„Еко-свест“ покрена петиција за мерки за намалување на аерозагадувањето во Скопје


Скопје, 2 ноември, 2018 - 13:00 (META) 

Центарот за истражување и информирање за животна средина „Еко-свест“ по најновите извештаи за загадувањето на воздухот во Скопје, покрена онлајн-петиција со која од Министерството за животна средина и просторно планирање (МЖСПП) и Град Скопје се бараат итни чекори за борба против причините за загадување на скопскиот воздух.

Еко-свест“ ги повика сите граѓани да се потпишат на петицијата, со која се бара забрана за употребата на јаглен за загревање на домаќинствата, како и ограничување на движењето на возилата во центарот на Скопје, како и нов зимски сообраќаен режим во градот.

Се бара и намалување на ДДВ за топлинска енергија и намалување на трошоците за приклучување на старите и новите згради на централното градско греење, како и подобрување на јавниот транспорт. Дополнително се предлагаат стимулации за работниците кои одат до работа и до работа дома пеш или со велосипед или пак ќе се организираат повеќе лица да патуваат со еден автомобил.

Се предлага и ограничување на индустријата и градежните активности во зимскиот период, како и строги казни за палењето диви депонии или стрништа.

Петицијата може да се потпише тука.


Помали акцизи за малите производители на алкохол


Скопје, 30 јули, 2018 - 16:06 (META) 

Со новиот Закон за акцизи, малите дестилерии ќе плаќаат 50% од полната акцизата по литар алкохол, а земјоделците-  мали производители 8,5% од полната акциза по литар алкохол. Кај големите производители на алкохол, акцизата останува иста. Станува збор за нов закон кој е усогласен со ЕУ директивите, известија од Министерството за финансии.

Дополнителна поволност која ја предвидува законот е тоа што отсега акцизата за тутунски производи и алкохолни пијалаци ќе се плаќа со пуштање во промет на производот. Досега акцизата се плаќаше однапред, односно со подигање на акцизните марки.

Исто така, ќе се намали акцизата за меѓупроизводите, како на пример ликер и вермут, за околу 50%.

Со новиот закон за акцизи се овозможува увоз и пуштање во промет на нови тутунски производи, кои досега граѓаните ги набавуваа од странство.

Поради следење на увозот и извозот на струјата, природниот гас, јаглен, кокс и лигнит, тие стануваат акцизно добро со овој закон, со тоа што акцизата се одредува на 0%. Ова значи дека увезувачите нема да имаат дополнителен трошок, односно нема да плаќаат акциза.


Обновливите извори на енергија го победија јагленот во Германија


Берлин, 11 јули, 2018 - 13:56 (META) 

Во првото полугодие на годинава, Германија добила повеќе струја од обновливите извори на енергија, отколку од јагленот, соопшти германската Асоцијација за енергија и вода.

Со тоа Германија и официјално влегува во иднината. Иако досега производената струја од хидроелектрани, соларни електрани и ветроелектрани и од биогас го надминуваше производството од јаглен и лигнит, тоа се случуваше само во одредени денови или седмици, но ова е првпат обновливите извори да доминираат во толку долг период.

Од јануари до јуни, обновливите извори учествувале со 36,3 отсто од вкупното производство, а јагленот само 35,1 отсто. Остатокот отпаѓа на струјата произведена од природен гас и од нуклеарните електрани.

Пресметките велат дека „зелената“ струја изнесувала 118 милијарди киловат часови, а тоа е дури 10 отсто повеќе отколку во истиот период во 2017 година. Струјата произведена со согорување лигнит и јаглен изнесувала 114 милијарди киловатчасови, значително помалку од 127 милијарди киловатчасови во првата половина на 2017 година.

Опаднало и производството на струја од природен гас – од 44 милијарди киловатчасови во првата половина на 2017 година, на 40 милијарди киловатчасови во првото шестмесечје на годинава.  Нуклеарната енергија во првата половина на годинава придонела со 37 милијарди киловатчасови.


ЕЛЕМ ќе купува сопствена механизација за ископ на јаглен во РЕК Битола


Скопје, 20 февруари, 2018 - 15:54 (META) 

Во завршна фаза е тендерската документација за купување на сопствена механизација за ископ на јаглен во РЕК Битола, со што ЕЛЕМ ќе го елиминира или ќе го сведе на минимум ангажирањето на надворешни фирми во оваа државна компанија, информираат од таму.

Од таму додаваат дека, намерата на раководството е ЕЛЕМ и нејзините подружници при производството на електрична енергија да се потпираат на свои ресурси, наместо за тоа да се исплатуваат приватни фирми.

„Согласно направената физибилити студија од страна на Секторот за развој и инвестици во РЕК Битола, за целосна набавка на сопствена опрема ќе бидат потребни 64,5 милиони ера. Во прва фаза, сумата за набавка ќе биде 24 милиони евра и тендерот се очекува да биде распишан до крајот на февруари“, се додава во соопштението.

Од ЕЛЕМ велат дека, по откажувањето на „Трансмет“ од договорот за ископ на јаглен во РЕК Битола, бил распишан нов тендер за избор на фирма за ископ и транспорт на јаглен и јаловина.

„За да се покрие периодот од три месеци до избор на нова фирма кој ќе се изврши преку јавна е-аукција, склучен е привремен договор за ископ согласно Законот за јавните набавки кој предвидува услови од крајна итност, за да може да продолжи производството на електрична енергија во РЕК Битола. Истиот ден кога „Трансмет“ го извести ЕЛЕМ дека се повлекува од договорот, во РЕК Битола беа повикани да дадат свои понуди фирмите „Рудкоп“ и „Пелистер“ од Битола, „Машинокоп“ од Кавадарци, „Илинден“ од Струга и „Топлина“ од Охрид. Првичната цена која РЕК Битола ја доби изнесуваше 100 денари за гигаџул, додека последната понудена цена, на која и беше склучен договорот со фирмата „Пелистер“ изнесуваше 87,80 денари. Овој договор ќе важи во следните три месеци, до кога се очекува преку тендер и со јавно електронско наддавање да биде избрана фирма која ќе го врши ископот на јаглен во РЕК Битола“, соопштуваат од ЕЛЕМ.


ЕЛЕМ го раскина договорот со „Трансмет“, компанијата треба да плати 300.000 евра


Скопје, 2 февруари, 2018 - 16:10 (META) 

ЕЛЕМ информира дека „Трансмет“ се откажал од договорот за ископ на јаглен во РЕК Битола, поради неможност да ги исполни обврските за ископ според утврдената динамика.

„Од денеска договорот со „Трансмет“ е раскинат и ЕЛЕМ ќе ги преземе сите правни дејствија кои му стојат на располагање, согласно договорот и законите за да ја намали штетата која му е причинета од несовесното работење на наведеното правно лице, а со тоа да ја намали и штетата врз јавниот интерес. ЕЛЕМ ќе ја наплати банкарската гаранција од 300.000 евра, која има право да ја активира по неколку основи од договорот, кои „Трансмет“ ги прекрши“, се вели во соопштението на ЕЛЕМ.

Во него се додава дека, ЕЛЕМ ќе испрати известување до Бирото за јавни набавки за активирање на банкарската гаранција. По ова, ќе следува издавање на негативна референца од страна на Бирото, со што оваа компанија ќе биде спречена да учествува на државни тендери во траење од една година.

„Во изминатите три месеци од кога беше склучен договорот, „Трансмет“ не ги испорача договорените количини јаглен за ниту еден месец, ниту ги надомести во следниот месец, како што дополнително се обврза. Исто така, во вториот и третиот месец испорачуваше јаглен со недоволна калориска вредност. Од друга страна, во подолг период имаше застој во работата поради штрајк на работниците на ова правно лице, кои во последните 20 дена целосно го запреа ископот“, додаваат од ЕЛЕМ.

ЕЛЕМ ќе распише нов тендер за избор на надворешна фирма за ископ на јаглен во РЕК Битола, односно во рудникот Брод-Гнеотино.

„Во меѓувреме додека да се реализира новиот тендер, ископот на јаглен ќе се покрие преку т.н. итна постапка, односно ќе бидат повикани неколку фирми кои имаат работено на ископ и транспорт на јаглен и јаловина, од кои ќе се избере најповолна понуда и ќе се склучи спогодба за привремено вршење ископ во следните три месеци, односно до конечниот избор на фирма за ископ, преку тендер и „е-аукција““, се вели во соопштението.

Инаку, против фирмата „Трансмет“ и нејзиниот сопственик, Сеад Кочан се води судски процес за случајот „Труст“ на Специјалното јавно обвинителство. Бизнисменот и неговата компанија се обвинети дека заедно со фирмите „Силекс неметали“ и „Вато“ со невистинити и фалсификувани документи добиле тендер на ЕЛЕМ вреден 17 милиони евра.


Домашното бруто-производство на струја учествува со 75,4 проценти во потрошувачката


Скопје, 26 декември, 2017 - 10:58 (META) 

Во октомври годинава, потрошени се 564.378 мегават-часови електрична енергија, 23.802 милиони кубни метри природен гас, 407.265 тони јаглен и 86.884 тони нафтени продукти, објави Државниот завод за статистика.

Домашното бруто-производство на електрична енергија учествува со 75,4 проценти во домашната бруто-потрошувачка, додека 96,9 проценти од вкупната потрошувачка на јаглен се употребени за производство на електрична енергија.


Макрадули: До 2020 година ќе биде забрането греењето со јаглен


Бон, 18 ноември, 2017 - 12:08 (META) 

Греењето на јаглен во Македонија до 2020 година ќе биде забрането, истакна заменик-министерот за животна средина, Јани Макрадули, кој учествуваше на Светската климатска конференција во Бон.

Тој додаде дека оваа мерка е дел од македонските заложби за заштита на животната средина и од борбата со климатските промени кои се предизвикани од огромната емисија на јаглеродни гасови во атмосферата, со што драстично се зголемува температурата на планетата.

– Две третини од загадувањето во Скопје е резултат на затоплувањето на домовите и на користењето несоодветни материјали и затоа тоа е приоритетен проблем на Владата – вели Макрадули.

Некои податоци, како што соопшти, покажуваат дека дури 100 семејства на територијата на општина Центар во Скопје се греат на јаглен, а многу од домовите се затоплуваат со неквалитетни дрва, но и со друг штетен материјал.

Макрадули вели дека загадувањето може да се реши само со интегриран пристап и со активности во сите области паралелено и со мерки на долг рок, но кои треба да почнат да се реализираат веднаш.


212 милиони евра завршиле во пет фирми за ископ на јаглен во РЕК Битола и во РЕК Осломеј


Скопје, 25 септември, 2017 - 14:41 (META) 

ЕЛЕМ платиле 161 милион евра на „Трансмет“, „Силекс неметали“, „Пелистер“, „Гранит“ и на „Марковски компани“ за ископ на јаглен и на јаловина во РЕК Битола, од 2012 до август 2017 година, информираше денеска на прес-конференција директорот на ЕЛЕМ, Драган Миновски.

Тој додаде дека во истиот период, поради недостиг и неисправност на сопствената механизација, во РЕК Битола и во РЕК Осломеј била ангажирана и помошна надворешна механизација, за што се платени 46 милилини евра во РЕК Битола и 5 милиони евра во РЕК Осломеј.

– Во наведениот период, вкупните трошоци за ископ на јаглен и на јаловина од надворешни фирми и за ангажирањето помошна механизација во РЕК Битола и во РЕК Осломеј изнесувале околу 212 милиони евра. За споредба, во периодот од 2000 до 2005 година, за ископ на јаглен биле платени 38 милиони евра – изјави Миновски.

Директорот на ЕЛЕМ информираше дека ископот на јаглен во РЕК Битола, во периодот од 2012 до август 2017 година, го вршеле само тие пет компании.

– Тие во одредени периоди учествуваат самостојно на тендерите, а во други случаи се јавуваат како конзорциум, односно конкурираат заедно. Од три од компаниите кои биле ангажирани за ископ на јаглен и на јаловина, односно „Трансмет“ , „Пелистер“ и „Марковски компани“, РЕК Битола истовремено ангажирал и помошна механизација – рече Миновски.

Тој додаде дека овие трошоци влијаеле врз цената на електричната енергија.

– Вкупните трошоци за ископ на јаглен и на јаловина од надворешни фирми и за ангажирањето помошна механизација, влијае на регулираната цена на електрична енергија за изминатите години, од 2012 до август 2017 година, со околу 20 проценти или, во просек, по 8 евра за секој произведен мегават-час. Во моментов регулираната цена за производство на електрична енергија од ЕЛЕМ изнесува 41 евра по мегават-час – додаде Миновски.

Во однос на ангажирањето на надворешна механизација, од ЕЛЕМ планираат да набават сопствена механизација, што ќе доведе до намалување на трошоците за користење туѓа механизација.


Анѓушев: „Трансмет“ порано наплаќала по 144 денари за ископ, а овој тендер го добила за 44


Радовиш, 28 август, 2017 - 16:38 (META) 

Фирмата „Трансмет“ на Сеад Кочан која го доби тендерот на ЕЛЕМ за ископ на јаловина во РЕК Битола, наплаќала и до 144 денари по ископ на 1 гигаџул, а сега компанијата е подготвена да ја врши истата услуга за 44 денари, соопшти денеска вицепремиерот задолжен за економски прашања, Кочо Анѓушев.

-Најбитното прашање кое што треба да се одговори е, зошто истата компанија до вчера наплаќала од 90, а во одделни ситуации и до 144 денари по ископ на 1 гигаџул, а денеска истата компанија е подготвена да ја врши истата услуга за 44 денари. Моето прашање е каде завршила разликата од тие пари, и зошто тие цени не се постигнувани и претходно – вели Анѓушев.

На прашање кое е неговото мислење за ваквата понуда на тендерот, тој рече се анализираат сите понуди што конкурирале на тендерот, вклучувајќи ја и компанијата што дала најповолна цена, и при тоа, доколку нивната понуда е во колизија со законите, таа понуда ќе биде одбиена.

-Доколку нема такво нешто, јас би се фокусирал на две други прашања. Првото е зошто судот ја отфрли блокадата на сметката на таа компанија, кога веќе било утврдено дека нејзиното работење не било во согласност со законот, и второ, зошто претходното раководство на ЕЛЕМ, кога веќе беше разоткриено таквото работење на таа компанија, распиша тендер во кој не објави негативна референца, согласно Законот за јавни набавки, за оваа компанија – додаде вицепремиерот Анѓушев.

Според него со транспарентна постапка и чесен пристап ќе се дојде до реални цени на работењето, а заштедите што ќе се постигнат во енергетските компании ќе бидат трансферирани кај граѓаните.

Тој потенцираше дека лага се сите информации околу покачувањето на цената на струјата и дека тоа е само одвлекување на вниманието на македонската јавност од вистинските теми.


Во мај биле потрошени 549.074 мегават-часови електрична енергија


Скопје, 25 јули, 2017 - 13:07 (META) 

Во мај годинава, потрошени се 549.074 мегават-часови електрична енергија, 4.120 милиони кубни метри природен гас, 442.930 тони јаглен и 85.513 тони нафтени продукти, објави Државниот завод за статистика.

Домашното бруто-производство на електрична енергија учествува со 66,7 проценти во домашната бруто-потрошувачка, додека 92,7 проценти од вкупната потрошувачка на јаглени се употребени за производство на електрична енергија.