Тевдовски: Успешно се реализираат мерките од Програмата за економски реформи


Скопје, 21 февруари, 2019 - 13:23 (META) 

Министерството за финансии ќе продолжи да го зајакнува управувањето со јавните финансии, да ја подобрува фискалната дисциплина и транспарентноста во трошењето на јавните пари, истакна Министерот за финансии Драган Тевдовски на средбата со мисијата на Европската комисија за оцена на Програмата за економски реформи (ПЕР) за периодот 2019 – 2021 година.

Делегацијата на ЕК ја сочинуваат претставници на директоратите за проширување, за економија и финансии и за вработување.

„Програмата за економски реформи која што беше усвоена од страна на Владата на 22 јануари годинава претставува основа за клучните реформски процеси кои дополнително ќе го интензивираат нашиот дијалог со ЕУ. Таа е еден од основните документи за утврдување на годишните стратешки приоритети и цели на Владата“, нагласи Тевдовски.

Подготовката на ПЕР е координирана од страна на Министерството за финансии, а се доставува до ЕК по нејзино усвојување, најдоцна до 31 јануари.

Програмата за економски реформи 2019 – 2021 г., освен среднорочна макроекономска и фискална рамка, предвидува и сет од 18 клучни секторски структурни реформи за зголемување на конкурентноста и растот на економијата. Мерките се однесувааат на пазарот на енергија и транспорт, земјоделскиот сектор, индустријата, деловното опкружување и намалување на неформалната економија, подобрување на инфраструктурата и пристапот до финансии за истражување, развој и иновации, олеснување на трговијата, вработувањето и пазарот на труд, како и социјалната заштита и инклузијата.

Годинашнава програма е петти ваков документ, изработен во согласност со Програмата за работа на Владата 2017-2020 година, ревидираната фискална стратегија за периодот 2019-2021 и буџетот за 2019 година, како и другите национални стратешки документи. Исто така, програмата е во согласност со стратегијата на ЕУ за брз, одржлив и сеопфатен економски развој „Европа 2020“.

Мисијата на ЕК престојува во нашата земја во рамки на подготовката на новиот Заеднички министерски дијалог кој ќе се одржи во мај 2019 година, помеѓу министрите за финансии од државите членки на ЕУ со министрите за финансии и гувернерите на централните банки од државите од Западен Балкан и Турција.

Целта на ваквиот дијалог е да се дојде до предлози за препораки кои ќе помагаат за реализација на приоритетите зацртани во ПЕР. Дел од дискусиите се однесуваат и на поврзување на домашните фирми со странските инвеститори, намалување на неформалната економија и вработувањето.


Министерство за финансии подготвува измени на Законот за јавен долг


Скопје, 18 февруари, 2019 - 13:27 (META) 

Поголема транспарентност, усогласување со меѓународните практики и поголем креидбилитет кај меѓународните институции и инвеститори се очекуваните ефекти од измените на Законот за јавен долг кои ги изработи Министерството за финансии, а кои се во собраниска процедура. Со измените се предлага враќање на негарантираниот долг во пресметката за јавен долг.

– Негарантираниот долг беше дел од пресметката на јавниот долг до 2014 година, кога со измени на законот беше изземен. Ова решение беше критикувано од ЕУ веќе во следните заеднички заклучоци од министерскиот дијалог во 2015 година. Беше критикувано и од тогашната опозиција и експертска јавност.Вклучувањето на негарантираниот долг во пресметката на јавниот долг е: прво во насока на поголема транспарентност, второ во согласност со препораките на меѓународните институции како ММФ, Светска банка, Европска комисија, и рејтинг агенции – истакнува министерот за финансии Драган Тевдовски.

Со измените се враќа изработката на Стратегија за управување со јавен долг како одделен документ. Стратегијата ќе биде тесно фокусирана на управувањето со државниот долг, портфолиото и структурата на државниот долг.

Законските измени предвидуваат и Министерството за финансии да врши кредитна анализа и проценка на кредитна способност на носителите на јавен долг при издавање на државна гаранција, согласно посебна пропишана методологија за проценка. Со ваквиот пристап се прави усогласување со правилата и законодавството на ЕУ при контрола при издавање на државни гаранции.

Измените на законот се во насока на заложбите на Министерството за финансии за прудентно управување со јавниот долг. Резултат од овие заложби е податокот дека јавниот долг на крајот од минатата година е стабилизиран, односно е понизок во однос од пред две години. Имено ако во 2016 јавниот долг изнесуваше 48,8 отсто од БДП, сега изнесува 48,7 отсто.


Јавниот долг се зголемил за повеќе од три пати за десет години (инфографик)


Скопје, 19 ноември, 2018 - 15:40 (META) 

Влегува ли Македонија во должнички вртлог имајќи предвид што секоја година од домашни и од странски извори мора да се позајмуваат пари за да се вратат старите долгови и да се покријат буџетските расходи е прашање на кое е извесен потврден одговор, ако се земе предвид дека и по промената на власта, новата Влада продолжи со нови задолжувања и покрај критиките што ги упатуваше за политиките на претходната власт предводена од ВМРО-ДПМНЕ.

Според податоците на Министерството за финансии, јавниот долг на 30.9.2018 година изнесувал 5,1 милијарди евра, односно 48,2 отсто од БДП, што е зголемување за 3,6 милијарди евра или за 3,4 пати повеќе во однос на 2008 година кога јавниот долг изнесувал 1,5 милијарди евра.

Со предлог-буџетот за 2019 година, Владата планира нови задолжувања. Проектираниот дефицит за 2019 година од 282 милиони евра, отплатата по основ на главница на надворешен долг во износ од 100 милиони евра и отплатата на домашен долг во износ од 167 милиони евра ќе се финансираат преку задолжување во странство и на домашниот пазар на државни хартии од вредност.

Отплатата на главница по основ на надворешен долг го вклучува редовното сервисирање на обврските по надворешниот долг додека отплатата на домашен долг ги опфаќа отплатите на државни обврзници и отплата на структурни обврзници.

„Со цел оптимизација на исплатите и намалување на ризикот за рефинансирање, основна заложба на Министерството за финансии ќе биде зголемување на рочноста на издадените хартии од вредност преку издавање на државни обврзници со подолги рочности. Задолжувањето во странство може да се реализира преку повлекување на средства од поволни кредити од странски финансиски институции наменети за финансирање на одделни проекти, како и преку заем за буџетско финансирање гарантиран од Светска банка. Покрај ова, се предвидува и зголемено акумулирање на депозити на буџетската сметка со цел редовно и навремено финансирање на обврските кои доспеваат на почетокот на 2020 година“, се вели во предлог-буџетот.

Европската банка за обнова и развој во својот најнов транзициски извештај 2018-2019 предупреди на понатамошен пораст на јавниот долг на Македонија како резултат на економските политики за субвенционирање на бизнисите како и зголемувањето на минималната плата.

„Нивото на јавниот долг е сé уште релативно скромнo, до 47 отсто од БДП, и во рамките на Мастришкиот критериум од 60 отсто од БДП, но постојано се зголемува во последниве години. Понатамошно зголемување на јавниот долг се очекува како резултат на мерките усвоени од страна на владата, вклучувајќи ги стимулациите за бизнисите и зголемувањето на минималната плата”, велат од ЕБОР.

Од друга страна, министерот за финансии, Драган Тевдовски, смета дека Владата успешно управува со јавниот долг.

Dragan Tevdovski

„Работиме на стабилизирање на јавниот долг. Тоа го правиме со намалување на буџетскиот дефицит, кој и сега е намален. На крајот на 2018 година имавме проекција дека јавниот долг ќе биде 50 отсто од БДП, но во суштина тој е 48,2 отсто. Нашата проекција за следната година е 54,2 отсто, но наша проценка е дека тој ќе биде понизок“, изјави Тевдовски при презентацијата на предлог-буџетот за 2019 година.

Тој потенцира дека Владата успеала да ја забави динамиката на пораст на јавниот долг и дека обезбедува средства за негово финасирање по најниска цена.

Според него, 54,2 отсто од БДП е максималната проекција за пораст на јавниот долг и дека таа ќе зависи од реализацијата на капиталните проекти кај кои се очекува позабрзана реализација.


ММФ: Исправни се мерките за оддржливоста на пензиите и социјалната еднаквост


Вашингтон, 19 ноември, 2018 - 11:14 (META) 

Во Министерството за финансии се одржа завршниот состанок со тимот на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), кој престојуваше во земјата со цел спроведување на редовниот годишен преглед на македонската економија. На состанокот присуствуваше тим на Министерството за финансии, предводен од министерот Драган Тевдовски, како и гувернерката на НБРМ, Анита Ангеловска-Бежоска.

Во соопштението на ММФ се наведува дека исправно е што предлог-буџетот за 2019 година е фокусиран на оддржливоста на пензискиот систем, промовирањето на социјалната еднаквост и поддршката на вработеноста.

За промените во данокот на личен доход се вели дека го зголемуваат данокот на доход од капитал и ја подобруваат рамнотежата на даночниот товар меѓу лицата со висок и низок доход. ММФ исто така нотира дека, со цел подобрување на покриеноста и таргетирањето на социјалната помош, буџетот предвидува консолидација и замена на постоечките видови помош, вклучувајќи го и додатокот за трето дете, со гарантиран минимален доход базиран на потребите и со социјална пензија.

Понатаму, според мисијата, предложените пензиски реформи ќе го намалат пензискиот дефицит на среден рок. Според прелиминарните оценки на ММФ, овие мерки, заедно со поддршката за вработеноста и инвестициите, ќе резултираат со привремено зголемување на фискалниот дефицит на 3 проценти од БДП во 2019 година, и потоа негово намалување на 2,4 проценти од БДП на среден рок. Според основната проекција, јавниот долг ќе го достигне максимумот од 54,7 проценти од БДП во 2021 година.

ММФ препорачува постигнување на нула примарен дефицит на среден рок со цел постигнување на јасна надолна тракеторија на јавниот долг. Со цел долгорочна оддржливост на пензискиот систем, потребно е да се разгледаат дополнителни мерки како порестриктивни услови за предвремено пензионирање и покачување на возраста за пензионирање.

За ММФ охрабрувачки се и треба да продолжат неодамнешните реформи за зајакнување на управувањето со јавните финансии и подобрување на фискалната транспарентност. Исто така, се наведува дека мерките за зајакнување на рамката за мониторирање на неплатените обврски во јавниот сектор и предложените измени кои ги поврзуваат општинските буџети со реализацијата на приходите се чекори во правилна насока.


Министерство за финансии: Јавниот долг се намалува, враќаме стари кредити


Скопје, 8 август, 2018 - 12:55 (META) 

Заклучно со 2016 година, јавниот долг учествуваше со 48,5 поценти од домашниот-бруто-производ (БДП) или 4,7 милијади евра, а на крајот на 2017 година вкупниот јавен долг е намален на 47,2 проценти од БДП.

Ова денеска го одговори заменик-министерката за финансии, Ширет Елези на новинарско прашање за задолжувањето.

– Само во јануари 2018 година, Министерството за финансии исплати над 200 милиони евра долг преземен од претходните години, односно исплати кредит земен во 2013 година од 95 милиони евра, а исто така предвреме е исплатена обврзница која доспева во 2020 година – изјави Елези.

Таа потенцираше дека од 2008 до 2016 година долгот се зголемил двојно или од 23 проценти од БДП на 48,5 проценти од БДП.

Во однос на слабата реализација на капиталните инвестиции, Елизе додаде дека прават напори и ги притискаат институциите за реализација на капиталните инвестиции во наредниот период.

– Затоа правевме и одредени анализи, ако има потреба ќе се прави ребаланс на буџетот за да ги прераспределиме таму каде има потреба од буџетските корисници за да се реализираат – истакна Елези и информираше дека во буџетот има одлична наплата на приходите со реализација од 47 проценти од планираното, а буџетскиот дефицит е 0,7 проценти или една четвртина од проектираниот.


ВМРО-ДПМНЕ: СДСМ го зголемува јавниот долг, а „остварува“ само партиски тендери


Скопје, 7 август, 2018 - 15:31 (META) 

Со денешното задолжување за околу 32,5 милиони преку аукцијата на Министерството за финансии, СДСМ продолжува со постојаното зголемување на јавниот долг, а не ги остварува дадените ветувања. Единствен и најголем проект им се тендерите и државните пари што ги делат на фирмите на СДСМ и на членовите на СДСМ, обвини портпаролот на ВМРО-ДПМНЕ, Димче Арсовски.

– Само денеска СДСМ го задолжува секое просечно 4-члено семејство за нови 4.000 денари. Граѓаните тонат во долгови, не можат да врзат крај со крај, а СДСМ, Заев, Анѓушев, Филипче, Шекеринска си делат народни пари по нивни блиски и фирми блиски до СДСМ. Јавниот долг во изминативе 3 месеци СДСМ го зголемија за 54 милиони евра, додека пак државниот долг го зголемија за 29 милиони евра – рече тој.

Арсовски рече дека јавниот долг во изминатите три месеци секој ден се зголемува за 580.000 евра, а реализацијата на капиталните проекти „досега е смешна, исто како што е смешен и растот на БДП“. Тој во името на партијата побара СДСМ да се откаже од намерите предвидени од фискалната стратегија со која што државниот и јавниот долг би отишле над 50% од БДП.

СДСМ реагираше на обвинувањата од Арсовски, порачувајќи оти не е точно дека долгот се зголемил за 32 милиони евра, бидејќи позајмените пари ќе се употребат за враќање долг направен од ВМРО-ДПМНЕ.

„Откако ВМРО-ДПМНЕ го создаде јавниот долг и ги задолжи граѓаните, за прв пат после цели 9 години, во 2017 година јавниот долг бележи намалување. Во 2018 година се задржува на тоа ниво. Криминалните политики на ВМРО-ДПМНЕ ги задолжија и осиромашија граѓаните. Наследени се обврски од 2 милијарди 114 милиони евра до 2020 година кои треба да се вратат. Тоа се камати и главнини од задолжувањата направени во времето на ВМРО ДПМНЕ“, стои во реакцијата од СДСМ.


Владата ја финализираше постапката за прифаќање на возачките дозволи во Германија


Скопје, 26 јуни, 2018 - 17:21 (META) 

На својата 76-та седница одржана попладнево, Владата го прифатила текстот на декларацијата со која Македонија и Германија меѓусебно ќе си ги признаваат возачките дозволи.

Тоа е последниот чекор пред потпишувањето на документот, со кое во Германија ќе се прифаќаат македонските возачки дозволи на македонските државјани што имаат законски престој во Германија од најмалку 185 дена во годината, како и на германските државјани со законски престој од најмалку 180 дена во Македонија, се дознава од владиното соопштение.

Мерката ќе донесе олеснување на гастарбајтерите, кои сега мораат да вадат меѓународни возачки дозволи.

Министрите на денешната седница го прифатиле и годишниот извештај на Министерството за финансии за управување со јавниот долг за 2017-тата година. Според извештајот, тој на крајот на 2017 година изнесувал 4.786,9 милиони евра, што претставува 47,6% во однос на БДП. Од оваа сума, 3.187,5 милиони евра отпаѓаат на надворешниот, додека 1.599,4 милиони евра на внатрешниот јавен долг.

Државниот долг на Република Македонија на крајот на 2017 година изнесувал 3.958,5 милиони евра односно 39,3% во однос на БДП.

Според годишниот извештај на министерството за финансии, бројот на вработени во 2017 година се зголемил за 2,4%, односно за околу 17.000 лица споредено со 2016-тата година. Зголемување од 2,6% на номиналната основа и раст од 1,2% на реална основа, лани бележи и просечната нето/бруто-плата.

Владата на седницата го разгледала и го прифатила извештајот за работата на Фондот за пензиското и инвалидското осигурување на Македонија (ПИОМ) во 2017 година. Според истиот, бројот на регистрирани осигуреници во декември 2017 е зголемен за 5.406 осигуреници во споредба со истиот месец во 2016 година. ПИОМ минатата година остварил плус од 171 милиони денари, односно 2,78 милиони евра.

Фондот за пензиското и инвалидското осигурување, според извештајот, минатата година остварил вкупни приходи во износ од 65.319,96 милиони денари и вкупни расходи во износ од 65.148,94 милиони денари.


Богов: Македонската економија подготвена за поголеми светски финансиски потреси


Скопје, 12 февруари, 2018 - 13:50 (META) 

Гувернерот на Народна банка, Димитар Богов, очекува намалување на буџетскиот дефицит, стабилизирање на јавниот долг и економијата во следниот период подготвено да ги дочека евентуалните турбуленции на светскиот пазар.

– Со искористувањето на поволниот амбиент за издавање на еврообврзницата се обезбедија финансиски средства до средината на следната година и на тој начин ќе се избегне периодот на нестабилност. Изминатите десет години работевме на зајакнување на инфраструктурата на банките и на финансискиот сектор – изјави Богов.

Според него, фактот што Европската централна банка (ЕЦБ) нема да ја зголеми референтната каматна стапка уверува дека ниту Народната банка нема да ја зголеми оваа стапка.

– Водиме сметка за случувањата во платниот биланс, фискалната политика и другите случувања во економијата и во зависност од ризиците ќе се знае дали оваа стапка ќе се намали, зголеми или ќе остане иста – додаде Богов.

Тој објасни дека светските финансиски пазари се пред нови предизвици поради нестабилната монетарна политика. Според Богов, Американската централна банка (ФЕД) и Европската централна банка (ЕЦБ), минатите години вбризгале огромно количество пари, за да се избегнат импликациите од светската економска криза.

Но, со стабилизирање на светската економија и со нејзиниот пораст во последните две години, најавеното повлекување на тие средства предизвикало реакција на светските финансиски пазари, како што беше падот на американската берза. А, токму ова е предизвикот со кој ќе се соочува светската економија следните години, смета Богов.


„Фич“ го подобри кредитниот рејтинг на Македонија, ББ од негативен во позитивен


Скопје, 3 февруари, 2018 - 10:31 (META) 

Меѓународната агенција за оценка на кредитниот рејтинг „Фич“, го подобри кредитниот рејтинг на Македонија, ББ од негативен во позитивен.

На подобрувањето на рејтингот влијаела политичката стабилизација, подобрувањето на меѓународните односи, напредокот на реформите во „план 3-6-9“, резултатот од локалните избори, активноста на Специјалното јавно обвинителство околу прислушуваните разговори.

Од агенцијата наведуваат дека, дипломатските сигнали околу решавањето на спорот со името се позитивни и дека Македонија очекува позитивна препорака од Европската комисија и почеток на преговорите во текот на 2018 година.

На потврдата на рејтингот ББ влијаело и оддржувањето на ниска инфлација и финансиска стабилност. Врз подобрување на рејтингот може да влијаат подобрувањето на стандардите на владеењето и понатамошното намалување на политичката неизвесност, како и имплементацијата на кредибилна среднорочна фискална консолидација и стабилизација на учеството на јавниот долг во БДП.

Наспроти ова, врз влошување на кредитниот рејтинг може да влијаат повторувањето на политичката нестабилност, фискалната недисциплина или потенцијалните обврски, како и проширувањето на дефицитот на тековната сметка.


Државниот и јавниот долг намалени во третото тримесечје од годинава


Скопје, 31 октомври, 2017 - 16:35 (META) 

Министерството за финансии денеска ги објави податоците за државниот и за јавниот долг за третото тримесечје годинава, според кои, има намалување на државниот и на јавниот долг во однос на претходното тримесечје.

Заклучно со вчера, државниот долг изнесува 3,87 милијарди евра или 37,8 отсто од домашниот бруто-производ (БДП), што споредено со претходното тримесечје е намалување за 9,6 милиони евра, односно за 0,1 процентен поен.

Јавниот долг на државата, кој ги вклучува државниот и гарантираниот долг, за третото тримесечје годинава изнесува 4,69 милијарди евра, што претставува 45,8 отсто од БДП или, споредено со претходното тримесечје, претставува намалување за 16,8 милиони евра во апсолутен износ, односно за 0,2 процентни поени.

Намалувањето на јавниот и на државниот долг, според Министерството за финансии, се должи на отплата на обврски за надворешен стар долг, во вкупен износ 101,9 милиони евра.