!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

Во Косово денеска се одржуваат предвремени парламентарни избори


Приштина, 11 јуни, 2017 - 12:44 (META) 

Предвремени парламентарни избори денеска се одржуваат во Косово на кои, до 11 часот, на гласање излегле 8,5 проценти од гласачите.

Шефот на мисијата на ОБСЕ во Косово, Јан Брату, изјавил дека гласањето се одвива мирно, а изборниот процес го следат 200 набљудувачи.

За 120 пратенички места се натпреваруваат 971 кандидат од пет коалиции на 19 политички партии и од две граѓански иницијативи.

Од албанските партиии учествуваат Демократската партија на Косово, Алијансата за иднина на Косово и Иницијатива за Косово, потоа Демократскиот сојуз на Косово, Алијанса на ново Косово и Алтернатива. Самостојна на изборите учествува Самоопределување. Кандидати за премиери се Рамуш Харадинај, Авдулах Хоти и Аљбин Курти.

Од редовите на српските заедници на изборите учествуваат пет политички партии со 94 кандидати за 10 гарантирани пратенички места во собранието на Косово.


ВМРО-ДПМНЕ: Договорот зад затворени врати предизвикува сомнеж и тензии


Скопје, 2 март, 2017 - 9:19 (META) 

Прифаќањето платформи на туѓи држави како основа за преговори и за формирање коалиции е процес кој води кон разградување и кон редефинирање на државата, се вели во соопштението на ВМРО-ДПМНЕ.

Оттаму велат дека извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ на вчерашната седница ја анализирал политичката состојба по постигнувањето договор меѓу СДСМ и ДУИ, со кој биле обезбедени потписи за барање мандат за составување на идната владина коалиција.

– Нетранспарентноста на целата постапка и криењето на договорот, остава огромен сомнеж за ризиците што ги содржи истиот. Според ИК, постигнувањето договор со кој се одлучува за иднината на унитарна, суверена и мултиетничка Македонија зад затворени врати, креира тензии во земјата и го буди гневот меѓу граѓаните. Штетите предизвикани од ваквото постапување може да бидат огромни и далекусежни – велат од партијата.

ИК на ВМРО-ДПМНЕ ја реафирмирал позицијата и ставот на партијата дека во конкретниов случај, „помала е цената да се удоволи на желбата на СДСМ кој сака да се дограби до власт и покрај поразот што го доживеа на минатите избори“.

– ВМРО-ДПМНЕ би ја поддржала идната нивна влада, само доколку се откажат од уцените и целосно ја отфрлат платформата од Тирана. Реализацијата на платформата од Тирана ќе значи целосно редефинирање на Македонија, нејзино претворање од мултиетничка во бинационална држава, која во подоцнежните фази ќе се федерализира, кантонизира и ќе се подели – велат од партијата.


Бушати: Албанија не се меша во можните коалиции во Македонија


Тирана, 10 јануари, 2017 - 17:37 (META) 

Шефот на албанската дипломатија, Дитмир Бушати, вчера изјави дека официјална Тирана немала никаква улога во однос на можните владини коалиции во Македонија, јавува дописникот на „Мета“ од Тирана.

Бушати истакна дека Албанија не се меша во внатрешните работи на соседната земја, ниту, пак, вршела некакво влијание за можните коалиции и додаде дека ќе поддржат кој било процес што ќе осигура демократија и стабилност на Македонија.

– Еднаквоста, слободата и демократијата се трите основни елементи на Охридскиот договор, а тие сè уште не се целосно имплементирани. Токму затоа ова е златна шанса за албанскиот политички фактор. Тие можат да се обединат и да постигнат прогрес за овие прашања – рече Бушати.

Тој истакна дека првпат од потпишувањето на Охридскиот договор албанските партии во Македонија ги надминале своите идеолошки разлики и застанале зад една заедничка платформа.

Кратко по изборите на 11 декември, лидерите на партиите од албанскиот политички блок, кои обезбедија пратенички места во Собранието – ДУИ, Движење Беса и Алијанса на Албанците, беа на средби со премиерот на Албанија, Еди Рама. По средбите, партиите викендов ја објавија заедничката платформа, која е основа за преговори за нивно учество во идната влада.


За што, според Уставот, е неопходно двотретинско мнозинство во Собранието


Скопје, 29 декември, 2016 - 10:25 (META) 

Актуелниот распоред на силите во Собранието на Република Македонија по предвремените парламентарни избори, на ниту една партија или коалиција, како и да биде скроена (освен ако влада не формираат сите партии), не ѝ овозможува двотретинско мнозинство во законодавниот дом.

Двотретинското мнозинство, односно 81 од вкупнот број пратеници, е неопходно во носењето на дел од одлуките и на законите во Собранието, како што е, на пример, која било интервенција во Законот за Специјалното јавно обвинителство. Мнозинство од 81 пратеник, исто така, бараат и дел од реформите, нотирани во извештајот на германскиот експерт Рајнхард Прибе.

На предвремените парламентарни избори, коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ освои 51 пратеничко место, коалицијата предводена од СДСМ – 49, ДУИ – 10, Движење Беса – 5, Алијанса за Албанците – 3 и ДПА – 2 пратенички места.

Во случај ВМРО-ДПМНЕ да направи коалиција со сите албански партии што обезбедија мандати во Собранието, вкупниот број на гласови со кои ќе може да располага во закодавниот дом би бил 71, додека ако СДСМ состави коалиција со сите албански партии во Собранието, би имал мнозинство од 69 пратеници.

Според Уставот, двотретинско мнозинство во Собранието е неоходно за овие одлуки и закони:

  • Одлука за менување на границата на Република Македонија;
  • Одземањето на мандатот го утврдува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. (Член 65: На пратеникот му престанува мандатот кога е осуден за кривично дело за кое е пропишана казна затвор во траење од најмалку пет години. На пратеникот може да му биде одземен мандатот кога е осуден за кривично или друго казниво дело што го прави недостоен за вршење на функцијата пратеник, како и за неоправдано отсуство од Собранието повеќе од шест месеци;
  • Утврдување на одговорност на претседателот на Републиката ( Член 87: Одговорност покренува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. За одговорноста на претседателот одлучува Уставниот суд со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број судии. Ако Уставниот суд утврди одговорност на претседателот на Републиката, функцијата му престанува по сила на Уставот;
  • Организацијата и работата на органите на државната управа се уредуваат со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Видовите, надлежноста, основањето, укинувањето, организацијата и составот на судовите, како и постапката пред нив, се уредуваат со закон, што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Надлежноста, основањето, укинувањето, организацијата и функционирањето на јавното обвинителство се уредува со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Локалната самоуправа се уредува со закон кој се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници, при што мора да има мнозинство гласови од вкупниот број пратеници кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство во Република Македонија;
  • Одбраната на Републиката се уредува со закон што се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници;
  • Воена состојба прогласува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници по предлог од претседателот на Републиката, Владата или најмалку 30 пратеници;
  • Одлуката со која се утврдува постоењето на вонредна состојба се донесува со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници и има важност најмногу 30 дена;
  • Одлука за измена на Уставот донесува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници.

Според Законот за Специјалното јавно обвинителство, односно ставот 3 од членот 1, „овој закон ќе биде на сила пет години од усвојување од страна на Собранието и може да се продолжува за еднаш годишно со одлука донесена со двотретинско мнозинство од пратениците.

Членот 3 од Законот за СЈО вели дека „…Собранието ќе го утврди кандидатот за (специјален, н.з.) јавен обвинител со двотретинско мнозинство, вклучувајќи и мнозинство од гласовите на пратениците кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство и ќе го поднесе до Советот на јавни обвинители“.

Според членот 17, предлогот за престанок на функцијата јавен обвинител што раководи со СЈО го утврдува Собранието на Република Македонија, по претходна согласност на четирите политички партии со најголем број пратеници во Собранието на Република Македонија, со двотретинско мнозинство, вклучувајќи и мнозинство од гласовите на пратениците кои припаѓаат на заедниците кои не се мнозинство. Предлогот Собранието потоа го доставува до Советот на јавни обвинители, кој го утврдува престанокот на функцијата. На јавниот обвинител кој раководи со СЈО, функцијата му престанува: по сопствено барање; ако трајно ја загуби способноста за вршење на функцијата јавен обвинител; ако е избран или именуван на друга функција; ако е осуден со правосилна судска одлука на казна затвор во траење од најмалку шест месеци или на пократка казна затвор или друга кривична санкција за кривино дело кое го прави недостоен за вршење на функцијата јавен обвинител.


Весела владина математика: 49+10+5+3 или 49+10+5+3+2 или 51+10+2 или 51+10+3+2?


Скопје, 26 декември, 2016 - 11:48 (META) 

Откако Државната изборна комисија (ДИК) соопшти дека и по прегласувањето во Теарце, соодносот во новиот собраниски состав меѓу ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ останува 51 – 49, почнуваат да течат роковите за формирање нова влада, но и да се прават извесни комбинаторики и математички формули, кои сите како суштинска ја имаат бројката од најмалку 61 пратеник.

Во очекување на официјалните и конечни резултати, партиите на вонредните парламентарни избори ги освоија следниот број мандати, односно пратенички места:

ВМРО-ДПМНЕ – 51; СДСМ – 49; ДУИ – 10; Движење Беса – 5: Алијанса за Албанците – 3 и ДПА – 2.

Ако се има ова предвид, можни (и веројатни) се најмалку четири сценарија:

  1. Владина коалција меѓу  СДСМ, ДУИ, Беса и Алијансата за Албанците со мнозинство од 67 пратенички места во Собранието (49+10+5+3);
  2. Влада со СДСМ, ДУИ, Беса, Алијансата на Албанците и ДПА со 69 пратеници (49+10+5+3+2);
  3. Влада со ВМРО-ДПМНЕ, ДУИ и ДПА со мнозинство од 63 пратеници (51+10+2);
  4. Влада со ВМРО-ДПМНЕ, ДУИ и Алијансата на Албанците со 66 пратеници ( 51+10+3+2);

Ова е „веселата“ математика и можните комбинаторики за евентуална владина коалиција, при која треба да се има предвид дека од Движењето Беса досега категорично изјвуваа дека во никој случај нема да коалициираат со ДУИ.

Во саботата, на иницијатива на лидерот на ДУИ, Али Ахмети, партискиот врв одржа средба со претставниците на Алијанса за Албанците, на која иако беа повикани, не дојдоа лидерите на Беса и на ДПА. На средбата требаше да се договори заедничка платформа на сите албанските партии со која тие ќе влезат во преговорите со партиите од македонскиот блок за идна владина коалиција.

Според информациите, Ахмети неделава повторно ќе се обиде да ги собере сите албански партии, кои освоија пратенички мандати, а од средбата евентуално би произлегла заедничката платформа со барања албанскиот да стане втор официјален јазик во цела држава, редефинирање на уставно-правниот поредок, консензуално одлучување за сите битни општествени и политички прашања, рамномерна распеделба на буџетот, продолжување на мандатот на Специјалното јавно обвинитество и целосна имплементација на препораките од Прибе.

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев, во петокот минатата недела ги повика албанските партии што имаат освоено пратенички мандати во Собранието да не коалицираат со ВМРО-ДПМНЕ и со нејзиниот лидер, Никола Груевски, бидејќи, во спротивно, тоа би значело поддршка на режим и на диктатура, наспроти волјата на мнозинството граѓани.

Заев неколкупати изјави дека на изборите победил концептот на СДСМ, за демократски промени во државата и дека Македонија „ќе добие влада што ќе работи во интерес на сите граѓани во државата“, притоа отворено алудирајќи дека тој ќе биде новиот премиер.

Идентични тонови доаѓаат и ВМРО-ДПМНЕ, од каде велат дека тие се победници на изборите и остануваат „посветени на идните чекори околу формирање нова влада“, за чие составување, како што претходно соопштија оттаму, мандатот му припаѓа на лидерот на партијата, Никола Груевски.


Ванхауте постизборно напиша „Поуки за Македонија – демократија во изработка“


Брисел, 18 декември, 2016 - 14:59 (META) 

Поранешниот посредник на ЕУ во Договорот од Пржино, белгискиот експерт Питер Ванхауте, денеска на својот блог, по предвремените парламентарни избори од 11 декември, објави текст насловен „Поуки за Македонија – демократија во изработка (прв дел)“.

Во текстот тој наведува дека неважно е да сте најголема партија по изборите, особено во демократии со пропорционален систем и во ситуација кога немате мнозинство.

„По изборите од 11 декември, никој во Македонија нема апсолутно мнозинство, дури и партијата која се однесува како да има, не, нема! Уште полошо: партиите кои во изминатите години формираа влада изгубија голем дел од поддршката, вкупно 19 пратенички седишта. Во нормални демократии, ова не би се сметало за победа туку за голем пораз – сериозна изборна казна. Како резултат на тоа, ќе се повлечеш и ќе оставиш вистинските победници да формираат влада. Затоа што никој нема апсолутно мнозинство, ќе можеш само да се обидеш да формираш мнозинство со други партии. Тоа значи дека треба да бараш коалициони партнери, кои ќе сакаат да ти се придружат и да формираат мнозинство“, пишува Ванхауте.

Тој наведува дека партнери би можеле бидат некои од партиите кои претходно биле во владата, имајќи предвид дека се неопходни за стабилно мнозинство, но оти неопходно е да се изработи заедничка програма која нема да биде одраз на индивидуалните желби и да се направи соодветна поделба на власта.

„Мора да се согласуваш со своите коалициони партнери. Затоа мора заедно да напишете програма за која ќе се согласувате. Програмата не би требало да вклучува лични идеи, туку главните причини зошто граѓаните гласале за вас и нивните приоритети. Политичарите и нивните партии треба да им служат на граѓаните, а не на своите сопствени интереси. И на крај, треба да се поделат работните места: кој кое министерство ќе го добие, кој ќе биде премиер, а кој ќе биде претседател на Собранието. Неопходен е баланс меѓу политичките партии на власт: не можете да добиете сè. Не е здраво да ги соберете трите главни позиции (претседател, премиер и претседател на Собрание)“, смета Ванхауте.

Во однос на актуелната состојба по изборите, белгискиот експерт советува да се внимава со кого ќе се коалицира.
„Конкретното прашање во Македонија е: дали сакате да формирате влада со партија која им се заканува на граѓаните, која повикува на линч на луѓе кои имаат различно мислење или која е сведок на неправилности во изборите, која врши притисок на институциите, не дозволувајќи им нормално да функционираат? Која ви е гаранцијата дека оваа партија нема да ви се заканува на некој начин откако ќе формирате влада?“, пишува Ванхауте.

Тој, исто така, ги анализира двете опции, односно формирање влада од мали партии и формирање влада со голема партија.
„Можен заклучок од перспектива на малите партии: да формираме влада со малку помали партии. Барем, помалите партии во коалицијата ќе нè слушаат и ќе имаме постабилна влада, каде ќе имаме поголемо влијание, врз база на заедничката програма. Големите партии – „слонови“, имаат тенденција да ги прегазат малите партии и да им наметнат свои ставови за сè „затоа што ние сме најголеми“, што беше случај и со претходната влада“, вели белгискиот експерт.

Според олеснувачот, најздрава опција, по ваквите изборни резултати е најголемата партија да замине во опозиција за да се консолидира и да размисли што и како понатаму.

„Значи ли дека најголемата партија треба да отиде во опозиција? Да, тоа е сосема возможно. Опозицискиот лек вообичаено е здрава вежба за скромност и ви овозможува добро да размислите за своите позиции“, смета Ванхауте.


СДСМ во Струмица, ВМРО-ДПМНЕ со митинзи во неколку скопски општини


Скопје, 8 декември, 2016 - 10:17 (META) 

Политичките партии уште денеска и утре ќе имаат можност на митинзи и на средби со граѓаните да ги претстават своите програми, пред да почне предизборниот молк за предвремените парламентарни избори, кои ќе се одржат на 11 декември.

На претпоследниот ден од изборната кампања, ВМРО-ДПМНЕ и Коалицијата за подобра Македонија ќе одржат митинзи во скопските општини Бутел (17 часот), Гази Баба (19 часот) и Шуто Оризари (21 часот).

Коалицијата За живот во Македонија, предводена од СДСМ, денеска во 17.30 часот ќе одржи митинг во Радовиш, а централниот собир е закажан во Струмица, во 19 часот.

Демократскиот сојуз, кој ја предводи Коалицијата за промени и правда, ќе има завршен митинг во Скопје, кој ќе се одржи пред трговскиот центар „Бисер“ во Аеродром, од 17 часот.

Коалицијата ВМРО за Македонија денеска ќе има средби со граѓани во општина Ѓорче Петров.

Централен митинг денеска во Скопје ќе одржи Алијансата на Албанците.


Политичките партии денеска ќе одржат митинзи во Скопје, Охрид, Куманово и во Кочани


Скопје, 5 декември, 2016 - 10:22 (META) 

Политичките партии влегуваат во последната недела од изборната кампања со митинзи и со средби со граѓаните, на кои ги претставуваат политичките програми за изборите на 11 декември.

ВМРО-ДПМНЕ и Коалицијата за подобра Македонија ќе одржат митинзи во скопските општини Кисела Вода и Центар, а Kоалицијата за живот во Македонија предводена од СДСМ вечерва ќе биде во Дебар, Струга и во Охрид.

Коалицијата Алијанса за Албанците ќе одржи митинг пред жителите на Куманово, a лидерот на ДУИ, Али Ахмети, денеска ќе има средби со граѓани во општина Сарај, каде ќе се одржи и централен собир.

Коалицијата ВМРО за Македонија се очекува да одржи средби со граѓани на општините Пробиштип и Кочани.

Коалицијата за промени и правда, предводена од Демократски сојуз, ќе оствари средба со граѓаните на Маџир-маало.

Носителот на кандидатската листа на Левица во четвртата изборна единица, Митко Николов, ќе има средба со граѓани на градскиот плоштад во Прилеп.


ВМРО-ДПМЕ денеска во Крива Паланка, СДСМ во Битола, а ДУИ во Куманово


Скопје, 3 декември, 2016 - 10:27 (META) 

На 13. ден од изборната кампања, политичките партии продолжуваат со митинзите и со средбите со граѓани на кои ги претставуваат своите изборни програми за предвремените парламентарни избори, закажани за 11 декември.

ВМРО-ДПМНЕ и Коалицијата за подобра Македонија денеска ќе одржат митинзи во Кратово во 12 часот, во Пробиштип во 17.30 часот и во Крива Паланка во 20 часот.

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија со Коалицијата за живот во Македонија денеска ќе одржи митинзи во Ресен во 17 часот и во Битола, со почеток во 19.30 часот.

Демократската унија за интеграција (ДУИ) денеска ќе одржи конференција за медиуми во Тетово за досегашниот тек на кампањата, а претседателот на партијата, Али Ахмети, ќе има средби со граѓаните во општина Чаир. Централниот собир на партијата за денеска е закажан во Куманово.

Носителот на кандидатската листа на коалицијата ВМРО за Македонија во првата изборна единица, Ден Дончев, од 12 до 14 часот ќе има средби со граѓаните на Аеродром, пред трговскиот центар „Бисер“, како и во Кисела Вода.

Карванот на Коалицијата за промени и правда, предводена од Демократскиот сојуз, денеска во 13 часот ќе одржи митинг во Радовиш, а потоа претставници на коалицијата ќе имаат средби со жителите на селата Дедино и Ракитец. Во 17 часот, коалицијата ќе одржи митинг во Конче.


Политичките партии денеска ќе потпишат Кодекс за фер и демократски избори


Скопје, 20 ноември, 2016 - 9:41 (META) 

Согласно одредбите на Изборниот законик, политичките партии учесници во изборите на 11 декември, денеска во 14 часот ќе потпишат Кодекс за фер и демократски избори во Државната изборна комисија (ДИК), која првпат го организира овој настан.

– За таа цел, ги повикуваме претседателите на политичките партии кои ги предводат коалициите учесници на изборите, како и претседателите на политичките партии кои самостојно учествуваат на изборите, со своето лично присуство и потпис да ја реафирмира заложбата на своите коалиции и партии за фер и демократски избори – се вели во соопштението на ДИК.

На настанот е поканет и дипломатскиот кор во Македонија.