Стартуваат шест проекти за медиумска писменост и критичко мислење


Скопје, 19 октомври, 2018 - 15:17 (META) 

Во организација на Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ и „Евротинк – центар за европски стратегии“, шест граѓански организации денеска во Граѓанскиот ресурсен центар во Скопје ги презентираа своите замисли со кои во рамките на проектот „Со критичко мислење до граѓани со медиумска умешност – КриТинк“ во неколку градови во земјава ќе работат на развојот на критичкото мислење и зголемување на медиумската писменост и сузбивање на дезинформациите кои се шират и преку социјалните мрежи и преку медиуми.

Како што истакна Филип Стојановски, програмски директор во „Метаморфозис“, целта на проектот, со финансиска поддршка на Европската Унија преку ИПА Програмата за граѓанско општество и медиуми, е да се работи повеќе со граѓаните, наместо со новинарите, за да се крене нивото на критичко размислување кај граѓаните, оти дезинформациите и другите негативни појави се насочени кон нив, а не толку кон новинарите.

– Младите се авангардата и нивната едукација за критичко размислување е нешто што, се надеваме, ќе има долгорочни ефекти, и овие проекти и нивниот ефект ќе имаат еден свој живот кој ќе продолжи долго – порача Стојановски.

Горан Лазаров од „Евротинк“, кој е еден од координаторите на проектот, рече оти денешниот координативен настан е со цел да се создаде мрежа на соработка меѓу организациите-добитници на грантови, која на локално ниво ќе ги спроведува целите на главниот проект.

– Целта е темата околу критичкото мислење, медиумската писменост да ја спуштиме и на локално ниво. Голем дел од активностите на суб-грантистите се поврзани со создавање на медиумски производи, одржување јавни настани, и целта е да се направи некакво вмрежување на сите активности и преку тоа на национално ниво да се влијае околу целата работа. Секако, очекуваме да се создаде мрежа што ќе се гради и понатаму и ќе ги реализира целите – вели Лазаров.

Проектите, кои ќе наскоро ќе почнат да ги реализираат „Диверзити Медиа“ заедно со „Алсат-М“, ДРОМ од Куманово со телевизијата „Плус“, Фондацијата „Фокус“ од Велес со „Дума“ и телевизијата КТВ, „Ганимед“ од Битола со ТВ „21“, потоа Македонскиот институт за европски студии заедно со „Студентско радио“, но и „Медиа плус“ од Штип заедно со „Канал 77“, ќе бидат насочени претежно кон младите, односно средношколците и бруцоши на факултетите од областа на општествените науки на скопскиот универзитет „Свети Кирил и Методиј“.


Сите бегства на Ѓорге Иванов (инфографик)


Скопје, 25 септември, 2018 - 14:59 (META) 

Претседателот Ѓорге Иванов во клучните моменти за Македонија аболицирал или поништувал или непотпишувал или не бил тука, па се враќал или требало да оди, па не одел ама немало да гласа.

Иванов на 9 мај 2015 година кога изби вооружената престрелка во Куманово беше во Москва на прославата за 9 Мај – Денот на победата над фашизмот. Следниот ден, кога работите станаа поизвесни, се врати во земјата.

Таа година на парадата во Москва не дојдоа претставници на земјите членки на НАТО, како и на други земји кандидати, во знак на протест поради агресијата врз Украина.

Во полициската акција за разбивање на вооружена терористичка група во кумановската населба „Диво насеље“ загинаа 8 полицајци. Настаните во Куманово се случија во период на сериозна политичка криза во Македонија и во период кога, од 5 мај, започнаа антивладини протести.

На 12 април 2016 година Иванов објави дека донел одлука да потпише аболиција за сите политичари против кои се води истрага во рамките на СЈО. Во екот на отворањето на најголемите скандали и криминали во македонската историја со случаите на СЈО, Иванов прогласи амнестија за 57 лица и со тоа го закочи, закомплицира и го доведе во прашање целиот обид за нивно расветлување и за кривично и судско гонење на актерите.

На 6 јуни 2016 година Иванов, по серија убедувања натегања и средби ја укина амнестијата.
Според него „за разлика од 12 април, денеска имаме нова реалност во Македонија и во услови на надворешни закани и безбедносни ризици, имаме функционални институции, кои можат да се справат со предизвиците“

На 1 март 2017 Иванов не му го даде мандатот за формирање влада на лидерот на СДСМ Зоран Заев. И покрај освоените гласови и подготвената коалиција Иванов соопшти дека одбива да му го даде мандатот за формирање влада на лидерот на СДСМ, Зоран Заев. За Иванов беа спорни роковите и преговорите за „туѓи платформи“. Овој негов потег беше вовед во настаните од 27 април 2017 кога во насилен упад во Собранието беа повредени пратеници и новинари и целата земја беше на работ на меѓунационален и меѓуетнички судир.

На 17 мај 2017 Иванов, сепак, му го даде мандатот на Заев. Иванов прво на 1 мај, по средбата со заменик-помошникот на државниот секретар за европски и евроазиски прашања на САД, Хојт Брајан Ји, побара гаранции „за зајакнување на унитарноста на државата и дека сè ќе биде во согласност со Уставот на Република Македонија”, па му го додели мандатот на Заев за формирање влада.

На 17 јануари 2018 Иванов не го потпиша законот за употреба на јазиците. Иванов вели дека законот е „неправеден и репресивен и го фаворизира само албанскиот јазик.“ Според Иванов, „со овој закон се воведува многу скап паралелизам во сите органи на државната власт што води кон нивна целосна блокада и нефункционалност“.

На 26 јуни, 2018 година Иванов не го потпиша законот за ратификација на спогодбата со Грција. Иванов смета дека „ нема мандат да го потпише Указот за прогласување на законот за ратификација бидејќи еден од столбовите на неговата политика во изборната програма од 2014 година е дека не прифаќа промена на Уставот со цел промена на уставното име.“

На 22 септември 2018 година пред пред дијаспората во САД изјави дека на 30 септември нема да излезе да гласа, и нема да пополни референдумско ливче. „На 30 септември нема да излезам да гласам. Кога ја преземав функцијата претседател на Република Македонија, положив свечена изјава дека ќе ги почитувам Уставот и законите. Не отстапувам од таа моја заклетва. Затоа, на 30 септември нема да излезам да гласам“, рече Иванов.


„Диво Насеље“: Три години, малку вистински одговори, многу прашања и шпекулации


Скопје, 8 мај, 2018 - 17:17 (META) 

„Диво Насеље“, еден од најголемите случаи оквалификувани како тероризам во современата македонска историја, со осум загинати и 37 ранети припадници на МВР и 10 убиени напаѓачи и по три години е уште далеку од конечна судска развршница.

На 2 ноември минатата година, две години и пет месеци по настаните 9 и 10 мај 2015 година во кумановската населба,  и година и осум месеци по почетокот на судењето на 8 февруари 2016 година, Основен суд Скопје 1 ги изрече првостепените пресуди против обвинетите.

Седуммина обвинети за тероризам и терористичка организација за настаните во кумановско Диво Насеље од 9 и 10 мај 2015 година добија доживотни казни затвор, 13 обвинети добија по 40 години затвор, шестмина по 20 години, еден обвинет 18 години, двајца по 14 години, двајца по 13 години затвор и двајца по 12 години затвор.

Следниот ден беше изречена уште една доживотна затворска казна.

Поради пресудата се протестираше во Македонија, Косово, а имаше и мал протест во Албанија.

Адвокатите веднаш најавија жалби, а случајот се уште не е стасан во Апелациски суд Скопје, за второстепено одлучување.

Како што објаснија од Основен суд Скопје 1, жалбите се процесуирани, а во моментот пресудата се преведува на албански јазик, и набргу предметот ќе биде доставен до Апелација.

– Од страна на одбраната во предметот, до судот доставени се повеќе жалби изјавени против првостепената пресуда. Во моментов се врши превод на пресудата на албански јазик, кој е во финална фаза, по што пресудата ќе биде доставена до обвинетите и откако ќе се комплетира доставата, предметот веднаш ќе биде доставен до Апелациониот суд на надлежно постапување – одговорија од Кривичниот суд на прашање од „Мета“ до каде е постапката со испраќање на предметот во повисокиот суд.

По пресудата и владејачката ДУИ, но и нејзиниот лидер Али Ахмети, го повторија ставот дека ќе бараат меѓународна експертска група да го расчисти целиот случај, а и премиерот Зоран Заев нагласи дека мора да има меѓународен експерт што ќе го разгледува случајот за кој СДСМ тврдеше дека е фингиран од тогашната власт на ВМРО-ДПМНЕ.

Но од сето тоа, како што утврди „Вистиномер“, досега нема ништо – ниту една институција не дала предлог до Владата или Собранието за почнување меѓународна истрага.

За расчистување на случајот ДУИ побара и формирање собраниска Анкетна комисија, која и се формираше, но освен конститутивната седница, не напреднала многу, а адвокатите на обвинетите не биле повикани на сослушување.

Косовското Министерство за финансии ја реализираше одлуката на владата од 10 октомври 2017 и на 7 февруари годинава на 29 семејства на загинатите и осудените за настаните во Диво насеље им исплати по 10.000 евра.

Во меѓувреме, нема нови индикации што ќе се прави со меѓународната истрага.

Во врска со самите настани, некои работи се потврдени, но некои сè уште се предмет на шпекулации.

Досега е познато следното:

  • Загинаа осум припадници на специјалните полициски единици, а 37 беа повредени;
  • Криминално-терористичката група броела четириесетина членови;
  • Во борбите со полицијата убиени се 10 членови на групата;
  • По борбите, на полицијата ѝ се предадоа 28 терористи;
  • Како водачи на групата се идентификувани Мухамед Красниќи, таканаречен командант Малишева, Мирсад Ндрецај, таканаречен командант Нато, Сами Укшини, таканаречен командант Соколи, Бег Ризај, алијас командант Бегу, и Деме Шеху, алијас Јунику;
  • Групата повеќе месеци била следена од безбедносните служби;
  • Истата група е одговорна за нападот на караулата Гошинце на 21 април 2015 година;
  • Групата планирала напади на државни и на цивилни цели;
  • Во околината на селото Брест, во бункер на отворен простор е пронајдено украденото оружје од караулата Гошинце (местото го посочил еден од уапсените во акцијата во Куманово, кој, според информации на медиумите, што надлежните ниту ги потврдија ниту ги демантираа, успеал да ѝ побегне на полицијата;
  • Лидерот на ДУИ, Али Ахмети, во интервју во емисијата „Патот кон…“ на „Алсат-М“, рече дека учествувал во преговорите за предавање на групата;
  • Еден од уапсените со терористичката група е вработен во Министерството за внатрешни работи (надлежните ја потврдија оваа информација по прашања иницирани од медиумите);
  • Агенцијата за разузнавање информира дека за случаите во Гошинце и во Куманово, „во однос на намерите на водачите на терористичката структура, нивни капацитети, логистички бази, курс на акција на непријателот, од страна на Агенцијата направено е рано предупредување во рамки на своите надлежности, во согласност со Законот за Агенција за разузнавање“.

Шпекулации:

  • Припадници на македонските тајни служби контактирале со членови на групата месеци пред настаните од 9 и од 10 мај;
  • Косовската разузнавачка агенција ги информирала претседателката Атифете Јахјага и премиерот Иса Мустафа за можноста за инцидент во Куманово;
  • Се споменуваат имиња на македонски политичари, агенти и функционери кои биле вклучени во инцидентот во Куманово;
  • Косовската полиција преку прислушувани разговори открила дека кумановската група планирала напад на косовскиот затвор во Подуево и ослободување на двајца озлогласени криминалци;
  • Борбите во Куманово биле договорено сценарио зад кое стоело предавство на членови на групата;
  • Плановите за Куманово биле правени во автомобил „бе-ем-ве“ во Урошевац;
  • Ноќта пред акцијата било евакуирани 70 отсто од населението во кумановско Диво Насеље;
  • Ситуацијата излегла од контрола кога членови на групата почнале да пукаат кон полицијата.

„Диво Насеље“: Пресудата се преведува, жалбите се процесуирани, предметот оди во Апелација


Скопје, 8 мај, 2018 - 14:58 (META) 

На 2 ноември минатата година, две години и пет месеци по настаните 9 и 10 мај 2015 година во кумановската населба, и година и осум месеци по почетокот на судењето на 8 февруари 2016 година, Основен суд Скопје 1 ги изрече првостепените пресуди против обвинетите.

Осуммина обвинети за тероризам и терористичка организација за настаните во кумановско Диво Насеље од 9 и 10 мај 2015 година добија доживотни казни затвор, 13 обвинети добија по 40 години затвор, шестмина по 20 години, еден обвинет 18 години, двајца по 14 години, двајца по 13 години затвор и двајца по 12 години затвор.

Адвокатите веднаш најавија жалби, а случајот се уште не е стасан во Апелациски суд Скопје, за второстепено одлучување.

Како што објаснија од Основен суд Скопје 1, жалбите се процесуирани, а во моментот пресудата се преведува на албански јазик, и набргу предметот ќе биде доставен до Апелација.

– Од страна на одбраната во предметот, до судот доставени се повеќе жалби изјавени против првостепената пресуда. Во моментов се врши превод на пресудата на албански јазик, кој е во финална фаза, по што пресудата ќе биде доставена до обвинетите и откако ќе се комплетира доставата, предметот веднаш ќе биде доставен до Апелациониот суд на надлежно постапување – одговорија од Кривичниот суд на прашање од „Мета“ до каде е постапката со испраќање на предметот во повисокиот суд.

По пресудата и владејачката ДУИ, но и нејзиниот лидер Али Ахмети, го повторија ставот дека ќе бараат меѓународна истрага, а и премиерот Зоран Заев нагласи дека мора да има меѓународен експерт за случајот за кој СДСМ тврдеше дека е фингиран од тогашната власт на ВМРО-ДПМНЕ.

За расчистување на случајот формирана е собраниска Анкетна комисија, која освен конститутивната седница, не напреднала многу.

Поради пресудата се протестираше во Македонија, Косово, а имаше и мал протест во Албанија.

Косовската влада на 29 семејства на загинатите и осудените за настаните во Диво Насеље им исплати по 10.000 евра.


Прекршен е законот со преквалификацијата на убиството на Алмир, велат обвинители


Скопје, 16 март, 2018 - 14:27 (META) 

Вчерашната одлука на Основниот суд во Куманово за преквалификација на случајот на Алмир Алиу е непрофесионално, неразумно и кршење на законот. Ова го велат активистите за човекови права, професорката Мирјана Најческа и директорката на Хелсиншкиот комитет, Уранија Пировска, додека Народниот правобранител Иџет Мемети не се смета за надлежен да го коментира случајот, бидејќи според него “тоа не е неговата работа “, пишува „Порталб.мк“.

На вчерашната одлука на обвинителството, случајот од “убиство” да се преквалификува во сообраќајка, реагираа обвинителите Ферат Елези, Башким Бесими, Џелал Бајрами и Исмаил Даршишта и ја нарекоа „скандалозна“.

Одлуката за повторување на случајот на Алмир Алиу помина без широка дебата во медиумите, дури и за неа немаше реакција од ниту една од политичките партии. Нов протест на граѓанската иницијатива “Правда за Алмир” е најавен за 21 март.

Инаку, вчера во Основниот суд во Куманово, на барање на обвинителката задолжена за случајот на Алмир, Сузана Кусиѓерска, беше одлучено повторно да го квалификува случајот од “убиство” во “сообраќајка“.

На обвинетиот Бобан Илиќ не му е опредлена мерка на претпазливост и тој вчера излезе од затворот во Шуто Оризари.


Учесниците на протестот за малиот Алмир побараа изземање на обвинителката


Скопје, 2 март, 2018 - 15:05 (META) 

Триесетина учесници на денешниот протест за судскиот процес за смртта на 4-годишниот  Алмир Алиу, кој во јуни 2016 година во Куманово беше прегазен од Бобан Илиќ, при бркотница со членови на семејството Алиу, побараа изземање на обвинителката Сузана Кусигерска, јави „Порталб.мк“.

Протестот се одржа пред Јавното обвинителство на Република Македонија во Скопје, еден месец по првиот.

Актерот Висар Вишка, еден од организаторите на денешниот протест, пак, го обвини Јавниот обвинител Љубомир Јовески дека лажел пред Собранието дека преквалификацијата на делото од убиство во сообраќајка со смртни последици ја потпишал неговиот претходник Зврлевски. Вишка побара Јовески да го објави документот.

Една од организаторките на денешниот протест, Анита Љатифи, побара Кусиѓерска, која е од Основното јавно обвинителство – Куманово, веднаш да биде изземена поради одлуката обвинителниот акт од убиство со умисла да го преквалификува во сообраќајна несреќа со смртни последици.

Истото барање го имаше и адвокатот на семејството Алиу, но тоа беше отфрлено од Основниот суд.

Демонстрантите негодуваа што Основното јавно обвинителство – Куманово наместо да го конфискува „мерцедесот“ со кој е прегазен Алмир, го вратило на семејството на обвинетиот.
„Поради ваквата истражна постaпка; уништување на доказите, односно на оружјето со коешто е извршено делото; пристрастноста на Јавниот обвинител при водењето на постапката; „шетањето“ на квалификацијата на делото од основото кон вишото и републичкото обвинителство, односно ПОРАДИ САБОТАЖА НА ПРАВДАТА во случајот Алмир, бараме изземање на Јавниот Обвинител од Основното јавно обвинителство – Куманово, Сузана Кусигерска“, порачаа демонстрантите.


Во Битола првите новороденчиња се машки близначиња, во Куманово и Струга момчиња


Битола, 1 јануари, 2018 - 14:39 (META) 

Во Битола ноќеска точно на полноќ се родиле две машки близначиња, и тие се првите бебиња родени во новата година. Како што информираат од Клиничкиот центар – Битола, по нив на свет биле донесени уште 10 новороденчиња.

Четири бебиња се родиле на првиот ден од новата 2018 година во Куманово, а првото е машко, родено 45 минути по полноќ на Одделението за гинекологија и акушерство во кумановската Општа Болница. Првото бебе ќе го носи името Ерион, а на раѓањето било тешко 3,4 килограми, долго 51 сантиметар. Во новогодишната ноќ се родиле две момчиња и две девојчиња.

Првото бебе родено во новата 2018 година во општина Струга е машко, информираат од Гинеколошкото одделение при струшката Општа болница. Бебето кое се родило триесет минути по полноќ е од Струга и тежи 3.230 кг. По него на свет се донесени уште четири бебиња.

Првото бебе родено во Гостивар во 2018 година е девојче, родено во 5.50 часот во Гинеколошко-акушерското одделение на гостиварската болница, тешко е 3,75 килограми и долго 54 сантиметри.


Пронајден мртов човек на автопатот Скопје – Куманово


Скопје, 12 ноември, 2017 - 13:39 (META) 

Мртов човек е пронајден на автопатот Скопје – Куманово, потврдија од МВР. На местото каде е пронајден трупот немало траги од крв, ниту пак траги од кочење на возило.

Од МВР наведуваат дека се преземаат мерки за откривање на причините за смртта кај човекот и оти со повеќе детали ќе излезат во текот на утрешниот ден.


Двајца повредени при експлозија на неисправна плинска инсталација на автомобил


Куманово, 12 ноември, 2017 - 13:24 (META) 

Две лица се повредени ори експлозија на плин, соопшти МВР. Експлозијата настанала поради невнимание при замена на цевка за плин, монтирање и демонтирање на плинска боца на патничко возлило.

Повредените биле во каналот под возилото кога дошло до експлозијата од која што внатрешноста на возилото целосна изгорела, а двајцата се здобиле со изгореници од втор степен во пределот на рацете и лицето. Од експлозијата опожарена била и гаражата.

Повредените со возило на итната медицинска помош биле пренесени во медицинскиот центар во Куманово, а пожарот бил изгаснат од противпожарната единица во Куманово.


За семејствата на осудените во „Диво насеље“, косовската влада ќе даде по 10.000 евра


Приштина, 10 ноември, 2017 - 15:19 (META) 

Владата на Косово денеска додели вкупно 219.000 евра за семејствата на осудените за случајот „Диво насеље“ и на загинатите во инцидентот на 9 и 10 мај мај 2015 година, јави „Порталб“.

Мерката ја објави премиерот на Косово, Рамуш Харадинај.

– Доделени се 219.000 евра за покривање на трошоците на семејствата на осудените и на загинатите во кумановскиот случај – рече Харадинај, објаснувајќи дека тие пари ќе бидат распределени по 10.000 евра за семејство.

– Парите за обештетувањата ќе се земат од државните резерви на Косово, а ќе ги префрли министерството за финансии – објасни Харадинај.

Министерот за финансии на Косово, Бедри Хамза, побара семејствата да му достават банкарски сметки, појаснувајќи дека ќе нема никакви проблеми поради префрлањето на парите.

Првостепената пресуда за „Диво насеље“ беше изречена на 2 и 3 ноември, при што беа изречени осум доживотни затворски казни, 13 казни по 40 години затвор, шест по 20 години и уште седум казни од по 18, 14, 13 и 12 години затвор.