состојбата врзана за измени и дополнувања на Законот за пристапот до информации од јавен карактер. По повикот до широката и експертската јавност за сугестии за измени, не се формирани работни групи при Министерството за правда не е започната некаква активност во оваа насока. Дополнителна отежнувачка околност е нефункционалноста на Комисијата. Таа функционира без претседател и без два члена, со што нема мандат да донесува решенија по жалби за пристап до информации од јавен карактер. Кадровското екипирање на Комисијата се очекува да заврши до крајот на 2018 годнина.
  • Клевета и навреда – Во оваа област нема никакви промени и поместувања во периодот на следење и известување. И покрај евидентираните намалени тужби и спорови против новинари за клевета и навреда, сè уште останува дилемата кај судовите дали онлајн-медиумите и нивните вработени ќе се третираат како медиуми/новинари. Судската пракса покажува дека има произволно толкување за овие субјекти и за новинарите што работат во овој тип медиуми на што професионалната НВО-заедница константно реагира. На формалните административно-правни реакции се уште нема одлука од повисоките судски инстанци. Не е преземена иницијатива за ревидирање на Законот за граѓанската одговорност за клевета и навреда и на процедуралните правила со цел да се усогласат со практиката на Европскиот суд за човековите права. Владата не почнала координација со стручната јавност во оваа насока.

Сите резултати од следењето се достапни на македонски и на албански јазик на веб-локацијата MediaObservatorium.mk

Официјалната презентација на финалниот извештај ќе биде на 11 декември на Конфренцијата Е-општество.

Проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“ го спроведуваа Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ во партнерство со ЗГ „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од Фондацијата Отворено општество – Македонија.


ЗНМ: Власта не го исполни ветувањето за укинување на платената пропаганда


Скопје, 12 ноември, 2018 - 15:56 (META) 

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) денеска реагираше на последните измени и дополнувања на Изборниот законик (ИЗ), коишто по скратена постапка се предложени од власта и опозицијата во Собранието, а во кои не е предвидено и бришењето на спорниот член за финансирање на политичката пропаганда на партиите за време на изборна кампања.

„Разочарани сме што Владата не ги исполнува јавните ветувања пред македонската јавност и меѓународните партнери дека по референдумот ќе ја укине можноста јавни пари да се трошат за плаќање на политичка пропаганда во медиумите“, се вели во реакцијата од новинарското здружение.

ЗНМ потсетува дека на почетокот на септември годинава, Владата писмено одговори до платформата на Советот на Европа за промоција и заштита на новинарството и безбедноста на новинарите, која во август објави предупредување во врска со спорните измени на Изборниот законик. Владата притоа вети дека при наредните измени и дополнувања на Изборниот законик ќе ги земе предвид и укажувањата на новинарската заедница.

ЗНМ предупредува дека со ваквото решение, ќе продолжи практиката на контрола на власт врз медиумите.

„Ако остане решението со јавни пари да се финансира политичката пропаганда во приватните медиуми нема да прекинат старите клиентелистички односи меѓу политичките партии и медиумите. Преку ваквите коруптивни односи што претходната власт ги воспостави со владините реклами, власта ја купуваше наклонетоста на медиумите и ги претвори нив во инструмент за ширење политичка пропаганда“, вели ЗНМ.


Тажни вести за новинарите: Граѓаните малку им веруваат и сметаат дека не се независни


Скопје, 8 ноември, 2018 - 14:09 (META) 

Половина од анкетираните граѓани, или 50,4 проценти сметаат дека медиумите во Македонија се зависни, а само 15 отсто велат дека медиумите во земјава се независни, покажуваат резултатите од истражувањето на јавното мислење „Перцепции на граѓаните за медиумите и надворешната политика“, спроведено од ИПСОС Македонија, нарачано од Медиумската програма во Југоисточна Европа на Фондацијата „Конрад Аденауер“.

На прашањето колкава доверба имате во новинарите, во зависност од возрасната категорија на испитаниците, од 38 до 40 отсто од анкетираните одговориле дека имаат мала доверба или воопшто немаат доверба во новинарите. Само 14 проценти од испитаниците имаат голема доверба во работата на новинарите.

Граѓаните најчесто се информираат од телевизијата – 71 отсто, на второ место се социјалните мрежи – 46,9 проценти, од веб-страниците на јавните институции – 12,4, од радиото – 12, додека од печатените медиуми само 8,7 проценти.

Половина од анкетираните, 51,2 отсто, одговориле дека најмногу и веруваат на телевизијата како медиум, без одговор биле 28,1 отсто, на социјалните мрежи им веруваат 17,7 отсто, на веб-страниците на јавните институции 7 отсто, на содржините на радиото им веруваат 5,9 отсто, додека на печатените медиуми 4,6 проценти.

Иако телевизијата ужива голема доверба, 39 отсто од населението смета дека лажните вести и дезинформациите се дистрибуираат преку телевизијата, додека ова мислење е уште повисоко за социјалните мрежи, 44 отсто.

– Ова се тажни резултати за новинарството во Македонија. Истражувањето покажа дека има голем простор за подобрување во однос на независните медиуми, кои се централни точки во демократијата, меѓудругото и преку обуки и дообуки на новинарите – рече раководителот на Медиумската програма во Југоисточна Европа, Хендрик Зитих.

Извршниот директор на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) Драган Секуловски, рече дека овие резултати не се за изненадување, ја потврдуваат перцепцијата на медиумската заедница во Македонија и укажуваат на потребата за спроведување системски реформи на медиумите во Македонија како предуслов за создавање поповолна средина за работа на новинарите и медиумите.

– Власта треба да создаде амбиент во кој медиумите и новинарите ќе имаат услови да работат слободно, медиумите и новинарите треба да служат на граѓаните а не на властите, а пак граѓаните треба критички да ја набљудуваат работата на медиумите и кога истите се непрофесионални треба да реагираат – вели Секуловски.

Тој наведе неколку препораки за враќање на довербата кај новинарите, а тоа е да се каже стоп на насилството кон новинарите и практиката на неказнивост, реформи за подобрување на законската регулатива на МРТ и комерцијалните медиуми, промоција на професионалното новинарство, промоција на медиумската саморегулација и продолжување на соработката меѓу новинарите и граѓанскиот сектор со цел враќање на довербата.