!На 1 февруари 2017 година, заврши промотивниот период на слободно користење на содржините на „Мета“. Во периодот што претстои го воведуваме новиот систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително

Извештај на ЕП: Македонија на дното по медиумски слободи на Балканот


Скопје, 12 мај, 2017 - 11:27 (META) 

Македонија се наоѓа на последното место на Западен Балкан за почитување на медиумските слободи, оценува „Истражувачкиот центар на Eвропскиот парламент“, кој во мај годинава објави извештај за состојбата со слободата на говорот во земјите од Балканот, соопшти денеска Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ).

„Трендот на ерозија на слободата на медиумите е особено забележлив во Македонија, која бележи најголем пад на ранг-листите за слободата на медиумите“, се наведува во извештајот.

Во него, како главни причини за лошата медиумска клима во Македонија се наведени повеќе фактори, односно неспроведувањето на постоечките закони, медиумите во сопственост на лица блиски до власта, зголемено насилство врз новинарите, клиентелизмот, политизацијата и корупцијата, како и недостигот од политичка волја за промовирање на плурализмот во медиумите.

„Европскиот парламент повикува на проактивна улога на професионалните организации и саморегулаторни тела, подобрување на ефикасноста на судскиот систем, политичка посветеност и поголема улога на граѓанското општество, кои на долг рок сите заедно треба да придонесат за подобрување на медиумската клима“, стои во соопштението на ЗНМ.


Хелсиншки во извештај за дивеењето во Собранието, бара акција од Обвинителството


Скопје, 5 мај, 2017 - 13:27 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија подготви посебен извештај за дивеењето и за бруталното насилство во Собранието на Република Македонија на 27 април, со кој сака да ја информира прецизно јавноста за сите сторени кривични дела, меѓу кои и обиди за убиство.

Истовремено, Хелсиншкиот комитет со извештајот од МВР и од Основното јавно обвинителство побара да биде поведена предистражна постапка за утврдување кривична одговорност за кривичните дела опфатени во извештајот.

Овој посебен извештај се однесува на кривични дела идентификувани преку фотографии, аудио-видеоматеријали и сведоштва, како и на кривичните дела за кои постојат сомнежи, но сè уште не е истражено дали биле сторени и од кого.

Извештајот се осврнува и на повредите на права и слободи гарантирани со Уставот и санкционирани со Кривичниот законик. Содржи вкупно 27 кривични дела, од кои за 17 веќе постојат значителен број на докази и 10 кривични дела за кои постои сомневање дека се извршени. Можните сторители се поделени во четири групи: организатори, извршители, полициски службеници, нивни претпоставени.

„Улогата на правосудните органи е да утврдат дали и кои од посочените кривични дела се сторени или имало обид да бидат сторени и да не дозволат погрешна квалификација, колективизирање на одговорноста и паушално санкционирање“, се вели во извештајот.


Граѓаните лани имале разнишана доверба во банките и во денарот


Скопје, 4 мај, 2017 - 13:53 (META) 

Граѓаните имале разнишна доверба во банките во вториот квартал од 2016 година, што било изразено преку повлекувањето на депозити, преку недоверба за стабилноста на домашната валута, како и преку засилена побарувачка на девизи, се вели во извештајот за ризиците во банкарскиот систем на Македонија за 2016 година на Народна банка.

Како резултат на тоа, банкарските депозити повеќе биле во странски валути отколку во денари, наспроти практиката од претходните години.

„Годишната стапка на пораст на денарските депозити речиси се преполови во однос на 2015 година. Ова предизвика да се намали учеството на денарските во вкупните депозити, од 57,6 проценти во 2015 г. на 56,9 проценти на крајот на 2016 година. Лани, порастот на денарските депозити (кој изнесуваше 4,1 отсто), најмногу беше условен од порастот на корпоративните депозити. Денарските депозити на домаќинствата се зголемија за само 0,7 отсто, што е повеќекратно забавување во однос на 2015 година, кога порастот изнесуваше 14 проценти“, се вели во извештајот.


Политичката криза лани ја намалила кредитната активност на банките


Скопје, 27 април, 2017 - 14:17 (META) 

Кредитите на банките ја завршија 2016 година со пораст од само 1,2 отсто, што е значително послабо остварување во споредба со претходната година, кога тој изнесуваше 9,7 проценти, велат од Народна банка во нивниот годишен извештај за 2016 година.

„Сепак, движењата на кредитите во голема мера беа условени од измената во постојната регулатива од страна на Народната банка, според која, најдоцна до 30 јуни 2016 година банките имаа обврска да ги „исчистат“ кредитните портфолија од нефункционални кредити“, се вели во извештајот на Народна банка.

Учеството на нефункционалните во вкупните кредити се спушти до нивото од 6,6 проценти на 31 декември 2016 година.

Лани банките имале за една третина повисока добивка во работењето споредено со 2015 година.


Гарет: Случувањата во Собранието прават противуслуга на развојот на демократијата


Скопје, 12 април, 2017 - 13:10 (META) 

Британскиот амбасадор во Македонија, Чарлс Гарет, денеска даде лоша оценка за случувањата во Собранието, каде веќе 12 дена се случуваат продолженија на конститутивната седница, со многу обвинувања и со бескрајни реплики и процедурални забелешки, со што седницата се завлекува. Тоа што се случува го поткопува кредибилитетот на Собранието, вели Гарет.

– Парламентот е јадрото на демократијата на Македонија. Сегашните случувања во Собранието на Македонија прават противуслуга за развојот на демократијата. Тие го поткопуваат кредибилитетот на институцијата, во Македонија и надвор од неа. Британија е долгогодишен поддржувач на Македонија. Нашето партнерство со Македонија ќе продолжи. Целосно функционален, транспарентен и одговорен парламент е срцевината на демократијата – порача амбасадорот.

Тој изјавата ја даде на промоцијата на првиот извештај од надзорот на работата на Собранието на Република Македонија, подготвен од граѓанската асоцијација „Мост“ во рамките на проектот „Вклучени граѓани за одговорно и транспарентно Собрание“. Извештајот ја покрива работата на претходниот парламентарен состав од 1 јануари минатата година до неговото распуштање, на 17 октомври истата година.


„Оксфам“: Балканските земји да преземат мерки против малтретирањето на мигрантите


Оксфорд, 6 април, 2017 - 21:14 (META) 

Владите на Србија, Македонија, Хрватска, Унгарија и на Бугарија мора веднаш да ги истражат сите кривични дела извршени врз мигранти, вклучувајќи и бегалци, и да преземат мерки за спречување на вакви случаи во иднина, се вели во новиот извештај на британската хуманитарна организација „Оксфам“.

Во извештајот се бара владите на овие земји итно да престанат со илегалните одвраќања и со колективните протерувања на мигрантите и да го осигураат правото на луѓето, на кои им е потребна меѓународна заштита, да имаат пристап до фер и ефективна процедура за азил.

Во документот на хуманитарната организација, подготвен врз основа на интервјуа со 140 мигранти, се тврди дека многу од нив, кои минале низ т.н. балканска рута, биле тепани, ограбени, понижувани и апсени.

„Белградскиот центар за човекови права“ и „Македонската асоцијација на млади адвокати“ во периодот од 30 јануари до 17 февруари ги интервјуирале бегалците, меѓу кои имало и деца.

„Собрани се сведочења со наводи за систематска злоупотреба и за брутален третман (на мигранти и на бегалци) од полицијата, граничната полиција и од други службени лица“, стои во извештајот.

Ваквите брутални тактики, се додава во него, намерно се користат за да се принудат бегалците да се вратат во земјата низ која претходно транзитирале или да заминат во друга земја, без да им се даде шанса да побараат азил.

Извештајот на „Оксфам“ бил доставен до Европската комисија, од која се бара да реагира и да обезбеди почитување на меѓународното право.


СДСМ: Извештајот на Светска банка упатува дека е итно потребна новата влада


Скопје, 6 април, 2017 - 14:28 (META) 

„Извештајот на Светска банка потврдува зошто за економијата и за граѓаните е итно потребно да се овозможи избор на новата реформска влада. Светска банка проектира најнизок пораст на економијата за Македонија од земјите во регионот, од само 2,8 проценти во 2017 година“, се вели во соопштението на СДСМ, по повод извештајот на Светска банка за Македонија.

Во него се додава дека и Светска банка, како и другите меѓународни финансиски институции, посочува дека итно е потребна фискална консолидација и нормалзирање на нивото на јавниот долг.

„Ваквата влошена состојба во економијата, меѓу другото, е резултат на одолговлекувањето на политичката криза од страна на Ѓорѓе Иванов, кој одбива да ја исполни својата уставна обврска да го даде мандатот на декларираното мнозинство од 67 пратеници, како и од блокадата на Собранието со маратонските реплики и контрареплики на пратениците на ВМРО-ДПМНЕ, кои со ова се обидуваат да го заштитат Никола Груевски од оговорност за криминалот на директна штета на граѓаните и на целокупната економија“, се вели во соопштението.


Светска банка предвидува најмал економски пораст за Македонија во регионот


Скопје, 6 април, 2017 - 12:03 (META) 

Светска банка за Македонија предвидува економски пораст од 2,8 проценти, најмал од земјите во регионот, се вели во редовниот економски извештај за Западен Балкан.

Порастот, како што се наведува во извештајот, значително забави како последица на намалените инвестиции, кои беа погодени од политичката криза. Тој, во голема мера беше движен од градежништвото, главно преку јавните инвестиции (автопати).

Фискалниот дефицит се намали, но на сметка на намалените капитални инвестиции.

– Уделот на капитални инвестиции се намали, додека тој на тековните трошења се зголеми во 2016 година, а 30 проценти од вкупните трошоци на владата се за пензии – изјави економистот во канцеларијата на Светска банка во Македонија, Бојан Шимбов.

Светска банка нотира влошување на квалитот и на квантитетот на човечкиот капитал, што ги лимитира можностите за пораст и за квалитетни работни места.

– Повеќе од две третини од 15-годишниците не поседуваат функционална писменост, односно вештини во три клучни области: читање, математика и природни науки. Македонија има најниска стапка на запишани деца во основно и во средно образование во регионот, исклучувајќи ги Босна и Херцеговина и Косово – вели Шимбов.

Главни препораки за Македонија се фискална консолидација и структурни реформи, кои ќе бидат потребни за да се стабилизира јавниот долг.

– Подобрувањето на ефикасноста на трошењето бара реформи во управувањето со јавните финансии. Елиминирањето на пречките за порастот, вклучително и за бизнис-климата, образованието, инфраструктуарата и за правосудството, се главните пораки за Македонија – додаде Шимбов.

Вработувањата од страна на државата во последните две години значително учествува во нето-креирањето на работните места.

– Тие од една страна ја намалуваат невработеноста, но од друга, бидејќи за таквите вработувања има ослободувања, влијаат врз неодржливоста на пензискиот и на здравствениот систем и потребна е темелна анализа на одржливоста – нагласи Шимбов.

Според регионалниот директор за Западен Балкан, Елен Голдстин, приватниот сектор е воздржан од инвестиции, компаниите не преземаат чекори и ризици во средини со висок ризик и потребно е државата да интервенира.

Светска банка советува на среден рок да се стави акцент на инвестициите, а помалку на тековните трошоци и развојот да се потпира на приватниот сектор.


СДСМ: Извештајот на „Фридом хаус“ покажува зошто на Македонија итно ѝ треба нова влада


Скопје, 4 април, 2017 - 15:01 (META) 

Тоа што „Фридом хаус“ во новиот извештај ја посочува Македонија како држава со најнизок степен на демократија во регионот е само потврда зашто граѓаните на Македонија избраа промени, велат од СДСМ.

Поради ова, нагласуваат од партијата, итно е потребно да се овозможи формирање на нова влада, којашто ќе обезбеди демократија во Македонија и почитување на човековите права.

„Македонија, според извештајот паднала на најниско демократско ниво од 2001 година! Земјава бележи пад во сите категории. Македонија веќе се смета за авториратен режим во однос на демократското владеење и слободата на медиумите. Се намалила независноста на судството, поради, како што се истакнува политичко влијание врз судовите и опструкции во работата на Специјалното јавно обвинителство! Има влошување на корупцијата, поради неказнивост на случаи на сериозна корупција! Поради ваквите загрижувачки тенденции, коишто ја кочат Република Македонија, мора веднаш да престанат неразумните блокади во Собранието од страна на пратениците на ВМРО-ДПМНЕ. Исто така Ѓорге Иванов е должен да не штити криминалци туку да овозможи мирен трансфер на власта“, стои во соопштението на СДСМ.

Од партијата порачуваат дека ќе има нов претседател на Собранието и нова реформска влада бидејќи „така одлучија мнозинството граѓани кои избраа Македонија да биде демократија а не режим“.


Совет за етика: Медиумите најчесто грешат при проверката на вистинитоста на веста


Скопје, 30 март, 2017 - 15:43 (META) 

Дури 87 отсто од одлуките на Жалбената комисија на Советот за етика во медиумите на Македонија (СЕММ) во 2016 година се однесувале на прекршување на првиот и најважен член од Кодексот на новинарите на Македонија – проверка на вистинитоста на веста, односно на фактите. Тоа зборува дека голем број новинари како никогаш да не ја научиле основната лекција, односно дека треба да објавуваат точни и проверени информации, да обезбедат „втора страна“ и што е можно повеќе или најмалку два меѓусебно неповрзани извори.

Ова се наведува во извештајот за работата на Комисијата за жалби на СЕММ за 2016 година, кој беше презентиран на денешното редовно годишно собрание на ова самрегулаторно тело, формирано во 2014 година.

Комисијата за жалби во 2016 година донела вкупно 85 одлуки врз основа на примени жалби, од кои за девет е одлучено дека се неосновани, а кај другите е утврдено некакво прекршување на Кодексот на новинарите. Во 76 одлуки, каде е констатирано прекршување на професионалноста и на етиката, најчест нарушуван е членот 1 од Кодексот, кој се однесува на објавување точни и проверени информации, обезбедување „втора страна“ и што е можно повеќе или најмалку два меѓусебно неповрзани извори. Овој член е нарушен 66 пати или тоа прекршување е утврдено во 86,8 проценти од одлуките, се вели во извештајот.

На второ место на списокот „новинарски гревови“ во 2016 година е прекршувањето на членот 13 од Кодексот, кој вели дека новинарот треба да прави разлика меѓу фактите и мислењата, меѓу веста и коментарот. Овој член е нарушен во 54 случаи и има удел од 71,1 процент во жалбите.

Потоа следуваат прекршувањата на членот 14, според кој известувањето од политичките процеси, особено од изборите, треба да биде непристрасно и избалансирано и со професионална дистанца од политичките субјекти. Тој член бил нарушен 26 пати, а по него по број на прекршување следува членот 4, според кој новинарот треба да го назначи изворот на информацијата, но ако изворот бара да остане анонимен, новинарот ќе го зашити. Такви случаи имало 23 во минатата година.

Интересно е што изминатата година се намалиле претставките за говор на омраза во однос на годините претходно и сега случаите во кои новинарот свесно создавал информации што ги загрозуваат човековите права и слободи или говорел со јазикот на омразата или поттикнувал насилство или дискриминација се на четврто место, односно вакви прекршувања имало 17 пати.

Следува, со 14 случаи, прекршувањето на членот 16, во кој се вели дека новинарот ќе ги чува угледот и достоинството на својата професија, ќе ја поттикнува заемната солидарност и нема да го употреби својот медиум за пресметка со личности, вклучително и свои колеги.

Според тоа за какви медиуми се поднесени претставките, лидери се порталите. Потоа доаѓаат националните телевизии и на крај се весниците.

СЕММ почна со активна работа во јануари 2015 година. Основан е од 39 медиуми и новинарски органиизации, а на денешното собрание беше донесена одлука за прием на десетина нови.