Стартуваат шест проекти за медиумска писменост и критичко мислење


Скопје, 19 октомври, 2018 - 15:17 (META) 

Во организација на Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ и „Евротинк – центар за европски стратегии“, шест граѓански организации денеска во Граѓанскиот ресурсен центар во Скопје ги презентираа своите замисли со кои во рамките на проектот „Со критичко мислење до граѓани со медиумска умешност – КриТинк“ во неколку градови во земјава ќе работат на развојот на критичкото мислење и зголемување на медиумската писменост и сузбивање на дезинформациите кои се шират и преку социјалните мрежи и преку медиуми.

Како што истакна Филип Стојановски, програмски директор во „Метаморфозис“, целта на проектот, со финансиска поддршка на Европската Унија преку ИПА Програмата за граѓанско општество и медиуми, е да се работи повеќе со граѓаните, наместо со новинарите, за да се крене нивото на критичко размислување кај граѓаните, оти дезинформациите и другите негативни појави се насочени кон нив, а не толку кон новинарите.

– Младите се авангардата и нивната едукација за критичко размислување е нешто што, се надеваме, ќе има долгорочни ефекти, и овие проекти и нивниот ефект ќе имаат еден свој живот кој ќе продолжи долго – порача Стојановски.

Горан Лазаров од „Евротинк“, кој е еден од координаторите на проектот, рече оти денешниот координативен настан е со цел да се создаде мрежа на соработка меѓу организациите-добитници на грантови, која на локално ниво ќе ги спроведува целите на главниот проект.

– Целта е темата околу критичкото мислење, медиумската писменост да ја спуштиме и на локално ниво. Голем дел од активностите на суб-грантистите се поврзани со создавање на медиумски производи, одржување јавни настани, и целта е да се направи некакво вмрежување на сите активности и преку тоа на национално ниво да се влијае околу целата работа. Секако, очекуваме да се создаде мрежа што ќе се гради и понатаму и ќе ги реализира целите – вели Лазаров.

Проектите, кои ќе наскоро ќе почнат да ги реализираат „Диверзити Медиа“ заедно со „Алсат-М“, ДРОМ од Куманово со телевизијата „Плус“, Фондацијата „Фокус“ од Велес со „Дума“ и телевизијата КТВ, „Ганимед“ од Битола со ТВ „21“, потоа Македонскиот институт за европски студии заедно со „Студентско радио“, но и „Медиа плус“ од Штип заедно со „Канал 77“, ќе бидат насочени претежно кон младите, односно средношколците и бруцоши на факултетите од областа на општествените науки на скопскиот универзитет „Свети Кирил и Методиј“.


Бошњаковски: Владата ќе ги заштити граѓаните од лажни вести во референдумскиот молк


Скопје, 27 септември, 2018 - 14:52 (META) 

Портпаролот на Владата на Република Македонија, Миле Бошњаковски, денеска на прес-конференција информираше дека Владата ќе преземе активности за заштита на граѓаните од лажни вести и дезинформации, преку објави на социјалните мрежи за време на претстојниот период на референдумскиот молк.

Секоја вест, како што најави Бошњаковски, која ќе биде детектирана дека е лажна или дека е дезинформација или пак полувистина, ќе биде соодветно идентификувана и, како што појасни тој, ќе биде објавено дека е неточна на официјалните комуникациски канали на Владата, на „Твитер“ профилот – портпарол на Влада на Република Македонија, како и на официјалната „Фејсбук“ страна на Владата на Република Македонија.

– Врвен приоритет на оваа Влада, е на граѓаните да им биде обезбеден сеопфатен и објективен пристап до релевантни и точни информации, врз основа на кои граѓаните самостојно ќе одлучат како ќе се изјаснат на референдумот во недела. Искуството, особено за време на кампањата, покажа нагласено присуство и ширење лажни вести, дезинформации и говор на омраза, како и креирање вести врз основа на полу информации. Имајќи ја предвид штетата врз јавниот интерес која може да настане од лажна пропаганда во текот на референдумскиот молк, Владата на РМ најавува дека нема да дозволи граѓаните да бидат изложени на лажни вести, ќе ги проверува фактите и ќе ги презентира пред граѓаните – рече Бошњаковски.

Тој апелираше граѓаните, за време на молкот, да ги примаат сите вести со внимание, да ги анализираат изворите од којшто доаѓаат информациите и да прават двојна проверка на секоја вест која им изгледа невообичаена или сензационална.


Младите се централен фокус на напорите за ширење на медиумската писменост


Тетово, 14 септември, 2018 - 14:38 (META) 

Во проектите на Европската унија, кои се однесуваат на ширењето на критичкото мислење и медиумската писменост главните напори се насочени кон младите и начинот на кој тие ги восприемаат и користат вестите и информациите, пред сѐ, од интернет, како е доминантен дел од нивниот медиумски екосистем

– Демократијата треба да овозможи длабоките несогласувања да бидат дискутирани јавно на цивилизиран начин. Ова значи да се слушне различното мислење, да се дебатира со нечие различно мислење, да се препознаат дезинформациите, да се развие критичкото мислење и да се стане медиумски писмен – рече шефот на делегацијата на Европската унија, Самуел Жбогар, на денешната панел дискусија, која се одржа во просториите на Центарот за балканска соработка – ЛОЈА во Тетово и на која беа претставени проектите на ЕУ во земјава кои работат на развивањето на медиумската писменост.

Жбогар додаде и дека овој настан се одржува само неколку дена пред манифестацијата Медиумски денови, инаку годишна медиумска конференција меѓу Европската комисија и Западниот Балкан која на почетокот на идната недела за првпат ќе се одржи во Скопје во присуство на европскиот комесар за проширување Јоханес Хан.

На панел дискусијата присутен беше и министерот за образование и наука, Арбер Адеми, кој обрна особено внимание на младите и медиумската писменост:

– Критичкото размислување е особено важно да се развива кај учениците уште од најрана возраст, затоа што само така тие ќе прераснат во индивидуи и цели генерации, кои ќе можат да бидат коректори на актуелните состојби во сите сфери во општеството, односно само така ќе можат да учествуваат или да бидат непосредни креатори на промените за подобро утре“, рече министерот Адеми.

И останатите говорници во своите дискусии обратија особено внимание на младите и медиумската писменост со оглед на фактот што преовладува мислењето дека таа треба да биде вклучена во образовниот процес. Цитирајќи истражувања на јавното мислење, Дона Костуранова од Младинскиот образовен форум рече дека 46% од испитаниците сметаат оти младите ги нема на телевизија, а нема ни содржини за нив.

– Половина од публиката мисли дека за младите не се зборува и дека тие не се дел од ТВ  програмите. 14 отсто од младите никогаш не прочитале весник, а една третина никогаш не биле во кино“, истакна таа, додавајќи дека нивниот терен е интернетот што ги прави да не бидат зависни од традиционалните медиуми.

Александра Теменугова од Центарот за комуникациски студии, пак, премиерно претстави резултати од најново истражување на оваа панел дискусија, спроведено неодамна на национално ниво на примерок од 1.015 граѓани на Македонија според кое, 59,3 отсто од граѓаните велат дека се информираат од телевизија, а 27,3 од Интернет. Кога станува збор за тоа какви новости читаат, 48,7 велат политика, 39,1% забава, 34,1 отсто економија, а 23,6 отсто спорт. Фејсбук е очекувано најпопуларна социјална мрежа на која свои профили имаат 51% од испитаниците. Инаку, сите бројки се понаклонети кон интернетот кога одговорите на овие прашања се добиваат од младите, а најдобар показател за тоа колку интернетот е интегрален дел од нивниот живот е и фактот што дури 83,1 отсто од испитаниците велат дека на Интернет најчесто пристапуваат преку мобилен телефон.

Филип Стојановски, пак, од Фондацијата „Метаморфозис“ рече дека во напорите за ширење на медиумската писменост и критичкото мислење треба секогаш да се има на ум инклузивноста, односно етничкиот и јазичниот диверзитет на граѓаните, истакнувајќи дека припадниците на сите етнички групи се заинтересирани за ова прашање. Тој, исто така, цитираше истражување на јавното мислење од лани, изработено од Фондацијата, според кое само 7-8 отсто од граѓаните читаат весници, а само 9-10 отсто слушаат радио, додавајќи дека навиката за читање е многу важна за стекнување вештини со кои се развива критичкото мислење.

Кога станува збор, пак, за младите и интернетот, Стојановски истакна дека ние мораме да го запознаеме он-лајн светот во кој егзистираат младите за да осознаеме што е она што ги интересира, па дури потоа можеме да видиме како да влијаеме врз нив во насока на засилување на нивните капацитети за критичко мислење.


Лажен „Форбс“ сајт ги измами Албанците за најбогатите сограѓани


Тирана, 5 септември, 2018 - 16:25 (META) 

Денеска голем број он-лајн медиуми во Албанија пренесоа информација, атрибуирана на „Форбс“ во која се набројуваат кои се 10. најбогати Албанци.

Сепак кога ќе се отвори сајтот на „Форбс“ ниту еден Албанец не фигурира меѓу 100 најбогати во светот, а нема никаков текст за Албанија.

По се изгледа он-лајн порталите се повикуваат на непознат сајт кој тврди дека е „Форбс“, па дури и нивната адреса е http://www.forbes10.com.

Сепак, во врска со содржината (за 10. најбогати Албанци) таа е преземан од минатогодишната студија од Европскиот институт „Пашко“ од Тирана која нема податоци каква е сега состојбата.

no info for Albanias rich by Forbes


Руска сајбер шпионка роварела во Македонија по кумановските настани


Велес, 20 јули, 2018 - 14:14 (META) 

Заедничката истрага на „Базфид њуз“ и Проектот за известување за организиран криминал и корупција (OCCRP) покажува дека индустријата за политички вести на Велес не е започната „спонтано од аполитични тинејџери“.

Според истражувањето, по разгледувањето на објавите на социјалните медиуми, државните записи, информациите за регистарот на доменот и архивираните верзии на лажни веб-сајтови за вести, како и интервјуирањето на клучните играчи, сајтовите со лажни вести во Велес ги започнал македонскиот адвокат Трајче Арсов – кој тесно соработувал со двајца американски партнери од висок профил во период од најмалку шест месеци за време на периодот што се преклопуваше со денот на изборите.

Ana Bogacheva

Истрагата, исто така, открива дека барем еден член на руската „фабрика на тролови”, Ана Богачева, обвинета од американскиот специјален советник Роберт Мулер за наводно мешање во изборите, била во Македонија само три месеци пред да биде регистриран првиот веб-домејн.

Имиграционите записи кои ги добиле новинарите покажуваат дека Богачева била во Македонија во средината на 2015 година, ја напуштила земјата преку копно во Грција на 26 јуни таа година, но, нема записи за нејзиното влегување во земјата.

Имаку на 9 и 10 мај истата, 2015 година во Македонија се случи една од најголемите кризи, контроверзините „кумановските настани“ кај Диво Насеље, во кои загинаа 8 полицајци. Основниот суд Скопје 1 во ноември 2017 година изрече седум доживотни затворски казни, а на 13 обвинети им изрече единствена затворска казна во траење од 40 години.

На прашањето на новинарите зошто била во Македонија во 2015 година, Богачева изјавува „се извинувам, ама не збрувам за мојата работа“.

Богачева е една од 13-те руски државјани обвинети во февруари за наводното мешање во американските избори.

Обвинението се фокусираше на улогата на истражувачката агенција во Санкт Петерсбург – често нарекувана „фабрика за тролови” – која произведувала онлајн пропаганда и ширела пораки преку социјалните медиуми со цел да му помогне на Трамп и да го порази својот ривал, Хилари Клинтон.

Репортерите не пронашле врска помеѓу Богачева и македонските веб-страници, а Арсов негира било каква поврзаност со Русија.

Без одговор се прашањата со кого Богачова имала контакти во Македонија, кој и дозволил да ја напушти земјата ако веќе немало запис дека легално влегла, и каква е нејзината улога во креирањето други „фабрики на тролови“.


Форум за справување со дезинформации денеска ќе се одржи во Велес


Велес, 19 јуни, 2018 - 9:56 (META) 

Денеска во Велес ќе се одржи Форум за јавни политики на тема „Справување со дезинформациите – комбиниран пристап на властите, граѓанското општество и медиумите за долгорочни решенија“, во големата сала на Општина Велес со почеток во 10 часот.

„На Форумот, во одделни панел дискусии, ќе се обратат Роберт Поповски – министер задолжен за комуникации, транспарентност и отчетност,  Дамјан Манчевски – министер за информатичко општество и администрација, Аце Коцевски – градоначалник на Општина Велес, Едвард Гонзалес – директор на канцеларијата на УСАИД за општ развој, пратеници и претставници на политичките партии, како и стручњаци од областа и претставници на новинарски и медиумски организации“, соопштуваат од Влада.

Темите на кои ќе се разговара се феноменот на дезинформирање неговото потекло и развој како и што можат да преземат властите, медиумите, граѓанското општество и политичките партии во борбата против дезинформациите.


Конференција „Слободата и интернетот во Македонија“ утре во МСУ


Скопје, 10 мај, 2018 - 10:19 (META) 

Во Музејот на современа уметност (МСУ) во Скопје утре ќе се одржи конференцијата „Слободата и интернетот во Македонија“ во организација на Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ која е дел од одбележувањето на 25-годишнината од постоењето на Фондацијата Отворено општество Македонија(ФООМ) – #ФООМ25.

На конференцијата ќе се дискутира за лажните вести, развојот на интернетот во земјата, како и за предизвиците со кои се соочува онлајн медиумската заедница, за нивните искуства и потреби.

На темата „Слободен тек на информации – предуслов за отворено општество“ ќе говорат Бардил Јашари, извршен директор на „Метаморфозис“ и Санта Аргирова, член на Управниот одбор на ФООМ.

На првата панел-дискусија „Клучни моменти на развојот на интернет во .мк“ меѓу другите, ќе учествуваат и Игор Трајковски, основач и сопственик на „Time.mk“ и Предраг Чемерикиќ, основач на „On.net“.

За „Улогата на онлајн-медиумите во борбата за слободата на говорот“, ќе говорат Бранко Героски, раководител на „Плусинфо“, Елида Зулбеари, уредничка на „Порталб“, Зоран Андоновски, уредник на „Мета“ и Никола Гелевски, уредник на „Окно“.

На конференцијата на темата „Плагијаторството и лажните вести – закана за професионалното новинарство“ ќе зборуваат Емир Зулехиќ, уредник на „Raskrinkavanje.ba“ од Сараево, Томислав Георгиев, фоторепортер, Наталија Миленковска, aдвокат, и Ѕвездан Георгиевски од Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ).


„Репортери без граници“ со ново видео повикува на борба против лажните вести


Париз, 3 мај, 2018 - 11:09 (META) 

Одбележувајќи го 3 Мај, Светскиот ден на слободата на медиумите, меѓународната организација „Репортери без граници“ почна нова кампања со видео за борба против лажните вести, под етикетата #FightFakeNews.

Во видеото се споредува штетата што на луѓето ја нанесуваат фалсификуваните фармацевтски и индустриски производи со политичките штети што произлегуваат од лажните вести и информации.

„За разлика од ваквите фалсификати, чиешто влијание врз здравјето и средината е видливо и мерливо, „лажните вести“ ги подриваат темелите на демократијата на уште перфиден начин“, порача организацијата.


Владите од регионот се обврзаа на поевтин роаминг и поголема дигитална поврзаност


Скопје, 19 април, 2018 - 22:48 (META) 

На крајот на дводневниот Дигитален самит на Западен Балкан, министерот за надворешни работи Никола Димитров и министерот за информатичко општество и администрација Дамјан Манчевски одржаа прес конференција на која ги пренесоа пораките и заклучоците кои произлегоа од првиот самит за дигиталната агенда на регионот.

Манчевски ги изнесе и конкретните заклучоци за кои се обврзаа сите земји од Западен Балкан.

– Ние сме подготвени да работиме и да ги искористиме можностите. Дадовме ветување дека ќе работиме на намалување на цените за роаминг во регионот и со ЕУ. Се обврзавме дека ќе го подобриме пристапот до широкопојасен интернет, како и да ја следиме имплементацијата на WiFi4EU во земјите членки на ЕУ за да бидеме подготвени за идно проширување во Западен Балкан. Изразивме подготвеност да работиме активно признавање на дигиталните сертификати, и олеснување на прекуграничните доверливи услуги. Заедно ќе работиме и на сајбер безбедноста и имплементација на директивата за мрежна и информациска безбедност. Договоривме креирање на политики за ИКТ образование и сертифицирање на сите групи на население, како и посветеност за подобрување на дигиталните вештини. Ќе ја зголемиме регионалната соработка и на полето на стартапи, а со размена на искуства ќе создаваме Технолошки паркови кои одговараат на критериумите поставени во ЕУ – рече Манчевски.

z7

Со панелот „Медиумите во дигиталната ера: Борбата против лажните вести“ заврши Самитот, еден најголемите регионални настани за оваа година, кој вчера и денеска се одржуваше во Скопје.

Модератор на оваа завршна сесија беше министерот за надворешни работи Никола Димитров.

Министерот задолжен за отчетност, транспарентност и комуникации, Роберт Поповски, се осврна на изминатиот период и ефектите од системската дистрибуција на лажни вести во нашата земја и рече дека Велес, за жал, станал синоним на лажните вести.

– Ние ќе се обидеме Велес да стане синоним на борбата со лажните вести не само во тој град, туку и во Македонија – рече Поповски.

Според него, Велес не ги измислил лажните вести, туку „луѓе од Велес добро заработиле креирајќи лажни вести кои влијаеле на изборите во една огромна држава“.

Поповски говореше и за слободата на медиумите и генерално за слободата на говорот во Македонија.

– Минатата власт ги злоупореби сите алатки за да искриви вистината, беа креирани медиуми кои пласираа лажни вести. Лагите беа драматични. Беше тешко да се тужи портал, измислија форма на кајрони во турските серии. Надаполнување на лагите беше и ширењето на говорт на омраза – составен дел на лагите. Омразата беше форсирана во медиумите. Кога дојдовме на власт на лагата и ја спротивставивме вистината. Претходната власт ги криеше информациите. ние сега ги објавуваме – рече Поповски.

Метју Џејкобс од Бирото за Европа и Евроазија со американскиот Стејт Департмент, и одговорен за борбата против лажните вести во оваа институција, го дефинираше феноменот на “лажни вести” како намерно поткопување на демократски процеси. Тој истакна дека решението мора да биде фокусирано на корисниците, а не автоматските процеси. Џејкобс заклучи дека владите генерално мора да се подобрат во дигиталната комуникација и дека координирана дигитална соработка е клучна во овој процес.

Новинарката и филмски продуцент во Би-Би-Си, Рејчел Рајт,  рече дека во оваа медиумска куќа постои цел оддел кој работи на проверка на фактите за осигурување дека информациите кои се пласираат се точни.

– Работата на новинарите е да бидат објективен филтер на случувањата околу нас, но феноменот “лажни вести” го поткопува овој процес – рече таа.

Ерик Брнс, комуникациски и медиумски стратег смета дека лажните вести се всушност еволуција на дезинформациите и дека „Фејсбук“ денес е главен извор на вести. Тој кажа дека еден фундаментален проблем во целата ситуација е тоа дека луѓето не можат да се согласат околу тоа што се всушност “факти”.

Паоло Чезарини од Европската Комисија на панелот изјави дека овој феномен на лажни вести е далеку поопсежен и подлабок отколку само брендирањето на самиот феномен и дека агендите зад овој феномен се политички и економски. Тој изјави дека лажните вести во голема мера влијаат не само врз новите медиуми, туку и врз традиционалните.

Новинарката Сашка Цветковска истакна дека секој ден се соочуваме со хиперпродукција на лажни вести и дека се работи за феномен кој се уште не го познаваме доволно. Најсташната последица од тоа е создавањето на недовреба – како меѓу новинарски колеги, така и од страна на граѓаните кон медиумите но и кон институциите.


Поповски: Ќе се обидеме Велес да стане синоним на борбата со лажните вести


Скопје, 19 април, 2018 - 16:03 (META) 

На панелот „Медиумите во дигиталната ера: Борбата против лажните вести“ на Дигиталниот самит кој денес завршува во Скопје, министерот за комуникации, отчетност и транспарентност, Роберт Поповски, рече дека Велес, за жал, станал синоним на лажните вести.

– Ние ќе се обидеме Велес да стане синоним на борбата со лажните вести не само во тој град, туку и во Македонија – рече Поповски.

Според него, Велес не ги измислил лажните вести, туку „луѓе од Велес добро заработиле креирајќи лажни вести кои влијаеле на изборите во една огромна држава“.

Поповски говореше и за слободата на медиумите и генерално за слободата на говорот во Македонија.

– Минатата власт ги злоупореби сите алатки за да искриви вистината, беа креирани медиуми кои пласираа лажни вести. Лагите беа драматични. Беше тешко да се тужи портал, измислија форма на кајрони во турските серии. Надаполнување на лагите беше и ширењето на говорт на омраза – составен дел на лагите. Омразата беше форсирана во медиумите. Кога дојдовме на власт на лагата и ја спротивставивме вистината. Претходната власт ги криеше информациите. ние сега ги објавуваме – рече Поповски.