Навредливите книги за Албанците не можат да се коригираат, ќе потикнеле „етнички тензии“


Скопје, 11 февруари, 2019 - 15:36 (META) 

Сé уште не е познато кога ќе се коригира делот со навреди кон Албанците во книгите по историја и географија, за втора година средно образование. Со користењето на овие книги, „Порталб.мк“ напиша, дека се прекршува Законот за основно и средно образование.

Но, според министерот за образование и наука, Арбер Адеми сега не е време да се направи корекција.

„Јас велам дека сега не е време, ниту постои атмосфера за да поттикнеме етнички тензии. Тоа се стари теми, и тоа стари рани од порано, од пред неколку години“, рече министерот Адеми за „Порталб.мк“.

Тој не дава гаранции дека ова ќе биде направено за време на ревидирањето на книгите во Мешовитата комисија Македонија – Грција – Бугарија, процес кој што веќе е во тек.

„Треба да се завршат некои процеси со нашите соседи, кога ќе имаме конечни резултати таму, и овде ќе го разгледаме ова прашање, а потоа ќе се донесе најсоодветното решение. Не можеме да го предвидиме исходот. Кога ќе имаме конечни резултати со нашите соседи, тогаш ќе видиме како ќе дејствуваме“, рече Адеми.

Инаку, спорната содржина на овие книги беше истакната во рамките на Форумот на балканските граѓански организации „Градење мостови помеѓу земјите од Западен Балкан“ што се одржа во октомври 2018 година.

По форумот „Порталб.мк“ го праша премиерот Зоран Заев, дали ќе побара од министерот за образование и наука да ги повлече книгите.

„Не ги знам деталите. Ќе разговарам со Адеми. Подетално ќе ви одговорам, дали е така како што велите, и доколку е така, ќе ви кажам кога ќе бидат повлечени, како ќе се повлечат и слично“, рече Заев во октомври 2018 година.

Тој посочи дека во буџетот за 2019 година се предвидени средства за коригирање на некои од школските учебници. Меѓутоа, меѓу нив не се навредливите учебници, туку учебници по предметот музика.

Учебниците по предметите географија и историја, препечатени во 2009 година, имаат политичка позадина, навредлива содржина и ја искривуваат историјата на државата и на етничките групи кои живеат во Македонија. Беше побарано да се изработи нова наставна програма, но дотогаш книгите треба да се отстранат од употреба. Книгата „Географија на Република Македонија“, за втора година средно образование, има седум контроверзни моменти од историјата на Македонија.

На страна број 99 се вели дека „Албанците биле Македонци, но во времето на османлиското владеење станале Албанци. Албанците од Македонија се потомци на Черкези, Роми и Турци“. Во многу делови од книгата, вклучувајќи ја и страна број 104, се вели дека „Албанците во Македонија се дојдени во различни временски периоди, почнувајќи од 1780 година“.

На страна 104 има заеднички точки со „Сердарот“ на Глигор Прличев, каде се вели дека „Албанците се доселиле во Македонија, малтретирајќи ги физички, крадејќи, киднапирајќи и убивајќи локални Македонци“. Пишува дека за ова на Албанците им помагала турската влада. На страна 103 „Албанија се претставува како окупатор на Западна Македонија“.

Грешки има и за потеклото на малцинствата, бидејќи таму се ставаат сите како дојденци, создавајќи впечаток дека во Македонија нема автохтони народи. Според Законот за учебници за основно и средно образование, член 14 наведува дека ако грешките се над 30 проценти, се подготвува нова наставна програма.Повлекување на учебникот побара и групата ученици на средното училиште „Зеф Љуш Марку“ во рамки на Унијата на ученици Албанци, но и покрај ветувањето на членовите Албанци во Министерството за образование и наука, книгата сè уште е во рацете на учениците.


Каракачанов и новинарот во натпревар против Македонија со антиката и средновековјето


Скопје, 14 јануари, 2019 - 10:33 (META) 

Во обемно интервју со Красимир Каракачанов, бугарски вицепремиер и министер за одбрана, како и претседател на бугарската националистичка партија ВМРО-БНД, емитувано на 8 јануари на бугарската радиомрежа „Фокус“, новинарот изобилно ја користеше реториката на познатиот негатор на македонската нација дотолку што интервјуто изгледа како двајцата да се обединиле против Македонија. Односно, како Каракачанов да ги пишувал прашањата што новинарот потоа требало само да ги прочита.

Радиомрежата „Фокус“ е дел од новинската групација „Фокус“ на Красимир Узунов, бугарскиот новинар и бизнисмен познат исто така како еден од најгласните пропагатори на тезата за апсолутно бугарско потекло на Македонците. Затоа и не зачудува премногу што тука се емитува големо интервју со еден од најголемите напаѓачи на македонскиот народ. Она што сепак зачудува е што новинарот што го води интервјуто ја користи истата, инаку досега добро позната, реторика на гостинот, настапувајќи со фрази и конструкции што потоа Каракачанов ги повторува и проширува.

Прашањата се полни со коментари и остри зборови од типот на тоа дека официјално Скопје и македонскиот премиер Зоран Заев „ја потклоцнуваат“ Бугарија, како и дека македонските претставници во Заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања, формирана согласно Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Република Македонија и Република Бугарија „сакаат да го присвојат наследството на Бугарија во антиката, средновековјето и Преродбата“, па преку тоа дека „премиерот и министерот за надворешни работи на Бугарија требало да седнат на средба со своите колеги во Македонија и да се „отстрани тоа глупаво однесување еднаш засекогаш“.

Овде новинарот ја пречекорува границата на професионално водење интервју и пречекорува од областа на новинарска работа во непрофионален пропагандизам.


ИК на ВМРО-ДПМНЕ ги исклучи пратениците кои гласаа за уставни измени


Скопје, 20 октомври, 2018 - 0:52 (META) 

Извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ (ИК) на вечерашната вонредна седница донесе одлука да ги исклучи од партијата седумте пратенци кои гласаа за измена на Уставот на Република Македонија заради имплементација на Договорот од Преспа, информираше лидерот на партијата Христијан Мицкоски на прес-конференција.

– Оние седум пратенци од ВМРО-ДПМНЕ кои постапија спротивно на партискиот став и волјата на граѓаните, кој беше, пак, партиски став едногласно донесен и на Извршниот и на Централниот комитет и во координација со претеничката група ме разочараа мене, но тоа и не е толку важно затоа што пред се ја разочараа партијата и татковината и ќе треба со тоа да живеат. Токму затоа, вечерва Извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ  одржа вонредна седница и на мој предлог едногласно се усвои веднаш да се исклучат од партијата –  рече Мицкоски.

Тој посочи дека од партијата се исклучени Елизабета Канческа Милевска, Емилија Александрова, Нола Исмаиловска Старова, Сашо Василевски, Љубен Арнаудов, Крсто Мукоски и Зекир Ранчиловиќ.

На некои од нив, нагласи, можеби им било ветувано ослободување од обвиненијата или им биле понудени и пари. Мицкоски додаде дека како човек не може да ги оправда ниту, пак, да ја разбере нивната постапка.

Тој вчерашниот ден го оцени како најцрн ден во историјата на Македонија, или како што кажа било „црн петок“.


Заедничката мултидисциплинарна комисија помеѓу Македонија и Бугарија ќе има втора средба


Скопје, 3 октомври, 2018 - 10:26 (META) 

На 4 и 5 октомври, во Скопје, ќе се одржи втората средба на Заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања, формирана согласно Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Република Македонија и Република Бугарија, информираат од Министерството за надворешни работи.

На средбата, како што велат од МНР, се очекува членовите на Комисијата, согласно договорената методологија и принципи на работа, да разменат мислења поврзани со наставните содржини во образовните процеси во двете земји, како и можностите за заедничко одбележување на одредени историски настани и личности.


Туск: Историјата на Балканот е подраматична од „Игра на тронови“ иако нема змејови


Софија, 12 јануари, 2018 - 10:10 (META) 

Претседателот на Европскиот совет Доналд Туск смета дека историјата на Балканот е подраматична и поинтересна од дејството во популарната телевизиска серија „Игра на тронови“ (Game of Thrones).

Тој, на инаугурацијата на бугарското претседателство со ЕУ, во Софија, предупреди дека на Западен Балкан, каде Брисел се обидува да воспостави тесни врски со земјите кои сакаат да се приклучат на ЕУ, не треба да се дозволи да се случи сценарио од популарната серија.

-Историјата на Балканот е подраматична и поинтересна од сценариото на „Игра на тронови“, иако во неа нема змејови. Сите посакуваме сегашноста и иднината на Балканот да биде како помалку драматично сценарио. Стабилност, безбедност, напредок е она што го заслужуваат луѓето од целиот регион. А целта на ЕУ е да го направи ова сценарио реалност – рече Туск.


Историско-барокните документарци „изеле“ 1,8 милиони евра од буџетот на МРТ


Скопје, 14 декември, 2017 - 15:01 (META) 

Документарните емисии и серијали со историска содржина изработени во копродукција со независни куќи, во периодот 2013 – 2015 „изеле“ вкупно 1,8 милиони евра, покажува истражувањето на БИРН за копродукциските договори склучени во 2013, 2014 и 2015 година.

Снимените содржини се аудиовизуелен одраз на архитектонското „Скопје 2014“, односно обид преку малите екрани да се пренесе пораката за „библискиот“ народ со континуитет од Александар Велики преку Светите Кирил и Методиј до АСНОМ и независноста на Македонија, велат авторите на истражувањето објавено на „Призмa“.

Серијалот за „Скопје 2014“ со работен наслов „Скопје продолжува“ чинел само 7.000 евра за 14 епизоди. Овој серијал, покрај разговорот од „бомбите“ меѓу тогашниот премиер Никола Груевски и тогашниот министер за транспорт и врски Миле Јанакиески, во кој тогашниот премиер бара во буџетот на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК) да биде предвиден трошок од половина милион евра, колку што „должат за документарците“, зборува дека овој телевизиски мега проект е во „режија“ на власта. Така, во „Скопје продолжува“ соговорници се Никола Груевски, поранешната министерка за култура Елизабета Канческа – Милевска, поранешниот градоначалник на општина Центар, Владимир Тодоровиќ и историчари, стои во истражувањето.

Важноста на овој проект за телевизиско претставување на историјата за тогашната власт се гледа и многукратното репризирање на снимените содржини на јавниот радиодифузен сервис а потоа и на другите телевизии кои се сметаа за „пријателски“ кон поранешната влада на Груевски.

Во 2013 МРТ за овие документарци потрошила половина од фондот за сопствена продукција или копродукција, односно 2,5 милиони евра за сопствена програма и соработка со надворешни продукции и од оваа сума повеќе од 1,2 милиони отишле за документарците.

Наредната 2014 МРТ дала значително помалку пари од фондот за оваа намена, само околу шест проценти и потпишала само четири договори за изработка на документарци за сума од 120.000 евра.

Во 2015 година, МРТ потрошила речиси два милиони евра за копродукција и од тие околу 20 проценти или 430.000 евра отишле на историските документарци.

Во триве години МРТВ финансирала околу 70 документарни филмови и серии за историски личности или за теми од минатото, се вели во истражувањето.

Портрет-документарците обично чинеле по 11.800 евра и се снимале за еден месец. Документарните серии, пак, ја чинеле МРТ од 20.000 па сè до 100.000 евра, а нивната цена зависела најмногу од тоа колку епизоди имаат.
foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Анкета: 91 процент од Бугарите сметаат дека македонскиот јазик е ист со бугарскиот


Софија, 20 ноември, 2017 - 11:13 (META) 

Бугарите имаат позитивни ставови кон Македонија, а 51 отсто од нив сметаат дека Македонците се слични или исти со Бугарите, покажа последното истражување на бугарскиот Институт за политика, посветено на односите меѓу Бугарија и Македонија.

Како што пренесува бугарскиот портал „Днес“, на прашањето дали постои македонска нација, различна од бугарската, 72 отсто од испитаниците одговориле дека македонскиот народ бил основан во 20 век и е близок на бугарскиот.

Вкупно 64 отсто од анкетираните ја признаваат вредноста на заедничката историја, а 27 од испитаниците сметаат дека покрај тоа, историјата нема никаква врска со модерното време.

Во однос на јазикот, 91 процент од Бугарите тврдат дека јазикот што го зборуваме е ист или заеднички, а само 8 отсто сметаат дека бугарскиот и македонскиот јазик се различни јазици.

На прашање дали Бугарија треба да го поддржи влезот на Македонија во ЕУ, 87 отсто се изјасниле позитивно, а 80 отсто од испитаниците сметаат дека Бугарија е мост за Македонија на патот кон членството во ЕУ. Во истражувањето се наведува дека 87 отсто од испитаници стекнале нови знаења и го подобриле ставот кон Македонија во август годинава, по потпишувањето на Договорот за добрососедство.

Вкупно 85 отсто од испитаните Бугари сметаат дека минатото создало вештачка дистанца меѓу граѓаните на двете земји и дека двете земји и нивните граѓани имаат заедничка историја или периоди од нив. Анализата покажува дека 43 отсто од Бугарите го признаваат правото на Македонија да го идентификува својот јазик самостојно.


Димитров: Нема „ревидирање на историјата“ со Грција, туку само средба на историчари


Скопје, 9 ноември, 2017 - 10:58 (META) 

Министерот за надворешни работи Никола Димитров денеска негираше дека со неговиот грчки колега Никос Коѕиас договориле „ревидирање на историјата“.

– На средбата во Солун не беше разговарано за ова. На средбата во Њујорк разговаравме за средба на историчари и експерти коишто ќе почнат да разговараат за ова. Тоа е договорено. Можно е министерот Коѕиас да има план ова да го предложи. Јас лично како преговарач од Македонија за разликите за името, под еден поширок контекст на мерките за градење доверба, предложив такви комисии, налик на оваа за која што зборува колегата Коѕиас. Ние, во принцип, немаме ништо против – рече Димитров, додавајќи дека се спремни да разгледаат таков предлог.

Тој истакна дека Балканот е премногу оптоварен со историја и дека две земји што решиле да се зближат и да надминуваат разлики и да градат мостови, корисно е да се учат од искуствата на другите земји, како што се Германија и Франција, се додека тоа е на квалитетна основа и двострано.

– Се  додека историјата е оставена на историчарите и експертите, а политиката на политичарите, тоа е корисно – рече Димитров.


Павлопулос: Македонија била, е и ќе остане грчка


Солун, 27 октомври, 2017 - 13:08 (META) 

Грчкиот претседател, Прокопис Павлопулос, во говор во Офицерскиот клуб во Солун, повторно ја обвини Македонија за фалсификување на историјата, за користење име кое, наводно, не ѝ припаѓа и за изразување иредентистички тензии, и притоа не пропушти да спомене дека Македонија била, е и ќе остане грчка.

– Ѝ велиме на БЈРМ – подаваме рака на пријателство, но нема шанси да толерираме. Тоа е јасно и ние отворено сме го посочиле тоа. Не е во прашање само фалсификувањето на историјата, затоа што Македонија беше, е и ќе остане грчка. Тоа го знаеме сите. Не само што не прифаќаме фалсификување на историјата, не прифаќаме иредентистички тензии кои повторно би го направиле Балканот буре барут во Европа – порача Павлопулос.

Грчкиот претседател рече дека Грција ја поддржува европската перспектива на сите земји од Балканот, но, конкретно за Македонија, порача дека мора да го почитува европското право.

– Кога имаш една држава која не само што ја фалсификува историјата, туку се појавува и со име кое не ѝ припаѓа, таа изразува иредентистички тензии. Во суштина, таа го оспорува статусот кво на границите на Балканот, односно границите со Грција. Запомнете дека европското право исклучува секаков вид на оспорување на границите и смета дека државата која дури и на индиректен начин, преку изразување иредентизам, ги оспорува границите, го прекршува европското законодавство, а со тоа самата си ја поткопува европската перспектива – рече Павлопулос.


Заев – Бејкер: Владата ќе продолжи да го поддржува концептот едно општество за сите


Скопје, 26 октомври, 2017 - 18:29 (META) 

Премиерот Зоран Заев денеска се сретнал со рабинот Ендру Бејкер, директор за меѓународни еврејски работи во Американскиот еврејски комитет (AJC).

Заев и Бејкер најавиле поддршка за одржување на комеморација по повод 75-годишнината од депортацијата на Евреите, што ќе се одржи следната година.

Премиерот истакнал дека еврејската заедница е значаен дел од традицијата и од историјата на државата и дека Владата ќе продолжи да го поддржува концептот едно општество за сите.