Почнува расправата за новата стратегија за национална сајбер-безбедност


Скопје, 12 јуни, 2018 - 11:53 (META) 

Министерството за информатичко општество и администрација, Министерството за одбрана и Министерството за внатрешни работи заеднички изготвиле работна верзија на Националната стратегија за сајбер безбедност на Република Македонија. Расправата веќе почна по електронски пат, преку давање предлози, препораки и коментари на електронската адреса cyber_security@mioa.gov.mk, а утре ќе се одржи и првиот јавен настан од овој процес.

Во Клубот на пратениците во Скопје, со почеток во 10 часот, ќе се одржи првата јавна расправа на која ќе биде презентирана стратегијата. На настанот ќе бидат министерот за информатичко општество и  администрација, Дамјан Манчевски, министерката за одбрана, Радмила Шекеринска и министерот за внатрешни работи, Оливер Спасовски.

Во нацртот на 38 страници, се посочува дека е голема потребата од нов пристап кон сајбер-безбедноста, бидејќи постои огромна неподготвеност за справување со сајбер-заканите и кај граѓаните и кај фирмите, а заканите се сè побројни. Наспроти тоа, има недостиг на експерти и огромен проток на информации кои излегуваат од граѓаните или фирмите или доаѓаат до нив, и затоа стратегијата предвидува значително зголемување на капацитетите за заштита на податоците од лица и други субјекти со криминални намери со користење државни пари за развивање соодветна одбрана.

Според стратегијата, во првиот квартал на 2017 година, 73,6 отсто од домаќинствата имале пристап до интернет, а кај фирмите со 10 или повеќе вработени таа бројка била 91,2 отсто. Тоа наметнува потреба од подобро запознавање на корисниците со мерките на заштита, посебно во фирмите, од кои дел извршуваат работи за државата, па ризиците што ги имаат тие фирми значат и ризици од загрозување на податоци на државата. Исто така, се позастапен е и Интернет на нештата, односно поврзување на најразлични уреди на интернет, коишто може да бидат нападнати и така да се загрози не само нивното функционирање, туку и безбедноста на нивните сопственици.

Стратегијата за сајбер-безбедност предвидува засилени меѓусекторски мерки за справување со заканите, преку пет мерки. Тоа се зголемување на сајбер отпорноста и зголемување на сајбер-капацитетите, посодветна борба со сајбер-криминалот, потоа засилување на сајбер-одбраната и поголема соработка на институциите.

Исто така, предвидено е формирање на Национален совет за сајбер-безбедност и, како самостоен орган, Тело со оперативни капацитети за  сајбер-безбедност.


Предлог-законот за АВМУ повторно на мета на експертите и фелата


Скопје, 12 април, 2018 - 17:42 (META) 

На денешната јавна расправа за предлог-законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, која беше организирана од Комисијата за транспорт, врски и екологија при Собранието, експертите, новинарските здруженија и луѓе од медиумските дејности критикуваа решенија од текстот, за кои велат дека ќе ги влошат состојбите.

Според претседателот на Здружението на новинари на Македонија, Насер Селмани, тоа што за МРТ како јавен радиодифузен сервис се предвидени помалку пари ќе ја оневозможи куќата да ја извршува својата функција во целост.

– Јавните сервиси треба да информираат, да едуцираат и да забавуваат. Приватните телевизии не мораат тоа да го прават. Добро би било да го прават, но не се обврзани. Единствено, МТВ е обврзана, а не може да го прави тоа ако има помалку пари. Дали забележувате дека вестите на МРТВ почнуваат и завршуваат со информации од Скопје? Нема да слушнете вести од други градови се додека не се развие дописничката мрежа. МРТВ нема дописничка мрежа, ќе треба да се вработат најмалку уште 100 луѓе – новинари и камермани – рече Селмани.

Тој вели дека отворањето на нови канали, за кои владата треба да обезбедува пари надвор од предвидениот буџет за МРТ, ќе ја наруши независноста на јавниот радиодифузен сервис

– Со новите законски измени ќе се отворат нови канали, а од друга страна ние ги намалуваме средствата. Таа одредба која вели дека „ако има потреба ние би дале за техничко опремување“, тоа е сериозен упад во автономијата на јавниот сервис – рече претседателот на ЗНМ.

Претседателот на  Советот на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ),  Лазо Петрушевски, пак, смета дека професионалното вработување на членовите на Советот ќе предизвика промена на карактерот на ова регулаторно тело.

– Тоа ќе биде нешто помеѓу агенција и совет за радиодифузија, нема да функционира и ќе направи проблеми – рече Петрушевски.

Програмскиот совет на МРТ го спори член 46 од Законот, кој исто така се однесува на финансирањето.

– Во него се вели дека за 2018 година тоа ќе бидат 0,7 проценти од Буџетот, а до 2021 1 процент. Во овој член има и став кој вели дека процентите од став 1 на овој член ќе се реализираат доколку со тоа не се нарушува праведната распределба на буџетските средства. Мислиме дека овој став дозволува политичко влијание. Се кажуваат процентите, но потоа се релативизираат. Предлагаме овој став да се избрише – рече Смилка Јаневска – Саркањац, претседател од Програмскиот совет.

Министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски истакна дека Законот со кој, како што вели, целта е да се тргнат рацете на политичарите од медиумите,  ќе биде појдовна основа за реформите во областа. Побара да се даде шанса за законското решение за кое, како што рече, досега има 38 објавени и дебатирани верзии, и пак има 200 отворени прашања.

Сите конструктивни забелешки кои произлегоа од дискутантите учесници на јавната расправа во однос на Предлог-законот  ќе се земат предвид и ќе се поднесат во форма на амандмани од страна на овластени предлагачи во второ читање на Комисијата закажана за 16 април 2018 година, информираат од Собранието.
foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


Со серија забелешки, законот за АВМУ следната недела оди на пленарка во Собранието


Скопје, 27 март, 2018 - 14:59 (META) 

Потребни се повеќе пари за Македонската радио телевизија (МРТ) како јавен радиодифузен сервис, но и давање поголеми ингеренции за регулација и улога на предлагач на решенија на Советот на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ) за да се овозможат суштински медиумски реформи. За да не се предизвика големо нарушување на рекламниот пазар, пак, неопходно е да се оневозможи МРТ да емитува реклами и така да земе голем дел од рекламниот колач.

Тоа беа главните и најчестите забелешки на денешната јавна расправа за Предлог- законот за изменување и дополнување на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, којшто Владата го испрати до Собранието минатиот месец. Денешната расправа во организација на Комисијата за европски прашања е четврта по ред.

Како што рече министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, процесот уште не е завршен, односно, постои можност текстот да се доработува, иако, како што рече, се очекува предлог-законот следната седмица да се најде на собраниска седница.

Можноста за подобрување на сегашниот текст Мачевски ја насочи кон амандманската расправа во Собранието. Според него изборот на членовите на Советот на ААВМУ и на Програмскиот совет на МРТ, кој ќе се врши со двотретинско мнозинство во Собранието, ќе овозможи во нив да влезат професионалци со што ќе се минимизира можноста политичките структури да влијаат врз медиумите и да ја загрозуваат нивната слобода.

Според Климе Бабунски од ПРО МЕДИА и Дејан Георгиевски од Центарот за развој на медиумите голем проблем е финансирањето на МРТ, односно предвидените средства од 0,7 отсто од државниот буџет за годинава, кои треба да пораснат до 1 отсто од буџетот за 2020 година се недоволни за вистинско вршење на сите функции на јавниот радиодифузен сервис. Дел од учесниците во расправата предложија да се предвиди и развој на дописничката мрежа за вистинско објективно информирање на сите нивоа.

Насер Селмани и Драган Секуловски од Здружението на новинарите излегоа со истите забелешки, но се осврнаа и на одредбите од функционирањето на Агенцијата за АВМУ. Побараа и интервенции во текстот за да се спречи каква било можност во иднина Владата да го наруши пазарот со свои реклами.

Според Иван Мирчевски, директор на телевизијата „Канал 5“, предвидени се многу строги казни за телевизиите и директорите и предложи нивно укинување или ублажување, исто како и Благој Христов од Стопанска комора како претставник на кабелските оператори, кој побара измени од сферата на пренесувањето на програмите.

И Мирчевски и претставниците на другите телевизии – Мишко Иванов од „24 вести“, Славица Арсова од „Сител“ – побараа да се избрише членот од предлог-законот кој ќе овозможи комерцијални реклами на МРТ.

Пратеничката Маја Морачанин побара во казнените одредби за дискриминација во медиумските содржини задолжително да бидат вклучени и казни за дискриминација поради сексуалната ориентација и родовиот идентитет.

Во расправата учествуваше и министерот за комуникации, транспарентност и отчетност, Роберт Поповски, а во салата покрај нивните колеги од владејачката коалиција, беа и пратениците Зоран Илиоски, Лилјана Кузмановска и Лилјана Затуроска од ВМРО-ДПМНЕ.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


МВР не дава граѓанскиот надзор во агенцијата за прислушување да биде без најава


Скопје, 1 февруари, 2018 - 17:10 (META) 

Владата и Министерството за внатрешни работи го прифатиле предлогот на невладините организации Советот за граѓански надзор над прислушувањето да може да врши контрола по сопствена иницијатива, но, не и барањето таа да биде без претходна најава.

Барањата се дел од пакетот коментари и предлози за измена на текстот на Законот што до МВР го доставиле повеќе невладини организации.

„Во однос на коментарот кој се однесува на надзорот над следењето на комуникациите уклажуваме дека е профатена забелешката за надзор над ефективноста на следењето на комуникациите и прифатени се забелешките за допрецизирање на одредбите за Советот за граѓански надзор (да постапуваат по сопствена ионицијатива, право на буџет, просторни услови и друго)“, стои во одговорот на МВР, кој заедно со коментарите и предлозите е објавен на Единствениот национален електронски регистар на прописи (ЕНЕР).

Ова барање веќе е вметнато во текстот на Законот кој е во сообраниска процедура.

Инаку, во првичното решение на новиот Закон за следење на комуникациите, Советот за граѓански надзор беше предвидено да врши контрола единствено „врз основа на барање на граѓани и правни лица за забележано незаконито постапување или неправилности во спроведувањето на мерките за следење на комуникациите.

Сепак, како што може да се види во текстот што е во Собрание, Владата и МВР, кои се предлагачи на Законот не го прифатиле предлогот на невладините Советот за граѓански надзот да врши контрола во Оперативно-техничката агенција без претходна најава.

За утре во собраниската Комисија за одбрана и безбедност во 10 часот е закажана јаавна расправа по предлог-законот за следење на комуникациите и за предлог-законот за Оперативно-техничка агенција.


Јавна расправа во Собранието за измените на законот за пушењето


Скопје, 14 декември, 2017 - 10:37 (META) 

Од 11 часот во салата „Борис Трајковски“ во Собранието на Република Македонија ќе се одржи јавна расправа за предлог-законот за изменување на Законот за заштита од пушењето, во организација на собраниската комисија за здравство.

Предлог-законот е од неколкумина пратеници од владејачкото мнозинство, кои сметаат дека сегашниот закон е премногу рестриктивен и потребна е дозвола да се пуши во заградените тераси без оглед на климатските услови и сезоната.

Со предлогот повеќе се регулира пушењето во терасите, односно не се предвидува враќање на дозвола за пушење внатре во објектите.


Владата подготвена да ги избрише глобите за медиумите и да го зголеми буџетот за МРТ


Скопје, 20 ноември, 2017 - 13:41 (META) 

Целта на Владата е да создаде простор и механизми со кои медиумите ќе можат да се саморегулираат, оти таа не треба да биде авторот на реформите на медиумите, рече министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, на денешната дебата за предлог-законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, која Владата ја организираше како продолжение на досегашната расправа со медиумите и со еснафските организации.

Во речиси двочасовната расправа за обемниот предлог-закон, раководни лица на медиуми и на асоцијации на медиуми побараа повеќе измени на законот, а остри критики за сегашната верзија на предлог-законот упати и претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, кој беше придружуван од генералниот секретар на здружението и од неколку членови на управниот одбор. Според Селмани, тие луѓе во Владата што го пишувале текстот за законот се непријатели на медиумите, а многу ѝ штетат и на Владата.

Како што посочија и Манчевски и министерот без ресор задолжен за комуникации, транспарентност и отчетност, Роберт Поповски, Владата е подготвена да ги прифати забелешките и да повлече некои решенија, како што се укинување на глобите од 5.000 евра за медиумот и од 1.500 евра за одговорното лице за непрофесионално новинарско известување и за говор на омраза, што го побараа и Селмани и Лазо Петрушевски, претседателот на Советот на Агенцијата за аудио и аудиовозиуелни услуги, но и други учесници.

Во однос на МРТ, владиниот текст на законот претрпе остри критики зашто предвидува премалку пари за работењето на јавниот радиодифузен сервис, односно затоа што 0,7 отсто од државниот буџет се премалку пари за јавниот сервис. Беше посочено дека тие пари нема да бидат доволни за да се овозможи и работа и враќање на долговите, но, како што рекоа министрите Манчевски и Поповски, тоа се моменталните можности, а намерата на Владата е секоја следна година да ги зголемува тие средства за плус 0,1 отсто, па до крајот на четиригодишниот мандат да го достигне нивото на 1 отсто од буџетот. Владимир Петрески побара да се дефинира и законска граница за задолжувањето на МРТ во иднина, а при нејзино надминување, да се воведува принудна управа.

Денешната дебата во хотелот „Александар палас“ беше последната од серијата јавни дебати за текстот, а можно е, како што рече Манчевски, да се одржи и уште една дебата што ќе се однесува строго на застапеноста на македонската музика во програмите на медиумите.

Свои коментари за законот ќе може да даваат сите заинтересирани на страницата на ЕНЕР до 30 ноември, иако, како што најави Поповски, најверојатно Владата ќе остави уште седум дена простор за дебата за овој закон, кој за да помине во Собранието, треба да биде изгласан со двотретинско мнозинство.

– Затоа бараме и од опозицијата да се вклучи во процесот, за да донесеме текст кој навистина ќе овозможи реформи – рече Манчевски.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Предлог-буџетот за 2018 година првин на јавна расправа, а потоа во Собрание


Скопје, 31 октомври, 2017 - 15:23 (META) 

Министерството за финансии го подготвило предлог-буџетот за 2018 година, а пред да го достави до Владата, првин ќе го презентира пред јавноста, на јавна расправа, која ќе се одржи в четврток, соопшти министерот за финансии Драган Тевдовски, по одбележувањето на Светскиот ден на штедењето, организирано од Здружението на банкарство во Стопанската комора на Република Македонија.

– Законска обврска на Владата е предлог-буџетот да го достави до Собранието до 15 ноември. Првпат досега ќе се организира јавна дебата, на која ќе ги претставиме контурите на предлог-буџетот за наредната година – изјави Тевдовски, одговорајќи на новинарски прашања.

Тој рече и дека предвидениот буџетски дефицит е 2,8 отсто од домашниот бруто-производ, што, како што рече, е за нијанса помалку од кусокот на годинашниот буџет.


За албанскиот народен правобранител етничките Македонци се горанско малцинство


Охрид, 11 декември, 2016 - 11:02 (META) 

За Народниот правобранител на Албанија, етничките Македонци од областа Гора се горанско малцинство. Официјално на овој став, реагираше македонскo друштво „Илинден“ од Tирана.

– Народниот правобранител спомена дека во областа Гора „де факто“ постои горанско малцинство. Македонскo друштво „Илинден“ од Tирана посочува дека во областа Гора не постои никакво горанско малцинство. Во областа Гора има само македонско малцинство и таму живеат само етнички Македонци. Никакво малцинство не може да се извлекува од географско име, односно од топонимот на областа. Бараме Народниот правобранител во иднина да не ги нарекува Македонците во областа Гора горанско малцинство, што е без основа и без никакви аргументи – вели за „Мета“ претседателот на македонско друштво „Илинден“ од Тирана, Никола Ѓурѓај.

Во Албанија, во подготовка е законот за заштита на националните малцинства. Во јавната расправа што ја иницираше албанското министерство за надворешни работи, активно партриципираат и етничките Македонци.

Тие веруваат дека со неговото усвојување, ќе добијат можност македонскиот јазик да го изучуваат насекаде каде што има Македонци.

Се повикуваат сите заинтересирани страни да ги достават своите забелешки и сугестии до 28 декември годинава.


Ќе заработат ли сопствениците на земјиште од експресниот пат Штип – Кочани?


Штип, 19 февруари, 2016 - 16:32 (META) 

На денешната јавна расправа во Штип за експресниот пат Штип – Кочани, сопствениците на имоти дознаа дека ќе останат без дел од нивите. И без оглед дали ќе се спогодат за цената што ќе им ја понуди државата, земјиштето им се одзема по сила на законот бидејќи се работи за проект од јавен интерес.

Доколку не се договорат за цената што ќе им ја понуди државата, последна станица е судот, но тоа не го спречува градењето на патот и работите непречено ќе се одвиваат.

„Нè враќаат во 1947 година, кога земјиштето во социјалистичка Југославија им беше одземено на земјоделците и доделно на државата“, реагираа дел од присутните сопственици.

Други очекуваа да слушнат колку пари ќе добијат за нивите. Дали од нивите кај Сарчиево, Балван и кај Три Чешми ќе заработат како сопствениците што ги дадоа нивите за изградба на аеродромот кај Свети Николе.

Претставници на Агенцијата за државни патишта и проектантот на трасата објаснија дека експресниот пат ќе минува паралалено со посточекиот пат Штип – Кочани, откако ја напуштиле претходната траса по реакцијата на Општината Чешиново – Облешево дека експресниот пат ќе минува низ неколку села, каде и досега имаше неславни рекорди на човечки жртви од сообраќајќи.

На приватните сопственици ќе им биде понудена спогодба со државата откако проценители ќе ја одредат цената. Присутните сопственици, главно повозрасни луѓе, не добија одговор колку ќе добијат за своите парцели.

Еден од аргументите на присутните беше дека парите за нивите ќе ги потрошат, дека треба да се размислува од што потоа ќе живеат. Тогаш падна и предлог за промена на трасата на патот.

„По целата траса на патот погоре со поместување од два-три километри има слободно земјиште што не се обработува. Тоа е државно земјиште и ќе избегнеме и спогодби и судови. Оставете нè да си ја обработуваме земјата“, предложи еден од помладите сопственици, кој, како што рече, потрошил години за да го добие земјиштето, а патот поминува среде неговата плантажа од 95 декари лозје.

Бошко Целаков од проектантскиот тим на „Чакар и партнерс“ објасни дека првата делница од 14,3 километри ќе поминува низ државно и приватно земјиште и го опфаќа просторот од Технолошката зона во Штип (ТИРЗ) до населбата Ванчо Прке.

„Патот ќе биде широк 11,4 метри за во иднина да прерасне во авотпатско решение. Ќе опфати од 450 до 500 хектари од кои две третини се државно земјиште и една третина приватно земјиште“, изјави Целаков.

Оваа прва делница од 14,3 километри ќе чини од 28 до 30 милиони евра, за што Македонија веќе доби кредит од Европската банка за обнова и развој (ЕБРД). Во иднина овој екпресен пат треба да прерасне во автопатско решение кое ќе се поврзе со патот Штип – Миладиновци.


„Охрид СОС“: За Галичица се расправа празнично и зад грбот на јавноста


Охрид, 31 декември, 2015 - 10:07 (META) 

Терминот за јавна расправа на предлог-измените на планот за управување со националниот парк Галичица за период 2011-2020 година, 4 јануари, е спорен за граѓанската иницијатива „Охрид СОС“. Забележуваат дека не е ниту во согласност со сите постоечки домашни и меѓународни прописи за уредно консултирање на јавноста кога станува збор за добра од јавен интерес.

– На прагот сме да изгубиме три национални природни богатства со еден замав. Новите измени во планот за управување со НП Галичица подразбираат отстранување на досегашниот степен на заштита на најранливите подрачја на оваа планина за изградба на скијачки центар, експресен пат и туристичко-развојни зони на брегот на Охридското Езеро. Овие огромни градежни зафати во срцето на Галичица се закануваат да го уништат уникатниот биодиверзитет на Галичица, а домашни и странски експерти повеќепати потврдија дека уништувањето на планината би значело и бавно уништување на Преспанско и на Охридско Езеро, две од трите природни езера во Македонија – предупредуваат од „Охрид СОС“.

„Охрид СОС“ претходно учествуваше на јавната расправа, одржана на 11 септември, заедно со повеќе граѓански организации, од што испрати свои коментари кон ревидираната стратегиска оцена на животната средина за предлог-измените во планот за управување со НП Галичица, но досега немаат добиено одговор од надлежните институции.

Од „Охрид СОС“ бараат итно поместување на временската рамка за консултации со јавноста и предлагаат истата да трае во период од 11 јануари до 11 февруари 2016 година, како и во најбрз можен рок да им биде испратен одговор во врска со доставените коментари до ЈП Галичица.