!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

УСАИД годинава одбележува 25 години од работата во Македонија


Скопје, 5 јануари, 2018 - 14:12 (META) 

Американската агенција за меѓународен развој во Македонија, УСАИД, годинава одбележува 25 години од работата во Македонија. Во партнерство со граѓаните, институциите, компаниите, здруженијата и организациите, УСАИД поддржа различни проекти, за да го подобри квалитетот на животот на граѓаните.

Меѓу првите проекти на УСАИД, беше проектот „Од земјоделец на земјоделец” во 1993 година.

„Целта на овој проект беше поддршка на растот на економијата, имајќи го предвид потенцијалот на земјоделството и можноста Македонија да стане рамноправен учесник на меѓународниот пазар во поглед на понудата на квалитетни земјоделски производи“, се вели во соопштението.

Со поддршка на УСАИД, се поставија стандарди за производство на македонски производи со додадена вредност и висок квалитет.

Во 2000 година, повеќе од две третини од македонските граѓани го препознаваа „знак за квалитет”, кој го добија 171 производ од млечната и месната индустрија, а повеќе од 70 проценти ги променија своите навики за купување, одбирајќи производ што го носи „знакот за квалитет”.

До 2002 година, Македонија воопшто не извезуваше млечни производи, но преку разните проекти на УСАИД во овој домен, по само четири години, се реализираше извоз на млечни производи во Соединетите Американски Држави во вредност од над еден милион долари, како и свежо јагнешко месо на пазарите во Грција, Италија и Хрватска.

„Во 2007 година, УСАИД започна со реализација на програмата „АгБиз“. Проектот резултираше со директна техничка поддршка на 372 агро-бизниси, 34 асоцијации на производители и пет бизнис асоцијации. Проектот исто така стимулираше инвестиции во земјоделството од речиси 19 милиони долари  и создавање на 637 нови работни места кои пак придонесоа за зголемување на приходите на повеќе од 42 илјади домаќинства во руралните делови на земјата“, додаваат од УСАИД.

Преку проектот за поддршка на мали и средни претпријатија, УСАИД многукратно ја подобри продуктивноста на производителите на пченка, како модел што ќе овозможи да се намали зависноста од увоз на пченка и конкурентно производство на храна за добиток.

Преку проектот за Регионален економски развој, УСАИД работи на поврзување на агробизнисите од Македонија и од регионот со водечките мрежи за увоз и дистрибуција на свеж, замрзнат и преработен зеленчук и овошје како и со некои од најголемите ланци на супермаркети во Европа и други алтернативни пазари.

„УСАИД ќе продолжи да работи со властите во Македонија и со домашните компании за да им помогне да станат поконкурентни и да ги развијат своите бизниси“, велат од агенцијата.


Извозот на компаниите од ТИР-зоните, лани изнесувал 2 милијарди евра


Скопје, 3 јануари, 2018 - 11:41 (META) 

Вредноста на извозот на компаниите од ТИР-зоните, лани надмина 2 милијарди евра, што претставува пораст од 29,2 проценти во однос на остварениот извоз во 2016 година, информираат од Дирекцијата за ТИРЗ.

ТИР-зоните за прв пат нудат еднакви и транспарентни услови за инвестирање и ги отвораат своите врати за домашните инвеститори.

„По објавувањето на Планот за економски пораст забележан е зголемен интерес за нови инвестиции на компании со домашен и странски капитал. Одредени проекти се во различни фази на реализација, што укажува на раздвижување на инвестициската активност на компаниите, стабилизација на деловната и политичка клима и услови за поинтензивен економски раст на Македонија во 2018 година“, се вели во соопштението.

Македонската компанија „Хај-тек“ и германската компанија „Герман електро-системс“, според најавите, се очекува да започнат со работа на почетокот на годината, додека италијанската компанија„МСА“ е во финална фаза на изградба на новата фабрика.

Во последниот квартал од 2017 година поставен е камен-темелник на турската компанија „Чагатај кабло“, за производство на жици и кабли, а потпишани се и инвестициски договори со турската компанија „Мурат тиџарет“ која ќе произведува кабли и електрични инсталации и со германската компанија „Кеслер“ за производство на електромотори.


Азески: Не постои безболен премин од задолжена економија кон одржлив пораст


Скопје, 29 декември, 2017 - 11:06 (META) 

Планот за економски пораст преточен во неколку мерки, кој го промовираше Владата, генерално ги содржи насоките и барањата на деловната заедница за кои што Стопанската комора на Македонија, постојано имаше свои предлози и укажувања до креаторите на економската политика, вели претседателот на Стопанска комора на Македонија (СКМ), Бранко Азески во новогодошното интервју за СКМ.

„Мерките во Планот за економски пораст се креирани и координирани од докажани и потврдени бизнисмени во реалниот сектор, кои истовремено се и носители на највисоките политички функции во Владата. Клучната поента е дека Планот за економски пораст дефиниран преку три столба, има за цел остварување на поголем економски пораст преку поддршка на компании кои се во добра кондиција и истовремено може да испорачаат уште поголеми позитивни резултати – нови вработувања, нови инвестиции, зголемување на извозот, основни претпоставки за поголем економски пораст“, вели Азески.

Тој во интервјуто додава дека, македонската економија денес е зависна од увозот и од штедењето, со висока изложеност на надворешни фактори на ризик.

„Очекувавме дека приватниот сектор, во борбата за поголем профит, ќе оствари пораст на конкурентноста на македонското стопанство, пораст на продуктивноста, на производството, на извозот и со тоа ќе ги совладаме наследените структурни нерамнотежи на патот кон одржливиот развој. Но, тоа не се случи. Големите производни капацитети ги растуривме, а нови конкурентни на отворениот пазар не создадовме. Затоа денеска сме со многу понизок капацитет на приватниот сектор, со ниска основа на реалниот сектор, со преработувачка индустрија од само 12 отсто учество во домашниот бруто-производ (БДП)“, додава Азески.

Клучен предизвик за 2018 година, според Азески, е да се запрат негативните трендови, односно од бавење со услужни дејности главно за домашниот пазар, кон вистински инвестиции во производството во функција на пораст на конкурентноста, односно производството и извозот.

„Зголемувањето на конкурентноста на македонските компании, несомнено е главниот предизвик и приоритет на економската политика, при што порастот на конкурентноста на приватниот сектор треба да се бара во рамките на друг развоен модел на македонската економија. Иако сегашната Влада се стреми да создаде избалансирана економија, не постои лесен и безболен пат на премин од економија која е зависна од увоз и задолжување кон одржлив и инклузивен пораст“, објаснува Азески.


Британските власти и дозволиле на „Гама Груп“ да ѝ продаде опрема за следење на Македонија


Скопје, 20 декември, 2017 - 15:15 (META) 

Владата на Велика Британија пред пет години ѝ дала дозвола на контроверзната британска компанија „Гама Груп“ да  ѝ испорача на Македонија софистицирана опрема за следење на комуникации, се вели во текстот на новинарката Тена Прелец за „Ал Џезеира“.

Текстот се повикува на документи добиени од британското Министерство за надворешни работи, преку слободен пристап до информации, кои покажуваат дека властите во Велика Британија ѝ дале извозна дозвола на „Гама интернешенл лимитед“ да и продаде шест „ловци на меѓународни мобилни претплатнички броеви“ (International Mobile Subscriber Identity – IMSI) на Македонија.

Набавката на опремата се случува во 2012 година, три години пред избувнувањето на аферата со масовното прислушување, што ја откри тогашниот опозициски, сега владејачки СДСМ преку т.н. „бомби“.

Иако е тешко да се утврди дали овие шест направи биле користени во незаконското прислушување, сепак, како што се наведува во текстот, има најмалку две причини зошто дозволата на британските власти за негова испорака во земјава е проблематична. Прво, во препораката за издавање на дозвола не е земена предвид сериозниоста на ситуацијата во Македонија, односно во неа се цитирани позитивните забелешки од извештајот од 2011 година на Европската Унија за напредокот на земјава, но, не се споменати наводите од извештајот во кои ЕУ изразува загриженост околу независноста на полицијата од Владата, како и слабата контрола на разузнавачките и на контра-разузнавачките служби.

Покрај тоа, не е обрнато внимание на досието на компанијата која аплицирала за дозволата. Имено, „Гама Груп“ е позната по својот контроверзен и високо интрузивен софтвер „ФинФишер“ кој го користат недемократски земји во светот и нивните репресивни тајни служби.

Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) неодамна остро ја критикуваше компанијата, обвинувајќи ја за кршење на препораките за заштита на човековите права.

Британските власти тврдат дека нема ништо проблематично во дозволата за извоз на опремата.

Сепак, актуелниот министер за правда на Велика Британија, Дејвид Лидингтон, кој во 2012 година беше министер за Европа и кој бил лично информиран за издадената дозвола за „Гама“ одбил да го коментира случајот, а единствената изјава доаѓа од Министерството за трговија.

„Владата на Обединетото кралство ги извршува своите обврски околу контролата на извозот многу сериозно и оперира со еден од најробустните режими за контрола на извозот во светот. Ригорозно ја испитуваме секоја апликација од случај до случај во однос на критериумите на ЕУ и националното лиценцирање за извоз на оружје, Обединетото Кралство многу сериозно ги презема одговорностите за контрола на извозот и работи како еден од најсилните режими за контрола на извозот во светот. Ние ригорозно ја испитуваме секоја апликација од случај до случај во однос на критериумите за лиценцирање на ЕУ и националниот извоз за извоз на оружје, и врз основа на сите достапни информации“, соопштиле од британското Министерство за трговија.

Иронијата е, се наведува во текстот, во тоа што од една страна, Британија не се срами да извезува ваква опрема во земји со репресивни режими, а од друга нејзиното користење во Британија е многу контроверзна тема.

Британската полиција сè уште одбива да каже дали користи ваква опрема за следење на мобилните телефони.

„Постои уште еден парадокс – работата на британската амбасада во Македонија често се оценува од претставниците на граѓанското општество во земјата, како непроценлив сојузник во борбата за човекови права“, се наведува во текстот.

Инаку, од британската амбасада во земјава во врска со ова не упатија на одговорот што на почетокот на декември, оваа година за „Алсат М“ соопштиле дека дозволата на „Гама Груп“ немало да биде издадена доколку не биде исполнети критериумите и дека има можност за ревизија на дозволите.

„Овие одлуки не се донесуваат лесно. Било Македонија или било која друга дестинација, дозволата немаше да се даде доколку би се констатирало дека истата не би била согласно консолидираните критериуми. Ние го имаме и користиме механизмот за брз и флексибилен одговор во однос на брзите и динамични ситуации во меѓународен поглед. Ја имаме можноста за ревизија на дозволите, да ги прекинеме или да ги вратиме назад, ако е потребно или доколку тоа го бараат околностите“, велат од Амбасадата на Велика Британија.


НБРМ: Состојбите во економијата во третиот квартал се подобруваат


Скопје, 13 декември, 2017 - 17:01 (META) 

По падот на економската активност во првата половина од годината, податоците за домашниот бруто-производ (БДП) покажуваа умерен пораст на годишна основа од 0,2 проценти, се вели во соопштението на Народна банка.

„Порастот на активноста во третиот квартал се должи на извозната и на личната потрошувачка, додека инвестициската активност продолжи да се намалува, но со побавно темпо, споредено со претходното тримесечје. Показатели упатуваат на нешто подобра состојба во економијата, во однос на претходниот квартал“, се додава во соопштението.

Просечната годишна стапка на инфлација во првите единаесет месеци изнесува 1,3 проценти и таа се движи во рамки на проекциите.


Анѓушев: За повисок економски пораст, извозот треба да биде 70 отсто од БДП


Скопје, 13 декември, 2017 - 13:39 (META) 

За повисок економски пораст на Македонија, потребно е, во креирањето на домашниот бруто-производ (БДП), извозот, од сегашните 53 проценти да изнесува од 60 до 70 проценти, рече денеска вицепремиерот за економски прашања Кочо Анѓушев на форумот „Преку интернационализација на стопанството до повисок економски раст“, кој беше во организација на стопанските комори.

Тој додаде дека, за таа цел македонските компании треба да се насочат кон инвестиции, со кои, ќе произведуваат производи со повисока додадена вредност.

– За секоја нова инвестиција ќе се обезбеди државна поддршка во висина од 10 проценти на инвестицијата, за инвестиции кои се однесуваат на подобрување на конкурентноста на странски пазари дополнителни 10 проценти, а доколку се зголемува интернационализацијата во земјите од Западен Балкан, поддршката е дополнителни 10 проценти. Па така, инвеститорите ќе имаат можност да добијат поврат до 30 проценти од направените инвестиции – рече Анѓушев.

Според вицепремиерот, порастот на БДП за 2018 година од 3,2 проценти е реален, бидејќи извозот покажува тенденција на пораст, а има пораст и во производството на земјоделски производи. Единствено градежната индустрија има пад, поради застојот во изградбата на автопатиштата.

– За повисок економски пораст потребно е стабилна политичка ситуација, владеење на правото и спроведување на економски мерки- додаде Анѓушев.


Стапката на пораст на БДП во третото тримесечје изнесува само 0,2 проценти


Скопје, 7 декември, 2017 - 15:04 (META) 

Стапката на пораст на домашниот бруто-производ (БДП) за третото тримесечје од годината изнесува 0,2 проценти. Во овој период, најголем пораст е забележан во секторите трговија на големо и трговија на мало, поправка на моторни возила и мотоцикли, транспорт и складирање и друго.

Финалната потрошувачка на домаќинствата, вклучувајќи ги непрофитните институции кои им служат на домаќинствата, во третото тримесечје од 2017 година номинално се зголемува за 5 проценти, а нејзиното учество во структурата на БДП изнесува 65,5 проценти.

Во истиот период, извозот на стоки и на услуги номинално се зголеми за 9,8 проценти, а увозот на стоки и на услуги забележа зголемување во номинален износ од 5 проценти.


Анѓушев: Владата треба да креира поволна бизнис-клима, а не конкуренција на фирмите


Скопје, 1 ноември, 2017 - 16:46 (META) 

Владата нема да креира фирми со кои ќе им се прави конкуренција на приватните компании, туку ќе работи на креирање поволна бизнис-клима со која ќе се овозможи пораст на компаниите и економски развој на земјата.

Ова денеска го истакна вицепремиерот за економија, Кочо Анѓушев, на панел-дискусијата „Научени лекции и како да се имплементираат најдобрите практики во Македонија и во регионот“ на самитот на „Македонија 2025“.

– Со поттикнување на компаниите ќе работиме на зголемување на извозот, со тенденција тој да учествува во создавање на домашниот бруто-производ (БДП) со 60-70 проценти, а годишната стапка на пораст на БДП да изнесува од 5 до 6 проценти – нагласи Анѓушев.

Тој додаде дека задача на Владата е да реализира капитални инвестиции, како изградба на патна, електро-енергетска и гасоводна инфраструктура.

– Наша цел е да имаме одржлив економски развој. За таа цел ја поттикнуваме соработката помеѓу домашните и странските компании, да се искористат домашни капацитети како можни доставувачи на странски компании. Воедно ќе се работи на поттикнување на иновативноста, односно истражувањето и развојот во приватниот сектор, кој во моментов учествува во креирање на БДП со минорни 0,02 отсто – додаде Анѓушев.


Кочовски: Состојбата во металната индустрија се подобрува, тоа ќе влијае и на економијата


Скопје, 24 октомври, 2017 - 12:49 (META) 

Во металната индустрија се чувствува заживување на пазарот, се зголемува обемот на нарачки и со тоа поголема е искористеноста на производствените капацитети, поголеми се производство, извозот и приходите, рече денеска на прес-конференција, претседателот на Здружението на металургијата при Стопанската комора на Македонија, Митко Кочовски.

Политичката криза, но и случувањата на светскиот пазар од кои најмногу зависи оваа индустрија влијалеле на стагнацијата во овој сектор, но цените на суровините во овој период им одат во прилог.

– Кога оваа индустрија оди напред, и економската состојба се подобрува и, обратно, кога оди надолу, ја повлекува и економијата. До крајот на годината ќе видиме добри резултати од работењето на „Макстил“, „Арцелор митал“, „Дојран стил“. Овие компании веќе имаат евидентен пораст на производството и подобри финансиски показатели во однос на лани – рече Кочовски.

Кочовски нагласи дека состојбата во снабдувачите „Фени“ и „Југохром“ не е добра, но дека се очекува подобрување.

– Со новата сопственичка структура во „Фени“ очекуваме да има зголемување на производството и работа со полн капацитет. За „Југохром“, рестартирањето на производството го очекуваме напролет. Почетокот на работата на комбинатот е условен со поставување нови филтри на фабриката – додаде Кочовски.

Од новата влада, тој очекува дека ќе ја поддржи оваа индустрија, но не со субвенции туку преку енергетиката, транспортот, инфраструктурата, еколошките мерки, администрацијата.

Во однос на претходната влада, Кочовски рече дека и покрај тоа што ги кажале нивните проблеми, нивните иницијативи биле развлечени низ администритативни механизми.

Недостигот од кадар го оцени како еден од најголемите проблеми во овој сектор, поради што порача дека образовниот систем треба да се менува од корен.

– Просечната старост на вработените во овој сектор е 54 години, а нив некој треба да ги наследи за да се пренесе знаењето. Кадарот не се создава преку ноќ, треба промени од корен. Неповолно влијание има стапката на прираст на населението, но и миграциските движења – додаде Кочовски.


ЕЛЕМ ќе купува струја за грејната сезона


Скопје, 5 октомври, 2017 - 15:00 (META) 

ЕЛЕМ денеска ќе распише повик, а на 10 октомври ќе биде одржана аукција за купување на 29,7 гигават-часови електрична енергија.

„Електричната енергија што е планирана да се купи во октомври е наменета за ноември, кога ќе биде зголемена побарувачката поради грејната сезона. Производството на ЕЛЕМ во тој период ќе биде недоволно поради тоа што еден блок на РЕК Битола сè уште ќе биде во ремонт, во РЕК Осломеј сè уште траат подготвителните активности за почеток на производството и за дополнителен ископ на јаглен, кој досега не бил обезбеден, додека хидроелектраните не располагаат со доволно акумулации за потребите на производството во зимскиот период“, соопштуваат од ЕЛЕМ.

Во соопштението се додава дека дополнителното количество електрична енергија потребно за ноември, ЕЛЕМ го набавува еден месец порано за со навремениот повик до фирмите увозници да обезбеди подобра конкуренција и пониска цена.

„За увоз на електрична енергија за втората половина на 2017 година претходното раководство на компанијата предвидело осум милиони евра, сума која сегашното раководство планира да ја намали преку планско и навремено купување на потребните дополнителни количества по најповолни цени во следните два месеца, колку што ЕЛЕМ има обврска да купува електрична енергија при недоволно домашно производство“, објаснуваат од компанијата.

Од 1 јануари во 2018 година оваа обврска повторно ќе ја преземе ЕВН, бидејќи резултатите од оваа година покажуваат дека новопреземената обврска на ЕЛЕМ за купување електрична енергија не го намали увозот и цените, туку напротив, ги зголеми во споредба со годините наназад кога увозот го вршеше ЕВН, односно од 44,6 евра за мегават-час просечна цена за увоз во 2016 година, а во 2017 година просечната цена е зголемена на 74,1 евра за еден мегават-час.