Додека се гради нов антикорупциски систем, Македонија „се снаоѓа“


Скопје, 9 декември, 2018 - 20:41 (META) 

МВР, кое треба да гони корупција, е разорена институција и и треба реформа, тврди Павле Трајанов, поранешен министер за внатрешни работи. Антикорупциската комисија, со години обвинувана за партизираност, и формално не функционира од крајот на март.

По две кривични пријави за примање и за давање поткуп бил резултатот на Македонија во борбата против корупцијата минатата година, покажуваат податоците на МВР. Тоа е најслаб резултат на полицијата во гонење на тоа кривично дело, а лани бил најслаб резултатот и во откривање на другите кривични дела од областа на организираниот криминал – трипати помалку од 2010 и три и пол пати помалку од 2015 година.

– Во Македонија многу повеќе криминал открија истражувачките новинари и истрагите на СЈО, отколку државните органи задолжени за тоа, пред се МВР,  институција која треба да се бори против корупцијата и криминалот. МВР е разорена институција. Таа е комплетно надвор од системот за борба против корупцијата – смета Павле Трајанов, претседател на Демократскиот сојуз, поранешен министер за внатрешни работи и долгогодишен оперативец во МВР.

Минатата година полицијата открила и помалку кривични дела „злоупотреба на службената положба“, „даночно затајување“ и „фалсификување исправа“.

Трајанов смета дека на МВР му е потребна темелна реформа.

– Не можат само да се правдаат дека чекаат наредба од јавен обвинител. Во МВР има неколку илјади луѓе со многу високи плати и треба да се изборат со корупцијата. Се истражува, се пишуваат колумни, но додека отсуствува ефикасна борба против корупцијата од надлежната институција, тешко дека може да се постигне позначаен резултат – смета Трајанов.

Состојбата наскоро ќе се смени, убедена е власта, пред се со новиот закон за спречување корупција, кој е во собраниска процедура.

– Наскоро целиот институционален и законски систем за превенција и борба против корупција ќе биде во функција, а во меѓувреме го правиме тоа што можеме – рече премиерот Зоран Заев на отворањето на конференцијата „За општество ослободено од корупцијата“.

Заев нагласи дека еден од приоритетите на Владата е транспарентното водење на политиките, правилното функционирање на судскиот систем, ефикасна борба против корупцијата, но и почитувањето на човековите права.

– Веќе се разгледуваат резултатите од имплементацијата на нашиот концепт за отворена и транспарентна Влада. Според индексот на отвореност Владата како централно-извршно тело е на прво место во регионот со 76 отсто исполнување на индикаторите – рече Заев и додаде дека ова го потврдило истражувањето за отвортеност на институциите за извршаната власт во ЈИЕ и во Македонија.

Ефикасноста на полицијата и работата на Државната комисија за спречување корупција, меѓу другите фактори, се одразуваат и на Индексот за перцепција на корупција, што од 1995 година го објавува „Транспаренси интернешнел“, според кој Македонија минатата година, со индекс 35 била најслабо рангирана од 2010 година. Македонија лани се пласирала во ранг на Виетнам и Етиопија.

data-viz-korupcija-MK1

Индексот рангира 180 земји и територии според забележаното ниво на корупција во јавниот сектор. На скалата индексот 0 е многу корумпирана, а 100 е земја чиста од корупција. Минатата година две третини од земјите имале индекс понизок од 50. Највисоко котирале Нов Зеланд и Данска со индекс 89 и 88, и регионот на Западна Европа. Најлоши региони биле Подсахарска Африка и Источна Европа (просечен индекс 34).


Антикорупциска: Комисија која од борец стана творец на корупција (визуелизација)


Скопје, 3 декември, 2018 - 9:27 (META) 

Државната комисија за спречување на корупцијата беше формирана во 2002 година како клучно тело во спречување и справување со коруптивното однесување на носителите на функции и злоупотреби на јавните пари.

Првиот состав на новото тело го оправда ентузијазмот и надежите – покрена неколку капитални случаи и единствениот антикорупциски предмет со судска разрешница – „Бачило“.

Но, веќе по парламентарните избори во 2006 година и со новиот, втор состав на Антикорупциската нејзиниот учинок, заедно со надежта, почна да бледнее, за главното „куче-чувар“ од корупцијата многу брзо да ги истапи забите, а на крај и да ги изгуби овците.

Иронично, во последниот свој состав, Антикорупциската беше распуштена поради – корупција.

Еве што и како работела комисијата, кој раководел со неа и колку сработила во овие 16 години:


Антикорупциска не работи 7,5 месеци, Собранието расправаше за нов закон


Скопје, 23 ноември, 2018 - 16:53 (META) 

Антикорупциската комисија, клучното државно тело за спречување корупција и судир на интереси, веќе седум и пол месеци не функционира откако во март последниот претседател Игор Тантуровски поднесе оставка, а од 2 април членовите беа „испратени“ на одмор на неопределено време.

Собраниската Комисија за политички систем и односи меѓу заедниците денеска одржа јавна расправа за предлог-законот за спречување на корупција и судир на интереси, кој треба да постави нов модел за Државната комисија за спречување на корупција.

Според заменик-министерот за правда, Оливер Ристовски, новиот состав на Државната комисија за спречување на корупцијата би броел 7 члена, кои ќе бидат професионалци и ќе бидат избирани по транспарентна постапка со административна селекција и спроведување на интервју, јавно на собранискиот канал. Кандидатите за членови на Комисијата во последните 10 години не смеат да бидат пратеници, членови на Влада, донатори на политичка партија или да вршеле функција во органи на политичка партија.

Слаѓана Тасева од „Транспаренси интернешнел“ оцени дека новиот закон е исчекор во борбата со корупцијата и побара поддршка од пратениците за да може Комисијата да прерасне во независен орган на контрола и превенција на корупцијата.

Сабина Факиќ од Центарот за граѓански комуникации побара во изјавите за имотната состојба да се нотирани и дополнителните приходи од кирии, авторски права и членство во управни одбори.

Пратеникот од ГРОМ, Панчо Минов предложи на крајот од мандатот на избраните и именуваните лица да се испита потеклото на имотот.

Според последните податоци на интернет страницата на Антикорупциската комисија, која треба да брои седум членови, во моментов во нејзиниот состав се м-р Сузана Таскова Аџикотарева и Најдо Спасевски.

Новиот закон треба да постави нов модел за функционирање на комисијата, која последните неколку години речиси и не функционираше и имаше сериозни пропусти во работата.

Според министерката за правда, Рената Треневска Дескоска, новиот закон ги зајакнува ингеренциите на комисијата, која ќе има и можност да ги проверува банкарските сметки и имотот на функционерите.

Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата, која учествува и на јавната расправа, но и во процесот на поставување на новиот модел, нагласува дека новата комисија мора да соработува со граѓанскиот сектор, кој преку јавно испитување на кандидатите мора да го има клучниот збор во изборот на идните антикорупционери.

„Клучен чекор кон подобрена работа на антикорупциското тело како ДКСК е избор на личности со интегритет, идеја и кои ќе уживаат доверба од потенцијални партнери во медиумите и граѓанското општество“, нагласува Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата.

Според Платформата, новиот закон за антикорупција потребно е подобро да ги дефинира правилата за избор на членови на комисијата, чиј избор мора да биде јавен, со јавен распит на сите кандидати. Потребен е фокус на искуство покрај образованието, а особено на искуство во услови на ограничени или неповолни услови. Во новиот закон, според граѓанските организации, мора да бидат дефинирани и услови под кои членовите на комисијата можат да се разрешат.


На поранешниот јужнокорејски претседател му се закануваат 20 години затвор


Сеул, 6 септември, 2018 - 16:38 (META) 

Обвинителството на Јужна Кореја побара затворска казна од 20 години за поранешниот претседател Ли Мјунг-бак, во рамките на неговото судење за корупција, јавија светските агенции.

Ли, кој беше претседател на Јужна Кореја од 2008 до 2013 година, со тоа стана вториот поранешен претседател  на земјата што за неполн месец влезе во фокусот на светската јавност поради неговите проблеми со законот.

Минатиот месец апелациски суд во Јужна Кореја ја зголеми затворската казна на поранешната претседателка Парк Геун-хје на 25 години. Парк беше вмешана во огромен корупциски скандал минатата година, поради што беше симната од власта.

Ли беше обвинет за корупција и неговото судење почна во мај годинава според обвинението од 16 точки, во кои е вклучена и примање 11 милијарди вони (9,8 милиони долари). Денеска во завршните зборови, обвинителството побара и 20 години затвор и одземање 11,1 милијарди вони, како и парична казна од 15 милијарди вони (13,3 милиони долари).


EК ја повика Романија да го ревидира контроверзниот закон


Букурешт, 13 август, 2018 - 11:21 (META) 

Европската комесарка за правда, потрошувачи и полова еднаквост Вера Јoурова, во интервју за германскиот весник „Ди Велт“ ги повика романските власти да го ревидираат предлог-законот кој предизвика масовни протести против корупцијата во земјата.

Протестите продолжија мирно вчера, со околу 15.000 демонстранти на плоштадот „Викториеи“ во Букурешт. Протестите почнаа во петокот, кога ескалираа, и  при судирите на полицијата со дел од демонстрантите, беа употребени и водени топови и солзавец. Во судирите беа повредени 445 лица, од кои 30 полицајци.

На протестот во петокот дојдоа многу Романци иселени во Европа. Тој почна утрото, а се беше мирно до попладнето, кога почнаа првите судири, кои потоа ескалираа околу 21 часот.

Се протестира против власта, како и против судската реформа за која противниците велат дека е направена само за да ги заштити интересите на политичката елита, бидејќи, меѓу другото, ги декриминализира нарушувањата на законот од страна на политичарите.


ГРЕКО: Македонија не напреднала во спречувањето корупција на пратениците и судиите


Стразбур, 9 август, 2018 - 12:07 (META) 

Во својот втор извештај за усогласеност, објавен денеска, ГРЕКО (Група на земји против корупцијата), организација што функционира во рамките на Советот на Европа порача дека „Поранешна југословенска република Македонија не направила суштински напредок во спроведување на препораките за спречување корупција меѓу пратениците, судиите и обвинителите.“

Извештајот за усогласеност е направен според Ситуацискиот извештај со дополнителни информации за спроведувањето на 19-те препораки доставен од македонските власти на 31 јануари годинава.

Нарекувајќи го постигнатото во оваа фаза „навистина разочарувачки“, антикорупциската група на Советот на Европа ги повикува властите да преземат порешителни и пофокусирани активности за спроведување на препораките издадени уште пред четири и пол години. ГРЕКО  констатира дека има многу ниска усогласено со препораките, односно нивото е „генерално незадоволнително“.

Поточно, само шест од вкупно 19 препораки се спроведени на задоволително ниво. Од останатите, шест се делумно спроведени, а пет останале неспроведени.

Во однос на пратениците, ниту една од препорачаните измени не е спроведена ниту делумно, со исклучок на донесувањето на Кодексот на однесување на пратениците, кое претходно беше во блокада од крајот на 2016 година.

Во однос на спречувањето корупција меѓу судиите и обвинителите, вториот извештај за усогласеност посочува дека е направен ограничен прогрес, посочувајќи на измените на Законот за Судскиот совет, донесени во декември минатата година и во мај годинава.

ГРЕКО напоменува дека се креираат нови советодавни и надзорни тела за судиите и обвинителите, како нивна поддршка во примената на правилата на постапување. Сепак, на ова антикорупциската група на Советот на Европа поподробно ќе се осврне откако ќе добие повеќе сознанија.

Што се однесува до анкетните листови, односно пријавувањето на имотот и конфликтите на интереси, ГРЕКО со жалење констатира дека не е направен значителен напредок за засилување на контролната функција, како и на политички понезависен пристап на Државната комисија за спречување на корупцијата.

Антикорупционерите од Советот на Европа го посочуваат и случајот поради кој речиси сите членови на Антикорупциска си поднесоа оставки.

Следниот извештај се очекува на 30 јуни 2019 година.


Граѓанските организации со повеќе предлози до Владата за борба против корупција


Скопје, 6 јули, 2018 - 15:16 (META) 

Од софтверски алатки за следење на регуларноста на јавните електронски наддавања преку испитување на работата на државниот правобранител до забрзување на некои законски реформи и јакнење на интегритетот на функционерите, службениците и институциите, беа дел од иницијативите што десетина граѓански организации денеска ги презентираа пред повеќе министри и претставници од Секторот за односи со јавноста во Владата.

На вториот отворен ден за иницијативи од граѓанските организации, претставниците на Владата порачаа дека борбата против корупцијата, иако оди тешко, е една од најголемите заложби на актуелната владина гарнитура, а за тоа е неопходна помошта и од граѓаните и од граѓанските организации и од експертите.

Како што рече заменик-министерот за правда Оливер Ристовски, Министерството за правда никогаш во изминативе десетина години не било во толку блиска соработка со граѓанските организации како во последната година, напоменувајќи дека во подготовката на новите верзии на законите за укажувачи и за спречување корупција, најголемиот дел од работата и од предлозите се токму од невладиниот сектор и од експертите.

Лилјана Пецова – Илиеска од Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ порача дека иницираат итна подготовка, усвојување и имплементација на планови за интегритет или друга внатрешна политика за борба против корупција која што вклучува мерки за спречување и елиминација на различни форми на коруптивно и неетичко однесување во рамки на институцијата и тоа во четири области на јавниот сектор, избрани како приоритети за имплементација: образование, здравство, правда и полиција.

– Треба да се работи на подигнување на свеста за заштитата на информаторите, за конфликтот на интереси, за примањето подароци за јавните службеници, за ограничувањето на деловните активности, плановите за интегритет и за лобирање не само во јавниот сектор, туку и во пошироката јавност – рече Пецова – Илиеска.

Како што појасни таа, иницијативата произлегла поради неисполнетост на индикаторите за интегритет во рамките на истражувањето спроведено преку проектот „Action SEE“, на кој „Метаморфозис“ работи.

На крајот на денешниот отворен ден, вицепремиерот и министер за внатрешни работи Оливер Спасовски ја истакна како веројатно најважна иницијативата за јакнење на интегритетот на државни службеници и институции, што ја образложи Пецова – Илиевска.

– Тоа  е број 1 ако сакаме вистинска борба против корупција. Ќе знам дека има вистинска борба само кога ќе видам како се покренува иницијатива за полициски инспектор, обвинител или судија, каде знаеме дека исто така има проблеми – рече тој.

Жаклина Хаџи Зафирова од СКУП реагираше што уште не се остварени ветувањата од Владата за да се скрати рокот во кој институциите ќе треба да дадат одговори на барањата за слободен пристап до информации од јавен карактер, а побара и поголема транспарентност од институциите.

Од министерот Роберт Поповски доби одговор дека е при крај подготовката на текстот на законските измени за пристап до информации од јавен карактер, но сè уште се размислува дека можеби во некои случаи скратениот рок за одговор би создал проблеми кај некои институции што не се подготвени за тоа.

– Сепак, владата се максимално се залага да ги направи сите институции транспарентни и отворени до крај – рече Поповски.


Заев: Македонија мора да биде земја со нула толеранција за корупција


Скопје, 5 јуни, 2018 - 12:49 (META) 

Република Македонија мора да биде средина со нула толеранција за корупција. Законскиот пакет од оваа област мора да биде сеопфатен и ефикасен: За да се алармираат коруптивните активности, конфликтите на интереси, злоупотребата во финансирањето на политички партии и изборните кампањи. Мора да обезбедиме поголеми ингеренции за максимална ефикасност на Државната комисија за спречување на корупцијата, порача премиерот Зоран Заев на завршната конференција на Мрежа 23, насловена, „Поглавје 23: Пандорина кутија или клуч за добро владеење“, во организација на Институтот за европски политики и Хелсиншкиот комитет за човекови права.

Покрај него, на конференцијата учествуваа и вицепремиерот Бујар Османи и министерката за правда, Рената Дескоска.

Заев рече дека вистински реформи во правосудството и борбата против корупција се нешто што го бара и ЕУ, но и на Македонија не и одговара неквалитетна законска рамка.

– Нам, како земја која влезе во овие реформи, и како земја која доби чиста препорака и очекува датум за старт на преговорите, ни е сосема јасно дека ниту Европската Комисија ниту земјите-членки на ЕУ нема да прифатат половично реализирани реформи. Крајно, и најбитно, ни нам не ни се потребни половично реализирани реформи. Напротив, зборуваме за коренити промени – рече Заев.

Посочувајќи дека корупцијата и кршењето на човековите права се причината што ги изнела луѓето на протести и доведе до смена на власта, премиерот повика на беспоштедна борба и во иднина против тие зла.

– Владата на Република Македонија, судиите и судската администрација, борците против корупцијата во независните контролни агенции и невладини организации, борците и активистите за човекови права, граѓаните на нашата земја – сите ние, треба докрај да ја отвориме кутијата на правосудството, без разлика дали е Пандорина, и храбро и отворено да продолжиме со реформите. Само така можеме да градиме држава по европски правила, без разлика колкав е отпорот кон новите демократски промени – порача Заев.

Министерката за правда, Рената Дескоска, која ја презеде функцијата вчера, рече дека борбата против корупцијата е прашање на кое секоја земја ја покажува способноста за ефикасно спроведување на донесените закони.

– Секој чекор во имплементацијата на Поглавјето 23 во Република Македонија е чекор напред во јакнење на правната сигурност и довербата на граѓаните во судскиот систем и во правната држава – рече Дескоска.


Укинати притворите на Темелко и Поповски


Скопје, 16 мај, 2018 - 16:13 (META) 

Основниот суд Скопје 1 им ги укина притворите на поранешниот началник во МВР, Оливер Поповски кој е обвинет за настаните од 27 април во Собранието, како и на градоначалникот на Општина Пустец, Едмонд Темелко, обвинет во предметот на СЈО „Титаник“.

„Кривичниот совет на одделението за организиран криминал и корупција, постапувајќи по предлог на одбраната на Поповски, опфатен со обвинителниот акт поврзан со настаните во Собранието на Македонија, донесе решение со кое го уважи предлогот за укинување на мерката притвор со понудена гаранција во недвижен имот, со кое по правосилноста на решението и запишување на хипотеката од страна на Агенцијата за катастар, мерката притвор ќе се укине, а заради обезбедување присуство во текот на постапката на обвинетиот му се определуваат мерки за претпазилвост и тоа: Обврска на обвинетиот да се јавува еднаш неделно на одговорно службено лице во судот и Привремено одземање на патната и друга исправа за преминување на државната граница, односно забрана за нејзино издавање“, се вели во соопштението од Основен суд Скопје 1 – Скопје.

Кривичниот совет го укина и куќниот притвор на Темелко обвинет во предметот „Титаник“ на СЈО, по претходно барање на одбраната, а како гаранција е понуден недвижен имот.

Судот донел решение со кое го уважи предлогот за укинување на мерката куќен и го уважува предлогот на СЈО, со кој заради обезбедување присуство во текот на постапката, му се определуваат мерки за претпазливост и тоа, обвинетиот има обврска еднаш неделно да се јавува во Основен суд Ресен и привремено одземање на патната и друга исправа за преминување на државната граница, односно забрана за нејзино издавање.


Анкета: Економската состојба е лоша, но компаниите очекуваат дека ќе се подобри


Скопје, 10 мај, 2018 - 14:48 (META) 

Сегашната економска ситуација е оценета како полоша во однос на минатата година, покажува Анкетата за деловната клима во Македонија спроведена помеѓу членките на Македонско – германското стопанско здружение.

Само 7 отсто од компаниите, моменталната економска состојба ја оцениле како добра, а 50 отсто ја оценуваат како лоша.

– Кај компаниите има позитивното расположение во однос на очекувањата дека деловната клима значително ќе се подобри оваа година и тие се многу повисоки во однос на минатогодишната анкета. Дури 45 отсто од извршните директори очекуваат подобрување, а само 12 отсто очекуваат полоши макроекономски услови – рече директорот на Делегацијата на германското стопанство во Македонија, Патрик Мартенс.

Зголемена продажба очекуваат 68 отсто од испитаните компании, а 5 отсто стравуваат од пад на продажбата. Производителите оваа година очекуваат зголемен извоз во споредба со лани.

– Годинава, некои од факторите кои минатите години беа оценети како негативни се подобрени но, повторно, испитаниците не се задоволни од сузбивањето на корупцијата и криминалот, правната сигурност и ефикасноста на јавната администрација. И покрај наведените проблеми, сепак е охрабрувачки фактот дека 72 отсто од компаниите кои работат во Македонија повторно би инвестирале во Македонија – додаде Мартенс.

Сепак, процентот на компании кои повторно би инвестирале во државата е намален за 12 отсто во однос на 2016 година.

Заменикот-амбасадор на Германија во Македонија, Марко Акватичи рече дека од денешната посета на државниот министер за европски прашања во МНР на Германија, Михаел Рот имаат информации дека ќе се реши спорот со името, а евроатлантската перспектива е позитивен знак за економијата.

„Кога ја спроведовме анкетата тогаш на власт дојде новата Влада. И од тогаш до сега се случија позитивни работи како препораката од Европска комисија за почеток на преговорите и волјата за решавање на спорот со името“, додаде Акватичи.

Во земјата работат повеќе од 200 компании со германски капитал кои вработуваат 20.000 лица. Трговската размена помеѓу Македонија и Германија, лани се зголемила за 10 отсто во однос на 2016 година.