Одржана првата владина седница со превод од и на албански


Скопје, 30 јануари, 2019 - 10:14 (META) 

Владата соопшти дека на вчерашната 117-тата седница првпат министрите Албанци говореле на албански јазик, според одредбите на Законот за употреба на јазиците. Овој закон беше објавен во „Службен весник“ иако не доби потпис од претседателот Ѓорге Иванов.

Биле прифатени владините измени на законот за абортус, со кој се укинуваат претходните ограничувања, а започната е и постапка за решавање на проблемот со споменикот на Мајка Тереза, кој не е изграден.

„Претседателот на Владата, Зоран Заев истакна дека примената на Законот за употреба на јазиците на седниците на Владата, извршната власт, освен што го овозможува законското право, истовремено дава пример дека употребата на јазиците на заедниците, таму каде што тоа го регулира законот е и цивилизациско право и потврда дека нашата земја не само декларативно, туку и практично ги овозможува правата на сите заедници“, се вели во соопштението од Владата.

Дополнително, владиниот кабинет го задолжил Министерството за култура да почне постапка за пренамена на споменикот на Мајка Тереза согласно со предвидените можни намени во урбанистичката планска документација за предвидената парцела и да распише јавен конкурс за идејно решение за пренамена на објектот.


Грчки славист глув за лингвистичката реалност на македонскиот јазик


Скопје, 24 јануари, 2019 - 11:53 (META) 

Извесен Маркус А. Темплар, славист и долгогодишен разбивач на шифри, шифрант и советник на Армијата на САД, како и на безбедносни агенции на САД, а најпознат како советник за национална безбедност на грчката „Македонска лига“, односно организација формирана исклучиво за борба против, како што велат „пропагандата на Скопје и неговиот експанзионизам“, во подолг есеј  се обидува да го прогласи македонскиот јазик за вештачка творба создадена со грубо менување на бугарскиот јазик. Неговиот текст објавен на веб-страницата на неговата организација беше пренесен и од „Хелас Џурнал“.

Темплар го поткрепува својот став со цитати на еден лингвист, а исто така разоткрива дека по мајчина страна влече потекло од сегашна Македонија и дека првиот јазик на кој прозборувал бил мајчиниот, односно „Говорот на Битола – Прилеп“, кој тој го нарекува „еден од групата дијалекти од југоисточната лингвистичка бугарска група“.

Во неговиот текст со кој полемизира со грчката универзитетска професорка Александра Јоаниду и нејзиниот искажан став од февруари 2018 година за тоа дека станува збор за јазик „на Скопје“, а не за дијалект, Темплар многу неструктурирано и хаотично се обидува да ја поткрепи тезата дека жителите на Република Македонија зборуваат „западен бугарски дијалект“ a не јазик, притоа обвинувајќи ја професорката дека се уортачила со „скопјанските националисти“. Притоа тој вели дека одлуката за прогласување јазик е политичка, а не лингвистичка.

Не земајќи ја предвид професорката Јоаниду, која има долга академска кариера со многу трудови, како контрапункт на овие тврдења на активистот, за проверка на тврдењата на Темплар побаравме да видиме какви се ставовите на други истакнати лингвисти.

Професорот Виктор Фридман од Универзитетот на Чикаго, кој покрај тоа што е одличен познавач на македонскиот јазик, знае и проучува уште десетина други јазици, од кои некои се словенски, уште во 1975 година во вториот том на Balcanistica (страница 4 од пдф документот) тој јасно порачува:

„Дефиницијата на модерниот македонски литературен јазик не претставува проблеми, бидејќи е цврсто вкоренет во западно-централните македонски дијалекти и има воспоставена граматика, речник и правопис. Човек треба само да ги спореди овие дела со бугарските и српско-хрватските пандани за да ги уочи разликите“.

Зборувајќи малку подолу за територијата Македонија пред 19. век, Фридман вели дека словенскиот книжевен јазик од овој период е во основа Црковнословенски со сè почесто присуство на локалните дијалекти.

„Текстовите од македонските говорни области покажуваат македонски лингвистички одлики“.

Дополнително, Организацијата на обединетите нации на 3-тата конференција на Групата на експерти на ООН за географски имиња, инаку одржана од 17 август до 7 септември 1977 година во Атина, го признава македонскиот јазик како посебен јазик.

Како резултат на тоа, денес во официјалната листа на земји вклучувајќи ги и јазиците која е подготвена од Групата експерти на ОН за географски имиња (UNGEGN), земјата е наведена како „поранешна југословенска Република Македонија“ со референца „македонски“ (mk: Macedonian).


Македонскиот останува единствен службен јазик на целата територија


Скопје, 18 јануари, 2019 - 10:26 (META) 

Законот за јазиците ги унапредува правата на сите немнозински заедници и не предвидува нови вработувања, а македонскиот јазик со кирилското писмо останува единствен службен јазик и на целата територија на Република Македонија и во нејзините меѓународни односи, велат во денешното соопштение од Владата во врска како што велат лажните вести и невистини за примената на Законот за употреба на јазиците.

Оттаму посочуваат дека, лажните или неосновани тврдења за наводен дополнителен товар во буџетот и за нови вработувања се само изговори и опструкции на опозицијата.

„Вистината е дека Агенцијата за примена на јазикот и Инспекторатот за употреба на јазиците, како што предвидува Законот и како што беше утврдено со политичкиот договор за негово донесување, кадровски ќе бидат екипирани од постоечките човечки ресурси во министерствата, агенциите и секретаријатите. Не се предвидени нови вработувања“, стои во соопштението од владината прес-служба.

Спроведувањето на законските одредби, како што истакнуваат од Владата, е обврска на сите институции опфатени за негова примена.

„Погрешно и манипулативно е тврдењето дека Агенција за примена на јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните на Република Македонија со својство на правно лице, ќе го издигне албанскиот јазик над сите останати јазици во Република Македонија. Вистината е нешто сосема друго, односно работата на Агенцијата ќе се однесува на сите јазици“, велат од Влада.

Агенцијата, како што појаснуваат од Владата, ќе ги опслужува општините и другите институции во оние населени места каде што мнозинството граѓани се Македонци. Во тие градови, во случај кога некој граѓанин од албанска, ромска, бошњачка, српска, турска, ромска или друга етничка заедница ќе има потреба од каков бил документ на друг јазик, покрај македонскиот јазик, тогаш Централната агенција ќе им излезе во пресрет на тие граѓани, да им обезбеди услуга на нивниот мајчин јазик којшто најдобро го разбираат.

„Употребата на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо е регулирана со ставот 1 од амандманот 5 на Уставот и со Законот за употреба на македонскиот јазик од 1998 година и при тоа македонскиот јазик и неговото кирилско писмо е службен јазик на целата територија на Република Македонија и во нејзините меѓународни односи. Во меѓународните односи, одбраната, централната полиција и монетарната политика, македонскиот јазик е единствен официјален јазик во Република Македонија, што е утврдено со Законот за употреба на македонскиот јазик од 1998 година“, појаснуваат од таму.

Согласно заклучок на Владата, Законот за употреба на јазиците ќе биде испратен на мислење до Венецијанската комисија од страна на Министерството за правда, и сите евентуални забелешки ќе бидат вградени во текстот на овој Закон, како гаранција за целосно почитување на европските стандарди.


Ана Кочева от БАН оспорва македонския език, забравяйки на македонските възрожденци


Скопје, 13 декември, 2018 - 23:55 (META) 

Доцент Ана Кочева, лингвист от Института за български език при Българската академия на науките (БАН), в интервю за портала „Дир.бг“ публикувано вчера, изявява че македонският език е създаден през 1944 година, като резултат на частичния успех на Србия в проекта да стане обединител на всички Южни Славяни.

В интервюто, во което и журналистът във въпросите говори за „българския характер на т.н македонски език“, тврди че след неуспеха на тезата на Илия Гарашанин, Србия прибягва към „македонистката доктрина“ на Стоян Новакович. Благодарение на тази доктрина, казва Кочева, Србия успява само частично да реализира своята хегемонистична програма „асимилирайки го българското население от Поморавието, Западните Покрайнини и Вардарска Македония“.

По отношение на последното тврдение, фактът че днес в Източна Србия (Западните Покрайнини, според българските наименования) съществува българско малцинство, което има българско самосъзнание и свои медии на български език, посочвайки че Сърбия все пак не успява „да асимилира“ българското население.

Кочева настоява, че македонският език е създаден през 1944 година. Но, решението на второто заседание на АСНОМ от 2 август 1944 година е за официализиране на македонския език, докато приемането на азбуката става през месец май следващата година, а правописът е приет през юни 1945.

Спрямо това което знаем за АСНОМ, известно е че решението се основава на разбиранията на учестниците на това Събрание за съществуването на македонския език, въпреки че той не е кодифициран до този момент.  Всъщност за македонския език се говори много преди АСНОМ, за който говорят и чуждестранни слависти и македонски възрожденци.

Като заключение, въпреки изявлението на Кочева политиците да не се намесват в работата на лингвистите, на лице е и второто признаване на македонския език като съществуващ в самия  Договор за добросъседство и разбиране между Македония и България, член 1 и 2. (Българската версия тук)


Ана Кочева од БАН го оспорува македонскиот јазик, заборавајќи на преродбениците


Софија, 13 декември, 2018 - 17:16 (META) 

Доцент Ана Кочева, лингвист од Институтот за бугарски јазик при Бугарската академија на науките (БАН), во интервју за порталот „Дир.бг“ објавено вчера, порача дека македонскиот јазик е составен во 1944 година, и тоа како резултат на делумниот успех на Србија во проектот да стане обединител на сите Јужни Словени.

Таа, во интервјуто, во кое и новинарот во прашањата зборува за „бугарскиот карактер на т.н. ,македонски јазик’“, тврди дека по неуспехот на тезата на Илија Гарашанин, Србија прибегнала кон „македонистичката доктрина“ на Стојан Новаковиќ. Благодарение на таа доктрина, вели Кочева, Србија успеала само делумно да ја реализира својата хегемонистичка програма „присвојувајќи го бугарското население од Поморавјето, Западните Покраини и Вардарска Македонија“.

Во однос на последното тврдење, фактот дека денеска во Источна Србија (Западните Покраини, според бугарските квалификации) функционира бугарско малцинство, кое покрај бугарска самосвест има и свои медиуми на бугарски јазик, посочува дека Србија сепак не успеала „да го присвои“ бугарското население.

Исто така, Кочева тврди дека македонскиот јазик е создаден во 1944 година. Но, одлуката на второто заседание на АСНОМ од 2 август 1944 година е за официјализирање на македонскиот јазик, додека усвојувањето на азбуката се случува во мај следната година, а правописот е усвоен во јуни 1945.

Според познатото за АСНОМ, исто така, се знае одлуката се темели на сфаќањата на учесниците на ова Собрание за постоење македонски јазик, иако тој не е кодифициран се до тој момент. Впрочем, за македонски јазик многу пред АСНОМ зборуваат и странски слависти и македонски преродбенски дејци.

На самиот крај, второ прогласување на македонскиот јазик, и покрај пораката на Кочева политичарите дa не им се мешаат на лингвистите во работата, е Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Република Македонија и Република Бугарија, со кој во 1-от и 2-от член се признава како постоечки македонскиот јазик.


Заев до Каракачанов: Мое право е да бидам Македонец и да зборувам македонски јазик


Штип, 10 декември, 2018 - 17:34 (META) 

Дека јас сум Македонец, дека јас зборувам македонски јазик, тоа е мое право, тоа е европска вредност, одговори премиерот Зоран Заев по острите напади во колумната и телевизиските настапи викендов и денеска од Красимир Каракачанов, актуелен вицепремиер и министер за одбрана на Бугарија и претседател на националистичката ВМРО-БНД, но и на пораките од Екатерина Захариева, бугарската министерка за надворешни работи.

Заев на денешната јавна расправа во Штип за уставните измени, порача дека ќе продолжи и понатаму да гради пријателство со Бугарија.

– Јас очекувам навистина европските вредности да бидат прифатени од сите, како што исто така подадов рака и прифатив дека споедлуваме заедничка историја. Ќе продолжам да зборувам во духот на пријателството и ќе продолжам да градам пријателство, без разлика на какви причини некој темели свои изјави или слично. Јас верувам дека и господинот Каракачанов и министерката Захариева и премиерот Борисов, но пред се бугарскиот народ е пријателски народ на нашиот народ – рече Заев.

На неговата изјава се надоврза професорот Ѓорѓи Спасов, кој рече дека изјавата на Каракачанов е реакција на стравот дека со влезот на Македонија во ЕУ, може да остане без парите од продажбата на бугарските пасоши.

И лидерот на опозицијата, Христијан Мицкоски, го искритикува нападот од Каракачанов.

– И во Македонија и во Бугарија сè уште постојат сили кои не им мислат добро на односите помеѓу соседите, рече претседателот на ВМРО-ДПМНЕ.

Мицкоски даде идентична оценка со таа на Спасов за мотивите на Каракачанов.

– Постои основано сомнение за поткуп за издавање на бугарски пасоши, во неговата земја. Па така овој квази патриотски набој и крик на господинот Каракачанов е во функција на таа политика – рече лидерот на ВМРО-ДПМНЕ.

Во меѓувреме, во Бугарија беше објавено новинарско истражување кое покажува дека и Каракачанов како министер за одбрана ја продолжил практиката на неговите двајца претходници да набавува храна за војската без расчистена постапка за јавна набавка. За тоа во изминатите три години се потрошени околу 31 милиони лева (повеќе од 15 милиони евра).


Каракачанов не чита историја, а ни договори кои ги потпишала владата во која членува


Скопје, 10 декември, 2018 - 13:16 (META) 

Бугарскиот вицепремиер и министер за одбрана Красимир Каракачанов и претседател на ВМРО-БНД, а по него и бугарскиот европратеник Андреј Ковачев од ГЕРБ, обајцата припадници на бугарската политичка десница, викендов настапија со остри квалификации за македонскиот национален идентитет. Вториот, иако не ги повтори заканите од Каракачанов дека Бугарија може да го блокира зачленувањето на Македонија во ЕУ и НАТО ако продолжи да се зборува за македонски идентитет и јазик, туку ги поддржа македонските евроинтеграции, сепак порача дека мора да почитуваат непобитните историски факти.

Наспроти оспорувањата на македонскиот идентитет и јазик содржан во ваквите изјави на бугарските политичари, стојат не само цитираните факти од културни и политички дејци од 18-от до 21 век (да го споменеме Крсте Мисирков како очигледен пример), туку и самиот Договор за добрососедство и разбирање помеѓу Македонија и Бугарија, кој го регулира взаемното почитување на историјата, но и правото за самоопределување.

– Во својство на претседател на ВМРО-БНД и вицепремиер за општествен ред и безбедност ќе побарам, ако бугарско-македонската комисија за историските прашања не излезе со јасен и категоричен став дека историјата на денешна Македонија е иста со таа на Република Бугарија до 1944 година, да биде изготвен Анекс на Договорот за добрососедство со кој официјалните власти на втората страна од границата ќе го признаат тоа. Ако одбијат, нема да ја добијат нашата поддршка за НАТО и ЕУ – порача Каракачанов.

Тој реагираше на изјавата на Заев од Собранието за учењето на македонскиот јазик во соседна Грција, во која тој  сугерира дека договорот со Грција, познат како Преспански договор дава идентификација за присуство на македонски јазик и никој нема право да му противречи на тоа, давајќи и општ контекст.

Г-дин Заев, не го злоупотребувајте македонскиот јазик . Ова може да Ве чини членство во ЕУ и НАТО. Компромиси со историјата на Бугарија нема да допуштам.  Македонскиот јазик кој не е признат од никого, не може да биде официјален на територија на целата Северна Македонија. Северна Македонија е географска ознака, што вклучува и сегашна територија на  Република Бугарија. Г-дин Заев со овој распон утре може да побара користење, целосно идентичен бугарски дијалект да се  учи како официјален странски јазик и кај нас. Тоа е недозволиво. Тоа е провокација.

Наспроти него, европратеникот Андреј Ковачев на неговиот Фејсбук профил излезе со порака дека Македонија треба да биде во НАТО, дека треба да се почитува Договорот за пријателство меѓу двете земји, но и дека нема компромиси за некои историски факти.

Македонија треба да биде во НАТО. Договорот со Бугарија исто така треба да се почитува. Историските извори од минатите векови докажуваат дека стотици години до 1944 година во географската област Македонија бугарскиот етнички елемент бил доминантен и луѓето се самоопределувале како Бугари. Цар Самуил е бугарски цар на бугарското царство. Григор Прличев е Бугарин. Нема можност за маневрирање, компромиси или какво било друго превртување. Сегашното самоопределување како етнички Македонци на дел од граѓаните на Република Македонија е исто така факт, кој што треба да се почитува, но не може да се дозволи подбивање со нашите предци

Наспроти пораките на Каракачанов, но и делумно на Ковачев, стојат бројните историографски трудови не само во Македонија, туку и во САД, Русија, Германија, Франција, Полска, кои зборуваат за етничко самоопределување на најбројното население низ вековите на сегашната територија на Република Македонија, за што е многу пишувано во изминатите децении во македонските мас-медиуми.

Недвосмислен одговор на наводите на Каракачанов дава Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Република Македонија и Република Бугарија.

Во самата преамбула на Договорот за добрососедство што го потпишаа Македонија и Бугарија, се наведува заедничката историја, но притоа се зборува за „народите“ на двете држави.

Исто така, членот 8 од договорот, односно неговиот став 2, во описот на работата на Експертската комисија за историски и образовни прашања се пропишува дека таа „да придонесе за објективно, засновано на автентични и на докази засновани историски извори, научно толкување на историските настани“.

Со други зборови, и Бугарија и Македонија го оставаат расчистувањето на историските прашања на научниците, односно на историчарите. Каракачанов како политичар е целосно исклучен од категоријата толкувачи на историјата.

Дополнително, со членот 11 и Македонија, но и Бугарија, во ставовите 1 и 3 јасно се откажуваат од непријателски дејствија.

Ниту една од Договорните страни нема да презема, поттикнува и поддржува дејствија,
насочени против другата земја, кои имаат непријателски карактер, вели ставот 1.

Ставот 3 јасно покажува дека и двете земји порачуваат дека немаат територијални претензии една спрема друга и нема да искажуваат такви ставови.

Двете Договорни страни немаат и нема да пројавуваат територијални претензии една
спрема друга, вели овој став.


И Скопје и Атина демантираат дека во ООН се подготвува анекс на Договорот од Преспа


Скопје, 6 декември, 2018 - 20:03 (META) 

И во Скопје и во Атина и официјално се демнатира дека, како што шпекулираа грчките медиуми, „грчкиот премиер Алексис Ципрас ќе побара ООН да одобри дополнителен протокол кој ќе го допрецизира Преспанскиот договор во смисла дека ќе дава многу ограничен простор за наведувањата на јазикот и нацијата“.

Според портпаролот на Владата, Миле Бошњаковски, станува збор за „лажна вест на грчките медиуми“, која во меѓувреме ја демантирала и владата во Атина.

Бошњаковски вели дека во тоа што го тврдат грчките медиуми нема вистина, односно дека не е точно дека сега „Грција се обидува да ги „минимизира штетите“, наводно со дополнителен протокол кој би се усвоил во ООН“.

Пишувањата на грчките медиуми доаѓаат по изјавите на премиерот Зоран Заев во Собранието за учењето на македонскиот јазик во Грција, за неговата употреба, и за „Егејска Македонија“.

Како што пишуваше атинска „ИЕфимерида“ сега, кога веќе владата во Атина станала свесна дека терминот „македонски јазик“ останува во употреба кај северниот сосед, се обидува да најде начин како да одговори и да ги „минимизира штетите“, наводно со дополнителен протокол кој би се усвоил во ООН.

Грчкиот претседател Прокопис Павлопулос веќе побара од Генералниот секретар на НАТО да се спротивстави на интерпретациите на Преспанскиот договор во Македонија за да се оневозможи признавање „македонски народ“ и да се потенцира дека јазикот во грчката северна сосетка е словенски.

Според медиумите, Грција ги информирала и САД дека Преспанскиот договор нема да биде ратификуван во грчкиот парламент без такви гаранции.


Грција ќе бара од ООН дополнителен анекс на Преспанскиот договор за македонскиот јазик


Атина, 6 декември, 2018 - 12:00 (META) 

По големата бура што во Грција ја предизвикаа изјавите во Собранието на премиерот Зоран Заев за учењето на македонскиот јазик во Грција, за неговата употреба, за „Егејска Македонија“, според грчките медиуми, Атина ќе ја префрли битката на меѓународно тло.

Како што пишува атинска „Ифимерида“  сега кога веќе владата во Атина станала свесна дека терминот „македонски јазик“ останува во употреба кај северниот сосед, се обидува да најде начин како да одговори и да ги „минимизира штетите“, наводно со дополнителен протокол кој би се усвоил во ООН.

Како што објаснува весникот „Естиа“, грчкиот премиер Алексис Ципрас ќе побара ООН да одобри дополнителен протокол кој ќе го допрецизира Преспанскиот договор во смисла дека ќе дава многу ограничен простор за наведувањата на јазикот и нацијата.

Според весникот, протоколот ќе биде амандман на Договорот од Преспа, односно ќе стане негов интегрален дел.

Според пишувањата на грчките весници, за подготовката на овој амандман бил ангажиран Евангелос Калпадакис, советник на грчкиот премиер.

Грчкиот претседател Прокопис Павлопулос веќе побара од Генералниот секретар на НАТО да се спротивстави на интерпретациите на Преспанскиот договор во Македонија за да се оневозможи признавање „македонски народ“ и да се потенцира дека јазикот во грчката северна сосетка е словенски.

Според медиумите, Грција ги информирала и САД дека Преспанскиот договор нема да биде ратификуван во грчкиот парламент без такви гаранции.


Самарас: Им дадоа сѐ, сите ќе ги викаат само Македонци


Солун, 8 октомври, 2018 - 9:54 (META) 

Нема да дозволиме да ја продадат нашата Македонија. Јас секогаш поддржував дека не можеме на Скопје да му го дадеме името Македонија, бидејќи едноставно, од тој момент сите, официјално ќе ги нарекуваат, не Северномакедонци, Горномакедонци, туку само Македонци, рече поранешниот грчки премиер Андонис Самарас, во неговиот говор пред членовите на Комората во Кавала, на свеченото отворање на трговскиот и бизнис саемот, јави дописничката на МИА.

Тој нагласи дека идните влади ќе го отфрлат Договорот од Преспа.

– Договорот од Преспа, на Скопјаните и официјално од грчката страна им го дава името на Македонија и признавање на националност – наводни Македонци и признавање на македонски јазик и признавање на македонски идентитет. Односно им дадоа сѐ. И покрај вистинските несогласувања што постоеја во минатото за управувањето со прашањето од различни влади, ниту еден грчки политичар никогаш не прифати да се признае нација, јазик и идентитет Македонец. Никој – рече Самарас.

Како што јави дописничката на МИА од Атина, поранешниот грчки премиер, а сега пратеник од Нова демократија истакна дека опозициската партија, „како што и има објавено нејзиниот лидер Кирјакос Мицотакис нема да гласа за ратификација, ниту како влада, ниту како опозиција“, а додаде и дека следните грчки влади ќе треба да се ослободат од обврските од Договорот од Преспа.