!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

Божиновска: Укинувањето на титулата национален уметник е понижувачко


Скопје, 21 јули, 2017 - 15:54 (META) 

Укинувањето на Законот за национален уметник на Република Македонија претставува врв на понижувањето на сопствените културни дострели од страна на СДС, министерот Алаѓозовски и на Зоран Заев, изјави денеска на прес-конференција Валентина Божиновска од ВМРО-ДПМНЕ.

– Со овој предлог-закон, Зоран Заев, Алаѓозовски и СДС брутално го погазија домашното културно творештво и ги потценија достигнувања на најголемите репрезенти на македонската култура во изминативе години. Титулата национален уметник e највисокото признание од областа на културата во Република Македонија и во никој случај не треба да се гледа како на давање одредени привилегии на уметниците, туку, напротив, какo признавање за нивните врвни достигнувања по кои светот нè препозна. Оваа титула не беше воведена со привремен карактер туку, напротив, имаше цел досегашните достигнувања на културните дејци, нивните идни достигнувања, како и достигнувањата на нашите идни генерации дејци да бидат вреднувани од страна на Република Македонија – вели Божиновска.

Според неа, одлуката за укинувањето на титулата национален уметник е навредлива и понижувачка и таа прави огромна штета на државата затоа што, како што рече, преставува удар врз македонскиот идентитет, култура и удар врз темелните вредности на државата.


Тевдовски: Долгот на државните институции изнесува 363 милиони евра


Скопје, 20 јули, 2017 - 14:05 (META) 

Долгот на државните инстутиции заклучно со 31 мај годинава изнесува 363 милиони евра, информираше денеска министерот за финансии, Драган Тевдовски.

Тој додаде дека прегледот на неплатените обврски е изработен врз основа на податоци кои буџетските корисници, фондови, јавни претпријатија и општини ги доставиле до Министерството и оттука не може да се гарантира нивната веродостојност.

– Неплатените обврски на буџетските корисници изнесуваат 5,1 милијарди денари, на фондовите – 30 милиони денари и на локалните установи финансирани преку блок-дотации – 833 милиони денари – изјави Тевдовски.

Најголем долг има во областа на културата, во износ од 2,4 милијарда денари. Тука, неплатените обврски се за изградбата на салата на Филхармонија, Драмски театар, објектот на Музеј „Мајка Тереза“ и театарот во Велес.

Неплатените обврски на јавните здравствени установи, изнесуваат 3,2 милијарда денари. Најголеми се долговите на Институтот за трансфузиона медицина (283 милиони денари), Градска болница „8 Септември“ (226 милиони денари), Клиниката за хируршки болести „Св. Наум Охридски“ (201 милиони денари).

– Јавните претпријатија имаат неплатени обврски во износ од 6 милијарди денари. Најголеми се во „МЖ Транспорт“, која должи 2,439 милиони денари, МЕПСО (977 милиони денари) и „Македонија пат“ (779 милиони денари), која должи врз основа на неплатен данок – додаде Тевдовски.

Општините имаат неплатени обврски во износ од 4,6 милијарди денари, а најголеми долгови имаат Општина Охрид (719 милиони денари), Општина Тетово (499 милиони денари) и Општина Карпош (476 милиони денари).

Министерот за финансии информираше дека во моментов се договара со Светска банка за да се најде начин како да се намират овие обврски. Истовремено, Министерството за финансии планира надоградба на софтверот за неплатените обврски да бидат системски евидентирани и да се гледаат во реално време.


Алаѓозовски и Банов наесен ќе ја потпишат програмата за култура


Софија, 22 јуни, 2017 - 12:35 (META) 

Во рамки на владината посета во Бугарија, министерот за култура на Република Македонија, Роберт Алаѓозовски, оствари средба со неговиот бугарски колега, Боил Банов, на која министрите најавиле дека најновата програма за соработка во областа на културата за периодот 2017-2019 година ќе се потпише во текот на есента.

„Бугарскиот министер Банов се заложи посебен акцент во идните односи да биде ставен на културниот туризам. Министерот Алаѓозовски истакна дека треба да се унапредат и билатералните проекти, кои се поддржуваат од програмите на Европската Унија. При тоа, тој посочи дека капацитетот на македонско-бугарските партнерства не е искористен во мултилатералните проекти, кои се финансираат од програмата на ЕУ „Креативна Европа“. Алаѓозовски му ја изложи на својот бугарски колега идејата Советот на министри да се развие по добриот пример на Нордискиот совет на министри за култура, кои имаат и заеднички канцеларии и фонд за поддршка на проекти“, се вели во соопштението од кабинетот на министерот за култура.

На средбата помеѓу министрите се разговарало и за Иницијативата „16+1“ на НР Кина и на земјите од Централна и Источна Европа, при што министерот Алаѓозовски побарал од министерот Банов и од Република Бугарија да ја дадат својата поддршка за предлогот идниот координативен центар за културна соработка меѓу овие земји да биде востановен во Скопје.


СДСМ: Музеј на Македонија најдобро говори за односот на ВМРО-ДПМНЕ кон институциите


Скопје, 15 јуни, 2017 - 13:52 (META) 

„Состојбата со Музејот на Македонија, објект од историско и културно значење за граѓаните на Македонија, кој е целосно запуштен и руиниран, со урнати плафони и со мувлосани ѕидови, најдобро говори за тоа во каква состојба ВМРО-ДПМНЕ ги остави институциите и државата и како се однесуваше кон културното и историското наследство“, велат од СДСМ.

Во соопштението на владејачката партија се додава дека додека преку „криминалните тендери за градење лажен барок и споменици, кадрите на ВМРО-ДПМНЕ ги крадеа и ги трошеа парите на граѓаните, значајните културни институции и градбите од историско и културно значење беа занемарени и оставани да скапуваат и да се распаѓаат“.

Министерот за култура, Роберт Алаѓозовски, денеска на својот фејсбук-профил објави фотографии од штетите настанати од поплавата по вчерашното невреме.


Синдикатот на културата од новата влада бара нов закон за култура


Скопје, 5 јуни, 2017 - 15:14 (META) 

Синдикатот на култура на Република Македонија денеска упати низа барања до новата власт, за кои рече дека драстично ќе ги сменат лошите околности во кои е западната културата во земјава.

На прес-конференција во МОБ, синдикатот побара замена на сегашниот Закон за култура со нова законска рамка по урнекот на европските земји, како и изземање на културата и на вработените во различни институции од законот за јавна администрација, а побара и транспарентност при носењето на законските рамки.

Синдикатот смета дека мора да се води транспарентна постапка, со можност за јавна расправа, за годишната програма за работа. Едно од клучните барања е и повлекување на сегашниот предлог за колективен договор изработен од Министерството за култура и итна изработка на нов колективен договор, со кој би се вратиле одземените права како дневни и патни трошоци, регрес за годишен одмор и надомест за одвоен живот.

Синдикатот на културата бара и посоодветен избор на кадарот, но и измени на сегашниот каталог на работни места. Побара и укинување на антикризните мерки и подобрување на условите за работа во институциите, како и нови правилници и праведен систем за наградување.


Ден на македонската култура во Шведска


Телеборг, 20 мај, 2017 - 17:08 (META) 

Попладнево од 18 часот, во шведскиот град Телеборг ќе се одржи годинашната манифестација Ден на македонската култура.

Покровител на манифестацијата е Македонскиот сојуз, а домаќин годинава ќе биде друштвото „Пелистер“.

После, културниот дел од програмата и настапот на учесниците – фолклористи, рецитатори и натпреварот „Вешта жена“, организаторот, за присутните, ќе приреди забава со популарната пејачка Елена Јовчевска и оркестарот „Прилепски мелос“.

Специјален гостин во програмата ќе биде и познатиот македонски музичар, етномузиколог Драган Даутовски – информираше за „Мета“, Ивица Челиковиќ, новинар поет, раскажувач и преведувач, кој живее во Шведска.


Џамијата „Али-паша“ во Охрид се реконструира и се конзервира


Охрид, 19 мај, 2017 - 16:13 (META) 

Директорката на Завод и музеј од Охрид, Тања Паскали-Бунташеска, денеска на прес-конференција изјави дека џамијата „Али-паша“ ќе остане во постојниот габарит, не се гради нова џамија, туку се врши само конзервација и реконструкција.

Со оглед на тоа што деновиве во јавноста се дискутираше и се бараа одговори околу конзервацијата и реконструкцијата на џамијата, Паскали-Бунташеска рече дека од Управата за заштита пристигнало одобрение за вршење на конзерваторските истражувања.

– На таа џамија се извршени многу градежни работи кои не соодветствуваа на архитектурата, всушност беа изведени како дивоградби од тогашното муфтиство. Истражувањата ги направивме за да видиме како изгледала џамијата во периодот кога била прогласена за споменик на културата и според нашиот закон да ја вратиме во автентична состојба. Точно е дека минарето е високо 32 метри, но тоа е дел од еден споменик на културата. На овој простор имаше остаток од постоечкото минаре во висина од шест и пол метри – истакна Паскали-Бунташеска.

Конзервацијата ќе трае до септември, па дури потоа ќе се премине на реконструкција на овој споменик на културата.


Македонија претставена на Меѓународниот саем на книгата во Солун


Солун, 13 мај, 2017 - 13:47 (META) 

Македонската класична и современа литература и годинава е претставена пред публиката на Меѓународниот саем на книга во Солун. Преку сопствен штанд, инициран од конзулатот на Македонија во Солун и преку две дискусии и презентации на работата на Блаже Конески и на писателот Томислав Османли, солунската и меѓународната публика имаат можност подобро да се запознаат со македонската творечка дејност и култура.

Публиката на саемот во текот на вчерашниот ден имаше можност да се запознае подобро со работата на Конески, преку дискусијата за неговите дела преведени на грчки јазик од познатиот грчки писател Костас Валетас и преку делата на професорката Вера Стојческа-Антиќ, кои споделуваат еднаква почит за творештвото на Конески. На дискусијата беше претставена книгата „Везилка“, збирка дела од Конески по избор на Валетас, кој е главен уредник на атинското списание „Еолика грамата“ и новата книга на Стојческа-Антиќ и на Димитар Пандев „Мојот професор, пророк“ за целокупното дело на Конески. На оваа манифестација се обрати и македонската конзулка во Солун, Маја Апостолова.

Професорката Антиќ во разговор за „Мета“ вели дека позитивно е изненадена од големиот интерес на солунската публика за делата на Блаже Конески.

– Годинава третпат учествувам на Меѓународниот саем за книга во Солун и изненадена сум од големиот интерес и од бројот на луѓе што дојдоа да слушаат предавање за Блаже Конески. Познатиот грчки автор Костас Валетас превел дел од поезијата на Блаже Конески по негов избор во книга под наслов „Везилка“. Голема е популарноста на Конески, само во Скопје мојата новоиздадена книга за него „Мојот професор, пророк“, која беше претставена и во Солун, доживеа 6 промоции. Конески е најпочитуваниот и најнаградуваниот македонски литературен деец – вели Стојческа-Антиќ.

Според Антиќ, ваквите настани се од големо значење за зајакнување на соработката и за подобрување на врските меѓу Македонија и Грција.

– Ваквите настани се добредојдени и добронамерни и придонесуваат за зајакнување на културните врски на нашите две, но и на балканските земји во целост, бидејќи се посветени на луѓе кои ги надминале општите човечки способности и квалитети и преминале во џинови со своето творештво – додава професорката Стојческа-Антиќ.

На саемот беше претставена и книгата „Светулка за Ханука“ на Томислав Османли.

На македонскиот штанд на Саемот за книга се претставени дела од неколку издавачки куќи од Македонија „Магор“, „Култура“, „Блесок“ и „Ми-ан“.

На годинашното издание на Меѓународниот саем за книга учествуваат повеќе од 270 издавачи од Грција, а со свои штандови се претставија и 21 земја.


Денеска почнува Саемот на книга


Скопје, 4 април, 2017 - 10:58 (META) 

Саемот на книга почнува денеска и ќе трае до 10 април. Најавено е учество на 80 издавачи, а ќе се продаваат околу 80.000 книги, некои со попуст и до 70 проценти. Саемот се одржува во првата хала во Скопски саем, на површина од 4.000 квадратни метри.

Во Промотивниот центар во втората саемска хала ќе има 60 промоции на нови дела и автори.

Првпат годинава ќе биде претставена и литературата за деца и млади во адаптираното Детско катче каде децата ќе се едуцираат и забавуваат со богати промоции на детски изданија, ќе има креативни работилници и други забавни активности, како и дружење и гостувања на авторите на самите штандови на издавачите.

Саемот ќе биде отворен од 10 до 20 часот, цената на влезницата е 30 денари, односно 20 денари за организирани групни посети.


Жените во Македонија дневно поминуваат по два часа во чистење и по два часа во забава


Скопје, 7 март, 2017 - 12:18 (META) 

Жените во Македонија сочинуваат 49,9 проценти од населението и во просек живеат 77,4 години, односно 3,9 години подолго од мажите, објави Државниот завод за статистика по повод 8 Март – Меѓународниот ден на жената.

Од вкупниот број вработени жени, кој во 2015 година изнесувал 282.078 лица, 76,3 проценти се вработени во деловни субјекти во приватна сопственост.

Во 2015 година, бројот на дипломирани жени изнесувал 4.831, односно 57,1 процент од вкупниот број на дипломирани студенти. Бројот на жени магистри на науки изнесува 1.290 или 58,6 проценти од вкупниот број на магистри, а жени доктори на науки има 143.

Во домаќинствата кои имаат деца, жените просечно дневно поминуваат по 1 час и 57 минути во нивно згрижување. Во гледање телевизија, жените просечно поминуваат по 1 час и 50 минути.

Жените во урбаните средини на забава и за култура поминуваат просечно дневно по 2 часа и 16 минути, што е двојно повеќе од жените во руралните средини, односно 1 час и 13 минути.

Во текот на денот, вработените жени поминуваат 15 проценти во слободни активности, а невработените – 21 процент.

Од сите домашни активности на жените, 16 проценти отпаѓаат на чистење на станот. Жените кои имаат домашни миленици, просечно дневно поминуваат со нив по 1 час и 41 минута.

Најчесто женско име е Марија.